Ράνια Τραγόμαλλου

Άλλοι το εκφράζουν δημόσια ανοιχτά ή με προσεκτικές διατυπώσεις, άλλοι στο παρασκήνιο και σε εσωκομματικές συζητήσεις.

Την ίδια ώρα αν και Αμαλίας και Κουμουνδούρου διαψεύδουν τις πληροφορίες για τηλεφωνική συνομιλία Φάμελλου- Τσίπρα, πηγές αναφέρουν οτι έχει καταγραφεί την τελευταία εβδομάδα, μια διακριτική κινητικότητα μεταξύ των δύο πλευρών, σε ανώτερο επίπεδο. 

Μια πρώτη κίνηση προσέγγισης, έστω και σε διερευνητικό επίπεδο, χωρίς ωστόσο να έχει αποκρυσταλλωθεί σε κάτι συγκεκριμένο.

Πίεση και αμηχανία

Εν τω μεταξύ η παρουσία στελεχών του ΣΥΡΙΖΑ στις δημόσιες παρεμβάσεις και τις εκδηλώσεις του Αλέξη Τσίπρα, όπως και στην πρόσφατη εκδήλωση στο Χαλάνδρι, ενίσχυσε ακόμη περισσότερο τα σενάρια μετακινήσεων.  Την ίδια ώρα, ο πρώην πρωθυπουργός  δεν έχει ανοίξει ακόμα τα χαρτιά του αν και οι αποφάσεις του είναι ξεκάθαρες. 

Σύμφωνα με συνομιλητές του, αποφεύγει συζητήσεις για πρόσωπα και οργανωτικές ισορροπίες, ενώ έχει διαμηνύσει πως όποιος θελήσει να συμμετάσχει σε μια νέα πολιτική προσπάθεια θα πρέπει να το κάνει χωρίς όρους και ανταλλάγματα και δεν υπάρχουν δεσμεύσεις ή διαπραγμάτευση θέσεων.

Το μήνυμα που εκπέμπεται είναι ότι δεν θα γίνουν μεταγραφές με όρους κομματικού μηχανισμού και ούτε με πρόθεση για εγγυήσεις που να αφορούν την επόμενη ημέρα.

Οι δυο γραμμές και η πίεση στον Σ. Φάμελλο

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, οι πιέσεις προς τον Σωκράτη Φάμελλο είναι πλέον έντονες, αλλά με διαφορετική αφετηρία και διαφορετικό πολιτικό στόχο.

Η μία πλευρά ζητά άμεση επικοινωνία και πολιτική συνεννόηση με τον πρώην πρωθυπουργό, με την ελπίδα ότι μπορεί να υπάρξει «λευκός καπνός» και να ανοίξει ο δρόμος ακόμη και για μια κοινή εκλογική έκφραση του προοδευτικού χώρου.

Στελέχη που κινούνται σε αυτή τη γραμμή εκτιμούν ότι οι δημοσκοπικές πιέσεις και η  πολυδιάσπαση της Κεντροαριστεράς δεν αφήνουν περιθώρια για νέα ρήγματα και θεωρούν αναγκαία μια συνολική ανασύνθεση του χώρου.

Η δεύτερη γραμμή, αντίθετα, εκτιμά  ότι η παρατεταμένη συζήτηση γύρω από το νέο εγχείρημα Τσίπρα κρατά τον ΣΥΡΙΖΑ σε πολιτική ομηρία. Υποστηρίζει ότι το κόμμα πρέπει να προχωρήσει αυτόνομα, να κλείσει οριστικά η συζήτηση περί νέου φορέα και να οργανώσει τη δική του πορεία χωρίς να βρίσκεται διαρκώς σε καθεστώς αναμονής.

Στελέχη αυτής της τάσης εκτιμούν πως ακόμη και ένα οριστικό «ναυάγιο» στις όποιες επαφές θα ξεκαθάριζε το τοπίο και θα έδινε τέλος στην εσωστρέφεια που κυριαρχεί εδώ και μήνες.

Το βασικό πρόβλημα για την ηγεσία είναι ότι όσο η συζήτηση παραμένει ανοιχτή, τόσο ενισχύεται η εικόνα αβεβαιότητας μέσα στο κόμμα. Βουλευτές και στελέχη εμφανίζονται με το ένα πόδι έξω από την Κουμουνδούρου, περιμένοντας τις τελικές αποφάσεις του Αλέξη Τσίπρα πριν καθορίσουν τη στάση τους.

Ο «φόβος» των μαζικών αποχωρήσεων

Σύμφωνα με πληροφορίες, όταν ο πρώην πρωθυπουργός προχωρήσει στις οριστικές ανακοινώσεις του, δεν αποκλείεται να υπάρξουν αποχωρήσεις όχι μόνο βουλευτών αλλά και στελεχών της Πολιτικής Γραμματείας, κομματικών οργανώσεων και νομαρχιακών επιτροπών. Ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα μπορούσε να αλλάξει συνολικά τις εσωκομματικές ισορροπίες, καθώς σήμερα η ηγετική ομάδα διατηρεί τον έλεγχο των οργάνων, κάτι που ενδέχεται να ανατραπεί σε περίπτωση μαζικών μετακινήσεων.

Παράλληλα, στο παρασκήνιο καταγράφονται εισηγήσεις που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν αδιανόητες: να μην υπάρξει αυτόνομη κάθοδος του ΣΥΡΙΖΑ στις επόμενες εκλογές ώστε να μην αποδυναμωθεί το νέο σχήμα Τσίπρα. Αυτό φέρνει ισχυρές αντιδράσεις στο εσωτερικό του κόμματος, αλλά δείχνουν και το μέγεθος της πολιτικής πίεσης που δέχεται πλέον η Κουμουνδούρου.

Επισήμως, η ηγεσία συνεχίζει να μιλά για συνεργασίες, συγκλίσεις και ανασύνθεση του προοδευτικού χώρου, αποφεύγοντας να αναφερθεί ευθέως στο νέο κόμμα Τσίπρα.

Ωστόσο, πίσω από τις δημόσιες τοποθετήσεις, σχεδόν όλοι αναγνωρίζουν ότι το επόμενο διάστημα θα είναι καθοριστικό τόσο για τον ΣΥΡΙΖΑ όσο και συνολικά για τις ισορροπίες στην Κεντροαριστερά.

