Τις τελευταίες ώρες υπάρχουν αναφορές πως το Ιράν κατάφερε να καταστρέψει το συγκεκριμένο αεροσκάφος των ΗΠΑ αξίας 700 εκατ. δολαρίων, το οποίο βρίσκονταν στη βάση «Πρίγκιπα Σουλτάν» στη Σαουδική Αραβία.

Το «E‑3 Sentry AWACS» θεωρείται ένα από τα «διαμάντια» της πολεμικής αεροπορίας των ΗΠΑ καθώς έχει τη δυνατότητα για έγκαιρη και έγκυρη προειδοποίηση, συμβάλλοντας ουσιαστικά στον έλεγχο της τρέχουσας κατάστασης από τις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις.

Το κόστος αντικατάστασης ενός τέτοιου είδους αεροσκάφους, εκτιμάται ότι ξεπερνά τα 700 εκατομμύρια δολάρια.

Το Ιράν έχει βομβαρδίσει αμερικανικές βάσεις σε όλη τη Μέση Ανατολή ως αντίποινα για τον πόλεμο ΗΠΑ-Ισραήλ, αναγκάζοντας πολλούς Αμερικανούς στρατιώτες να μετακινηθούν σε ξενοδοχεία και χώρους γραφείων σε ολόκληρη την περιοχή, σύμφωνα με στρατιωτικό προσωπικό και Αμερικανούς αξιωματούχους.

Έτσι, τώρα μεγάλο μέρος του χερσαίου στρατού, στην ουσία, πολεμά στον πόλεμο ενώ εργάζεται εξ αποστάσεως, με εξαίρεση τους πιλότους μαχητικών και τα πληρώματα που χειρίζονται και συντηρούν πολεμικά αεροσκάφη και διεξάγουν επιθέσεις.

Το Σώμα Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν έχει προτρέψει τον κόσμο να αναφέρει αυτές τις νέες τοποθεσίες καθώς αναζητά τα διασκορπισμένα στρατεύματα. Αμερικανοί στρατιωτικοί αξιωματούχοι λένε ότι αυτή η απειλή δεν εμποδίζει το Πεντάγωνο από το να διεξάγει τον πόλεμο κατά του Ιράν, ο οποίος βρίσκεται στην τέταρτη εβδομάδα του.

«Μέχρι σήμερα, έχουμε πλήξει πάνω από 7.000 στόχους σε όλο το Ιράν και τη στρατιωτική του υποδομή», δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ο Υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ. Στη συνέχεια επανέλαβε αυτό που έχει γίνει ένα συνηθισμένο μοτίβο στις ενημερώσεις του: «Σήμερα θα είναι το μεγαλύτερο πακέτο επιθέσεων μέχρι τώρα, όπως ακριβώς ήταν και το χθεσινό».

Ερωτήματα για την προετοιμασία της κυβέρνησης Τραμπ

Αλλά η μετακίνηση των στρατευμάτων σε πρόχειρες — ένας αξιωματούχος τις αποκάλεσε «εναλλακτικές» — τοποθεσίες εγείρει ερωτήματα σχετικά με τις προετοιμασίες της κυβέρνησης Τραμπ για τον πόλεμο.

Υπήρχαν σχεδόν 40.000 Αμερικανοί στρατιώτες στην περιοχή όταν ξεκίνησε ο πόλεμος, και η Κεντρική Διοίκηση έχει διασκορπίσει χιλιάδες από αυτούς, ορισμένους μέχρι και την Ευρώπη, δήλωσαν Αμερικανοί στρατιωτικοί αξιωματούχοι. Αλλά πολλοί έχουν παραμείνει στη Μέση Ανατολή, αν και όχι στις αρχικές τους βάσεις, σύμφωνα με στρατιωτικούς αξιωματούχους.

Το αποτέλεσμα, σύμφωνα με νυν και πρώην στρατιωτικούς αξιωματούχους, είναι ένας πόλεμος που είναι πολύ πιο δύσκολο να διεξαχθεί.

«Ναι, έχουμε τη δυνατότητα να δημιουργούμε πρόχειρα κέντρα επιχειρήσεων, αλλά σίγουρα θα χάσεις ικανότητες», είπε ο αρχιλοχίας Γουές Τζ. Μπράιαντ, συνταξιούχος ειδικός στοχοποίησης Ειδικών Επιχειρήσεων της Πολεμικής Αεροπορίας των ΗΠΑ. «Δεν μπορείς απλώς να βάλεις όλο αυτόν τον εξοπλισμό στην κορυφή ενός ξενοδοχείου, για παράδειγμα. Κάποιος από αυτόν είναι ογκώδης». Ένας Αμερικανός στρατιωτικός αξιωματούχος είπε ότι τα στρατεύματα δεν εργάζονται από τις ταράτσες πολιτικών ξενοδοχείων.

