Σύμφωνα, λοιπόν, με όσα έκανε γνωστά στους αναλυτές για το 2030 οι εκτιμήσεις θέλουν 4,6 με 5,5 δισ. ευρώ κύκλο εργασιών, τα EBITDA του Ομίλου AKTOR θα κυμανθούν στα 550 με 600 εκατ. ευρώ και τα καθαρά κέρδη στα 190 με 220 εκατ. ευρώ.

Τον Οκτώβριο του 2024 στην Investor Day ο Αλέξανδρος Εξάρχου είχε δώσει εκτιμήσει για κύκλο εργασιών στα 3,2 δισ. ευρώ, EBITDA στα 430 εκατ. ευρώ και καθαρά κέρδη στα 165 εκατ. ευρώ.

Το νέο guidance είναι υψηλότερο καθώς το τομμάτι των Παραχωρήσεων προβλέπεται να δώσει 89 εκατ. ευρώ EBITDA και ο κύκλος εργασιών του 103 εκατ. ευρώ έναντι μόλις 15 και 40 εκατ. ευρώ, αντίστοιχα. Για το 2025 τα έσοδα από Παραχωρήσεις ανήλθαν στα 92 εκατ. ευρώ και των EBITDA στα 40 εκατ. ευρώ. Η αύξηση των επιδόσεων προέρχεται από την εξαγορά της ΑΚΤΩΡ Παραχωρήσεις από την Ελλάκτωρ αλλά και από τα νέα έργα στα οποία έχει εισέλθει ο AKTOR.

Οι αναθεωρημένες, όμως, προβλέψεις ενισχύονται σημαντικά από την AKTOR LNG. Σύμφωνα με τις προβλέψεις που έκανε ο Αλέξανδρος Εξάρχου για το 2030 τα έσοδα εκτιμώνεται σε 1,6 με 2,5 δισ. ευρώ, τα EBITDA στα 80 με 130 εκατ. ευρώ και τα καθαρά κέρδη στα 55 με 90 εκατ. ευρώ.

Τα έσοδα από τις συμφωνίες στο LNG

Ο πρόεδρος και CEO του Ομίλου AKTOR τόνισε ότι με βάση τις συμφωνίες που ανακοινώθηκαν πρόσφατα από το 2030 έως το 2050 τα έσοδα από τον τομέα LNG θα κινηθούν στα 9 δισ. ευρώ.

Ο ίδιος εκτίνησε ότι πριν το τέλος του εξαμήνου ή το αργότερο τον Ιούλιο ο AKTOR θα προχωρήσει σε οριστικές συμφωνίες προμήθειας LNG, αναφερόμενος στα μνημόνια για την εισαγωγή ποσοτότητων υγροποιημένου αερίου σε Ρουμανία, Ουκρανία και Βουλγαρία.

Ο Αλέξανδρος Εξάρχου, Chairman & CEO του Ομίλου Aktor και CEO της Atlantic SEE LNG Trade, επεσήμανε πως ο Κάθετος Διάδρομος είναι πολύ σημαντικός για την απεξάρτηση από το ρωσικό αέριο, ενώ υπογράμμισε την ανάγκη η Ευρώπη να είναι ισχυρή, ενεργειακά ανεξάρτητη και να διατηρεί ισορροπία ως προς την εξάρτησή της από διαφορετικές πηγές. Χαρακτήρισε, μάλιστα, την ισορροπία αυτή ως «γεωπολιτικής σημασίας», καθώς, όπως είπε, προσφέρει σταθερότητα και ασφάλεια. «Η ισορροπία μεταξύ της προμήθειας αμερικανικού LNG και του Κάθετου Διαδρόμου είναι το κλειδί για την ενεργειακή ασφάλεια, που συνδέεται και με την εθνική ασφάλεια», επεσήμανε.

Τόνισε επίσης ότι αποτελεί πρόβλημα το γεγονός πως «η ΕΕ δεν μιλά με μία φωνή». «Θα ήταν πιο ανταγωνιστική σε σχέση με τη Ρωσία και την Κίνα αν, πέρα από το ενιαίο νόμισμα, διέθετε και κοινή οικονομική και αμυντική πολιτική. Πρέπει να την πείσουμε να γίνει ένα κράτος», είπε χαρακτηριστικά. Παράλληλα, εξέφρασε την ανησυχία ότι από τον ερχόμενο χειμώνα ενδέχεται να υπάρξει έλλειψη LNG, κάτι που, όπως εκτίμησε, θα μπορούσε να πυροδοτήσει πληθωριστικές πιέσεις, όπως συνέβη και την περίοδο της πανδημίας. Πρότεινε ως λύση «μακροπρόθεσμες συμφωνίες» με τις ΗΠΑ και άλλους προμηθευτές, ενώ τόνισε ότι δεν πρέπει να χαθεί η ευκαιρία η Ελλάδα, λόγω της γεωπολιτικής της θέσης, να καταστεί πύλη εισόδου LNG μέσω των λιμανιών της.

Ο Joshua Volz, Ειδικός Απεσταλμένος για την Ενεργειακή Ολοκλήρωση του Υπουργείου Ενέργειας των ΗΠΑ, τόνισε ότι απαραίτητες προϋποθέσεις για την ενεργειακή ασφάλεια και απεξάρτηση είναι οι κυβερνητικές πολιτικές, οι ιδιωτικές πρωτοβουλίες και τα έργα ΣΔΙΤ. «Οι ΗΠΑ απέδειξαν ότι είναι ένας ασφαλής ενεργειακός εταίρος, καθώς δεν εργαλειοποιούν την ενέργεια», επεσήμανε. «Πιστεύουμε πως υπάρχουν πολλές ευκαιρίες για συνεργασίες στην ΕΕ», πρόσθεσε, σημειώνοντας ότι «πρέπει να υπάρχει διαφοροποίηση ως προς τις πηγές ενέργειας, αλλά και συνέργειες». Για τους αρθρωτούς πυρηνικούς αντιδραστήρες (SMRs), είπε ότι «θα αλλάξουν τον κόσμο, όπως τον άλλαξε το ίντερνετ», ενώ προανήγγειλε νέες τεχνολογίες στον τομέα αυτό, οι οποίες, όπως ανέφερε, θα ανακοινωθούν στις 4 Ιουλίου.

