Είναι αλήθεια ότι ο Φάμελλος βρίσκεται σε δύσκολη θέση. Ηγείται ενός κόμματος (το οποίο για να είμαστε δίκαιοι “συμμάζεψε” αρκετά μετά τον “τυφώνα Κασσελάκη”) του οποίου η πλειονότητα των βουλευτών και των στελεχών του τελούν σε αγωνιώδη αναμονή για να μετακινηθούν στον νέο πολιτικό φορέα. Και, ακόμα περισσότερο, το δηλώνουν με ενθουσιασμό σε κάθε ευκαιρία και μάλιστα δημόσια. Και είναι βέβαιο πώς γνωρίζει ότι θα ήταν καταστροφικό να κατέλθει ο ΣΥΡΙΖΑ στις επόμενες εκλογές αντιπαραθετικά στο κόμμα Τσίπρα.

Σε μία τέτοια περίπτωση ποιός θα δρούσε διασπαστικά; Ο Τσίπρας που θα καταγράφει στις δημοσκοπήσεις -κατά τις προβλέψεις- περίπου 15%, ή ότι θα έχει απομείνει από τον ΣΥΡΙΖΑ που θα περιορίζεται στα όρια του εκλογικού του αφανισμού; Κι αν επικρατήσουν κάποιες απόψεις περί εκλογικής συμμαχίας ενός θνήσκοντος ΣΥΡΙΖΑ με την Νέα Αριστερά του Σακελλαρίδη και του Τσακαλώτου, που συγκεντρώνει περίπου 1,5% στις μετρήσεις, και το περίπου 3% του Βαρουφάκη, ποιό θα ήταν το αποτέλεσμα;

Ο Φάμελλος έχει δίκιο όταν διαμαρτύρεται για την εικόνα του σημερινού ΣΥΡΙΖΑ. Δύο στα τρία στελέχη του εμφανίζονται με κομματική ταυτότητα που την χρησιμοποιούν ευκαιριακά μέχρις ότου εκδοθεί η καινούρια του νέου κόμματος. Κι από την άλλη δέχεται πιέσεις να αυτονομηθεί από το εγχείρημα του πρώην πρωθυπουργού ώστε αυτός ο ισχνός ΣΥΡΙΖΑ να φτάσει στις κάλπες. Προφανώς και για να διατηρηθούν τίτλοι και οφίκια που, όμως, θα αποδειχθούν “αδειανά πουκάμισα”.

Ο Τσίπρας είναι επίσης βέβαιο πώς τα γνωρίζει και τα βλέπει όλα αυτά. Δεν χρειάζεται τηλεφωνική επικοινωνία ή συνάντηση με τον Φάμελλο για να καταλάβει. Διότι, εν τέλει, όσο κι αν ο σημερινός ΣΥΡΙΖΑ είναι η συρρικνωμένη εκδοχή του κόμματος που ο ίδιος δημιούργησε και ανέλαβε την διακυβέρνηση και, ως εκ τούτου, μπορεί ανθρώπινα να τον στενοχωρεί, πολιτικά και με “ψυχρό αίμα” δεν θέλει να έχει πλέον καμία σχέση μαζί του.

Οτιδήποτε κι αν κατορθώσει με το νέο κόμμα (θα κριθεί γι’ αυτό και θα κριθεί σκληρά εάν διαπράξει λάθη του παρελθόντος) έχει αποφασίσει να έχει την πρώτη και την τελευταία λέξη. Και την τελική ευθύνη.

Γι’ αυτό και δεν είναι δυνατό να διατηρήσει την παραμικρή οργανική σχέση με τον ΣΥΡΙΖΑ και, παράλληλα, οιαδήποτε πολιτική σχέση με μερίδα του πολιτικού του προσωπικού που είχε πάντοτε ανταγωνιστική σχέση μαζί του.

Ο ΣΥΡΙΖΑ είναι καταδικασμένος να βρει μόνος τον δρόμο του. Ή να αναστείλει τη λειτουργία του και να μην κατέλθει στις εκλογές απελευθερώνοντας βουλευτές και στελέχη που θέλουν να μετακινηθούν στο κόμμα Τσίπρα (υπό τον προφανή όρο πώς πρόκειται για πρόσωπα που θέλει και ο πρώην πρωθυπουργός), ή να επιλέξει την σύγκρουση με το νέο εγχείρημα με σοβαρό τον κίνδυνο να συρρικνωθεί μέχρις εξαφανίσεως.

Βεβαίως, φαίνεται πώς η επιδίωξη της συμπαθούς Βάσιας, που είναι και μέλος της Κ.Ε του ΠΑΣΟΚ, να γίνεται viral της έχει προκαλέσει και …επαγγελματικά προβλήματα. Ως δικηγόρος που εργάζεται στο νομικό τμήμα του ΟΠΑΠ, οι κατά καιρούς τηλεοπτικές εμφανίσεις της με ακραία ρητορική προκαλούν αντίκτυπο και στην μεγάλη εταιρεία. Άρα, οι πιέσεις για ανασκευή ήρθαν από δύο πλευρές.

Βεβαίως, κάποιοι λένε πώς μπορεί η δήλωση της Βάσιας να συνιστά… “κατινιά”, όμως η πιό σκληρή δήλωση προήλθε από τον βουλευτή Επικρατείας και στενό συνεργάτη του Νίκου Ανδρουλάκη, Π. Δουδωνή που αποκάλεσε τον πρώην πρωθυπουργό “πουλέν συμφερόντων”, υπονοώντας σχέση με συγκεκριμένο επιχειρηματία.