Νίκος Γιαννόπουλος

Ο κ. Χατζηγεωργίου φαίνεται ότι επιχειρεί να εξαντλήσει την αυστηρότητά του έχοντας στα… ατού του και το νέο πειθαρχικό νόμο της κυβέρνησης που ισχύει από το προηγούμενο καλοκαίρι (και ο οποίος είχε προκαλέσει αντιδράσεις).

Με ποια ποινή απειλούνται οι φοιτητές; Ακόμα και με την οριστική διαγραφή από τα μητρώα της σχολής τους! Τη βαρύτερη από όλες δηλαδή (αν και μπορεί, βάσει νόμου, να τιμωρηθούν από 1 έως 24 μήνες με διαγραφή φοιτητικής ιδιότητας).

Οι εν λόγω φοιτητές, κάνοντας πράξη την απόφαση της Γενικής Συνέλευσης της σχολής τους, συμμετείχαν σε κατάληψη διαμαρτυρίας για το νόμο που επιβάλλει (υπό προϋποθέσεις) το 13ώρο στην εργασία.

Όπως τονίζουν καλά ενημερωμένες πηγές στο Libre, η κατάληψη είχε καθαρά συμβολικό χαρακτήρα και ήταν απολύτως ειρηνική. “Οι φοιτητές σεβάστηκαν απόλυτα το κτίριο, δεν προχώρησαν σε καμία καταστροφή αφού έτσι και αλλιώς δεν είχαν τέτοιες προθέσεις” μάς αναφέρθηκε χαρακτηριστικά.

Ακόμα όμως και γι’ αυτή τη συμβολική κατάληψη, ο Πρύτανης κάλεσε δυνάμεις ΟΠΚΕ (χωρίς προηγούμενη ειδοποίηση των φοιτητών) που προχώρησαν σε συλλήψεις. Η δίκη των εννιά έχει αναβληθεί για τον Ιούνιο αλλά η διοικητική διαδικασία δεν πήρε καμία αναβολή.

Και σ’ αυτή, ο Πρύτανης πήρε τις κρίσιμες αποφάσεις. Ο κοσμήτορας αρνήθηκε να καλέσει τους φοιτητές σε πειθαρχική ακρόαση θεωρώντας, προφανώς, την κίνηση υπερβολική. Το έκανε όμως ο Πρύτανης όπως ο νόμος του δίνει το δικαίωμα.

Έτσι λοιπόν στις 16 Δεκεμβρίου θα λάβει χώρα η κρίσιμη διαδικασία. Είναι δε πιθανό να υποστούν την ίδια ταλαιπωρία ένας χημικός μηχανικός και ένας μηχανολόγος αν τους καλέσουν σε απολογία οι κοσμήτορες των σχολών τους.

Για τους εννιά, εκτός των άλλων, υπάρχει και το εξής παράδοξο. Τι ακριβώς θα γίνει αν υποστούν διοικητική ποινή από το Πανεπιστήμιό τους αλλά αθωωθούν τελικά στο δικαστήριο του Ιουνίου;

Στο Πολυτεχνείο επικρατεί αναβρασμός. “Η παρουσία των ΟΠΚΕ είναι πλέον καθημερινή στο ίδρυμα. Κάθε μέρα τους βρίσκομαι με τα οχήματά τους στην πόρτα να παρατηρούν ποιοι μπαίνουν και ποιοι φεύγουν. Δεν είναι εικόνα Πανεπιστημίου αυτή αλλά χώρου στον οποίο πραγματοποιούνται εντός του έκνομες ενέργειες” μάς τόνισε χαρακτηριστικά πηγή του Εθνικού Μετσοβείου Πολυτεχνείου.

Στην διαδικασία του Δεκεμβρίου οι φοιτητές θα προσέλθουν με τους δικηγόρους τους. Η όποια ποινή αναμένεται να ανακοινωθεί άμεσα.

Άννα Καραβοκύρη,

Το βασικό επιχείρημα που προτάσσουν για την διεύρυνση του κόμματος προς το κεντρώο χώρο είναι ο «κίνδυνος» να εμφανιστούν πολιτικές δυνάμεις δεξιότερα της ΝΔ όπως συμβαίνει σε άλλες ευρωπαικές χώρες, για παράδειγμα στην Γαλλία. 

• Ο Νικήτας Κακλαμάνης έριξε «καρφιά» για τις στρατηγικές επιλογές του πρωθυπουργού κάνοντας λόγο για παραγκωνισμό της πατριωτικής δεξιάς με το πολιτικό κόστος που διακυβεύεται από μια τέτοια επιλογή να κρίνεται ιδιαιτέρως σοβαρό. «Η πολιτική μήτρα αυτής της παράταξης είτε αρέσει, είτε δεν αρέσει, είναι η πατριωτική, λαϊκή δεξιά. Όποιος αγνοεί το πολιτικό αξίωμα αυτής της παράταξης θα βρεθεί προ εκπλήξεων» δήλωσε χαρακτηριστικά. 

Στο θέμα της διεύρυνσης αναφέρθηκε σε χθεσινή συνέντευξη του ο πρωθυπουργός  λέγοντας ότι «οι πόρτες της Νέας Δημοκρατίας ήταν και παραμένουν ανοιχτές για εκείνους που συμμερίζονται το πολιτικό μας όραμα και έχουν τη διάθεση να αγωνιστούν για την υλοποίησή του». Ταυτόχρονα κυβερνητικές πηγές απαντούν στις επικρίσεις για την διεύρυνση της παράταξης παραπέμποντας στο 41% της εκλογικής νίκης που πέτυχε η ΝΔ στις εθνικές εκλογές. 

Όμως εκτός από τα εσωκομματικά τους προβλήματα, αρκετοί βουλευτές έχουν να διαχειριστούν και τα πραγματικά προβλήματα της κοινωνίας όπως είναι η ακρίβεια και τα αγροτικά ζητήματα. Ειδικότερα, οι βουλευτές της επαρχίας αισθάνονται μεγάλη πίεση απο τις τοπικές κοινωνίες σχετικά με τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν κτηνοτρόφοι και γεωργοί.