Η Sanja Božinovska, Υπουργός Ενέργειας, Μεταλλείων και Ορυκτών Πόρων της Βόρειας Μακεδονίας, τόνισε ότι κανένα κράτος δεν μπορεί να τα καταφέρει μόνο του και ότι μαζί με την Ελλάδα και τη Σερβία, οι τρεις χώρες λειτουργούν ως διαμετακομιστικός κόμβος για την απεξάρτηση της ΕΕ από το ρωσικό αέριο. «Πρέπει να προετοιμάζουμε το μέλλον σε συνεργασία με τα άλλα κράτη», επεσήμανε, τονίζοντας την ανάγκη για διασυνδεσιμότητα μεταξύ των βαλκανικών χωρών, καθώς και για αξιοποίηση των ΑΠΕ και των μικρών πυρηνικών αντιδραστήρων.

Ο Traicho Traikov, Υπουργός Ενέργειας της Βουλγαρίας, τόνισε ότι σήμερα η κατάσταση είναι πολύ διαφορετική λόγω της γεωπολιτικής συγκυρίας και ότι υπάρχουν πλέον οι προϋποθέσεις για αμοιβαία επωφελείς συμφωνίες. Ανέφερε επίσης ότι, παρότι στη γειτονική χώρα δεν έχει ακόμη σχηματιστεί νέα κυβέρνηση, δρομολογούνται υποδομές αποθήκευσης ενέργειας από ΑΠΕ, η ενίσχυση υδροηλεκτρικού εργοστασίου και νέες μονάδες στο πυρηνικό εργοστάσιο.

Τη συζήτηση συντόνισε ο Βασίλης Καζάς, Διευθύνων Σύμβουλος της Grant Thornton Ελλάδας.

Οι συμφωνίες αυτές που χαρακτηρίσθηκαν ως εθνικής σημασίας έχουν, όμως, αξία, αφενός στο πλαίσιο της στρατηγικής απεξάρτησης της Ευρώπης από το ρωσικό φυσικό αέριο, αφετέρου εφόσον η ίδια η Ε.Ε αναλάβει πρωτοβουλίες για τη χρηματοδότηση των υποδομών που απαιτούνται, ειδικά στα κράτη από τα οποία θα διέρχεται ο “κάθετος διάδρομος” και τα οποία δεν έχουν πρακτικά τις οικονομικές δυνατότητες να τις κατασκευάσουν μόνες τους.

Όμως, κάτι δεν πάει καλά. Κι αυτό που φαίνεται πώς διστάζει να επισημάνει στεντορείως η κυβέρνηση το έκανε ο Διευθύνων Σύμβουλος της Atlantic SEE LNG (κοινοπραξία AKTOR και ΔΕΠΑ) Trade Αλέξανδρος Εξάρχου. Σε συνέντευξή του στο “Βήμα” τόνισε πώς υπάρχουν ευρωπαϊκά κράτη που υπονομεύουν την ταχεία ολοκλήρωση του έργου επειδή δεν επιθυμούν ουσιαστικά την απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο (και πιθανότατα δεν αναφέρεται μόνο στον “συνήθη ύποπτο” Βίκτορ Όρμπαν). Άφησε, όμως, αιχμές και για την ίδια την Ε.Ε, οι παθογένειες (παραλυτικές ισορροπίες) της οποίας δεν επιτρέπουν την αναγκαία επιτάχυνση του έργου.

Ο κ. Εξάρχου εκτίμησε ότι δεν υπάρχει ειλικρινής πρόθεση από ορισμένα βόρεια κράτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης να εφαρμόσουν την απαγόρευση του ρωσικού αερίου και παρατήρησε ότι καλλιεργείται ένα κλίμα το οποίο επιδιώκει την απραγία ώστε να καταστεί μη αναστρέψιμη η επιστροφή στην ενεργειακή εξάρτηση από τη Ρωσία.

Δυστυχώς, έχει δίκιο. Εάν συνυπολογίσει κανείς και το γεγονός ότι οι ΗΠΑ πιέζουν για την προσωρινή και περιορισμένη (;) άρση των κυρώσεων κατά της Μόσχας για να φτάσει στις αγορές ρωσικό φυσικό αέριο λόγω της έλλειψης που προκαλεί η -ουδείς μπορεί να προβλέψει με ασφάλεια για πόσο ακόμα- έλλειψη λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή, τα πράγματα γίνονται δυσκολότερα.

Δεν αρκεί, όμως, να τα λέει ο Εξάρχου. Το ερώτημα είναι τι κάνουν οι Βρυξέλλες για να προστατεύσουν το εμβληματικό και στρατηγικό έργο και ακόμα περισσότερο εάν και πόσο πιέζει η Αθήνα προς αυτή την κατεύθυνση. Μπορεί ο Τραμπ να κινείται συγκυριακά (υπέρ του Πούτιν) λόγω πολέμου ώστε να ελαχιστοποιήσει τις συνέπειες στο ενεργειακό ισοζύγιο εξαιτίας των επιλογών του, η κυβέρνηση, όμως, οφείλει να προστατεύσει την δική της στρατηγική.

Ενδεχομένως να το κάνει στο παρασκήνιο. Στο προσκήνιο, πάντως, κάποια σαφής ένδειξη άσκησης πίεσης στις Βρυξέλλες δεν φαίνεται…

Σε συνέντευξή του στο «Βήμα», ο κ. Εξάρχου υπογράμμισε ότι η υπονόμευση αυτή θέτει σε κίνδυνο την εθνική διάσταση του Κάθετου Διαδρόμου και τα γεωπολιτικά οφέλη για τη χώρα. Παρά τα εμπόδια, διαβεβαίωσε ότι οι μακροπρόθεσμες εμπορικές συμφωνίες της Atlantic SEE LNG Trade είναι διασφαλισμένες και ότι τα συμφέροντα Ελλάδας, ΗΠΑ και Ε.Ε. στον διάδρομο ταυτίζονται.

Υπονόμευση και εμπόδια

Ο επικεφαλής του Ομίλου AKTOR και της Atlantic SEE LNG Trade σημείωσε ότι ο Κάθετος Διάδρομος συναντά εμπόδια, καθώς ασκούνται πιέσεις σε πολλά κράτη από τα οποία διέρχεται ώστε να μην προχωρήσουν στην εξασφάλιση μακροπρόθεσμων ποσοτήτων από τις ΗΠΑ.