Προσώρας, ανασκευή ή “διόρθωση” από τον κ. Δουδωνή δεν έχει υπάρξει…

Η ανάρτηση της Βάσιας Αναστασίου

«Σε σχέση με τη δήλωσή μου, οφείλω να αναγνωρίσω ότι ήταν μια ατυχής διατύπωση, η οποία δεν με εκφράζει ούτε ανταποκρίνεται στον τρόπο με τον οποίο τόσο εγώ όσο και το κόμμα μου πιστεύουμε ότι πρέπει να διεξάγεται η πολιτική αντιπαράθεση μεταξύ πολιτικών αντιπάλων.

Ο πολιτικός διάλογος οφείλει να είναι σκληρός, αλλά με όρια, θεσμικότητα, σεβασμό και στη βάση επιχειρημάτων. Για τον λόγο αυτό, θεωρώ σωστό να αποσαφηνίσω τη θέση μου και να κλείσω το ζήτημα εδώ.

Την ίδια στιγμή, χωρίς να επιχειρώ κανέναν συμψηφισμό, δεν μπορώ να μην παρατηρήσω ότι στον δημόσιο διάλογο δεν επιδεικνύεται πάντοτε η ίδια ευαισθησία και αυστηρότητα απέναντι σε άλλες βαριές πολιτικές επιθέσεις που έχουν κατά καιρούς διατυπωθεί. Ο κ. Τσίπρας ουδέποτε ζήτησε συγγνώμη από τον Γιώργο Παπανδρέου για τον χαρακτηρισμό «Πινοσέτ», ούτε από τον Ευάγγελο Βενιζέλο για την άδικη εμπλοκή του στην υπόθεση Novartis, ούτε βεβαίως από τον Νίκο Ανδρουλάκη για τις αναφορές της τότε εκπροσώπου Τύπου περί δήθεν εκβιαζόμενου στην υπόθεση των υποκλοπών.

Ούτε αναίρεσε όσα αναληθή κατέγραψε στο βιβλίο του για τη Φώφη Γεννηματά, προσβάλλοντας τη μνήμη της Προέδρου μας και ανακυκλώνοντας ψέματα, μολονότι τον είχε διαψεύσει τόσο η ίδια εν ζωή όσο και οι στενοί της συνεργάτες, μόνο και μόνο για να αποκαθάρει το κόμμα του από τη συνειδητή συγκυβέρνηση με την ακροδεξιά του Π. Καμμένου.

Η κοινωνία περιμένει από όλους μας περισσότερη σοβαρότητα, συνέπεια και πολιτικό πολιτισμό — και αυτό αφορά, χωρίς εξαιρέσεις, το σύνολο του πολιτικού συστήματος».

Από το “στρατηγείο” της Λεωφόρου Αμαλίας έχουν αρχίσει να δίνουν στα μέσα ενημέρωσης τα ονόματα εκείνων που θα στελεχώσουν την βασική ομάδα του νέου κόμματος. Πρόκειται, ως επί το πλείστον, για νέα πρόσωπα εάν εξαιρέσει κανείς κάποιους παλαιότερους συνεργάτες του από την περίοδο διακυβέρνησης, όπως οι Μιχ. Καλογήρου, Γ. Χουλιαράκης και Δημ. Λιάκος. Μαζί τους η Γιάννα Πεππέ, που είναι δίπλα του από την εποχή του Μεγάρου Μαξίμου, ο Γρηγόρης Θεοδωράκης, οι καθηγητές Νίκος Μαραντζίδηςκαι Άρης Στυλιανού, που έχουν αναλάβει και τον ειδικό ρόλο οργάνωσης του νέου εγχειρήματος στη Θεσσαλονίκη, η Θεώνη Κουφονικολάκου, ο επί του Τύπου Ανδρέας Μπούσιος, η Μαριζέτα Αντωνοπούλου και οι έμπειροι Γιώργος Βασιλειάδης, Διονύσης Τεμπονέρας, Μίλτος Χατζηγιαννάκης. Ακόμα ο επιχειρηματίας και στενός (οικογενειακός) φίλος του Κώστας Τούμπουρος -που, μεταξύ άλλων, φέρεται να έχει “στρατολογήσει” και αρκετά πρόσωπα της αγοράς και της τεχνοκρατίας-, η Ευγενία Φωτονιάτα, ο συνταγματολόγος Ακρίτας Καϊδατζής, ο δημοσιογράφος Αντώνης Παπαγιαννίδης, η Φανή Κουντούρη, η Φωτεινή Μπακαδήμα κ.ά.

Με το βλέμμα στις δημοσκοπήσεις

Στη Ρεματιά Χαλανδρίου θα βρεθούν πολλά στελέχη και βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ και, όπως έλεγε ένας εξ αυτών, η συντριπτική πλειοψηφία των μελών του κόμματος στον βόρειο τομέα της Αθήνας. Όλα δείχνουν ότι είναι θέμα χρόνου για την τελική ανακοίνωση, την οποία κάποιοι τοποθετούν μέχρι το τέλος του μήνα, κάποιοι άλλοι θεωρούν ότι θα γίνει περί τα μέσα Ιουνίου, με αφορμή και τα τρία χρόνια από την πρώτη εκδήλωση του Ινστιτούτου Τσίπρα στο Ωδείο Αθηνών.

Στην κεντρική ομάδα στελεχών στην Λεωφόρο Αμαλίας επικρατεί αισιοδοξία, ιδιαίτερα μετά τις τελευταίες δημοσκοπήσεις που δείχνουν ότι το νέο εγχείρημα αποκτά μία ισχυρή βάση λίγο πάνω από το 10% (εκείνοι που δηλώνουν πώς “σίγουρα θα το ψηφίσουν”). Στις τρεις τελευταίες μετρήσεις (Opinion Poll, MRB, Pulse) αυτό το ποσοστό κυμαίνεται από το 7,7% έως το 11,1%, ενώ εκείνοι που δηλώνουν πώς είναι “πιθανό να το ψηφίσουν” φθάνουν πάνω από το 10%.

