Το υπό ανέργεση θέρετρο του Τζάρεντ Κούσνερ, θα έχει 10.000 δωμάτια κοντά σε μια προστατευόμενη περιοχή άγριας ζωής που φιλοξενεί φλαμίνγκο, χελώνες και ένα από τα πιο παρθένα δέλτα ποταμών της Ευρώπης πυροδότησε ίσως τις μεγαλύτερες λαϊκές διαδηλώσεις στην Αλβανία,  από τότε που η μικρή βαλκανική χώρα εγκατέλειψε τον κομμουνισμό πριν από περισσότερες από τρεις δεκαετίες.

Μέσα σε δύο εβδομάδες, η «επανάσταση των φλαμίνγκο», όπως έχει γίνει γνωστή, έχει εξελιχθεί από μια περιορισμένη περιβαλλοντική διαμαρτυρία σε μια πανεθνική εκστρατεία που απευθύνεται σε όλες τις βαθμίδες των κοινωνικών τάξεων της Αλβανίας.

Τα πολλά χρόνια διαφθοράς από την κυβέρνηση Ράμα, του ανεξέλεγκτου τουρισμού, της απογοήτευσης για την οικονομική ανάπτυξη της Αλβανίας (είναι μια από τις φτωχότερες χώρες της Ευρώπης) και μιας γενικής αντίληψης ότι το έθνος διοικείται για τους λίγους πλούσιους και όχι για τον γενικό πληθυσμό, έχουν οδηγήσει πολλούς Αλβανούς στα όριά τους.

Οι διαδηλωτές ζητούν τώρα την παραίτηση, ακόμη και τη φυλάκιση του πρωθυπουργού Έντι Ράμα και του ηγέτη της αντιπολίτευσης και πρώην πρωθυπουργού Σαλί Μπερίσα — των δύο μακροβιότερων ηγετών από την πτώση του κομμουνιστικού καθεστώτος το 1991.

«Οι νέοι και οι πολίτες εδώ δεν διαμαρτύρονται μόνο κατά του Ράμα και του Μπερίσα, αλλά κατά ολόκληρου του συστήματος», δήλωσε η Φραντσέσκα Μούτσο, ακτιβίστρια της κοινωνίας των πολιτών που συμμετείχε στις διαδηλώσεις στα Τίρανα, κραδαίνοντας μια αφίσα με φλαμίνγκο, ενώ παράλληλα ζητούσε τη φυλάκιση και των δύο πολιτικών.

«Αυτή είναι μια διαμαρτυρία ενάντια σε όλο το σύστημα, του συστήματος μετά την πτώση της δικτατορίας, και όλα τα αρνητικά μοντέλα που έχουν ομαλοποιήσει σε αυτή τη χώρα», πρόσθεσε ο Μούτσο.

Ο Όλσι Νίκα, Αλβανός βιολόγος που ηγήθηκε της εκστρατείας για την ανακήρυξη του ποταμού Αώου ως εθνικού πάρκου, λέει ότι η εκστρατεία πηγαίνει πολύ πιο βαθιά από την οργή προς τους ξένους επενδυτές. «Δεν πρόκειται για αντίθεση στον Τζάρεντ Κούσνερ», λέει, υποστηρίζοντας ότι η χώρα έχει μακρά ιστορία παραμέλησης των περιβαλλοντικών προτύπων και ισχυρίζεται ότι η πολιτική διαφθορά είναι διαδεδομένη.

Ο ίδιος ο Ράμα ήταν εντυπωσιακά αμετανόητος, λέγοντας στο POLITICO σε μια συνέντευξη ότι οι ξένοι κατασκευαστές ακινήτων όπως ο Κούσνερ είναι πιο σημαντικοί για την Αλβανία από τον ίδιο της τον λαό.

«Οι ξένοι είναι η πρώτη προτεραιότητα… επειδή οι ξένοι φέρνουν χρήματα στη χώρα για τους Αλβανούς», δήλωσε ο πρώην επαγγελματίας μπασκετμπολίστας, ύψους δύο μέτρων, στη συνέντευξη με τις βρισιές στις αρχές Ιουνίου – στην οποία ισχυρίστηκε επίσης ότι ο μόνος λόγος που τα ξένα μέσα ενημέρωσης ενδιαφέρονταν για την ιστορία ήταν λόγω της εμπλοκής του Κούσνερ.