Σε αυτό το πλαίσιο εκφράζουν την δυσαρέσκεια τους για τις πρωτοβουλίες της κυβέρνησης όσον αφορά την αντιμετώπιση των αγροτικών ζητημάτων. «Οι εύκολοι αφορισμοί για υποκινούμενες κινητοποιήσεις των αγροτών του κάμπου είναι αστείοι και τους εξοργίζουν ακόμα περισσότερο» δήλωσε χθες ο βουλευτής Λαρίσης Μάξιμος Χαρακόπουλος αφήνοντας σαφής αιχμές προς την ηγεσία του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης. «Η κυβέρνηση κατεύθυνε μεγάλα ποσά για τη στήριξη των πλημμυροπαθών. Προφανώς θα χρειαστούν κι άλλοι πόροι, επιμονή και καλύτερος συντονισμός. Είναι κρίμα, όμως, η όλη προσπάθεια να επισκιάζεται από λάθη, αστοχίες και ατυχείς συμπεριφορές» επισήμανε ο ίδιος. 

• Για τις κινητοποιήσεις των αγροτών ο κ. Μητσοτάκης ανέφερε πως «ο αγρότης της Θεσσαλίας έχει δίκιο να παραπονιέται για την καθυστέρηση της τροπολογίας. Υπάρχουν τα σημειακά προβλήματα με τη Θεσσαλία μετά την καταστροφή. Με έχει απασχολήσει προσωπικά το ζήτημα. Το ζήτημα του ρεύματος καθυστερήσαμε, αλλά το κάναμε. Ήδη οι αγρότες πήραν την πρώτη αρωγή των 2.000 ευρώ. Ηδη είπα πως η αρωγή θα πάει από τα 2.000 να πάμε στις 5.000 και τις 10.000 ευρώ».

Παράλληλα, ανακοίνωσε πως «θα δώσουμε πρόσθετα από 5.000-10.000 ευρώ για τις ζημιές στον εξοπλισμό». 

Ο πρωθυπουργός χαρακτήρισε δίκαιες τις αντιδράσεις του αγροτικού κόσμου κυρίως της Θεσσαλίας και άφησε ανοικτό το ενδεχόμενο να υπάρξουν περαιτέρω παρεμβάσεις για το αγροτικό πετρέλαιο. 

Παράλληλα, αρκετοί βουλευτές έχουν να διαχειριστούν στις εκλογικές τους περιφέρειες και τον «ιερό πόλεμο» που έχει ξεσπάσει μεταξύ κυβέρνησης κι εκκλησίας εξαιτίας του επίμαχου νομοσχεδίου για τον γάμο των ομόφυλων ζευγαριών. Σημειώνεται ότι την Κυριακή θα διαβαστεί σε όλους τους ναούς κείμενο που αποτυπώνει τις θέσεις της Εκκλησίας κατά του γάμου των ομόφυλων ζευγαριών και το οποίο μεταξύ άλλων αναφέρει ότι η Πολιτεία έχει την αρμοδιότητα να ψηφίζει νόμος και πως η Εκκλησία «ούτε συμπολιτεύεται, ούτε αντιπολιτεύεται, αλλά πολιτεύεται κατά Θεόν και ποιμαίνει όλους. Γι’ αυτό και έχει ιδιαίτερο λόγο που πρέπει να γίνεται σεβαστός».

Τέλος, η ακρίβεια αποτελεί την μεγαλύτερη πηγή δυσαρέσκειας που εισπράττουν οι γαλάζιοι βουλευτές καθώς είναι οι πρώτοι που έρχονται σε επαφή με τους πολίτες και εισπράττουν τις αντιδράσεις της κοινωνίας. 

Η κατάσταση στο Ιράν μετά τον ξεσηκωμό για τον θάνατο της Μαχσά Αμινί κατά τη διάρκεια της κράτησής της από τη «αστυνομία ηθικής» του Ιράν, πήρε διαστάσεις εξέγερσης ενάντια στο θεοκρατικό καθεστώς της χώρας. Ρίχνοντας μια ματιά στον χάρτη των ταραχών ανά το Ιράν, ειρηνικών και μη παρατηρούμε τη συγκέντρωση των σημείων διαμαρτυρίας σε όλο το Ιράν, στις μεγάλες πόλεις της χώρας, αλλά πυκνά, στο ιρανικό Κουρδιστάν και στην επαρχία του δυτικού Αζερμπαϊτζάν.

Για να έχουμε όμως μια εικόνα της εμβέλειας των διαδηλώσεων θα πρέπει να τις δούμε στα συμφραζόμενα της αλυσίδας εξεγέρσεων, διαδηλώσεων και διαμαρτυριών που από το 2009 και μετά σαρώνουν κατά κύματα την κοινωνία του Ιράν.

Δεκατρία χρόνια σε κατάσταση αναταραχής

Σημείο καμπής της συγκρότησης μιας – ετερόκλητης – αντιπολιτευτικής συμμαχίας στο δρόμο, ήταν οι τεράστιες διαμαρτυρίες που ξέσπασαν μετά τη νοθεία στις προεδρικές εκλογές του 2009, όταν ο υποστηριζόμενος από τους συντηρητικούς Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ επανεξελέγη έναντι του Μιρ Χοσεΐν Μουσαβί, πρώην πρωθυπουργού του Χομεϊνί, ο οποίος ήταν ο μεταρρυθμιστής υποψήφιος. Από τις διαμαρτυρίες αυτές προέκυψε το ιρανικό «Πράσινο Κίνημα», το οποίο αποτέλεσε για αρκετά χρόνια μέτωπο όλης της «νομιμόφρονος» αντιπολίτευσης. Η καταστολή των διαδηλώσεων διαμαρτυρίας για τις νόθες εκλογές πάντως ήταν άμεση και αμείλικτη, και ο αριθμός των νεκρών έφτασε, κατά την αντιπολίτευση τους 72.

Οι διαμαρτυρίες για την εκλογική νοθεία κράτησαν χρόνια και αναζωπυρώθηκαν την εποχή της «Αραβικής άνοιξης» το 2011 -12.

Από το 2016 και μετά (με τις φιλοβασιλικές ταραχές την «ημέρα του Κύρου του Α΄» που συγκέντρωσε απρόσμενα πολύ κόσμο στον τάφο του Κύρου του Μέγα στις Πασαργάδες) κάθε χρόνο ξεσπούν μεγάλες διαμαρτυρίες, τοπικές και εθνικές, για θέματα δικαιωμάτων και μειονοτήτων, αλλά κυρίως οικονομίας και διαβίωσης. Όλες κατεστάλησαν σκληρά, σε πολλές οργανώθηκαν αντιδιαδηλώσεις, συσπειρώνοντας τους συντηρητικούς οπαδούς της Ισλαμικής Δημοκρατίας σαν ασπίδα στο καθεστώς, και συνήθως το διαδίκτυο και η πρόσβαση σε ΜΚΔ περιοριζόταν όσα κρατούσε η αναταραχή.