Και αποκάλυψε ότι στην πρόσφατη σύνοδο υπουργών Ενέργειας στην Ουάσιγκτον, «υπήρξαν χώρες οι οποίες δίστασαν και ο δισταγμός τους ξεκάθαρα προκύπτει από επιρροές που είχαν από κάποια ευρωπαϊκά κράτη – άλλες φορές απευθείας από κράτη που ενεργούσαν για λογαριασμό του κράτους για το οποίο μιλούν και άλλες φορές από Ευρωπαίους αξιωματούχους που εμφανίζονταν με το μανδύα της Ε.Ε., αλλά εξυπηρετούσαν συμφέροντα κρατών – μελών». Για τον λόγο αυτό όπως τόνισε ο Κάθετος Διάδρομος πρέπει να προστατευτεί και να στηριχτεί με κάθε θυσία η ελληνική πτυχή του, καθώς ο κίνδυνος να μην επιτύχει ως εθνικός σχεδιασμός και να χάσει η χώρα μας όχι μόνο τα οικονομικά, αλλά κυρίως τα γεωπολιτικά οφέλη, είναι υπαρκτός.

Ο κ. Εξάρχου εκτίμησε ότι δεν υπάρχει ειλικρινής πρόθεση από ορισμένα βόρεια κράτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης να εφαρμόσουν την απαγόρευση του ρωσικού αερίου και παρατήρησε ότι καλλιεργείται ένα κλίμα το οποίο επιδιώκει την απραγία ώστε να καταστεί μη αναστρέψιμη η επιστροφή στην ενεργειακή εξάρτηση από τη Ρωσία.

Οι παθογένειες της Ε.Ε.

Παράλληλα, υπογράμμισε ότι βασική ευθύνη για αυτές τις εξελίξεις έχουν οι παθογένειες της Ε.Ε., καθώς κάθε φορά που δεν ευθυγραμμίζονται τα συμφέροντα των κρατών – μελών, η Ευρώπη αδυνατεί να αντιδράσει σε περιόδους κρίσης. Και ήταν ιδιαίτερα επικριτικός για την κατάσταση της Ε.Ε., καθώς όπως σημείωσε, «αδυνατεί να ανταγωνιστεί τους μεγάλους παίκτες της διεθνούς σκακιέρας και την ίδια στιγμή, το μόνο πράγμα που επιτυγχάνει, είναι να ρυθμίζει και να εκδίδει οδηγίες οι οποίες έχουν ως αποτέλεσμα να αυξάνουν το κόστος των προϊόντων» επισημαίνει.

Η Ε.Ε. και ο πόλεμος στο Ιράν

Επίσης, ο κ. Εξάρχου προέβλεψε ότι τυχόν συνέχιση του πολέμου στη Μέση Ανατολή θα έχει τεράστιες επιπτώσεις στην Ε.Ε., καθώς κινδυνεύει να υποφέρει περισσότερο από όλους λόγω του αυξημένου πληθωρισμού. «Ο πόλεμος του Ιράν θα δοκιμάσει περισσότερο από οτιδήποτε άλλο την έλλειψη ενιαίας εξωτερικής και οικονομικής πολιτικής στην Ε.Ε. Διότι όταν αρχίσουν να γίνονται δύσκολες οι μεταφορές φυσικού αερίου και πετρελαίου, ο πληθωρισμός που θα αντιμετωπίσει η Ε.Ε. δεν θα συγκρίνεται ούτε με τις ΗΠΑ ούτε με την Κίνα. Συνεπώς, αυτός που θα δοκιμαστεί πρώτος και περισσότερο όλων, είναι ο πιο αδύναμος» σημείωσε.

Η κρίσιμη συγκυρία

Ο κ. Εξάρχου προειδοποίησε ότι η επικείμενη απαγόρευση του ρωσικού φυσικού αερίου στην Ευρώπη, σε συνδυασμό με τον πόλεμο στο Ιράν, καθιστά επιτακτική ανάγκη να κλειστούν μακροπρόθεσμες συμφωνίες, τώρα που η τιμή spot του αμερικανικού LNG είναι ιδιαίτερα συμφέρουσα, καθώς είναι υπαρκτός ο κίνδυνος οι τιμές του καυσίμου να εκτοξευθούν, προκαλώντας τεράστιο πρόβλημα στην Ευρώπη.

Στήριξη του Κάθετου Διαδρόμου

Και επανέλαβε την ανάγκη να στηριχθεί νομοθετικά και θεσμικά ο κάθετος διάδρομος – ακόμη και υπό την μορφή επιδότησης των κρατών από τα οποία διέρχεται – ούτως ώστε το κόστος διέλευσης να διατηρηθεί λογικό και σταθερό και, άρα, να μην επιβαρυνθεί υπερβολικά η τελική τιμή του προϊόντος.

Τα οφέλη για την Ελλάδα

Ο κ. Εξάρχου τόνισε ότι ο νέος ρόλος που αποκτά η χώρα συνοδεύεται από σημαντικά οικονομικά και γεωπολιτικά οφέλη και για τον λόγο αυτό ο Κάθετος Διάδρομος θα πρέπει να προστατευθεί. Ο επικεφαλής του Ομίλου AKTOR υπογράμμισε τη σημασία του Κάθετου Διαδρόμου τόσο για την αναβάθμιση των ελληνοαμερικανικών σχέσεων όσο και για την προωθούμενη από τις ΗΠΑ χρήση της Ελλάδας ως πύλης για το αμερικανικό LNG στην Ευρώπη, κάτι που «μετατρέπει ουσιωδώς τη γεωπολιτική ισορροπία μεταξύ των χωρών που μας αφορούν» και δημιουργεί ενισχυμένη ασφάλεια για τη χώρα.

Οι εμπορικές συμφωνίες

Ο κ. Εξάρχου εκτιμά ότι οι πρόσφατες συμφωνίες που επιτεύχθηκαν στην Ουάσιγκτον στο επόμενο διάστημα, θα λάβουν μορφή οριστικών συμβάσεων. Ενώ σημειώνει ότι θα χρειαστεί να δημιουργηθεί και δεύτερο FSRU στη χώρα μας πριν το 2030 ώστε να υποστηριχθεί η ανάπτυξη του κάθετου διαδρόμου. Παράλληλα, δήλωσε κατηγορηματικά: «Δεν πρόκειται στο όνομα οποιουδήποτε οικονομικού οφέλους να υπηρετήσω γεωπολιτικές στρατηγικές άλλου κράτους, πέραν του ελληνικού – αυτό δεν πρόκειται να συμβεί. Θα εξακολουθήσω να λέω ότι πρέπει να στηρίξουμε την ελληνικότητα του εγχειρήματος. Πρέπει να δημιουργήσουμε εκείνες τις συνθήκες που ο Κάθετος Διάδρομος θα ταυτίζεται με τον ελληνικό του χαρακτήρα για να επιτευχθούν τα γεωστρατηγικά και γεωπολιτικά οφέλη του εγχειρήματος. Εναλλακτικές που δεν στηρίζουν τον ελληνικό χαρακτήρα του εγχειρήματος δεν θα με βρουν συμμέτοχο».