«Αν δεν ήταν ο Τζάρεντ, δεν θα έδιναν δεκάρα για το τι συμβαίνει στην Αλβανία», είπε.

Τα προκλητικά σχόλια του Ράμα, που έγιναν καθώς οι διαμαρτυρίες σάρωναν ήδη σε όλη τη χώρα, δεν έκαναν τίποτα για να μειώσουν την ένταση.

«Αν το είπε αυτό ανοιχτά, αυτός είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους διαμαρτυρόμαστε», δήλωσε ο Ρέντι Μούτσι, βουλευτής της αντιπολίτευσης με το αριστερό κόμμα Lëvizja Bashk. «Η Αλβανία είναι μια χώρα που έχει γίνει αβίωτη για τους Αλβανούς», είπε, επικαλούμενος το αυξανόμενο κόστος ζωής, την εξάπλωση των Airbnb στην πρωτεύουσα Τίρανα και τα θέρετρα κατά μήκος της ακτής.

Εν τω μεταξύ, η φιλοδοξία της Αλβανίας να ενταχθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση κρέμεται σε μια κλωστή. Θεωρούμενη εδώ και καιρό ως πρωτοπόρος μαζί με το βόρειο γείτονά της, το Μαυροβούνιο, για να ενταχθεί στην ΕΕ έως το 2030, η χώρα κινδυνεύει τώρα να δει αυτόν τον στόχο να ξεφεύγει από την επίτευξη, καθώς οι Βρυξέλλες παρακολουθούν με ανησυχία την πολιτική αναταραχή και την περιβαλλοντική καταστροφή.

Το θέρετρο Αυλώνα στις νότιες ακτές της Αλβανίας είναι το επίκεντρο μιας τουριστικής άνθησης για τους παραθεριστές που αναζητούν ήλιο και θάλασσα ελληνικού τύπου σε ένα κλάσμα των ελληνικών τιμών.

Αλλά η ακτή βόρεια της πόλης παραμένει παρθένα. Φλαμίνγκο παραμονεύουν στα ρηχά, χελώνες φωλιάζουν στην άμμο και φώκιες εξακολουθούν να εμφανίζονται κατά μήκος αυτής της άγριας ακτής. Η προστατευόμενη περιοχή άγριας ζωής Pishë Poro-Narta αποτελεί μέρος του δέλτα του ποταμού Vjosa, που συχνά αναφέρεται ως ο τελευταίος άγριος ποταμός της Ευρώπης.

Ωστόσο, αυτή η ειδυλλιακή σκηνή κινδυνεύει. Ένας δρόμος τώρα διασχίζει τη γη, η αστυνομία περιπολεί την περιοχή και τα τσιμεντένια θεμέλια από τους αφαιρεμένους φράχτες σηματοδοτούν τη μελλοντική τοποθεσία του πολυτελούς θέρετρου αξίας 1,4 δισεκατομμυρίων ευρώ, που θα δημιουργήσει μια νέα «πόλη» 10.000 δωματίων σε μία από τις πιο πλούσιες σε βιοποικιλότητα περιοχές της Αλβανίας.

Τουρίστες ή Αλβανοί;

Η επιμονή του Ράμα ότι η Αλβανία χρειάζεται ξένες επενδύσεις αντανακλά τη φιλοδοξία της κυβέρνησής του να μετατρέψει τη χώρα στις «Μαλδίβες της Ευρώπης» – μια προσπάθεια που έχει ήδη τριπλασιάσει τον αριθμό των επισκεπτών σε μόλις μια δεκαετία. Πάνω από 12 εκατομμύρια τουρίστες επισκέφθηκαν τη χώρα πέρυσι, περισσότερο από τέσσερις φορές ο πληθυσμός της χώρας. Αυτή η τεράστια αύξηση έχει επαινεθεί από τον Οργανισμό Τουρισμού των Ηνωμένων Εθνών.