Η εκτίμηση που επικρατεί στο επιτελείο του πρώην πρωθυπουργού είναι πώς στις πρώτες μετρήσεις μετά την ίδρυση του κόμματος η δημοσκοπική καταγραφή στην “Εκτίμηση Ψήφου” θα ξεπερνά το 15%, ίσως και αρκετά περισσότερο, και πώς θα πιάσει την δεύτερη θέση, πάνω από το υπό ίδρυση (η ανακοίνωση τοποθετείται πιθανώς στις 21 Μαϊου) κόμμα Καρυστιανού και το ΠΑΣΟΚ.

Υπάρχουν κι άλλοι, ωστόσο, που προτιμούν να κρατούν χαμηλότερους τόνους και να εμφανίζονται συγκρατημένα αισιόδοξοι, επισημαίνοντας πώς η αύξηση του δημοσκοπικού ποσοστού θα γίνει σταδιακά.

Η “δεξαμενή” των εκλογών του 2023

Σε κάθε περίπτωση οι δημοσκόποι θεωρούν πώς, υπό προϋποθέσεις, ο Αλέξης Τσίπρας μπορεί να κινητοποιήσει το μεγαλύτερο μέρος των ψηφοφόρων του ΣΥΡΙΖΑ στις διπλές εκλογές του 2023, όπου έλαβε 20% και 17,8% αντίστοιχα. Μπορεί, αναφέρουν, να συγκεντρώσει περίπου το 30% εκείνων που δηλώνουν ότι είναι “πιθανό να τον ψηφίσουν” και έτσι (με την βάση του περίπου 10% των “σίγουρα θα το ψηφίσουν”) να αγγίξει το 14-15%. Μία βάση διόλου αμελητέα μέσα στο κατακερματισμένο τοπίο της κεντροαριστεράς και με το ΠΑΣΟΚ να μην αναπτύσσει δυναμική παρά την αριστερή στροφή του και τους υψηλούς τόνους που χρησιμοποιεί ο Νίκος Ανδρουλάκης.

Είναι χαρακτηριστικό ότι ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, με αφορμή την πρόταση του για Εξεταστική επιτροπή σχετικά με το σκάνδαλο των υποκλοπών, κατηγορεί την κυβέρνηση για θεσμική εκτροπή και τον πρωθυπουργό ως “επικεφαλής της συμμορίας του Μαξίμου”, φρασεολογία βαρύτατη που, όπως λένε στην κυβέρνηση, παραπέμπει στον παλιό ΣΥΡΙΖΑ. Η αλήθεια είναι πώς ενώ ο Αλέξης Τσίπρας απευθύνει πολύ σκληρή κριτική στην κυβέρνηση, προτιμά πιό προσεκτική ρητορική και ουσιαστικές παρεμβάσεις, όπως για τον λεγόμενο “πατριωτικό φόρο”, τα υπερκέρδη των τραπεζών, την ΔΕΗ κ.ά.

Σε κάθε περίπτωση δημιουργείται ένα πεδίο ανταγωνισμού μεταξύ του πρώην πρωθυπουργού και του ΠΑΣΟΚ, ενδεικτικό του ότι και οι δύο πλευρές επιδιώκουν να κατοχυρωθούν ως βασικοί ανταγωνιστές του Κυριάκου Μητσοτάκη. Ποιός θα επικρατήσει μένει να φανεί στις πρώτες δημοσκοπήσεις.

Εκτιμήσεις για πρόωρες εκλογές το φθινόπωρο

Στο επιτελείο του Αλέξη Τσίπρα η προετοιμασία για το νέο κόμμα επισπεύδεται καθώς έχει διαμορφωθεί περίπου η βεβαιότητα ότι ο πρωθυπουργός θα προκηρύξει πρόωρες εκλογές το φθινόπωρο μετά την ΔΕΘ. Η αποστροφή όσων είπε σε βουλευτές του, μετά τη συνεδρίαση της Κ.Ο της Ν.Δ, είναι ενδεικτική, παρά την προσπάθεια του κυβερνητικού εκπροσώπου να επιμείνει στο αφήγημα για τον Μάρτιο του 2027.

Γι αυτό και επιδιώκει να έχει ολοκληρώσει την ανακοίνωση της ιδρυτικής διακήρυξης, του ονόματος, και της βασικής ομάδας στελεχών μέχρι τα μέσα Ιουνίου το αργότερο, ώστε το νέο κόμμα να βρίσκεται στις δημοσκοπήσεις και να καταγράψει το αποτύπωμά του πριν η πολιτική σκηνή εισέλθει στην θερινή ραστώνη. Κι έτσι, από τις αρχές Σεπτεμβρίου να παρουσιάσει ολοκληρωμένο πρόγραμμα διακυβέρνησης και ψηφοδέλτια. Ως προς το τελευταίο φαίνεται πώς ο πρώην πρωθυπουργός θα προχωρήσει σε δύο στάδια.

Αρχικώς θα εμφανίσει πλειάδα ονομάτων νέων προσώπων (όπως τα παραπάνω), ακριβώς για να δώσει το στίγμα μιας εξ’ υπάρχής πολιτικής προσπάθειας που θα αποσκοπεί στην ανασύνθεση του τοπίου της κεντροαριστεράς. Σε δεύτερο στάδιο, όμως, θα αρχίσουν οι μετακινήσεις στελεχών και βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ και της Νέας Αριστεράς. Για να συμβεί αυτό δίνει, αναγκαστικά, χρόνο κυρίως στην Κουμουνδούρου να λάβει τις αποφάσεις της σχετικά με το πώς θα ενσωματωθούν βασικά της στελέχη στο νέο κόμμα, αποκλείει, όμως, κάθε πιθανότητα εκλογικής συμμαχίας με την κομματικη οτνότητα του ΣΥΡΙΖΑ ενεργή.