Όπως αναφέρει το powergame.gr οι υπογραφές «έπεσαν» σε μια συγκυρία κατά την οποία τα έργα διαχείρισης υδάτων και ανθεκτικότητας απέναντι στην κλιματική κρίση αναδεικνύονται σε βασικό πεδίο επενδύσεων για την επόμενη περίοδο. Ταυτόχρονα, η συμφωνία ερμηνεύεται από πηγές της αγοράς και ως ένδειξη ενίσχυσης των σχέσεων του ομίλου AKTOR με τον αμερικανικό επενδυτικό παράγοντα, καθώς βασικός μέτοχος της Suez με ποσοστό που προσεγγίζει το 40% είναι η Global Infrastructure Partners, η οποία αποτελεί τον επενδυτικό βραχίονα υποδομών της BlackRock.

Σε ένα περιβάλλον που η Πολιτεία προετοιμάζει τον νέο κύκλο έργων για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας και την αναβάθμιση των υδατικών υποδομών, η σύμπραξη AKTOR–Suez λειτουργεί ως εφαλτήριο για τη διεκδίκηση του συνόλου των παρεμβάσεων που θα προκηρυχθούν τα επόμενα χρόνια. Σύμφωνα, μάλιστα, με πληροφορίες, το ενδιαφέρον της συνεργασίας δεν περιορίζεται σε ένα μεμονωμένο έργο, αλλά εκτείνεται σε ολόκληρη τη νέα «δεξαμενή» παρεμβάσεων που σχεδιάζονται.

Το μνημόνιο συνεργασίας ενεργοποιεί εκ νέου την παρουσία της Suez στην ελληνική αγορά και εκτιμάται ότι «ανεβάζει» τον πήχη στον κλάδο της διαχείρισης υδάτων, επιταχύνοντας τις εξελίξεις σε έναν τομέα που έως πρόσφατα κινούνταν με σαφώς χαμηλότερες ταχύτητες σε σχέση με άλλες υποδομές. Η αποκλειστική ορισμένης διάρκειας συνεργασία μεταξύ ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ και Suez International στοχεύει στην έγκαιρη τοποθέτηση των δύο παικτών απέναντι σε έναν κύκλο διαγωνισμών που βρίσκεται υπό διαμόρφωση, με τις αφαλατώσεις, τα φράγματα, τα έργα ΣΔΙΤ, τις υποδομές ύδρευσης και επεξεργασίας λυμάτων, αλλά και τις ολοκληρωμένες λύσεις διαχείρισης υδατικών πόρων, να συγκροτούν τον βασικό πυρήνα του επενδυτικού ενδιαφέροντος.

Πηγές με γνώση των διεργασιών υπογραμμίζουν ότι το πρόβλημα της λειψυδρίας είναι υπαρκτό, «μας έχει χτυπήσει την πόρτα» και η εστίαση θα είναι σε όλες τις βέλτιστες λύσεις, τονίζοντας ότι η συνεργασία λειτουργεί ως όχημα για τη διεκδίκηση του συνόλου των έργων που θα ανοίξουν τα επόμενα χρόνια και όχι ενός μόνο project. Η συνεργασία αποτελεί «πρώτο βήμα» για τη συγκρότηση ενός σχήματος που θα συνδυάζει τη διεθνή τεχνογνωσία της γαλλικής εταιρείας με την εγχώρια κατασκευαστική εμπειρία του ελληνικού ομίλου, ώστε να μπορεί να ανταποκριθεί σε σύνθετους διαγωνισμούς, που θα απαιτούν τόσο τεχνική επάρκεια όσο και πρόσβαση σε χρηματοδοτικά εργαλεία και τεχνολογικές λύσεις.

Πράγματι, παρά τις πρόσφατες βροχοπτώσεις, η λειψυδρία εξελίσσεται σε δομική πρόκληση για την Ελλάδα, με την κλιματική πίεση, τις απώλειες στα δίκτυα και την υπερκατανάλωση να επιβαρύνουν την κατάσταση. Οι απολήψεις νερού έχουν αυξηθεί σημαντικά, ενώ έως και το 50% του πόσιμου νερού χάνεται λόγω παλαιών υποδομών και διαρροών. Η γεωργία απορροφά το μεγαλύτερο μέρος των υδατικών πόρων, ενώ η τουριστική ανάπτυξη εντείνει τις πιέσεις, κυρίως σε νησιωτικές περιοχές. Η ενίσχυση ταμιευτήρων, φραγμάτων και δικτύων, σε συνδυασμό με εξοικονόμηση και επαναχρησιμοποίηση νερού, θεωρείται κρίσιμη για την επάρκεια. Παράλληλα, η έλλειψη έργων αποθήκευσης οδηγεί μεγάλες ποσότητες γλυκού νερού να καταλήγουν ανεκμετάλλευτες στη θάλασσα.

Η τοποθέτηση γίνεται «τώρα», ώστε το σχήμα να είναι έτοιμο όταν προκηρυχθούν τα νέα έργα. Η λειψυδρία, οι ανάγκες των νησιών, η αναβάθμιση δικτύων και οι νέες περιβαλλοντικές υποδομές δημιουργούν ένα πολυσύνθετο πεδίο παρεμβάσεων, στο οποίο η συνεργασία AKTOR–Suez επιχειρεί να αποκτήσει έγκαιρα παρουσία. Δεν πρόκειται μόνο για τη διεκδίκηση συγκεκριμένων projects, αλλά για τη διαμόρφωση θέσης σε έναν νέο κύκλο επενδύσεων, που θα κινηθεί σε ορίζοντα ετών και θα επηρεάσει συνολικά την αγορά υποδομών. Στο παρόν στάδιο, η συμφωνία λειτουργεί ως το πρώτο βήμα μιας ευρύτερης συνεργασίας, με τις επιμέρους λεπτομέρειες για τον επιμερισμό ρόλων, τη μορφή των κοινοπρακτικών σχημάτων και τα έργα στα οποία θα εστιάσει το σχήμα να αναμένεται να αποσαφηνιστούν σε δεύτερο χρόνο.