Ωστόσο, η ταχύτητα ανάπτυξης έχει κόστος, καθώς ο πολυτελής τουρισμός ασκεί ολοένα και μεγαλύτερη πίεση στο περιβάλλον, ενώ παράλληλα αποφέρει ελάχιστα οικονομικά οφέλη στους πολίτες του, σύμφωνα με διαδηλωτές, πολιτικούς της αντιπολίτευσης και την κοινωνία των πολιτών. Οι νέοι Αλβανοί εγκαταλείπουν τη χώρα με τους υψηλότερους ρυθμούς στην Ευρώπη.

«Πιστεύω ακράδαντα σε ένα βιώσιμο μοντέλο ανάπτυξης», δήλωσε στο POLITICO ο Σίλβιο Γκονζάτο, πρέσβης της ΕΕ στην Αλβανία. «Μερικές φορές μου ραγίζει η καρδιά βλέποντας τα πράγματα που έχουν γίνει, επειδή αναγνωρίζω τα ίδια ηλίθια λάθη που κάναμε στην Ιταλία, σε άλλα μέρη της Ευρώπης, ίσως και στη Ρουμανία», είπε.

«Υποστηρίζουμε ότι δεν μπορείτε, ξανά, να ζητάτε από τα κράτη μέλη να σας χορηγήσουν 10ετή [εξαίρεση] από τους κανόνες της ΕΕ στον περιβαλλοντικό τομέα και στη συνέχεια να επιδιώκετε ένα μοντέλο ανάπτυξης που επιδεινώνει τα προβλήματα», δήλωσε ο Γκονζάτο.

Η Αλβανία έχει ψηφίσει αμφιλεγόμενους νόμους για τις στρατηγικές επενδύσεις και τις προστατευόμενες περιοχές, τους οποίους οι περιβαλλοντικές οργανώσεις και οι διαδηλωτές λένε ότι σχεδιάστηκαν για να ενισχύσουν τον τουριστικό τομέα και να ανοίξουν τον δρόμο για έργα όπως του Κούσνερ. Η ΕΕ έχει προειδοποιήσει ότι εάν τα Τίρανα συνεχίσουν προς αυτή την κατεύθυνση, οι πιθανότητές της να κλείσει το περιβαλλοντικό κεφάλαιο των ενταξιακών συνομιλιών θα μπορούσαν να απουσιάσουν ακόμη περισσότερο.

Η μοίρα ενός έθνους

Στα Τίρανα, οι διαδηλωτές την αποκαλούν την πιο σημαντική στιγμή στην Αλβανία από την πτώση του κομμουνισμού το 1991. Οι αφίσες και τα συνθήματά τους ζητούν μια νέα Αλβανία με επικεφαλής ανθρώπους όλων των ηλικιών και κοινωνικών τάξεων, που προσπαθούν να ανακτήσουν μια χώρα που εξακολουθεί να έχει πληγεί από την ταραγμένη μετάβασή της από μια απομονωμένη κομμουνιστική δικτατορία υπό τον Enver Hoxha σε μια ανοιχτή ευρωπαϊκή δημοκρατία.

«Νομίζω ότι τα τελευταία 30 χρόνια, ήταν η μεγαλύτερη στιγμή για εμάς», δήλωσε ο Εμίρ Λεκινί ένας 21χρονος διαδηλωτής από τα Τίρανα που σπουδάζει πληροφορική. «Επειδή είναι η πρώτη φορά που δεν φοβόμαστε να διαμαρτυρηθούμε, μπορούμε να υψώσουμε τη φωνή μας και να ζητήσουμε αυτό που μας ανήκει».

Έργο ή όχι;

Σύμφωνα με ορισμένες αναφορές, η πίεση από την ΕΕ για το φυσικό καταφύγιο Pishë Poro-Narta φαίνεται να έχει ήδη οδηγήσει σε δράση. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ισχυρίστηκε ότι ο υπουργός Περιβάλλοντος της Αλβανίας, Σοφιάν Γιαουπάι, της είπε ότι «ο Υπουργός δεσμεύτηκε ότι οι κατασκευαστικές εργασίες έχουν ανασταλεί και ότι θα διεξαχθεί μια ολοκληρωμένη Εκτίμηση Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων για το έργο σε συνεννόηση με την κοινωνία των πολιτών».