Διεργασίες σε ΣΥΡΙΖΑ και Νέα Αριστερά

Αυτό θα είναι ένα θέμα προς συζήτηση με τον Σωκράτη Φάμελλο όταν και εφόσον γίνει η συνάντησή του, όπως πιεστικά εισηγούνται στον τελευταίο κεντρικά στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ. Ο Αλέξης Τσίπρας έχει ήδη καταστήσει σαφές πώς το νέο κόμμα θα έχει “ενιαία έκφραση” και δεν θα αποτελεί συγκόλληση άλλων κομμάτων με το δικό του, κάτι με το οποίο δεν διαφωνούν επί της ουσίας οι περισσότεροι βουλευτές και η ηγετική ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ, πλην της ομάδας του Παύλου Πολάκη και του Νίκου Παππά που έχουν προ καιρού αντιληφθεί πώς δεν έχουν καμία θέση στο νέο εγχείρημα του πρώην πρωθυπουργού.

Ο χρόνος μέχρι τον Σεπτέμβριο ίσως επιλύσει και το ζήτημα που έχει προκύψει με τις παραιτήσεις των βουλευτών που εμμέσως πλην σαφώς έθεσε ως όρο προσχώρησης στο νέο κόμμα ο πρώην πρωθυπουργός, όταν δήλωσε (στη συνέντευξή του στον Ν. Χατζηνικολάου και τον Ant1) ότι “δεν θα έχει ενεργή κοινοβουλευτική ομάδα”. Αναζητείται τρόπος που να ισορροπεί μεταξύ αυτού και της πρακτικής ανάγκης να μην φανεί ότι διαλύεται ο ΣΥΡΙΖΑ. Κάτι τέτοιο πρέπει να γίνει με μεθοδικό και οργανωμένο τρόπο, αν και είναι μάλλον βέβαιο ότι οι αντιδράσεις της ομάδας Πολάκη- Παππά θα είναι έντονες.

Από την πλευρά της “Νέας Αριστεράς”, ο Αλέξης Χαρίτσης, η Έφη Αχτσιόγλου, ο Νάσος Ηλιόπουλος και πέντε ακόμα βουλευτές είναι έτοιμοι να μετακινηθούν στο κόμμα Τσίπρα, μόλις λάβουν το τελικό σήμα, έχοντας ήδη εκδηλώσει κατηγορηματικά την διαφωνία τους με την τακτική της περιχαράκωσης που έχει επιλέξει η ηγεσία του Γαβριήλ Σακελλαρίδη, ακόμα και με πιθανά σενάρια περί εκλογικής συνεργασίας με το Μερα25 του Γιάνη Βαρουφάκη.

Από τον ΣΥΡΙΖΑ, με το “ένα πόδι” στο νέο κόμμα Τσίπρα είναι οι Γ. Καραμέρος, Κ. Ζαχαριάδης, Συμεών Κεδίκογλου, Γ. Γαβρήλος, Διον. Καλαματιανός, Αλεξ. Μεϊκόπουλος, Μίλτος Ζαμπάρας, ενώ και ο ανεξάρτητος βουλευτής Γ. Σαρακιώτης αλλά και η Αθηνά Λινού φαίνεται πώς θα κινηθούν προς την ίδια κατεύθυνση. Η έμπειρη Όλγα Γεροβασίλη και άλλα παλαιότερα στελέχη θα αναμένουν μέχρι την τελευταία στιγμή για να διασφαλίσουν ότι δεν θα υπάρξουν “εξεγέρσεις” στην Κουμουνδούρου, ενώ αυτός που πραγματικά βρίσκεται σε πρακτική δυσκολία είναι ο Σωκράτης Φάμελλος που δεν έχει λάβει ακόμα την τελική του απόφαση.

Μετά από επτά χρόνια διακυβέρνησης, με την ακρίβεια να ροκανίζει τα εισοδήματα και μια σειρά υποθέσεων (ΟΠΕΚΕΠΕ, υποκλοπές κ.ά) να κλονίζει το ασταθές θεσμικό οικοδόμημα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης διατηρεί την πολιτική κυριαρχία, με ποσοστό πολλαπλάσιο από αυτά των άλλων πολιτικών αρχηγών στην “καταλληλότητα για πρωθυπουργός” και με τη Ν.Δ να καταγράφει παράσταση νίκης πάνω από 50%.

Η δημοσκοπική εικόνα επιμένει – αν επιβεβαιωθεί ή όχι είναι, προς το παρόν, άλλο ζήτημα– πώς εάν οι εκλογές διαξάγονταν την επόμενη Κυριακή η πρώτη θέση δεν κινδυνεύει για το κυβερνών κόμμα.

Σε πείσμα του ποιοτικού ευρήματος ότι το 70% θέλει πολιτική αλλαγή τίποτε δεν δείχνει πώς κάτι τέτοιο είναι εφικτό να συμβεί, τουλάχιστον ως προς την κατάταξη της σειράς των κομμάτων. Οι “φωτογραφίες της στιγμής” των μετρήσεων δεν αμφισβητούν στο παραμικρό αυτή τη σειρά, το μόνο που παραμένει ζητούμενο είναι εάν αυτή η γαλάζια πρωτιά είναι εφικτό να οδηγήσει σε αυτοδύναμη πλειοψηφία σε μία, δύο ή και τρεις αναμετρήσεις.