Το Ιράν απάντησε δυναμικά στις κοινές αμερικανικές και ισραηλινές επιθέσεις, στοχεύοντας όχι μόνο αμερικανικές βάσεις αλλά και πρεσβείες και υποδομές πετρελαίου και φυσικού αερίου σε όλη την περιοχή. Με τον ανώτατο ηγέτη του και δεκάδες άλλους ηγέτες νεκρούς, το ιρανικό καθεστώς αντέδρασε εκτοξεύοντας εκατοντάδες drones και πυραύλους σε γειτονικές χώρες και κλείνοντας σε μεγάλο βαθμό τα Στενά του Ορμούζ, μια ζωτικής σημασίας θαλάσσια οδό, διασφαλίζοντας ότι ο πόλεμος θα γίνει αισθητός από ανθρώπους σε όλο τον κόσμο.

«Ακατοίκητες» οι αμερικανικές βάσεις στην περιοχή

Πολλές από τις 13 στρατιωτικές βάσεις στην περιοχή που χρησιμοποιούνται από Αμερικανούς στρατιώτες είναι σχεδόν ακατοίκητες, με εκείνες στο Κουβέιτ, που βρίσκεται δίπλα στο Ιράν, να έχουν υποστεί ίσως τις μεγαλύτερες ζημιές. Έξι Αμερικανοί στρατιωτικοί σκοτώθηκαν σε επίθεση στο Πορτ Σουάιμπα που κατέστρεψε ένα τακτικό κέντρο επιχειρήσεων του Στρατού. Ιρανικά drones και πύραυλοι στόχευσαν επίσης την Αεροπορική Βάση Άλι Αλ Σάλεμ, προκαλώντας ζημιές σε υποδομές αεροσκαφών και τραυματισμούς προσωπικού, καθώς και το Στρατόπεδο Μπίρινγκ, προκαλώντας ζημιές σε εγκαταστάσεις συντήρησης και καυσίμων.

Στο Κατάρ, το Ιράν έπληξε την Αεροπορική Βάση Αλ Ουντέιντ, το περιφερειακό αρχηγείο αεροπορίας της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ, προκαλώντας ζημιές σε ένα σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης ραντάρ. Στο Μπαχρέιν, ένα ιρανικό επιθετικό drone μίας κατεύθυνσης έπληξε εξοπλισμό επικοινωνιών στο αρχηγείο του 5ου Στόλου των ΗΠΑ. Στην Αεροπορική Βάση Πρίγκιπα Σουλτάν στη Σαουδική Αραβία, ιρανικοί πύραυλοι και drones προκάλεσαν ζημιές σε εξοπλισμό επικοινωνιών και σε αρκετά αεροσκάφη ανεφοδιασμού.

Μια φιλοϊρανική πολιτοφυλακή στο Ιράκ εξαπέλυσε επίθεση με σμήνος drones σε ένα πολυτελές ξενοδοχείο στο Ερμπίλ νωρίς στον πόλεμο.

Ιρανοί αξιωματούχοι έχουν μάλιστα κατηγορήσει τον αμερικανικό στρατό ότι χρησιμοποιεί αμάχους ως ανθρώπινες ασπίδες τοποθετώντας Αμερικανούς στρατιώτες σε ξενοδοχεία.

«Είμαστε αναγκασμένοι να εντοπίσουμε και να στοχεύσουμε τους Αμερικανούς», ανέφερε το τμήμα πληροφοριών του Σώματος Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης σε μήνυμα προς τους ανθρώπους στην περιοχή, σύμφωνα με το Tasnim News Agency. «Επομένως, είναι καλύτερο να μην τους φιλοξενείτε σε ξενοδοχεία και να αποφεύγετε τις τοποθεσίες τους».

Το μήνυμα πρόσθεσε ότι «είναι ισλαμικό σας καθήκον να αναφέρετε με ακρίβεια τα κρησφύγετα των Αμερικανών τρομοκρατών και να μας στέλνετε τις πληροφορίες μέσω Telegram», μιας εφαρμογής κοινωνικής δικτύωσης.