Ωστόσο, τόσο ο Γιαουπάι όσο και ο Ράμα αρνούνται όσα ειπώθηκαν στην Επιτροπή.

«Κατά τη διάρκεια διαδικτυακής συνάντησης στις 26 Μαΐου, με εκπροσώπους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ο Υπουργός Σοφιάν Γιαουπάι ενημέρωσε την Επιτροπή ότι δεν έχει υποβληθεί τελική πρόταση έργου και ότι οι κατασκευαστικές δραστηριότητες δεν έχουν ξεκινήσει, καθώς δεν έχει εγκριθεί άδεια κατασκευής», δήλωσε εκπρόσωπος του υπουργείου στο POLITICO.

Ο Ράμα, ωστόσο, συνεχίζει να επιμένει δημόσια ότι το έργο θα συνεχιστεί, μια δήλωση που φαίνεται να έρχεται σε αντίθεση με τον ισχυρισμό του ότι δεν υπάρχει έργο.

Αλλά τα στοιχεία μιλούν από μόνα τους κατά την επίσκεψη στην προστατευόμενη περιοχή, όπου εξακολουθούν να υπάρχουν τα τσιμεντένια θεμέλια από τους φράχτες που αφαιρέθηκαν, μαζί με έναν δρόμο που κατασκευάστηκε για να επιτρέψει την έναρξη των εργασιών.

Η ανακοίνωση της ΕΛ.Α.Σ

«Παρακολουθούμε με έντονη ανησυχία το περιστατικό που συνέβη στην πόλη Ζβέρνετς της Αλβανίας κατά τη διάρκεια διαμαρτυρίας κατοίκων για τα περιουσιακά τους δικαιώματα, με αποτέλεσμα τον τραυματισμό ενός Έλληνα πολίτη.

Η κυβέρνηση οφείλει να προχωρήσει στα κατάλληλα διαβήματα διαμαρτυρίας και να επισημάνει ότι προϋπόθεση για να προχωρήσει η ευρωπαϊκή πορεία της Αλβανίας είναι να σεβαστεί το κράτος δικαίου, καθώς και τα περιουσιακά δικαιώματα και δικαιώματα αυτοπροσδιορισμού της Ελληνικής Εθνικής Μειονότητας.

Κριτήρια άλλωστε που αποτελούν επίσημη θέση της ΕΕ, αφού αποτυπώθηκαν για πρώτη φορά ρητά στα Συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 18/6/2019, με την επιμονή του τότε Έλληνα ΠΘ Αλέξη Τσίπρα.

Γραφείο Τύπου
Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη (ΕΛ.Α.Σ)».

Αμέσως μετά τη συνάντηση, ο Ράμα δημοσίευσε μια φωτογραφία στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, όπου, όπως αναφέρει, θεωρεί τον Δένδια έναν πολύτιμο φίλο και έναν ακλόνητο υποστηρικτή της στρατηγικής συνεργασίας μεταξύ Αλβανίας και Ελλάδας.

«Με τον Έλληνα Υπουργό Άμυνας, Νίκο Δένδια, έναν πολύτιμο φίλο και έναν ακλόνητο υποστηρικτή της στρατηγικής συνεργασίας μεταξύ Αλβανίας και Ελλάδας» – έγραψε ο Ράμα, προσθέτοντας ένα μήνυμα στα ελληνικά για τον Υπουργό Νίκο Δένδια.