Ενδεικτικά (και όχι εξαντλητικά):

Στο τέλος του 2017 αρχές του 2018 μεγάλες διαμαρτυρίες αρχικά για την οικονομική κατάσταση, εξαπλώθηκαν σε όλη τη χώρα και εξελίχθηκαν σε αντικυβερνητικές. Η καταστολή ήταν άμεση και άφησε πίσω της 25 νεκρούς. Οι διαμαρτυρίες άνοιξαν την αυλαία για σειρά γενικών απεργιών και κινητοποιήσεων και επί μέρους διαμαρτυρίες για την ποιότητα ζωής, καθώς η κυβέρνηση του μεταρρυθμιστή προέδρου Χασάν Ρουχανί, αποτύγχανε να βάλει τέρμα στις αμερικανικές κυρώσεις, να απαλύνει τις οικονομικές πιέσεις στα νοικοκυριά παρά τη δέσμευσή του στη συμφωνία για τα πυρηνικά με τις ΗΠΑ. Ταυτόχρονα είχε να αντιμετωπίσει τη σκληρή κριτική των συντηρητικών ακριβώς επειδή έκλεισε αυτήν τη συμφωνία (που στη συνέχεια θα εγκατέλειπε μονομερώς ο Τραμπ).
Οι εργατικές κινητοποιήσεις και οι οικονομική δυσφορία συνεχίστηκαν το 2019 και κορυφώθηκαν τον Νοέμβριο στη μεγαλύτερη ίσως αναταραχή που έχει γνωρίσει το Ιράν μετά την επανάσταση: Η εξέγερση ξεκίνησε από τη διαμαρτυρία για την αύξηση των τιμών των καυσίμων, εξαπλώθηκε παντού στη χώρα και οδήγησε στον «ματωμένο Νοέμβριο» του 2019. Στις συγκρούσεις δολοφονήθηκαν από τις δυνάμεις καταστολής του καθεστώτος 250 άτομα κατά την κυβέρνηση και 1500 κατά τον Ρόιτερς. Η εξέγερση απέκτησε σαφή χαρακτήρα εναντίον του Χαμενεΐ και του ισλαμιστικού καθεστώτος, παράλληλα με τα οικονομικά αιτήματα και τα συνθήματα εναντίον της διαφθοράς. Δεν ήταν ειρηνική: 731 καταστήματα τραπεζών και 140 δημόσια κτήρια πυρπολήθηκαν, πάνω από 50 σταθμοί των δυνάμεων ασφαλείας δέχθηκαν επίθεση κατά τη διάρκεια των ταραχών. Ήταν η πιο δύσκολη πρόκληση που είχε ποτέ να αντιμετωπίσει η ισλαμική κυβέρνηση.

Το επόμενο κύμα διαμαρτυριών ξεκίνησε με την χαλάρωση των πανδημικών μέτρων το καλοκαίρι του 2021, πάλι για θέματα ακρίβειας, λειψυδρίας και οικονομικών προβλημάτων, και ξέσπασαν πάλι την άνοιξη του 2022 εξαιτίας της διατροφικής κρίσης, για να ξεκινήσουν και πάλι – όπως ξέρουμε -πριν από λίγες ημέρες.
Η γενική εικόνα είναι λοιπόν η εξής: από το 2009 και μετά, αλλά ιδίως με τις προσδοκίες από τη συμφωνία για τα πυρηνικά με τις ΗΠΑ να διαψεύδονται, με αιχμή τα οικονομικά θέματα υπό το βάρος των αμερικανικών κυρώσεων, και δευτερευόντως τα δικαιωματικά, υπάρχει μια συνεχής και έντονη κοινωνική αναταραχή στο Ιράν, που εκδηλώνεται με διαμαρτυρίες, απεργίες, διαδηλώσεις, βίαιες συγκρούσεις, σκληρή καταστολή, περιορισμό της πρόσβασης στο διαδίκτυο και μαζικές συλλήψεις.

Όλες αυτές οι ταραχές, αξίζει να τονιστεί, συνέβησαν επί κυβέρνησης Χασάν Ρουχανί, δηλαδή υπό τους λεγόμενους μεταρρυθμιστές. Η απογοήτευση από την οικονομική πολιτική, οι ανισότητες που αυξήθηκαν στη θητεία του, η κατάρριψη ενός επιβατηγού αεροπλάνου από λάθος το 2020 που οδήγησε σε νέο γύρο διαμαρτυριών, η κακοδιαχείριση της πανδημίας, η αδυναμία να επιβάλλουν την αποκατάσταση βασικών ελευθεριών, αλλά και ο αποκλεισμός δημοφιλών υποψηφίων από το Συμβούλιο των Θεματοφυλάκων, οδήγησε σε μαζική αποχή από τις εκλογές του 2021. Επρόκειτο για ένα μποϊκοτάζ από τα κάτω, που επέτρεψε έτσι να εκλεγεί στην προεδρία της χώρας, με μεγάλη διαφορά ο συντηρητικός Εμπραχίμ Ραϊσί, ένας υπερσυντηρητικός δικαστής, σχετικά δημοφιλής λόγω της δράσης του εναντίον της διαφθοράς. Στις εκλογές αυτές η συμμετοχή των πολιτών ήταν η μικρότερη στην ιστορία της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Από 73% το 2017, έπεσε μόλις στο 48% το 2021, και ένα 6,5% από αυτούς ψήφισε άκυρο ή λευκό. Η συμμετοχή στις κοινοβουλευτικές εκλογές του 2020, τρεις μήνες μετά τον ματωμένο Νοέμβρη του 2019, πάλι υπό το μποϊκοτάζ των αντιπάλων του Χαμενεΐ, ήταν ακόμα χαμηλότερη, μόλις 42%, πάλι το χαμηλότερο ποσοστό εκλογικής συμμετοχής στην ιστορία του μετεπαναστατικού Ιράν

Οι μεταρρυθμιστές έπαψαν να εμπνέουν καθώς δεν κατάφεραν να μεταρρυθμίσουν τίποτα, συν τοις άλλοις, λόγω της υπονόμευσης/αδειάσματος του Τραμπ και της συνέχισης των κυρώσεων, αλλά κυρίως της διάρθρωσης του Ιρανικού πολιτικού συστήματος. Πρακτικά καμία κυβέρνηση δεν μπορεί να νομοθετήσει απέναντι στις επιλογές του Χαμενεΐ και του Συμβουλίου των Θεματοφυλάκων, ενώ το δικαστικό σώμα είναι υπερσυντηρητικό. Ας σημειωθεί πως ο απελθών πρόεδρος Ρουχανί ήταν πολύ πιο ανοιχτός στο ζήτημα του χιτζάμπ, και της ελευθερίας του λόγου, αλλά αυτό δεν εμπόδισε τη μαζική αποδοκιμασία εναντίον του.