Στην τοποθέτησή του, στο πάνελ με τίτλο «Greece as Europe’s Energy Gateway: Maritime Power & Transatlantic Security», ο κ. Εξάρχου ανέπτυξε τις θέσεις του για την ενεργειακή θωράκιση της Ευρώπης, επισημαίνοντας την ανάγκη άμεσης αναβάθμισης των υποδομών μεταφοράς από τον Νότο στον Βορρά.

Στη συζήτηση, την οποία συντόνισε ο κ. Morten Lοvstad (Vice President Business Development, DNV Maritime), συμμετείχαν επίσης οι κ.κ. Joshua Huck, επιτετραμμένος στην πρεσβεία των Ηνωμένων Πολιτειών στην Αθήνα,ο  Δρ. Νικόλας Π. Τσάκος, Founder & CEO της TEN LTD και ο Φραγκίσκος Κανελλάκης, Executive Director των Alpha Bulkers, Pantheon Tankers και Alpha Gas και

Αναγκαιότητα το LNG

Ο επικεφαλής του ομίλου AKTOR και της Atlantic έθεσε το πλαίσιο της ευρωπαϊκής απάντησης στις παγκόσμιες προκλήσεις, τονίζοντας πως «μόνο εάν τοποθετηθούμε στρατηγικά στην παγκόσμια αγορά LNG, μπορούμε να βελτιώσουμε τη χρηματοοικονομική μας θέση και την επιρροή μας έναντι της Κίνας, των ΗΠΑ και της Ρωσίας. Είναι ώρα η Ευρώπη να σταματήσει να επενδύει σε χρονοβόρες, υπερβολικά δαπανηρές ιδέες και να αντιμετωπίσει την πραγματικότητα: το LNG αποτελεί αναγκαιότητα για τις επόμενες δύο δεκαετίες τουλάχιστον».

Η σύναψη μακροπρόθεσμων συμφωνιών προμήθειας LNG αποτελεί πλέον τη μοναδική βιώσιμη λύση.

Με τα δεδομένα της αγοράς να έχουν μεταβληθεί άρδην μετά την απαγόρευση του ρωσικού φυσικού αερίου και τους πρόσφατους αυστηρούς περιορισμούς στο αζέρικο αέριο, ο κ. Εξάρχου επεσήμανε ότι η σύναψη μακροπρόθεσμων συμφωνιών προμήθειας LNG αποτελεί πλέον τη μοναδική βιώσιμη λύση.

Στην κατεύθυνση αυτή, ο όμιλος AKTOR συμμετέχει με ποσοστό 60% στην ATLANTIC SEE LNG TRADE (40% κατέχει η ΔΕΠΑ Εμπορίας), με στόχο την εμπορία αμερικάνικου LNG στις χώρες του Κάθετου Διαδρόμου (Αλβανία, Βόρεια Μακεδονία, Ρουμανία, Βουλγαρία, Μολδαβία και Ουκρανία).

Οι υποδομές και το κόστος του LNG

Παράλληλα, ο κ. Εξάρχου αναφέρθηκε στο ζήτημα αναβάθμισης των υποδομών, εξηγώντας πως ενώ η ζήτηση στον Κάθετο Διάδρομο αναμένεται να αγγίξει τα 15 δισ. κυβικά μέτρα (bcm) ετησίως από το 2027, οπότε το ρωσικό φυσικό αέριο δεν θα είναι πλέον διαθέσιμο, η υφιστάμενη δυνατότητα μεταφοράς από τον Νότο προς τον Βορρά περιορίζεται στα 2 bcm.

Ο όμιλος AKTOR προκρίνει την άμεση αναβάθμιση του υφιστάμενου αγωγού, έργο που θα μπορούσε να ολοκληρωθεί έως τις αρχές του 2028, υπό την προϋπόθεση σύναψης μακροπρόθεσμων συμφωνιών για την προμήθεια LNG.

Ο μεγαλύτερος κίνδυνος για τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι η αδυναμία εξασφάλισης ποσοτήτων

Αναφερόμενος σε ερώτημα σχετικά με το κόστος του LNG, ο Αλέξανδρος Εξάρχου αποσαφήνισε ότι αυτό δεν είναι ακριβότερο από άλλες πηγές LNG (πχ Κατάρ, Αυστραλία). Τόνισε δε, πως η σύγκριση με το χαμηλό κόστος του ρωσικού αερίου μέσω αγωγών στερείται νοήματος, καθώς αυτή η επιλογή δεν θα υφίσταται πλέον για την Ευρώπη.

«Το πραγματικό διακύβευμα μετά το 2027 δεν θα είναι η τιμή, αλλά η διαθεσιμότητα. Ο μεγαλύτερος κίνδυνος για τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι η αδυναμία εξασφάλισης ποσοτήτων. Οι μακροπρόθεσμες συμφωνίες είναι το κλειδί για τη διασφάλιση της ενεργειακής τροφοδοσίας και τη σταθερότητα των τιμών», σημείωσε ο κ. Εξάρχου.

Η συμφωνία αφορά την προμήθεια LNG με προμηθευτή την BP και αγοραστή την ουκρανική Naftogaz, σηματοδοτώντας την έναρξη της εμπορικής δραστηριότητας της ATLANTIC SEE LNG TRADE στην περιφερειακή αγορά φυσικού αερίου.

Παράδοση του πρώτου φορτίου τον Μάρτιο μέσω Ελλάδας

Το πρώτο φορτίο LNG θα αφιχθεί στη Ρεβυθούσα, με την παράδοσή του στην Ουκρανία να προγραμματίζεται για τον ερχόμενο Μάρτιο. Οι προς παράδοση ποσότητες θα διαμετακομισθούν μέσω του Route 1 (Ελλάδα – Βουλγαρία – Ρουμανία – Μολδαβία – Ουκρανία). Η ανώτατη ποσότητα μεταφοράς μπορεί να φθάσει έως 1 εκατ. MWh (1 TWh), ανάλογα με τη διαθέσιμη χωρητικότητα των διαχειριστών των δικτύων φυσικού αερίου.