«Σε ευχαριστώ πολύ, αγαπητέ Νίκο. Καλό και ασφαλές ταξίδι για το σπίτι»

Η υπόθεση Μπαλούκου και το «άδειασμα» του SPAK

Η κίνηση αυτή του Ράμα έρχεται ως άμεση απάντηση στην πρόσφατη δικαστική αναστολή της αναπληρώτριας πρωθυπουργού και στενής του συμμάχου, Μπελίντα Μπαλούκου. Η Μπαλούκου κατηγορείται από την ειδική εισαγγελία κατά της διαφθοράς (SPAK) για παράνομη παρέμβαση σε διαγωνισμό υποδομών, με την εισαγγελία να ζητά ήδη από το κοινοβούλιο την άρση της ασυλίας της για τη σύλληψή της. Ο Ράμα, μιλώντας τη Δευτέρα 16 Φεβρουαρίου 2026 στους βουλευτές του Σοσιαλιστικού Κόμματος, χαρακτήρισε τις δικαστικές αποφάσεις ως «υπερβολική παρέμβαση» που παραλύει το έργο των θεσμών, προαναγγέλλοντας την τροποποίηση του νόμου ώστε οι υπουργοί να παραμένουν στις θέσεις τους μέχρι την τελική ετυμηγορία.

Σφοδρές αντιδράσεις για την ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης

Η αντιπολίτευση αντέδρασε άμεσα, κατηγορώντας τον Πρωθυπουργό για κατάλυση της διάκρισης των εξουσιών και προσπάθεια αυτοπροστασίας. Το Δημοκρατικό Κόμμα, σε ανακοίνωσή του, τόνισε πως «πίσω από τις παρανομίες της Μπαλούκου κρύβεται ο ίδιος ο Ράμα», υποστηρίζοντας ότι το νέο νομοθετικό πλαίσιο δυναμιτίζει την ανεξαρτησία της δικαιοσύνης. Παράλληλα, οι Βρυξέλλες παρακολουθούν με σκεπτικισμό τις εξελίξεις, καθώς η Αλβανία έχει θέσει ως στόχο την ένταξη στην Ε.Ε. έως το 2030, μια πορεία που προϋποθέτει απτά αποτελέσματα στη μάχη κατά της διαφθοράς και τον σεβασμό στο κράτος δικαίου.

Τις τελευταίες ημέρες νοσηλευόταν σε ιδιωτικό νοσοκομείο στα Τίρανα. Εδώ και καιρό αντιμετώπιζε προβλήματα με τους πνεύμονες, ενώ η κατάσταση της υγείας του.

Πριν από δύο χρόνια είχε υποβληθεί σε χειρουργική επέμβαση. Εκείνη την περίοδο, ο πρωθυπουργός της Αλβανίας, Έντι Ράμα, του είχε απονείμει μετάλλιο για τη συμβολή του «στην οικοδόμηση του συνταγματικού και δημοκρατικού κράτους στην Αλβανία».

Ο Φάτος Νάνο γεννήθηκε στα Τίρανα το 1952 και ήταν γιος του πρώην διευθυντή της Αλβανικής Ραδιοτηλεόρασης. Σπούδασε οικονομικά στα Τίρανα και ειδικεύτηκε στην Πολιτική Οικονομία.

Μετά την αποφοίτησή του το 1978, εργάστηκε ως το 1981 στη διοίκηση των μεταλλουργικών εργοστασίων του Ελμπασάν και αργότερα ως οικονομολόγος σε αγρόκτημα.

Το 1984 διορίστηκε ερευνητής κοινωνικοοικονομικών προβλημάτων και μεταρρυθμίσεων της οικονομίας της αγοράς των χωρών του Ανατολικού Μπλοκ στο Ινστιτούτο Μαρξιστικών-Λενινιστικών Σπουδών στα Τίρανα, όπου εργάστηκε μέχρι το 1990.

Μετά την πτώση του κομμουνιστικού καθεστώτος ξεκίνησε την πολιτική του καριέρα.

Το Δεκέμβριο του 1990 διορίστηκε γενικός γραμματέας του υπουργικού συμβουλίου και τον Ιανουάριο του 1991 προήχθη στη θέση του αντιπροέδρου της κυβέρνησης.

Το ίδιο έτος εκλέχτηκε πρόεδρος του Σοσιαλιστικού Κόμματος.

Συγκεκριμένα, πριν από λίγες ημέρες, το περιοδικό «Ushtria», που εκδίδεται από το αλβανικό υπουργείο Άμυνας, δημοσίευσε άρθρο συνοδευόμενο από χάρτη, στον οποίο περιοχές της Ηπείρου καθώς και η Κέρκυρα παρουσιάζονται ως αλβανικά εδάφη.

