Σπύρος Σιδέρης

Στην αλγερινή ηγεσία έχει παγιωθεί η πεποίθηση ότι τα Εμιράτα δεν λειτουργούν πλέον μόνο ως οικονομική δύναμη του Κόλπου, αλλά ως παίκτης που επιχειρεί να αποκτήσει πρόσβαση και επιρροή σε κάθε κρίσιμη ζώνη της περιοχής. Το ερώτημα που εδώ και καιρό πλανάται στο Αλγέρι είναι μέχρι πού σκοπεύει να φτάσει το Άμπου Ντάμπι. Ο Αμπντελματζίντ Τεμπούν απάντησε κλείνοντας την πόρτα.

Οι 48 ώρες που τελείωσαν τη σχέση

Το αλγερινό υπουργείο Εξωτερικών ανακοίνωσε ότι είχαν «εξαντληθεί όλα τα μέσα» για τη διατήρηση των διμερών σχέσεων. Ο πρέσβης των Εμιράτων κλήθηκε στο υπουργείο, ενημερώθηκε επισήμως για την απόφαση και έλαβε προθεσμία 48 ωρών για να αποχωρήσει.

Παράλληλα, η Αλγερία αποφάσισε να κλείσει τον εναέριο χώρο της για αεροσκάφη εγγεγραμμένα στα Εμιράτα, πολιτικά και στρατιωτικά. Εξαιρούνται προσωρινά οι εμπορικές πτήσεις προς και από το αεροδρόμιο Χουαρί Μπουμεντιέν, οι οποίες θα συνεχιστούν μέχρι τη λήξη της ισχύουσας συμφωνίας στο τέλος του 2026.

Η εξέλιξη δεν ήρθε ξαφνικά. Από τον Φεβρουάριο, το Αλγέρι είχε ήδη κινήσει τη διαδικασία ακύρωσης της συμφωνίας αεροπορικών υπηρεσιών που είχε υπογραφεί με τα Εμιράτα το 2013.

Η χώρα του Κόλπου που ενοχλούσε τον Τεμπούν

Ο Αμπντελματζίντ Τεμπούν είχε εδώ και καιρό αφήσει να εννοηθεί ότι η υπομονή του Αλγερίου εξαντλείται. Σε δημόσιες τοποθετήσεις του τόνιζε ότι η Αλγερία διατηρεί καλές σχέσεις με σχεδόν όλες τις χώρες του Κόλπου, αφήνοντας μία εμφανή εξαίρεση χωρίς πάντα να την κατονομάζει.

Στον αλγερινό δημόσιο λόγο τα Εμιράτα κατηγορούνται για ανάμειξη σε εξελίξεις στη Λιβύη και το Σαχέλ, ακόμη και για κινήσεις που, κατά το Αλγέρι, αγγίζουν τα εσωτερικά συμφέροντα της χώρας.

Πρόκειται για κατηγορίες της αλγερινής πλευράς και όχι για αποδεδειγμένη εικόνα του συνόλου της πολιτικής του Άμπου Ντάμπι. Είναι, ωστόσο, το περιβάλλον μέσα στο οποίο ωρίμασε η απόφαση για διακοπή των σχέσεων.

Μαρόκο, Ισραήλ και Δυτική Σαχάρα στο κέντρο της σύγκρουσης

Το πιο ευαίσθητο σημείο βρίσκεται δυτικά των αλγερινών συνόρων.

Τα Εμιράτα έχουν αναπτύξει στενές στρατηγικές και οικονομικές σχέσεις με το Μαρόκο, τον βασικό περιφερειακό ανταγωνιστή της Αλγερίας. Το Άμπου Ντάμπι στηρίζει τη μαροκινή θέση στη Δυτική Σαχάρα, ενώ το Αλγέρι βρίσκεται σταθερά στο πλευρό του Μετώπου Πολισάριο.

Στην εξίσωση μπήκε και το Ισραήλ. Η εξομάλυνση των σχέσεων των Εμιράτων με το Τελ Αβίβ μέσω των Συμφωνιών του Αβραάμ το 2020 αντιμετωπίστηκε εξαρχής με δυσφορία από την Αλγερία. Όταν και το Μαρόκο ακολούθησε τον ίδιο δρόμο, οι αλγερινές ανησυχίες εντάθηκαν.

Το Άμπου Ντάμπι διαθέτει κεφάλαια, επενδύσεις, λιμενικές υποδομές, πολιτικές προσβάσεις και συνεργασίες ασφαλείας που του επιτρέπουν να έχει παρουσία πολύ μεγαλύτερη από εκείνη που θα υπαγόρευε το γεωγραφικό του μέγεθος.