Ο Ραϊσί και η σκλήρυνση της «ηθικής επιβολής»

Οι τελευταίες εξελίξεις, η δολοφονία της Μάχσα Αμινί και οι εκτεταμένες διαδηλώσεις, μαζί με την αντίδραση των συντηρητικών και την αιματηρή – πάλι – καταστολή, σχετίζονται μάλλον με σκλήρυνση της στάσης της (υπερσυντηρητικής) ιρανικής κυβέρνησης. Η ηθική αυστηρότητα ξεκίνησε φέτος από τα πανεπιστήμια, (όπου οι συντηρητικοί έχουν ζητήσει μέχρι και διαχωρισμό των τάξεων ανά φύλο), ήδη από τον Ιούλιο και απαντήθηκε στα ΜΚΔ την12η Ιουλίου, όταν Ιρανές χρήστριες «εόρτασαν» την ημέρα «χιτζάμπ και αγνότητας» που καθιέρωσε η κυβέρνηση του Ραϊσί, με το hashtag #notohijab / “όχι στο χιτζάμπ». Αυτό οδήγησε σε μαζικές συλλήψεις και εξαναγκασμένες δηλώσεις «μετανοίας» των αμφισβητριών. Η αντίδραση στη σκλήρυνση της νομοθεσίας οδήγησε στη νομοθέτηση περαιτέρω περιορισμών στη γυναικεία ενδυμασία τον Αύγουστο. Στις αρχές του μήνα η ιρανική κυβέρνηση ανακοίνωσε την πρόθεσή της να εγκαταστήσει ψηφιακά συστήματα αναγνώρισης προσώπου στα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς και τους δημόσιους χώρους των πόλεων, προκειμένου να εντοπίζει αυτόματα όσες γυναίκες παραβιάζουν το γράμμα της νομοθεσίας. Ήδη, το 2020, οι ιρανικές αρχές κυνηγούσαν τις παραβάτιδες της μαντήλας μέσα στα αυτοκίνητα. Ανακοινώθηκε επίσης η πρόθεση να δημιουργηθούν προγράμματα μάστερ και διδακτορικού για την «ηθική αστυνόμευση». Αξίζει να σημειωθεί πως η οικονομία και η οικονομική κατάσταση του πληθυσμού εξακολουθεί να κυριαρχεί στις ανησυχίες των περισσότερων Ιρανών και καταβαραθρώνει και τη δημοφιλία του Ραϊσί.

(Η σκλήρυνση της «ηθικής επιβολής» είχε συνοδευτεί πρόσφατα από αντισταθμιστικά «ανοίγματα», όπως την άδεια παρουσίας γυναικών σε αθλητικούς αγώνες, ή – επί Ρουχανί – το τυπικό δικαίωμα των γυναικών να διεκδικούν την προεδρία της χώρας. )

Κι όμως η Ιρανική κοινωνία εξελίσσεται

Υπάρχει ένα διευρυνόμενο στρώμα του πληθυσμού που ασφυκτιά υπό τους περιορισμούς της καθημερινότητας που επιβάλλει το καθεστώς. Πρόκειται για εξέλιξη που οδηγείται από δημογραφικές και κοινωνιολογικές μεταλλαγές στο Ιράν:

Η γεννητικότητα στο Ιράν έχει πέσει κάτω από τα όρια αναπλήρωσης φτάνοντας τα 1,6 παιδιά ανά γυναίκα, από 6,5 το 1986. Το Ιράν έχει ήδη τη χαμηλότερη γεννητικότητα σε όλο τον ισλαμικό κόσμο μεταξύ Μαρόκου και Πακιστάν.
Αυτό έχει να κάνει και με τη ραγδαία αστικοποίηση. Πάνω από τo 75% των Ιρανών ζει σε πόλεις, από 50% την εποχή της επανάστασης.
Οι γυναίκες παρά τη θρησκευτική καταπίεση, έχουν πλέον – όπως και σε όλη τη Μέση Ανατολή – ευκαιρίες εκπαίδευσης πρωτοφανείς, και τις εκμεταλλεύονται. Π.χ. το 70% των αποφοίτων των θετικών και πολυτεχνικών σχολών του Ιράν είναι γυναίκες, το υψηλότερο ποσοστό στην περιοχή, ενώ οι γυναίκες αποτελούν και το ένα τέταρτο των διδασκόντων στα πανεπιστήμια.
Παρόλα αυτά η συμμετοχή των γυναικών στο Ιράν στο εργατικό δυναμικό της χώρας είναι μόλις 16%, σε απόλυτη αναντιστοιχία με την εκπαίδευση.
Το πραγματικό ΑΕΠ κατά κεφαλήν ανέβαινε σταθερά μέχρι το 2010 και η πτώση του βιοτικού επιπέδου που έχουν προκαλέσει οι αμερικανικές κυρώσεις, έχει δημιουργήσει τη ματαίωση των προσδοκιών και των φιλοδοξιών ενός όλο και πιο εγγράμματου και απολύτως διασυνδεδεμένου με τον υπόλοιπο κόσμο πληθυσμού.
Η Ισλαμική Επανάσταση παραδόξως ενδέχεται να έφερε και μια προϊούσα εκκοσμίκευση του πληθυσμού. Μια έρευνα του 2020 έδειξε πως μόλις το 32% των ερωτώμενων θεωρεί εαυτόν Σιίτη μουσουλμάνο και μόλις το 40% μουσουλμάνο. Σχεδόν 8% θεωρούν εαυτούς Ζωροάστρες (κάτι που συνδέεται με την άνοδο του Περσικού εθνικισμού), ενώ 17% αθροιστικά ταυτοποιούνται ως άθεοι / αγνωστικιστές / ανθρωπιστές και 22% άθρησκοι. (Να σημειωθεί, πάντως, πως η μεθοδολογία της έρευνας ενδέχεται να υποτιμά τον συντηρητισμό του πιο ηλικιωμένου, αγράμματου πληθυσμού της χώρας και να επιτρέπει την υπερεκπροσώπηση νεαρότερων πολιτών)