Η συμφωνία αυτή αποτελεί την πρώτη μείζονος σημασίας εμπορική συναλλαγή της ATLANTIC SEE LNG TRADE, που συστάθηκε τον περασμένο Νοέμβριο, και συμβάλλει στην περαιτέρω αξιοποίηση του Κάθετου Διαδρόμου φυσικού αερίου στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, ο οποίος επιτρέπει τη μεταφορά αερίου από την Ελλάδα προς την Ουκρανία μέσω διασυνδεδεμένων υποδομών. Υπενθυμίζεται ότι η ATLANTIC SEE LNG TRADE έχει ήδη συνάψει μακροχρόνια συμφωνία με τη Venture Global για την προμήθεια LNG από τις Ηνωμένες Πολιτείες με έναρξη από το 2030.

Κ. Ξιφαράς: «Περνάμε από τον σχεδιασμό στην πράξη»

Ο κ. Κωνσταντίνος Ξιφαράς, Πρόεδρος της ATLANTIC SEE LNG TRADE και Διευθύνων Σύμβουλος της ΔΕΠΑ Εμπορίας, δήλωσε: «Η συμφωνία που υπεγράφη στις 30 Ιανουαρίου σηματοδοτεί την έναρξη μιας νέας φάσης για την ATLANTIC SEE LNG TRADE και για τον ρόλο της Ελλάδας στον ευρωπαϊκό ενεργειακό χάρτη. Με την παράδοση του πρώτου αμερικανικού φορτίου LNG τον Μάρτιο, περνάμε από τον σχεδιασμό στην πράξη, αξιοποιώντας εμπορικά τις υποδομές του Κάθετου Διαδρόμου που ενισχύει τη διασυνδεσιμότητα και τη διαφοροποίηση των πηγών εφοδιασμού στην ευρύτερη περιοχή. Η Ελλάδα αναδεικνύεται σε πύλη εισόδου και διαμετακόμισης αμερικανικού LNG προς τη Νοτιοανατολική και Κεντρική Ευρώπη, συμβάλλοντας έμπρακτα στην ενεργειακή ασφάλεια και ανθεκτικότητα της Ευρώπης, καθώς και στη στήριξη της Ουκρανίας σε μια κρίσιμη συγκυρία.» 

Αλ. Εξάρχου: «Ο κάθετος διάδρομος καθίσταται πραγματικότητα»

Ο κ. Αλέξανδρος Εξάρχου, Διευθύνων Σύμβουλος της ATLANTIC – SEE LNG TRADE Α.Ε. και Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος του Ομίλου AKTOR δήλωσε: «Με τη συμφωνία αυτή, ο κάθετος διάδρομος καθίσταται πραγματικότητα και ανοίγει έναν δρόμο που όχι μόνο θα συμβάλει στην ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης, αλλά και θα προσφέρει σημαντικά οφέλη στην ελληνική οικονομία. Είναι υποχρέωση της Ε.Ε. να υποστηρίξει σε όλα τα επίπεδα τον κάθετο ενεργειακό διάδρομο, εάν θέλει να στείλει ένα ουσιαστικό μήνυμα συνέπειας μεταξύ λόγων και πράξεων για την απαγόρευση εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου – τόσο άμεσα όσο και έμμεσα μέσω υποδομών τρίτων χωρών, όπως προβλέπεται ξεκάθαρα και από τον ίδιο τον πρόσφατο ευρωπαϊκό κανονισμό. Η ενέργεια αποτελεί έναν κορυφαίο και καθοριστικό παράγοντα για την ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων και την ευημερία των πολιτών και η χρήση του κάθετου διαδρόμου μπορεί να κάνει τη διαφορά στην ευρύτερη περιοχή, σε μία συγκυρία μεγάλων γεωπολιτικών ανακατατάξεων».

Για τον Όμιλο AKTOR

Ο AKTOR Όμιλος Εταιρειών είναι ένας κορυφαίος παίκτης της αγοράς στη Νοτιοανατολική Ευρώπη που αξιοποιεί εμπειρία 70 ετών για να υλοποιήσει τεχνικά έργα μεγάλης κλίμακας και επενδύει στρατηγικά σε τομείς της οικονομίας, όπως το LNG, η πράσινη ενέργεια, τα έργα παραχώρησης και ΣΔΙΤ, το Real Estate και η ολοκληρωμένη διαχείριση εγκαταστάσεων.  Αποστολή του Ομίλου AKTOR είναι να καταστεί δύναμη εξέλιξης στα πεδία όπου δραστηριοποιείται, παράγοντας αξία για τους μετόχους του και την κοινωνία, συμβάλλοντας στην πρόοδο και την ευημερία και αναβαθμίζοντας τις ζωές των ανθρώπων προς ένα βιώσιμο μέλλον.

Για τη ΔΕΠΑ Εμπορίας

Η ΔΕΠΑ Εμπορίας υλοποιεί με συνέπεια τη στρατηγική της για τον μετασχηματισμό της σε πολυδιάστατο ενεργειακό όμιλο, με επενδυτικό πρόγραμμα άνω των 250 εκατ. ευρώ για την περίοδο 2025–2028, που εστιάζει σε υποδομές, ηλεκτροπαραγωγή και Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας. Παράλληλα, ενισχύει τη διεθνή της παρουσία στις αγορές φυσικού αερίου και LNG, συμμετέχοντας σε στρατηγικά έργα όπως ο Κάθετος Διάδρομος (Vertical Corridor), που συμβάλλουν στην ενεργειακή ασφάλεια και την εξωστρέφεια της χώρας.

Στην εκδήλωση παραβρέθηκε, όπως αναφέρει το hellasjournal, ο επιχειρηματικός και πολιτικός κόσμος των ΗΠΑ, καθώς και εκπρόσωποι από την Ευρώπη. Οι φωτογραφίες του προέδρου Τραμπ με τους προσκεκλημένους του στο Κένεντι Σέντερ δόθηκαν χθες στη δημοσιότητα.

Υπενθυμίζεται ότι πριν λίγο καιρό ο όμιλος AKTOR μέσω της κοινοπραξίας Atlantic See LNG Trade SA (AKTOR+ΔΕΠΑ) αποκαλύφθηκε ότι θα παίξει καθοριστικό ρόλο στη μεταφορά LNG από της ΗΠΑ στην Ευρώπη μέσω του κάθετου διαδρόμου που θα περνά από την Ελλάδα.

Το επόμενο διάστημα, όπως αναφέρει το hellasjournal  αναμένονται δύο νέες συσκέψεις κορυφής στην Ουάσιγκτον με όλες τις πλευρές, Αμερικανούς, Έλληνες και άλλους Ευρωπαίους για να επισπευσθούν οι διαδικασίες. Την Ελλάδα θα εκπροσωπήσει ο κ. Εξάρχου.