Το άρθρο έφερε τον τίτλο «Συνέδριο του Βερολίνου: Η αρχή μιας εποχής για το αλβανικό ζήτημα» και ήταν ιστορικού χαρακτήρα, καθώς αναφερόταν στο Συνέδριο του Βερολίνου και στο λεγόμενο «αλβανικό ζήτημα», χωρίς σύγχρονες πολιτικές αναφορές.

Ωστόσο, το γεγονός ότι ο συγκεκριμένος χάρτης δημοσιεύεται από επίσημο κρατικό φορέα και υπό το πρίσμα των γνωστών αλβανικών αλυτρωτικών, εθνικιστικών και πλήρως αβάσιμων —ιστορικά και πρακτικά— διεκδικήσεων εις βάρος της Ελλάδας, δεν μπορεί να εκληφθεί ως μια απλή «ιστορική δημοσίευση».

Το πρωτότυπο βίντεο προβλήθηκε κατά την τελετή έναρξης της συνόδου και, όπως ήταν φυσικό, προκάλεσε αμηχανία, γέλια, αλλά και μερικά σφιγμένα χαμόγελα. Η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι δεν έκρυψε τη διασκέδασή της — γέλασε δυνατά και ευχαρίστησε στη συνέχεια τον οικοδεσπότη πρωθυπουργό Έντι Ράμα για την ιδέα που, όπως είπε, «την έκανε να νιώσει ξανά πολύ νέα».

Από την άλλη, ο πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν παρέμεινε σχεδόν απαθής, αν και ένα ανεπαίσθητο χαμόγελο διέφυγε όταν εμφανίστηκε η δική του ψηφιακή εκδοχή: ένα χαριτωμένο μωρό με μουστάκι.

Η Δανή πρωθυπουργός Μέτε Φρέντρικσεν χαμογέλασε ντροπαλά, κοιτώντας την οθόνη με έκπληξη, ενώ άλλοι ηγέτες φάνηκαν μάλλον αμήχανοι μπροστά στη δημόσια «μωροποίησή» τους.

Το βίντεο, που θυμίζει περισσότερο ευφάνταστη διαφήμιση παρά διπλωματική τελετή, φέρει την ανεπίσημη υπογραφή του Έντι Ράμα. Ο Αλβανός πρωθυπουργός, γνωστός για τον καλλιτεχνικό του παρελθόν — υπήρξε ζωγράφος στο Παρίσι — και για το εκκεντρικό του στυλ, κατάφερε με αυτή την πινελιά να δώσει έναν άλλο τόνο στη συνάντηση: έναν πιο ανθρώπινο, σχεδόν παραμυθένιο.

Στο πλαίσιο αυτό, υπογράμμισε ότι «μία από τις σημαντικότερες προτεραιότητές μας πρέπει να είναι η συνεχής υποστήριξη προς την Ουκρανία, ως έμπρακτη απόδειξη σεβασμού προς το διεθνές δίκαιο και τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών» και πρόσθεσε ότι «υποστηρίζουμε πλήρως τις προσπάθειες για ειρήνη στην Ουκρανία και εξαίρουμε την πολιτική βούληση που επιδεικνύει η ουκρανική ηγεσία. Η πρόταση για άμεση και άνευ όρων κατάπαυση του πυρός για 30 ημέρες θα μπορούσε να ανοίξει το δρόμο για μια δίκαιη και βιώσιμη ειρηνευτική συμφωνία».

Παράλληλα, σημείωσε, ότι «με γνώμονα την τήρηση του διεθνούς δικαίου, τις κοινές αξίες και τον αμοιβαίο σεβασμό, μπορούμε να συνεργαστούμε για να αναπτύξουμε ολοκληρωμένες στρατηγικές που θα αντιμετωπίζουν τόσο τις άμεσες απειλές για την ασφάλεια, όσο και τη μακρόχρονη ανθεκτικότητα των κοινωνιών μας».