Σύμφωνα με την ίδια έρευνα πάνω από το 60% των ερωτηθέντων δεν προσεύχονται κατά τα ισλαμικά προαπαιτούμενα καθημερινά (το ποσοστό αυτό ήταν, σε έρευνα του 1975 στο προεπαναστατικό Ιράν, 6% – καθόλου – και 11% μερικές φορές).
Όσο για το χιτζάμπ, η έρευνα έδειξε τεράστιες πλειοψηφίες υπέρ της κατάργησης της υποχρεωτικότητάς του. Γνωρίζουμε, άλλωστε, χάρη σε έρευνα που δημοσιοποίησε ο Χασάν Ρουχανί, πως ήδη το 2014, σε άλλη ανεξάρτητη έρευνα, η μισή ιρανική κοινωνία ήταν αντίθετη στην υποχρεωτικότητα του χιτζάμπ. Η έρευνα – στον βαθμό που οι μεθοδολογίες είναι συγκρίσιμες – δείχνει ή πως το ποσοστό αυτό έχει διευρυνθεί ή πως ο κόσμος είναι πιο επιφυλακτικός στις απαντήσεις του σε κρατικές έρευνες. Πάντως, επιβεβαιώνει την κοινωνική τάση.

Υπάρχει μια συζήτηση στο Ιράν που ξεπερνά τους (όλο και περισσότερους) μη-μουσουλμάνους, και εμπλέκει στο μέτωπο ενάντια στην ηθική επιβολή και τους θρησκευόμενους, που έχουν κινητοποιηθεί υπέρ του δικαιώματος επιλογής του χιτζάμπ. Μετά την αλλαγή του νόμου στη Σαουδική Αραβία το 2019, το Ιράν είναι πλέον μαζί με το Αφγανιστάν, η μόνη χώρα που επιβάλλει δια νόμου τη μανδηλοφορία στις γυναίκες (και τα σορτς στους άντρες) σε μουσουλμάνες και μη.
Αξίζει να σημειώσουμε πως το Ιράν δεν είναι απλά Περσία (60-65% είναι Πέρσες ή περσικής καταγωγής στη χώρα). Συναποτελείται από πολλές εθνότητες, με μεγαλύτερες εθνοτικές μειονότητες τους Αζέρους (ο υπέρτατος ηγέτης Αλί Χαμενεΐ είναι κατά το ήμισυ Αζέρος) και τους Κούρδους, αλλά με πολλές μικρότερες, όπως Άραβες ή Βαλούχοι. Οι μειονότητες βρέθηκαν την τελευταία δεκαετία στους δρόμους, αλλά υπάρχουν οργανώσεις σε αυτές που μετέρχονται τρομοκρατικών μεθόδων και έχουν χρηματοδοτηθεί από τη CIA.
Δεν θα πρέπει να αγνοείται, τέλος, η επιρροή της πολυπληθέστατης Ιρανικής διασποράς σε όλο τον κόσμο, αλλά ιδίως στις ΗΠΑ, τον Καναδά και την Ευρώπη.

Το Ιράν βρίσκεται σε μια κατάσταση σχεδόν διαρκούς πολιτικής αναταραχής για λόγους που είναι πολιτικοί, διπλωματικοί και οικονομικοί. Η συνεχής εκδήλωση έντονων διαδηλώσεων και διαμαρτυριών την τελευταία δωδεκαετία, με αποκορύφωμα εκείνες του 2019, η νοθεία στις εκλογές, η απαγόρευση υποψηφίων και η φονική ένταση της καταστολής από την Ισλαμιστική ηγεσία, δείχνουν υπάρχει μια πορεία που αργά ή γρήγορα θα οδηγήσει σε πολιτικές ρήξεις, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο. Η δημογραφική και πολιτική μεταστροφή που συντελείται καθώς το Ιράν απομακρύνεται από το 1979, και η δια της τεθλασμένης εισαγωγή της Ιρανικής κοινωνίας στη νεωτερικότητα και την εκκοσμίκευση μέσω της αντιπαράθεσης με την Ισλαμιστική ηγεσία, προμηνύουν αλλαγές, που αν δεν ανακατευτούν ξένοι παράγοντες μπορεί να είναι και ομαλές.

Οι πρόσφατες βίαιες διαδηλώσεις στο Λονδίνο, και η αναθέρμανση της υποστήριξης στην οργάνωση Μουτζαχεντίν του Λαού (που εδρεύει πλέον στην Αλβανία), δείχνει πως οι ξένοι παράγοντες δεν θα μείνουν αδρανείς.

Violent thugs affiliated with Iranian MEK London-based terrorist group attack British passerby who was comeing out of #MaidaVale Mosque, then attack British police and the overwhelmed police fled the scene!@MayorofLondon deal with these thugs before they cause more harm pic.twitter.com/cFbVuKL5wn

— Iraq MidEast Updates (@IraqLiveUpdate) September 26, 2022

Ο ΜτΛ (ΜEK) είναι μια μαρξιστική-ισλαμιστική οργάνωση που συμμετείχε στην Ιρανική επανάσταση τη δεκαετία του 1960-70, αλλά έχει χάσει όμως κάθε υποστήριξη μέσα στο Ιράν (το Πράσινο Κίνημα την αποκήρυττε μετά βδελυγμίας), μετά από τρομοκρατικές δράσεις που υπολογίζεται πως έχουν στοιχήσει τη ζωή 17.000 Ιρανών, και την υποστήριξη του Ιράκ στον πόλεμο Ιράν – Ιράκ. Η οργάνωση έχει όμως πέραση στις ΗΠΑ – αφού αφαιρέθηκε από τον αμερικανικό κατάλογο των τρομοκρατικών οργανώσεων, από τη Χίλαρυ Κλίντον – όπου έχει τη στήριξη πολλών μελών του Κογκρέσου, στους οποίους το Ιράν επέβαλλε κυρώσεις για χρηματοδότηση της τρομοκρατίας. Μεταξύ της τρομοκρατικής δράση των ΜτΛ και της υποδαύλισης αποσχιστικών κινημάτων, αλλά και μέσα από την πάγια απειλή επίθεσης από τις ΗΠΑ, είναι σαφές πως οι προσπάθειες επηρεασμού των εξελίξεων στο Ιράν θα είναι συνεχείς.