Η συνάντηση στον Λευκό Οίκο

Σύμφωνα με το hellasjournal, οι συναντήσεις έλαβαν χώρα στον Λευκό Οίκο και οι συζητήσεις που είχε ο επικεφαλής του Ομίλου AKTOR επικεντρώθηκαν τόσο στην υλοποίηση των συμφωνιών που έχουν ήδη υπογραφεί, όσο και στα επόμενα βήματα, που θα περιλαμβάνουν νέα deals ανάμεσα στις ΗΠΑ και στην Ελλάδα.

Πηγές με γνώση των συζητήσεων που έγιναν στην Ουάσιγκτον κάνουν λόγο για επέκταση του δικτύου μεταφοράς αμερικανικού υγροποιημένου φυσικού αερίου και σε άλλες χώρες της Βόρειας Ευρώπης, όχι μόνο στην Ουκρανία και στη Ρουμανία.

Στο πλαίσιο αυτό, στο τραπέζι των συζητήσεων έπεσε και το ζήτημα της επέκτασης των υποδομών που απαιτούνται, στη χρηματοδότηση των οποίων αναμένεται να συμμετάσχουν οι ΗΠΑ. Υπενθυμίζεται πως ο αμερικανικός παράγοντας έχει εκφράσει με τον πλέον ξεκάθαρο τρόπο την επιθυμία για επενδύσεις σε λιμάνια της Ελλάδας.

Όπως αναφέρει το hellasjournal, ο Αμερικανός υφυπουργός Ενέργειας αρμόδιος για την Ευρώπη, Τζάσουα Βoλζ, ανέφερε ότι απαιτείται ταχύτητα και αποτελεσματική συνεργασία δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, ώστε να αναπτυχθούν οι υποδομές που θα επιτρέψουν στο αμερικανικό LNG να εισαχθεί σε ικανοποιητικές ποσότητες μέσω της Ελλάδας στην ευρωπαϊκή αγορά.

Τόσο η παρουσία του κ. Εξάρχου στην εκδήλωση που διοργάνωσαν στο Kennedy Center ο Αμερικανός πρόεδρος και η σύζυγός του, Μελάνια, όσο και οι συναντήσεις που είχε στον Λευκό Οίκο είναι ενδεικτικές της μεγάλης σημασίας που δίνει η πλευρά των ΗΠΑ στις ενεργειακές σχέσεις με την Ελλάδα, αλλά και στον ρόλο της χώρας μας στις ενεργειακές εξελίξεις, ο οποίος αναβαθμίζεται συνεχώς

Η Atlantic, η κοινοπραξία της Aktor με τη ΔΕΠΑ Εμπορίας, έχει ήδη εξασφαλίσει μακροπρόθεσμη συμφωνία με τη Venture Global για προμήθειες LNG την περίοδο 2030–2050. Ωστόσο, καθώς οι εξαγωγές προς γειτονικές αγορές προβλέπεται να ξεκινήσουν από το 2026, ο Εξάρχου τόνισε ότι απαιτούνται πρόσθετες ποσότητες και επιπλέον προμηθευτές για τη μεταβατική περίοδο 2026–2030 — «τουλάχιστον δύο, ίσως και τρεις», όπως σημείωσε.

Στο πλαίσιο αυτό, η Atlantic εντείνει τις αναζητήσεις αμερικανικών προμηθειών LNG για να καλύψει τόσο τις ανάγκες της ελληνικής αγοράς όσο και τις επανεξαγωγές προς χώρες της περιοχής. Για τον βραχυπρόθεσμο σχεδιασμό, η εταιρεία σκοπεύει να ναυλώσει μεταφορικά πλοία, ενώ εξετάζει και την προοπτική επενδύσεων σε ιδιόκτητο στόλο μακροπρόθεσμα.

Η κοινοπραξία προσανατολίζεται αποκλειστικά σε προμήθειες από τις ΗΠΑ

Ο Αλέξανδρος Εξάρχου επιβεβαίωσε επίσης ότι η Atlantic θα διευκολύνει την εφαρμογή της συμφωνίας της ΔΕΠΑ για τροφοδοσία της ουκρανικής Naftogaz με αμερικανικό LNG από τον Δεκέμβριο έως τον Μάρτιο. Η κοινοπραξία προσανατολίζεται αποκλειστικά σε προμήθειες από τις ΗΠΑ, καθώς θεωρείται ότι η διαθεσιμότητα ρωσικού αερίου θα εκλείψει από τον Νοέμβριο του 2027.

Η είσοδος της Atlantic στον τομέα του LNG εντάσσεται στην ευρύτερη στρατηγική της Aktor για διαφοροποίηση δραστηριοτήτων και ενίσχυση της κερδοφορίας. Η διοίκηση στοχεύει να μειώσει τη βαρύτητα του κατασκευαστικού κλάδου στα EBITDA, από περίπου 85% σήμερα σε επίπεδα γύρω στο 40%, με την ενεργειακή δραστηριότητα να αναμένεται να συνεισφέρει σημαντικά, ιδίως την περίοδο 2026–2030 και ακόμη περισσότερο μετά το 2030.

Αυτή τη στιγμή η Ελλάδα βρίσκεται σε μία ενδιαφέρουσα μεταβατική περίοδο: ενισχύει τη θέση της ως διαμετακομιστικός κόμβος, και επιχειρεί το επόμενο βήμα να καταστεί και παραγωγός φυσικού αερίου, εφόσον ευοδωθούν οι σχεδιασμοί της Exxon Mobil για το Ιόνιο, και προοπτικά της ίδιας εταιρείας, όσο και της Chevron, νοτιοδυτικά και νοτίως της Κρήτης. Η εθνική διάσταση των συμφωνιών στο P-TEC (όπως εύλογα επισήμαναν οι CEO του Ομίλου AKTOR Αλ. Εξάρχου, και της ΔΕΠΑ Εμπορίας Κ. Ξιφαράς) είναι σαφής, η ένθερμη και πληθωρική υποστήριξη, δε, των αμερικανών υπουργών και της πρέσβειρας των ΗΠΑ Κίμπερλι Γκιλφόϊλ, το επιβεβαιώνουν.