Παρά την έντονη αεροπορική εκστρατεία, οι Ιρανοί «διατηρούν ακόμη κάποια ικανότητα», παραδέχτηκε ο στρατηγός Νταν Κέιν, πρόεδρος των Μικτών Επιτελείων, σε συνέντευξη Τύπου στο Πεντάγωνο την περασμένη εβδομάδα.

Ο στρατηγός Κέιν είπε ότι «πολυεπίπεδες άμυνες σε όλη την περιοχή» επιτρέπουν στις Ηνωμένες Πολιτείες να προστατεύουν τα στρατεύματα και τα συμφέροντά τους, αλλά ότι το Πεντάγωνο προσπαθεί να ενισχύσει τις άμυνες στην περιοχή.

Μέρος του προβλήματος για το Πεντάγωνο είναι ότι δύο δεκαετίες πολέμου στο Ιράκ και στο Αφγανιστάν — ζώνες συγκρούσεων όπου οι Ηνωμένες Πολιτείες εγκαθίδρυσαν γρήγορα αεροπορική υπεροχή — άφησαν τον στρατό με εγκαταστάσεις και αρχηγεία κοντά στις τρέχουσες γραμμές του μετώπου.

Ενώ η Αεροπορική Βάση Μπαγκράμ στο Αφγανιστάν και η Πρεσβεία των ΗΠΑ στη Βαγδάτη, για παράδειγμα, αποτελούσαν συχνά στόχους επιθέσεων αυτοκτονίας και άλλων επιθέσεων, ούτε οι Ταλιμπάν ούτε οι ιρακινές πολιτοφυλακές διέθεταν το είδος των βαλλιστικών πυραύλων που διαθέτει το Ιράν.

Κατά τη διάρκεια του πολέμου στο Ιράκ ειδικότερα, οι Ηνωμένες Πολιτείες ενίσχυσαν τις βάσεις τους εκεί και στο Κουβέιτ, το Μπαχρέιν, τη Σαουδική Αραβία και το Κατάρ. Τώρα, ο πόλεμος στο Ιράν έχει καταστήσει όλες αυτές τις βάσεις ευάλωτες — σε σημείο που οι στρατιωτικοί δεν μπορούν πραγματικά να ζουν ή να εργάζονται εκεί για παρατεταμένες περιόδους, δήλωσαν στρατιωτικοί αξιωματούχοι.

Ελλιπής σχεδιασμός πριν τον πόλεμο

Η έλλειψη καλύτερου σχεδιασμού, σύμφωνα με ορισμένους στρατιωτικούς αξιωματούχους, αντικατοπτρίζει επίσης μια λανθασμένη εκτίμηση εκ μέρους της κυβέρνησης για το πώς θα αντιδρούσε το Ιράν. Η κυβέρνηση Τραμπ δεν μείωσε το προσωπικό στις αμερικανικές πρεσβείες και άλλες εγκαταστάσεις στην περιοχή πριν ξεκινήσει ο πόλεμος, ούτε διέταξε την αποχώρηση μη απαραίτητων κυβερνητικών υπαλλήλων και μελών οικογενειών. Ούτε το Στέιτ Ντιπάρτμεντ προειδοποίησε τους Αμερικανούς να αποφεύγουν την περιοχή πριν από την έναρξη του πολέμου.

Δύο πρώην Αμερικανοί αξιωματούχοι που είχαν ενημερωθεί για στρατιωτικές επιχειρήσεις είπαν ότι δεν υπήρχαν ενισχυμένες οροφές στα κέντρα διοίκησης στην Αεροπορική Βάση Πρίγκιπα Σουλτάν στη Σαουδική Αραβία, όπου ένας στρατιωτικός σκοτώθηκε και αρκετοί άλλοι τραυματίστηκαν σε μια επίθεση.

Στρατιωτικοί αξιωματούχοι λένε ότι τα αμερικανικά αεροσκάφη ανεφοδιασμού στάλθηκαν εσπευσμένα στον πόλεμο με ελάχιστο χρόνο για προσανατολισμό ή εξάσκηση στην περιοχή πριν εμπλακούν σε επιχειρήσεις όλο το εικοσιτετράωρο. Δύο αμερικανικά τάνκερ KC-135 συγκρούστηκαν αυτόν τον μήνα, με αποτέλεσμα τον θάνατο έξι στρατιωτικών. Εκπρόσωπος της Κεντρικής Διοίκησης δήλωσε ότι το περιστατικό βρίσκεται υπό διερεύνηση.