Οι διαδηλώσεις προφανώς θα συνεχιστούν φθίνουσες προς το παρόν. Ήδη ο στρατός και οι Φρουροί της Επανάστασης απειλούν, ενώ μεγάλες αντισυγκεντρώσεις των συντηρητικών έχουν ξεκινήσει, συνοδευόμενες από απειλές. Αλλά δεν θα κλείσει εδώ ο κύκλος της πολιτικής σύγκρουσης, όπως δεν έχει κλείσει από το 2009, ή ίσως από το 1979. Αντίθετα, όλες οι ενδείξεις συντείνουν στη συνέχιση αυτής της εξεγερτικής απειθαρχίας και στην ένταση των εσωτερικών κοινωνικών συγκρούσεων στη χώρα. Παρόλα αυτά θα ήταν εξαιρετικά αμφίβολη η εκτίμηση περί άμεσης αποσταθεροποίησης της Ισλαμικής Δημοκρατίας: οι διαδηλώσεις είναι ετερόκλητες, δεν έχουν κοινά αποδεκτή πολιτική ηγεσία και η Ιρανική κυβέρνηση έχει τα μέσα να τις αντιμετωπίσει. Όπως παρατηρούν αναλυτές, η δολοφονία της Αμινί, δεν είναι γεγονός ανάλογο με τη δολοφονία του Μπουαζιζί στην Τυνησία που πυροδότησε την Αραβική άνοιξη. Δεν θα ήταν φρόνιμο να ποντάρει κανείς στην άμεση ανατροπή της Ισλαμικής Δημοκρατίας, παρότι η δυσαρέσκεια είναι υπαρκτή και μάλλον διευρυνόμενη…

Του Νίκου Παπαδημητρίου

Σύμφωνα με τον πρόεδρο της Κεντρικής Ένωσης Επιμελητηρίων και του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Αθηνών, Κωνσταντίνο Μίχαλο, η απόφαση της κυβέρνησης για συνέχιση του lockdown καθ’ όλη τη διάρκεια των εορτών θα δώσει τη χαριστική βολή σε πολύ μεγάλο αριθμό επιχειρήσεων.

Tα Jumbo αρνούνται να ανοίξουν με click away

Από την πλευρά της η ΓΣΕΒΕΕ υπογραμμίζει σε ανακοίνωσή της:

• «Οι αποφάσεις της κυβέρνησης, όπως ανακοινώθηκαν από τους υπουργούς κ.κ. ‘Αδωνι Γεωργιάδη και Στ. Πέτσα, οδηγούν στην οριστική απώλεια τζίρου για τις ΜμΕ, μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις του λιανικού εμπορίου. Μόνο οι μεγάλες επιχειρήσεις του εμπορίου και ένα μικρό ποσοστό των μικρών εμπορικών επιχειρήσεων διαθέτουν e-shop με αποτέλεσμα όλος ο όγκος των πωλήσεων της εορταστικής περιόδου να συγκεντρωθεί και να οδηγηθεί στα ταμεία των μεγάλων επιχειρήσεων του κλάδου του λιανικού εμπορίου. Οι προσδοκίες των μικρομεσαίων εμπόρων, ότι λειτουργώντας τις τελευταίες ημέρες του χρόνου θα μπορούσαν να καλύψουν μέρος του εορταστικού τζίρου, χάθηκαν οριστικά και αμετάκλητα. Η επιβίωση των χιλιάδων μικρομεσαίων εμπορικών επιχειρήσεων αφήνεται στην τύχη τους, χωρίς την ανακοίνωση κάποιου ουσιαστικού μέτρου στήριξής τους, από την πλευρά της κυβέρνησης».

Την ίδια ώρα, ο Πρόεδρος του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών, Γιάννης Χατζηθεοδοσίου σημείωνε μιλώντας στο ρ/σ Alpha 989, ότι «το click away που βοηθάει, η εκτίμηση που έχουμε είναι ότι δεν μπορεί να ανταποκριθεί σε πάνω από το 10% των επιχειρήσεων»

Οι έμποροι, δια του προέδρου της Ελληνικής Συνομοσπονδίας Εμπορίου και Επιχειρηματικότητας, Γιώργου Καρανίκα, καταγγέλλουν:

• «Μετά τις σημερινές ανακοινώσεις της κυβέρνησης, καθίσταται σαφές πως στην πράξη το ολικό lockdown συνεχίζεται έως τις 7 Ιανουαρίου, αλλά τις συνέπειες του θα εξακολουθούν να υφίστανται σε όλη τους την έκταση μόνο οι χιλιάδες μικρές και μεσαίες εμπορικές επιχειρήσεις. Αντίθετα, όλες οι μεγάλες αλυσίδες του λιανεμπορίου – μαζί με ελάχιστες μικρότερες που έχουν ισχυρή ψηφιακή παρουσία – θα αυξήσουν τον όγκο πωλήσεων τους είτε αποκλειστικά μέσω του ηλεκτρονικού εμπορίου, είτε συνδυαστικά με την μέθοδο του click away. Συνεπώς, για την συντριπτική πλειονότητα των εμπορικών επιχειρήσεων – ιδιαίτερα στους μεγάλους κλάδους της ένδυσης και της υπόδησης – οι οποίες δεν διαθέτουν ηλεκτρονικό κατάστημα, ο εορταστικός τζίρος χάνεται οριστικά και αμετάκλητα. Καμία αναπλήρωση των απωλειών δεν θα επέλθει με τηλεφωνικές παραγγελίες, καθώς κανείς πελάτης δεν πληρώνει αν δεν βλέπει τι αγοράζει. Δημιουργείται έτσι μία άνιση αγορά δύο ταχυτήτων, η λειτουργία της οποίας είναι πασιφανές ότι δεν πληροί τους κανόνες του θεμιτού ανταγωνισμού».

Σε αναταραχή, όμως, είναι και η Εκκλησία, μετά την κυβερνητική οδηγία για τη λειτουργία -τη μη λειτουργία μάλλον- των ναών κατά την εορταστική περίοδο: υπό τον, δηλωτικό, τίτλο, «Σε αναβρασμό η Εκκλησία μετά την απόφαση για 9 εκκλησιαζόμενους», το εκκλησιαστικό site “orthodoxia info” σημειώνει στο βασικό του θέμα:

• «Γιγάντωση αντί για λύση του προβλήματος με τους ναούς τα Χριστούγεννα, προκάλεσε η απόφαση της Κυβέρνησης να επιτρέψει την παρουσία μόλις 9 εκκλησιαζομένων εντός των ναών τα Χριστούγεννα και τα Φώτα με τους κληρικούς απ’ άκρη σ’ άκρη της χώρας να δηλώνουν πως αδυνατούν να κατανοήσουν πως θα τηρήσουν το μέτρο. Από την στιγμή που ο κυβερνητικός εκπρόσωπος ανακοίνωσε τα μέτρα η Εκκλησία βρίσκεται σε αναβρασμό με πολλούς ιεράρχες να χαρακτηρίζουν την απόφαση ‘κοροϊδία’ και τη συντριπτική πλειονότητα των ιερέων να διαμηνύουν στις Μητροπόλεις πως δεν πρόκειται να υιοθετήσουν την απόφαση».