Προκύπτει, λοιπόν, το ερώτημα: τι είναι αυτό που κρατά τη Ν.Δ, ακόμα και ως πολιτικός πολυτραυματίας, σε πολύ μεγάλη απόσταση από το (έως σήμερα) δεύτερο ΠΑΣΟΚ; Η απάντηση είναι μάλλον αυτονόητη, όσο κι αν ορισμένοι δεν θέλουν να την αρθρώσουν.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης κυριαρχεί διότι κάθε δυσαρεστημένος με την κυβέρνηση πολίτης, είτε είχε ψηφίσει τη Ν.Δ είτε άλλο κόμμα στο παρελθόν, όταν γυρίζει το βλέμμα του για να αναζητήσει εναλλακτική δεν βρίσκει κανέναν που σε ανεκτό επίπεδο να μπορεί να ανταγωνιστεί ακόμα και τις χαμηλές προσδοκίες που διατηρεί η κυβέρνησή του. Η πολιτική κυριαρχία του πρωθυπουργού οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην αδυναμία, ίσως και ανικανότητα, των ανταγωνιστών του.

Κι αυτή η αδυναμία είναι που συσπειρώνει τμήμα του εκλογικού σώματος υπέρ των νέων υπό ίδρυση κομμάτων και κυρίως αυτού του Αλέξη Τσίπρα. Αφού δεν μπορεί κανένα από τα υφιστάμενα πολιτικά υποκείμενα να αμφισβητήσει τη Ν.Δ, ο ψηφοφόρος αναζητά ίχνη ελπίδας στα καινούρια. Και ο πρώην πρωθυπουργός αποκτά εκ των πραγμάτων προβάδισμα, καθώς και έχει κυβερνήσει και διαθέτει ακόμα πολιτικό κεφάλαιο και στοιχεία ηγετικής και επικοινωνιακής χαρισματικότητας.

Στο ΠΑΣΟΚ και τα άλλα κόμματα της κεντροαριστεράς το ζητούμενο δεν θα έπρεπε να είναι τόσο πώς θα ρίξουν τον Μητσοτάκη όσο το γιατί δεν μπορούν να τον ρίξουν. Παρά τις υποκλοπές, παρά το γεγονός ότι πάνω από μία δωδεκάδα βουλευτές του βρίσκονται στις δικογραφίες της ευρωπαϊκής εισαγγελίας, και ακόμα περισσότερο παρά την εκτόξευση του κόστους ζωής.

Ειδικά για το ΠΑΣΟΚ προστίθεται ένα επιπλέον ζήτημα “προς επίλυση”: τι σημαίνει να είσαι αξιωματική αντιπολίτευση, άρα εν δυνάμει (επόμενη) κυβέρνηση, να διατείνεσαι πώς μπορείς να νικήσεις τη Ν.Δ έστω και με μία ψήφο, και ο αρχηγός σου που είναι (και) υποψήφιος πρωθυπουργός να συγκεντρώνει στην “καταλληλότητα” υποδιπλάσιο από αυτό του κόμματος στην “Πρόθεση ψήφου”, πίσω από επικεφαλής αντισυστημικών κομμάτων, και σε απόσταση είκοσι και πλέον μονάδων από τον πρωθυπουργό.

Δεν έχω ακούσει κάποια λογική εξήγηση…

Ελάχιστα έχουν ειπωθεί ή γραφτεί για τις πραγματικές αιτίες που προκάλεσαν την πτώχευση όπως και για πολλά ορόσημα από το χρονικό σημείο εκκίνησης μέχρι τον τερματισμό. Για παράδειγμα, οι προσεγγίσεις ερίζουν σχετικά με το εάν η χρεοκοπία επήλθε μεταξύ του 2007 και του 2009 (κυβέρνηση Κ. Καραμανλή), όπως είχε δηλώσει ο νυν διοικητής της ΤτΕ Γ. Στουρνάρας –αρχικά ως επικεφαλής του ΙΟΒΕ και μετά ως υπουργός Εθνικής Οικονομίας, από το 2012 έως το 2014-, ή αν η οικονομία “έσκασε” στα χέρια του Παπανδρέου μετά την εκλογική νίκη του ΠΑΣΟΚ, το 2009.

Για πολλούς στη Ν.Δ ο δημοσιονομικός εκτροχιασμός που οδήγησε στο υπέρογκο χρέος και στον εξοβελισμό μας από τις αγορές φέρει την υπογραφή της σπάταλης διαχείρισης της περιόδου του Κ. Σημίτη, για το ΠΑΣΟΚ ήταν απόλυτη ευθύνη των κυβερνήσεων Καραμανλή μετά το 2004.

Από όλες τις φάσεις της κρίσης, πριν την “επίσημη” έναρξή της και μέχρι το τέλος της, εκείνη που κυρίαρχησε ως αφήγημα και πεδίο σκληρής και συχνά τοξικής πολιτικής αντιπαράθεσης ήταν αυτή του καλοκαιριού του 2015. Ως ένα βαθμό ορθώς λόγω των προσδοκιών που υπερφίαλα καλλιεργήθηκαν πριν την εκλογική νίκη του ΣΥΡΙΖΑ, τον Ιανουάριο του 2015, από την άλλη, όμως, εκείνη η διαχείριση που έβριθε σφαλμάτων, πολλά από τα οποία θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί, δεν ήταν η αρχή, ήταν, όμως, η αρχή του τέλους.

Ακόμα κι αν δεν έχουν επαρκώς κριθεί ιστορικά όλα τα παραπάνω, ακόμα κι αν οι αναγνώσεις εμπίπτουν στη σφαίρα της πολιτικής εκμετάλευσης, το βέβαιο είναι πώς εκλογικά έχουν αποδοθεί οι ευθύνες.

Για την κατάρρευση της οικονομίας καταδικάστηκε, κυρίως, η κυβέρνηση Καραμανλή, για την αδυναμία της να προβλέψει και να αντιμετωπίσει την υπαγωγή στο πρώτο μνημόνιο έπεσε η κυβέρνηση Παπανδρέου, για την μνημονιακή πτωχοποίηση του πληθυσμού περιήλθε σε αποδρομή η συγκυβέρνηση Σαμαρά- Βενιζέλου, για την διάψευση των προσδοκιών συνετρίβη (με καθυστέρηση μιας τετραετίας) η κυβέρνηση Τσίπρα. Προφανώς συνέτρεξαν και άλλες παράμετροι, πάντοτε, ωστόσο, ήταν η οικονομία που έδινε την χαριστική βολή.