Τα Εμιράτα θέλουν ρόλο παντού

Από τη Λιβύη έως το Κέρας της Αφρικής και από το Σαχέλ μέχρι την Ερυθρά Θάλασσα, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έχουν οικοδομήσει την τελευταία δεκαετία μια εξωτερική πολιτική με έντονη περιφερειακή παρουσία.

Στα αραβικά κοινωνικά δίκτυα, η κριτική είναι πολύ πιο σκληρή. Κυκλοφορεί ευρέως το αφήγημα ότι «όπου παρεμβαίνουν τα Εμιράτα, ακολουθεί κρίση», με αναφορές στη Σομαλία, την Υεμένη, τη Λιβύη, το Σουδάν και τον Νίγηρα.

Η γενίκευση αυτή δεν αποδεικνύει άμεση αιτιώδη σχέση ανάμεσα στις κινήσεις του Άμπου Ντάμπι και στις κρίσεις των συγκεκριμένων χωρών. Δείχνει, όμως, πόσο επιφυλακτικά αντιμετωπίζεται πλέον η εμιρατινή παρουσία σε τμήμα του αραβικού και αφρικανικού κόσμου.

Ο Γκαργκάς απάντησε χωρίς να κατονομάσει την Αλγερία

Λίγο μετά την ανακοίνωση της διακοπής των σχέσεων, ο σύμβουλος του προέδρου των Εμιράτων Ανουάρ Γκαργκάς δημοσίευσε μια ανάρτηση που δύσκολα θα μπορούσε να θεωρηθεί άσχετη με τις εξελίξεις.

Χωρίς να αναφέρει την Αλγερία, υποστήριξε ότι η διπλωματία πρέπει να ασκείται με «λογική, επικοινωνία και σαφήνεια συμφερόντων» και όχι με γρίφους, εσωτερική ένταση και θόρυβο.

Η αιχμή ήταν εμφανής, ακόμη κι αν ο αποδέκτης δεν κατονομάστηκε.

Λίγο αργότερα, το Άμπου Ντάμπι εξέφρασε επισήμως την ελπίδα ότι η απόφαση της Αλγερίας θα είναι προσωρινή, υπογραμμίζοντας τη σημασία των κοινών συμφερόντων και των δεσμών μεταξύ των δύο λαών.

Το Αλγέρι, πάντως, έχει ήδη περάσει από τα λόγια στις πράξεις. Η απέλαση του πρέσβη είναι μόνο η κορυφή μιας σύγκρουσης που αφορά πολύ περισσότερα από τις διμερείς σχέσεις. Στο βάθος βρίσκεται η μάχη για επιρροή στο Μαγκρέμπ και το Σαχέλ και, κυρίως, το ερώτημα πόσο μακριά μπορεί να φτάσει η περιφερειακή φιλοδοξία των Εμιράτων προτού συναντήσει σκληρή αντίδραση.

Αυτό προκύπτει από τις δηλώσεις στελέχους της διοίκησης της κρατικής εταιρίας πετρελαίου και φυσικού αερίου Sonatrach στους δημοσιογράφους.

Η Αλγερία διαπραγματεύεται με όλους τους πελάτες της, την επανεξέταση των τιμών του φυσικού αερίου, όπως δήλωσε σήμερα στους δημοσιογράφους, ο εκτελεστικός διευθυντής της κρατικής εταιρίας πετρελαίου και φυσικού αερίου Sonatrach, Τεουφίκ Χακάρ. Ο ίδιος, πρόσθεσε ότι η επανεξέταση των τιμών δεν έχει ως στόχο μία μόνο εταιρία ή χώρα.

Αξιωματούχοι στο γαλλικό υπουργείο Άμυνας δεν σχολίασαν άμεσα.

Νωρίτερα μέσα στο Σαββατοκύριακο, η Αλγερία ανακάλεσε τον πρεσβευτή της από τη Γαλλία για διαβουλεύσεις μετά την κίνησή της να χαρακτηρίσει ως «ανεύθυνα», σχόλια, που αποδόθηκαν στον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν.

Στη συνέχεια, οι γαλλικές ένοπλες δυνάμεις επιβεβαίωσαν ότι η Αλγερία έκλεισε τον εναέριο χώρο της, για τα γαλλικά στρατιωτικά αεροσκάφη.

Σύμφωνα με την αλγερινή ηγεσία, οι πυρκαγιές οφείλονται στην πλειονότητά τους σε “εγκληματική” πρόθεση και πυρομανείς συνελήφθησαν.

Ειδικοί και αυτόπτες μάρτυρες καταγγέλλουν την έλλειψη προληπτικού σχεδιασμού και την αδυναμία των δημοσίων αρχών ενώπιον ενός επιδεινούμενου φαινόμενου κάθε χρόνο στην Αλγερία.