Πολλοί ιεράρχες έπαιρναν θέση, κρατώντας την ανωνυμία τους, κατά των κυβερνητικών ανακοινώσεων, αντιθέτως επωνύμως ο μητροπολίτης Δημητριάδος Ιγνάτιος δήλωσε στο θεσσαλικό τηλεοπτικό σταθμό TRT, «ζητήσαμε το μέτρο, τη χρυσή τομή. Οι αποφάσεις, αν ισχύσουν όπως ανακοινώθηκαν, δεν συνιστούν μέτρο και χρυσή τομή» παραπέμποντας και αυτός όπως και οι υπόλοιπο στην κρίσιμη συνεδρίαση της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου στις αρχές της εβδομάδας.

Η επιλογή είχε προφανή στόχο, να απομονώσει τους νέους αυτούς ανθρώπους, να τρομάξει τους πολίτες που έχουν μάθει να ζουν ειρηνικά και χωρίς μεταπτώσεις στις ζωές τους.

“Σύλληψη” που δείχνει άγνοια, αν μη τι άλλο, για τους νέους που αναζήτησαν διέξοδο στις πλατείες.

Επιστολή πολίτη στον Μ. Χρυσοχοΐδη: Από πού προκύπτει το δικαίωμα σε κάθε αστυνομικό να παραβιάζει με χυδαία συμπεριφορά τα ανθρώπινα δικαιώματα;

Επιπλέον, η ευθεία σύγκρουση της αστυνομίας με τις παρέες των πλατειών σε συνδυασμό με τη σκληρή καταστολή από όργανα της τάξης ακόμη και εις βάρος πολιτών που δεν είχαν σχέση με τις συγκεντρώσεις, πορείες κ.ο.κ. -υπάρχουν σχετικές δημόσιες καταγγελίες- θα πρέπει να προκαλέσει και ένα δεύτερο προβληματισμό: πόσο δύσκολο είναι ένα βράδυ σε κάποια γειτονιά της Αθήνας να βγουν τα πράγματα εκτός ελέγχου και να έχουμε ένα δεύτερο Δεκέμβρη (ας ελπίσουμε χωρίς θύμα);

Και όχι τίποτε άλλο, δεν υπάρχει και Παυλόπουλος στο αρμόδιο υπουργείο τούτη τη φορά…

Η αναστάτωση στο χώρο των νέων φουσκώνει και από ένα άλλο άσχετο γεγονός: την επιλογή του υπουργείου Παιδείας να τοποθετήσει κάμερες στις σχολικές αίθουσες, προκαλώντας την αντίδραση της αντιπολίτευσης αλλά και της ΟΛΜΕ. Υπό το χαρακτηριστικό σύνθημα, “no cameran”, ένα πολυσυλλεκτικό κίνημα αποτελούμενο από γονείς, εκπαιδευτικούς, δικαιωματιστές, κόμματα και συλλογικούς φορείς …τζαρτζάρει την Νίκη Κεραμέως με απρόβλεπτη συνέχεια.

Στον τομέα Παιδείας, μάλιστα, ο ΣΥΡΙΖΑ έχει την τύχη να έχει επικεφαλής ένα στέλεχος που ξέρει καλά από μαζικό κίνημα και νεολαία, τον Νίκο Φίλη, που συνέλαβε εξ αρχής την αγωνία των γονέων για το άνοιγμα των σχολείων, τους κινδύνους που αυτό εγκυμονεί, και παρά τις σοβαρές διαφορετικές απόψεις, επιστημόνων ή ακόμη και μέσα στο ίδιο του το κόμμα, που συνηγορούν υπέρ του κλιμακωτού ανοίγματος.

Ένας πρόσθετος πονοκέφαλος για το Μέγαρο Μαξίμου είναι η στάση των προερχόμενων από την ΝΔ εκπαιδευτικών.

Ο Θόδωρος Τσούχλος, πρόεδρος της ΟΛΜΕ και μέλος της ΔΑΚΕ, μαζεύει το τελευταίο διάστημα …παραπολιτικά που τον στοχοποιούν, από μερίδα φιλοκυβερνητικών ΜΜΕ. Το γεγονός ότι έχει βρει διαύλους επικοινωνίας με τους συνδικαλιστές του ΣΥΡΙΖΑ, έχει προκαλέσει ενόχληση στην κυβέρνηση και το αρμόδιο υπουργείο. Όμως, ο Θ. Τσούχλος έχει βρεθεί αντιμέτωπος με το ίδιο του το κόμμα και σε άλλα ζητήματα κατά το πρόσφατο παρελθόν, όπως για την αξιολόγηση των εκπαιδευτικών ή τα πειραματικά σχολεία.

Οι κάμερες μέσα στην τάξη φαίνεται να είναι ωστόσο η σταγόνα που έκανε το ποτήρι της παιδείας να ξεχειλίσει.

Το σημερινό πρωτοσέλιδο της «Εφημερίδας των Συντακτών» που κάνει λόγο για «κυβερνητικά ψέματα σε απευθείας μετάδοση», με την εφημερίδα να υποστηρίζει ότι «καμία έγκριση της Ανεξάρτητης Αρχής για τη βιντεοσκόπηση και αναμετάδοση του μαθήματος δεν διαθέτει η κυβέρνηση», αντιθέτως «η Αρχή συνέστησε στο Υπουργείο Παιδείας να προχωρήσει σε μελέτη αντικτύπου, ώστε να διαπιστωθεί ποιοι κίνδυνοι ελλοχεύουν από τη διαδικασία».

Και μπορεί το θέρος να μην είναι η κατάλληλη περίοδος για διαδηλώσεις, πλην όμως υπάρχει συσσωρευμένη πίεση και, κυρίως, υπάρχουν μπροστά μας, σύντομα, πανελλαδικές εξετάσεις. Σε αναζήτηση, συνεπώς, ψυχραιμίας και συναινετικών κινήσεων…

Νίκος Παπαδημητρίου