Τούτων λεχθέντων, σήμερα, και με έναν θηριώδη πόλεμο να απειλεί την εγχώρια οικονομία μέσα στην παγκόσμια κρίση αλλά και με την ακρίβεια και γενικότερα την εκτόξευση του κόστους ζωής να έχει φέρει σε απόγνωση σημαντικό τμήμα της κοινωνίας, σε μία σοβαρή χώρα με ένα σοβαρό πολιτικό σύστημα η πολιτική αντιπαράθεση θα έπρεπε να εστιάζει στις προτάσεις αντιμετώπισης των πραγματικών προβλημάτων που οξύνονται. Αντ’ αυτού αναβιώνει η σύγκρουση για όσα συνέβησαν έντεκα χρόνια πριν και παρά το γεγονός ότι έχουν μεσολαβήσει έκτοτε τρεις εθνικές εκλογικές αναμετρήσεις.

Κανένα ντοκιμαντέρ πάνω σε ένα βιβλίο συγκεκριμένης οπτικής (δημοσιογραφικής και πολιτικής) γωνίας για ένα (μόνο) ορόσημο της 16αετίας από την πτώχευση, και κανένας απολογισμός με στοιχεία αυτοκριτικής από ένα άλλο βιβλίο (του βασικού πρωταγωνιστή εκείνης της περιόδου), δεν πρέπει να αποτελέσουν εφαλτήριο για οπισθοχώρηση στην τοξικότητα εκείνης της εποχής.

Οι δημοσιογράφοι κάνουν τη δουλειά τους και κρίνονται γι΄ αυτήν. Οι πολιτικοί, όμως, έχουν πολλά περισσότερα να κάνουν για μία χώρα και μία κοινωνία που αγωνιά για λύσεις για το σήμερα και το αύριο και όχι για εύπεπτα αναγνώσματα ή θεάματα βολικά σε προεκλογικό χρόνο. Κι΄ αν για τους πρώτους δεν ισχύει και τόσο, για τους δεύτερους -τους πολιτικούς- ισχύει απόλυτα το ρηθέν από τον Μέτερνιχ: “Οι άνθρωποι που δημιουργούν ιστορία, δεν έχουν χρόνο να τη γράψουν”. Κυρίως όσοι νομίζουν ότι την δημιουργούν ή την επηρεάζουν.

Είναι αλήθεια πώς η πιό πρόσφατη εκλογική ήττα – πείτε την και συντριβή– κόμματος (εξουσίας) από τη Ν.Δ ήταν αυτή του ΣΥΡΙΖΑ στις εκλογές του 2023. Από την άλλη, η ιστορία (του ΠΑΣΟΚ) δεν ξεκινά με τον Ανδρουλάκη, ούτε του Τσίπρα άρχισε και τελείωσε σε εκείνες τις εκλογές που προκάλεσαν την παραίτησή του. Στην πολιτική δεν υπάρχει παρθενογένεση.

Η τελευταία νίκη του ΠΑΣΟΚ έναντι της Ν.Δ συνέβη το μακρινό 2009 επί Γ. Παπανδρέου. Έκτοτε, το ιστορικό κόμμα που δηλώνει ότι μπορεί να νικήσει στις προσεχείς εκλογές τον Κυριάκο Μητσοτάκη υπέστη συναπτούς εκλογικούς διασυρμούς. Τον Μάϊο του 2012 συγκέντρωσε 13% (Ν.Δ: 19%, ΣΥΡΙΖΑ: 17%) και ένα μήνα αργότερα έλαβε 12,3% στις δεύτερες κάλπες, με τη Ν.Δ στο 29,6% και τον ΣΥΡΙΖΑ στο 27%.

Τον Ιανουάριο του 2015, όταν ο ΣΥΡΙΖΑ έφτασε το 36% και σχημάτισε κυβέρνηση με τους ΑΝΕΛ, το ΠΑΣΟΚ συγκέντρωσε 4,18% και ήρθε έβδομο (!) με Γραμματέα του τον Νίκο Ανδρουλάκη και στις κάλπες του Σεπτεμβρίου της ίδιας χρονιάς έλαβε (με την αείμνηστη Φώφη Γεννηματά επικεφαλής της Δημοκρατικής Συμπαράταξης) 6,2%. Το 2019 αύξησε το ποσοστό του στο 8,3%, πολύ πίσω από το 32% του ΣΥΡΙΖΑ που έχασε από τη Ν.Δ, ενώ και στη στιγμή της κατάρρευσης του Τσίπρα (2023) βρέθηκε πίσω του με περίπου έξι μονάδες.

Βεβαίως, το ερώτημα Ανδρουλάκη “εκμαίευε” την (βολική) απάντηση σχετικά με το αποτέλεσμα των τελευταίων εθνικών εκλογών. Ό,τι θέλει καθένας θυμάται και επικαλείται.

Τι συνιστά την “μεγαλύτερη ήττα της μεταπολίτευσης” είναι θέμα οπτικής γωνίας, πρωτίστως, όμως, είναι θέμα αριθμών. Το ΠΑΣΟΚ συνέτριψε τη Ν.Δ (Κ. Καραμανλής) το 2009 με ποσοστό 44%. Τρία χρόνια μετά το 44% έγινε 13% και τρία χρόνια αργότερα 4%. Δηλαδή, σε έξι χρόνια υπέστη καταβύθιση κατά 40 μονάδες! Θα μπορούσε κανείς να την πει την “μεγαλύτερη πτώση της μεταπολίτευσης'”, αλλά έχει και η Σωκρατική μέθοδος τις αδυναμίες της. Ο φιλόσοφος, αντί να διδάσκει απευθείας, έθετε πειθαρχημένα, στοχευμένα ερωτήματα, καθοδηγώντας τον συνομιλητή να εξετάσει λογικά τις πεποιθήσεις του…

Σε κάθε περίπτωση, το ποιός εκ των Τσίπρα ή Ανδρουλάκη έχει όντως πιθανότητες να νικήσει τη Ν.Δ θα το κρίνουν οι πολίτες και η εκλογική αριθμητική στις επόμενες κάλπες. Μέχρις ώρα οι δημοσκοπήσεις δείχνουν πώς κανείς από τους δύο, θα μπορούσε και οι δύο μαζί (που δεν πρόκειται να συμβεί).