Επιπλέον, αυτές οι δασικές πυρκαγιές ενισχύονται επί τους παρόντος από τις εξαιρετικά υψηλές θερμοκρασίες.

Το υπουργείο Άμυνας οργάνωσε σήμερα δύο τελετές στη μνήμη των 33 στρατιωτών που έχασαν τη ζωή τους, η μια πραγματοποιήθηκε στο στρατιωτικό νοσοκομείο του Αλγερίου, παρουσία του αρχηγού του γενικού επιτελείου Σαΐντ Σενεγκρίχα, και η άλλη στην πόλη Κονσταντίν (βορειοανατολικά).

“Οι ήρωες αυτοί θυσίασαν την ψυχή τους για την πατρίδα, για να σώσουν τους συμπολίτες τους από τις πυρκαγιές που σημειώθηκαν σε διάφορες περιοχές της χώρας μας”, δήλωσε ο στρατηγός Μπουαλέμ Μαντί, διευθυντής Επικοινωνίας του υπουργείου Άμυνας στον επικήδειο λόγο του κατά την τρίτη και τελευταία ημέρα του εθνικού πένθους.

Ελλείψει νεότερου επίσημου συνολικού απολογισμού, οι απολογισμοί που ανακοίνωσαν οι τοπικές αρχές, η υπηρεσία πολιτικής προστασίας και το υπουργείο Άμυνας κάνουν λόγο συνολικά για 90 νεκρούς από τη Δευτέρα. Ο τελευταίος επίσημος συνολικός απολογισμός έκανε λόγο για 71 νεκρούς.

“Οι ομάδες πολιτικής προστασίας εργάζονται επί του παρόντος για να σβήσουν 29 πυρκαγιές σε 13 νομούς”, κυρίως σε Τίζι Ούζου, Τζιτζέλ και Μπετζάια, στην Καμπυλία, διευκρίνισε η ανακοίνωση.

Εκατό πυρκαγιές είχαν καταγραφεί την Πέμπτη σε όλη τη χώρα.

Συνολικά 43 εστίες κατασβέστηκαν σε 20 νομούς τις τελευταίες 24 ώρες.

Σχεδόν 7.500 μέλη της υπηρεσίας πολιτικής προστασίας αναπτύχτηκαν με 490 πυροσβεστικά οχήματα και τρία ελικόπτερα.

Πέντε βαριά ελικόπτερα MI-26, ρωσικής κατασκευής, χρησιμοποιούνται από τον στρατό στις επιχειρήσεις κατάσβεσης.

Σύμφωνα με την ειδική ιστοσελίδα Mena Défense, ο αλγερινός στρατός σκοπεύει να αγοράσει οκτώ ρωσικά ελικόπτερα πυρόσβεσης Beriev Be-200. Τα τρία αναμένεται να φθάσουν σήμερα στο Αλγέρι, σύμφωνα με τοπικά μέσα ενημέρωσης.

Ενώπιον του δράματος αυτού, οι χειρονομίες αλληλεγγύης της κοινωνίας των πολιτών εκδηλώνονται επί του πεδίου και η διεθνής βοήθεια οργανώνεται

Η μετεωρολογική υπηρεσία προβλέπει θερμοκρασίες έως 48 βαθμούς Κελσίου στη χώρα που υποφέρει ήδη από λειψυδρία.

Ο Τεμπούν είχε νοσηλευτεί για σχεδόν δύο μήνες στη Γερμανία και επέστρεψε στην Αλγερία πριν από περίπου δύο εβδομάδες, στις 29 Δεκεμβρίου. Δεν έχει διευκρινιστεί για πόσο χρονικό διάστημα θα χρειαστεί να νοσηλευτεί αυτήν τη φορά ο 75χρονος πρόεδρος.

Η δημόσια τηλεόραση έδειξε ένα βίντεο με τον ηγέτη του κράτους στο στρατιωτικό αεροδρόμιο του Μπουφαρίκ, κοντά στο Αλγέρι, προτού να επιβιβαστεί στο αεροσκάφος που θα τον μετέφερε στη Γερμανία. Σύμφωνα με το κανάλι, ο Τεμπούν έπρεπε να κάνει θεραπεία στο πόδι του αλλά, επειδή δεν ήταν επείγουσα, την ανέβαλε για να γυρίσει στην Αλγερία και να ασχοληθεί με πιο επείγοντα θέματα.

Ο πρόεδρος έπρεπε οπωσδήποτε να γυρίσει για να υπογράψει τον προϋπολογισμό του 2021 πριν από την 31η Δεκεμβρίου και να επικυρώσει την αναθεώρηση του Συντάγματος που υιοθετήθηκε με δημοψήφισμα την 1η Νοεμβρίου.

Πηγή: ΝΑΤΕΜΠΟΡΙΚΗ