Η αμερικανική στρατηγική του “drilling” και τα ελληνικά συμφέροντα συμπίπτουν σ’ αυτή την γεωπολιτική συγκυρία, και ταυτόχρονα μετακινεί υπέρ της Ελλάδας το παιχνίδι ισχύος με την Τουρκία. Η αμηχανία του Ταγίπ Ερντογάν για την απουσία της χώρας του από την Διατλαντική Συνεργασία για την Ενέργεια εκδηλώθηκε, άλλωστε, με την εσπευσμένη επικοινωνία του με τον επικεφαλής της Εθνικής Κυβέρνησης στην Τρίπολη της Λιβύης, προκειμένου να υπενθυμίσει τον ρόλο του τουρκολιβυκού μνημονίου, ωστόσο το μήνυμα του αμερικανού υπουργού Ενέργειας Κρις Ράϊτ ήταν σαφές: “ελπίζω να μην σταθεί εμπόδιο η Τουρκία”. Επί της ουσίας, η Αγκυρα βρίσκεται υπό την πίεση να διακόψει την ενεργειακή συμμαχία της με τη Ρωσία, κάτι που τόνισε έμμεσα και ο Κυριάκος Μητσοτάκης.

Η τουρκική αμηχανία εντείνεται ακόμα περισσότερο καθώς οι ΗΠΑ αναζωογονούν την συμμαχία 3+1 (σχέδιο που ξεκίνησε επί της πρώτης θητείας Τραμπ με την κυβέρνηση Τσίπρα, και ΥΠΕΞ το Ν. Κοτζιά) βάζοντας στην εξίσωση, και μάλιστα δυναμικά, το Ισραήλ, εξισορροπώντας απόλυτα την γεωπολιτική επιβράβευση που έλαβε πρόσφατα διά στόματος του Ντόναλντ Τραμπ ο Τούρκος πρόεδρος. Η Ουάσιγκτον αναγνωρίζει, φυσικά, την αξία της Τουρκίας ως περιφερειακού παίκτη, όμως οι εποχές απαιτούν ξεκάθαρους ρόλους, και η Άγκυρα επιμένει να παίζει σε πολλά ταμπλώ, από το ουκρανικό μέχρι τη Μέση Ανατολή.

Το “ντιλ” για το αμερικανικό LNG δίνει γεωπολιτικό και “ψυχολογικό” προβάδισμα στην Αθήνα, την ενισχύει μάλιστα και ενόψει του μπρα ντε φερ με τους Ευρωπαίους εταίρους μας ως προς την ένταξη της Τουρκίας στο SAFE. Με δεδομένη την επιδίωξη των μεγαλυτέρων χωρών (Ηνωμένο Βασίλειο, Γερμανία, κ.ά) να φέρουν την Τουρκία στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής κοινής άμυνας, η Ελλάδα θα δώσει μία “αξιακή μάχη”, όπως είπε ο υπουργός Άμυνας Νίκος Δένδιας, όμως τώρα από πλεονεκτικότερη θέση. Άλλωστε, οι συμφωνίες για την ενέργεια, κυρίως η ενίσχυση του “κάθετου διαδρόμου” (από την Αλεξανδρούπολη στην Ουκρανία, μέσω Βουλγαρίας, Ρουμανία, Μολδαβίας, και η διακλάδωση προς τις Σλοβενία, Σλοβακία, Ουγγαρία) αποτελούν ένα “πρότζεκτ” που αφορά κυρίως την Ευρώπη και την απεξάρτησή της από το ρωσικό φυσικό αέριο.

Έπεται αμερικανική πρωτοβουλία

Εκείνο το οποίο δεν πρέπει να υποτιμηθεί, ωστόσο, είναι ότι στο διήμερο του P-TEC είδαμε να εκτυλίσσεται ο αμερικανός σχεδιασμός για τη διαδρομή του LNG προς την Ευρώπη, όμως οι αμερικανοί αξιωματούχοι και η κ. Γκιλφόϊλ αναφέρθηκαν και στην παράμετρο της ασφάλειας και της σταθερότητας στην περιοχή. Και οι γνωρίζοντες επισημαίνουν ότι αυτό αποτελεί τον προθάλαμο για μία δεύτερη αμερικανική παρέμβαση, σύντομα, που θα αφορά και τις θαλάσσιες ζώνες.

Επ΄ αυτού, και μάλλον προληπτικά, ο Έλληνας πρωθυπουργός ανακοίνωσε πρόσφατα την σχετική πρωτοβουλία των παράκτιων Μεσογειακών χωρών, ήτοι τις Ελλάδα, Κύπρο, Τουρκία, Αίγυπτο, και Λιβύη. Οι ΗΠΑ δεν δείχνουν να επιθυμούν τη συμμετοχή της Λιβύης, λόγω της αστάθειας και των συγκρούσεων μεταξύ Τρίπολης και Βεγγάζης, η δε Τουρκία διστάζει να αποδεχτεί την Κυπριακή Δημοκρατία και να την “νομιμοποιήσει”, με ανοιχτό το αίτημά της για διεθνή αναγνώριση του ψευδοκράτους.

Ως εκ τούτου, δεν πρέπει να αποκλείεται –αναφέρουν διπλωματικές πηγές– να βρεθούμε προσεχώς ενώπιον μίας αμερικανικής πρωτοβουλίας, και για τα ελληνοτουρκικά, και για την Ν.Α Μεσόγειο, του Κυπριακού συμπεριλαμβανομένου.

Η Αθήνα κρατα ακόμα κλειστά τα χαρτιά της, διατηρεί χαμηλούς τόνους σε σχέση με την Τουρκία, και ενισχύει την αποτρεπτική ικανότητα με τα νέους εξοπλισμούς, όμως δεν πρέπει να υποτιμάται το πόσο μπορεί να δυσκολέψει το παιχνίδι των ισορροπιών, εφόσον εκδηλωθεί μία τέτοια αμερικανική πρωτοβουλία και μάλιστα σε προεκλογικό χρόνο.

Προσώρας, ο Κυριάκος Μητσοτάκης βλέπει να ενισχύεται το πρωθυπουργικό-ηγετικό προφίλ του μέσω των ενεργειακών συμφωνιών και του στάτους που αποκτά η χώρα, αξιοποιεί επικοινωνιακά όλα αυτά στο εσωτερικό πολιτικό σκηνικό (με σαφή την απουσία, ακόμα,εναλλακτικού πόλου διακυβέρνησης), και παράλληλα δημιουργεί αναχώματα έναντι της κριτικής που δέχεται ως προς τα εθνικά θέματα, τόσο από τον Κώστα Καραμανλή, όσο και από τον Αντώνη Σαμαρά, ιδιαίτερα εάν ο τελευταίος προβεί στο βήμα για την ίδρυση κόμματος στα δεξιά της Ν.Δ.