Ο ανταγωνισμός για τη δεύτερη θέση γίνεται, ωστόσο, σαφής. Κι εκεί, μάλλον, ήθελε να καταλήξει ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ με το ερώτημα που έθεσε. Πάντως, το ερώτημα “από πότε έχει να κερδίσει το ΠΑΣΟΚ τον Τσίπρα”, δεν τέθηκε. Ίσως επειδή η προσδοκία επικεντρώνεται στην επόμενη εκλογική αναμέτρηση.

Συγκεκριμένα, έγραψε: «Ο ΟΠΕΚΕΠΕ δεν είναι ούτε το μόνο, αλλά ούτε και το μεγαλύτερο οικονομικό έγκλημα που συντελείται στη χώρα. ΔΕΗ και κυβέρνηση αποφάσισαν μια κολοσσιαία Αύξηση Μετοχικού Κεφαλαίου ύψους 1,3 δις ευρώ και το μεγαλύτερο μέρος της θα χρησιμοποιηθεί για επενδύσεις σε άλλες χώρες.»

Ο πρώην πρωθυπουργός «ανέβασε» έξι καρτέλες που εξηγεί το «μεγάλο κόλπο», όπως αναφέρει. Αρχικά, ανέφερε ότι «στην προηγούμενη ΑΜΚ το Δημόσιο θεώρησε “σπατάλη” το να συμμετάσχει με 650 εκατομμύρια. Έτσι, χάθηκε η πλειοψηφία στη ΔΕΗ».

«Η επιχείρηση άρχισε να λειτουργεί με αποκλειστικό κεφάλαιο την κερδοφορία της» συνέχισε. Ακόμα, κατέκρινε την κυβέρνηση ότι «το 1,3 δις. του Δημοσίου δε θα χρησιμοποιηθούν για τη στεγαστική κρίση, τα νοσοκομεία, τις υποδομές, τη παιδεία», αλλά «η κυβέρνηση επιλέγει το επενδυτικό ρίσκο» στη Ρουμανία και την Ουγγαρία.

Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.

Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη Αλέξης Τσίπρας (@alexistsipras)

Ακόμα, καταγγέλλει ότι «κυνικά η διοίκηση της ΔΕΗ διαφημίζει ως “καλή ευκαιρία” στους επενδυτές την υψηλή χονδρική τιμή ρεύματος στην Ελλάδα», συμπληρώνοντας πως πρόκειται για «σχέδιο Μητσοτάκη που δεν ενδιαφέρεται για τα νοικοκυριά αλλά για μια ΔΕΗ – ιδιώτη».

Το βίντεο, που αναρτήθηκε στις 18:00, συνοδεύεται από το μήνυμα: «Σχεδιάζοντας, προστατεύοντας, διεκδικώντας, διαμορφώνοντας ΜΑΖΙ το κοινό μας μέλλον».

Η ανάρτηση κλείνει με προτροπή: «Εξερεύνησε τη νέα ιστοσελίδα του ΙνΑΤ», η οποία, σύμφωνα με την ανακοίνωση, θα τεθεί σε λειτουργία αύριο Σάββατο στις 18:00.

Δεν θα είναι ούτε η πρώτη δημοσκοπική καταγραφή μετά την επίσημη ιδρυτική ανακοίνωση. Κι αυτό θα παίξει τον ρόλο του, ωστόσο με σχεδόν βέβαιο ότι δεν θα είναι χαμηλή, άρα ανάξια προσοχής, η μάχη των ποσοστών θα δωθεί σταδιακά και προϊόντος του προεκλογικού χρόνου.

Η μεγαλύτερη δοκιμασία θα είναι η δυνατότητά του να αθροίσει δυνάμεις που να έχουν αντιστοίχιση με αυτά που επιζητά η κοινωνία. Και ως δυνάμεις δεν πρέπει να λογίζονται τα κόμματα. Το αντίθετο, η συγκόλληση κομμάτων σε παρακμή για την συγκρότηση εκλογικής συμμαχίας θα ήταν καταστροφική. Θα δημιουργούσε καθοδικό σπιράλ και θα εξαφάνιζε την όποια δυναμική μπορεί να αναπτυχθεί.

Όταν μιλάμε για δυνάμεις αναφερόμαστε στα πρόσωπα. Σε αυτό το εγχείρημα τα πρόσωπα θα παίξουν πολύ σημαντικό ρόλο για πολλούς λόγους.

Πρώτον, επειδή όταν καθιστάς στόχο σου την ανασύνθεση του λεγόμενου προοδευτικού χώρου οφείλεις να αποδείξεις ότι αυτή αποτελεί μαγνήτη νέων και σχετικά νέων ανθρώπων (πολιτικά και ηλικιακά) που κινήθηκαν ή κινούνται στις παρυφές της πολιτικής αλλά με επαφή με την ίδια την κοινωνία. Ανασύνθεση μόνο με παλιά υλικά –ακόμα και τα πιό ανθεκτικά– δεν γίνεται.