Ο αρχιλοχίας Μπράιαντ, ο πρώην ειδικός επιχειρήσεων της Πολεμικής Αεροπορίας, επεσήμανε ότι ένας τομέας στον οποίο διαπρέπει ο αμερικανικός στρατός είναι αυτό που αποκάλεσε «αποκεντρωμένη εκτέλεση», δηλαδή η ικανότητα να συνεχίζει να εκτελεί το έργο του ακόμη και από πολύ μακριά.

«Θα μπορούσες να κόψεις το κεφάλι του φιδιού και μέχρι τον τελευταίο στρατιώτη, θα συνεχίσουμε να επιχειρούμε», είπε.

Αλλά, πρόσθεσε, «εξακολουθείς να χάνεις κάτι».

Σύμφωνα με τα ρεπορτάζ, η εγκατάσταση που επλήγη στεγάζει την έδρα του 5ου Στόλου του αμερικανικού Ναυτικού, ενώ βίντεο που δημοσιοποίησαν ιρανικά μέσα ενημέρωσης εμφανίζουν πυκνό καπνό να υψώνεται πάνω από την περιοχή της βάσης.

Ωστόσο, πρέπει να διευκρινιστεί ότι η συγκεκριμένη τροπολογία δεν έχει ακόμα υιοθετηθεί και συνεπώς μένει να δούμε το πως θα εξελιχθεί η τελική έκβαση της. Το γεγονός ότι οι ΗΠΑ διαθέτουν δύο νομοθετικά σώματα σημαίνει ότι μαζί με τη Βουλή καλείται και η Γερουσία να ψηφίσει τη δική της εκδοχή του νομοσχεδίου NDAA. Στο νομοσχέδιο, όμως, που έχει ήδη υπερψηφίσει η Γερουσία δεν υπάρχει μια αντίστοιχη τροπολογία. Κάτι τέτοιο είναι εξαιρετικά συνηθισμένο στην νομοπαρασκευαστική διαδικασία, καθώς κατά την πάγια πρακτική δεν είναι απαραίτητο να υπάρχουν σε αυτό το επίπεδο πανομοιότυπες εκδοχές του νομοσχεδίου.

• Πλέον βρισκόμαστε στην επόμενη φάση, όπου τα δύο νομοθετικά σώματα βρίσκονται σε διαπραγματεύσεις (conference) προκειμένου να «συνθέσουν» (reconcile) τις δύο διαφορετικές εκδοχές και να διαμορφώσουν ένα τελικό κείμενο, το οποίο θα σταλεί στον πρόεδρο Τζο Μπάιντεν για να το υπογράψει.

Ωστόσο, αυτή η διαδικασία της σύνθεσης περιλαμβάνει δύσκολες διαπραγματεύσεις που επηρεάζονται από το γενικό κλίμα πόλωσης που επικρατεί στις ΗΠΑ και υπερβαίνουν το καθαυτό περιεχόμενο των επιμέρους τροπολογιών. Με αυτά τα δεδομένα, λοιπόν, μένει να δούμε εάν τελικά η τροπολογία της βουλευτή Γκρέις Μενγκ θα βρίσκεται στο τελικό κείμενο του NDAA που θα φτάσει στο οβάλ γραφείο.

Από εκεί και πέρα, η τροπολογία ζητάει από την αμερικανική κυβέρνηση (τον υπουργό Άμυνας και τον υπουργό Εξωτερικών) να συντάξει μια έκθεση που στην ουσία θα αποτελεί μια επισκόπηση της εφαρμογής της επικαιροποιημένης αμυντικής συμφωνία (MDCA).

• Ειδικότερα, η έκθεση θα διερευνά μεταξύ άλλων τις δυνατότητες που υπάρχουν για την επέκταση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην Ελλάδα, κάνοντας ιδιαίτερη αναφορά στα νησιά.

Για την ωρίμανση, λοιπόν, της συγκεκριμένης ιδέας υπάρχει ακόμα μακρύς πολιτικός δρόμος που πρέπει να διανυθεί. Ανεξάρτητα από το εάν θα υιοθετηθεί ή όχι η τροπολογία Μενγκ, το σίγουρο είναι ότι η ομόφωνη έγκριση της από τη Βουλή αποτελεί ένα θετικό βήμα που δείχνει τη σημασία που αποδίδουν οι νομοθέτες στην αμυντική συμφωνία με την Ελλάδα και το ενδιαφέρον που υπάρχει για την επέκταση της.

Με πληροφορίες από ΑΠΕ – ΜΠΕ