Δεύτερον, επειδή όταν επικαλείσαι το νέο δεν μπορείς να λανσάρεις ως τέτοιο αυτό που προέρχεται από τα έγκατα του κομματικού συστήματος. Η πρώτη εικόνα πρέπει να αθροίζει προσωπικότητες από την πραγματική ζωή. Επιστήμονες, τεχνοκράτες, αυτοδιοικητικούς, εν γένει πρόσωπα με πολιτική έκφραση και δράση, όχι όμως “επαγγελματίες” ή άλλους που περιμένουν στον σταθμό να ανέβουν στο πρώτο τρένο που θα περάσει μπροστά τους. Για να πείσει ο ίδιος ο πρώην πρωθυπουργός τον κόσμο πρέπει, πρώτα, να έχει πείσει πολλούς άλλους να τον ακολουθήσουν. Κι αυτά τα πρόσωπα, εν τέλει, θα ορίσουν τις αποχρώσεις του νέου.

Τρίτον, η ισορροπία δεν είναι εύκολη. Ενέχει κινδύνους. Η προβολή νέων προσώπων δεν πρέπει να δημιουργεί την αίσθηση της απαξίωσης παλαιοτέρων που έχουν πολλά να προσφέρουν και σε κάθε περίπτωση αντιστάθηκαν στην αφομοίωση από τον πελατειασμό, τις σκοπιμότητες και την τοξικότητα.

Η απαξίωση τέτοιων πολιτικών προσώπων θα δημιουργούσε την αίσθηση της υπεροψίας -“εγώ κι απέναντι όλοι οι άλλοι”– και του ελιτισμού των δήθεν αναμάρτητων. Αλλο το “παλιό”, άλλωστε, κι άλλο η εμπειρία που συνδέεται με μία έντιμη πορεία. Λάθη έχουν κάνει όλοι και πρώτος ο ίδιος ο ιδρυτής του νέου εγχειρήματος. Άλλο, όμως, τα λάθη που συμβαίνουν κατά τη δράση, κι άλλο αυτά που αναφύονται εξαιτίας του στόχου και της σκοπιμότητας που είχε αυτή η δράση.

Ο συγκερασμός νέων προσώπων και η ενίσχυσή τους με άλλους που διαθέτουν πολιτική εμπειρία και ιστορικές αναφορές θα είναι η πραγματικά κρίσιμη δοκιμασία στην αφετηρία του νέου κόμματος. Τα άλλα έπονται χωρίς να υποτιμούνται.

Η μνήμη του “κυρ Γιάννη”, του δημάρχου, του πολίτη, του οραματικού ανθρώπου των ανοιχτών οριζόντων, συγκέντρωσε πολύ κόσμο στην παρουσίαση του βιβλίου του Λεωνίδα Μακρή. Έδωσε, μεταξύ άλλων, την δυνατότητα στον πρώην πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα να υπενθυμίσει ταυτίσεις και έντιμες διαφωνίες μαζί του, έδρασε και ως ευκαιρία στον Χάρη Δούκα να εκδηλώσει την διαφωνία του με τη στάση του ΠΑΣΟΚ για τη Συμφωνία των Πρεσπών.

Αν ζούσε ο Γιάννης Μπουτάρης, κι αν ήταν πολιτικά δρων, θα είχε πολλά να πει για το πυκνό σύννεφο της τοξικότητας, της μισαλλοδοξίας και του προσωποκεντρικού (δήθεν) αντισυστημισμού των ημερών. Από την άλλη, η απουσία του ενισχύει το αίσθημα της στέρφας πολιτικής γης, του οραματικά άνυδρου τοπίου και της αδυναμίας να βρεθούν κοινοί τόποι και συγκλίσεις στο αυτονόητο.

Διότι η ανεκτικότητα και αυτός ο κοσμοπολιτισμός του Μπουτάρη κινούνται διαμετρικά αντίθετα με την περίκλειστη εγωπάθεια των “αυθεντικών” και τον βαθύ συντηρητισμό -ασχέτως κομματικής καταγωγής- του πολιτικού συστήματος. Για τον ιστορικό δήμαρχο Θεσσαλονίκης η εξουσία ήταν εργαλείο μετάβασης και δημιουργίας, με την ίδια ευκολία που την διεκδίκησε, την απεμπόλησε κιόλας.

Αυτό είναι που απουσιάζει από την πολιτική σήμερα. Ο ορθολογισμός και η μετρημένη διαχείριση μαζί με το μεγαλεπήβολα γοητευτικό σχέδιο που μπορεί να εκλαϊκεύεται και να προσαρμόζεται στο πραγματικό.

Όσοι εξυμνούν τον Μπουτάρη, είτε βρέθηκαν στην εκδήλωση είτε όχι, είτε είναι στην αντιπολίτευση είτε στην κυβέρνηση, είναι λογικό να συμφωνούν και να διαφωνούν -παράλληλα και ταυτόχρονα- με εκφάνσεις του “κόσμου” του. Σκληρά αυτοκριτικός, άλλωστε, κι ο ίδιος, παραδομένος στα πάθη του, άλλοτε νικητής κι άλλοτε ηττημένος.

Λοιδωρήθηκε για τις Πρέσπες και για άλλα από αρκετούς εξ αυτών που σήμερα τον μνημονεύουν με επαίνους, θεωρήθηκε εύπλαστος και ευέλικτος από άλλους, ήταν πάντοτε όμως μαγνήτης του νέου και αμείλικτος αντίπαλος του αναχρονιστικού και όλων των εκδοχών του φασισμού- θύμα πογκρόμ, άλλωστε, της σκοτεινής πλευράς της πόλης.

Ο Μπουτάρης είναι ένα καλό παράδειγμα όσων θα έπρεπε να αποφύγουμε την ώρα που φουσκώνει το τοξικό ρεύμα της εξαλλοσύνης και της αλαζονείας. Και στην εποχή μας μάλλον χρειαζόμαστε πολλούς μικρούς “Μπουτάρηδες”…