Ακολουθεί ολόκληρη η παρέμβαση του Προέδρου της Δημοκρατίας Κωνσταντίνου Τασούλα στη συζήτηση στρογγυλής τραπέζης με θέμα «H ασφάλεια της Ευρώπης και η ενίσχυση της δημοκρατικής ανθεκτικότητας» στην 6η Σύνοδο Κορυφής της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Κοινότητας.

«Είναι τιμή μου να συμμετέχω στη Σύνοδο Κορυφής της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Κοινότητας, για πρώτη φορά ως Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας.

Η σημερινή μας συνάντηση διεξάγεται σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη συγκυρία, εν μέσω τεκτονικών γεωπολιτικών αλλαγών και πολλαπλών κρίσεων σε όλο τον κόσμο, που θέτουν υπό αμφισβήτηση τη βασισμένη σε κανόνες μεταπολεμική διεθνή τάξη, και κλονίζουν το αίσθημα ασφάλειας, αλλά και την πίστη των ευρωπαίων πολιτών στη δημοκρατία και τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Σε αυτό το διαρκώς μεταβαλλόμενο και αβέβαιο περιβάλλον καλούμαστε να διαφυλάξουμε τις αρχές και τις αξίες μας, αναλαμβάνοντας την ευθύνη μας για την προώθηση της ειρήνης, της σταθερότητας και της ανθεκτικότητας της δημοκρατίας σε ολόκληρη την ήπειρό μας.

Στο πλαίσιο αυτό, θα ήθελα να τονίσω τρία σημεία:

Πρώτον, μία από τις σημαντικότερες προτεραιότητές μας πρέπει να είναι η συνεχής υποστήριξη προς την Ουκρανία, ως έμπρακτη απόδειξη σεβασμού προς το διεθνές δίκαιο και τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών.

Υποστηρίζουμε πλήρως τις προσπάθειες για ειρήνη στην Ουκρανία και εξαίρουμε την πολιτική βούληση που επιδεικνύει η ουκρανική ηγεσία. Η πρόταση για άμεση και άνευ όρων κατάπαυση του πυρός για 30 ημέρες θα μπορούσε να ανοίξει το δρόμο για μια δίκαιη και βιώσιμη ειρηνευτική συμφωνία.

Η βία και η απώλεια χιλιάδων ζωών πρέπει να σταματήσει αμέσως. Πρέπει, όμως, να είμαστε ξεκάθαροι. Κανένα ειρηνευτικό σχέδιο δεν μπορεί να γίνει αποδεκτό εάν παραβιάζονται ο Χάρτης των Ηνωμένων Εθνών, οι θεμελιώδεις κανόνες του διεθνούς δικαίου και, πάνω απ’ όλα, η κυρίαρχη βούληση του ουκρανικού λαού.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα πρέπει να συμμετάσχει σε οποιαδήποτε ειρηνευτική συμφωνία επιτευχθεί με βάση το διεθνές δίκαιο και να διασφαλίσει τις απαραίτητες εγγυήσεις που θα αποτρέψουν την επανάληψη μιας τέτοιας τραγωδίας στην Ευρώπη στο μέλλον. Η αλλαγή συνόρων με την απειλή ή τη χρήση ένοπλης βίας δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή ούτε στην Ουκρανία ούτε οπουδήποτε αλλού στην Ευρωπαϊκή ήπειρο. Η Ελλάδα, ως μη μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας, δεσμεύεται να συνεργαστεί με όλους τους εταίρους της για να διατηρήσει το ζήτημα της Ουκρανίας στην κορυφή της ατζέντας του ΟΗΕ.

Επιπλέον, η Ελλάδα υποστηρίζει πλήρως τις προσπάθειες της Ουκρανίας (και της Μολδαβίας) στη διαδικασία ένταξής τους στην ΕΕ, ως ουσιαστικό μέσο για την προώθηση της ειρήνης, της σταθερότητας και της ασφάλειας στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Γειτονίας. Το ίδιο ισχύει φυσικά και για τους εταίρους μας στα Δυτικά Βαλκάνια, των οποίων η ενταξιακή πορεία υποστηρίζεται σταθερά από την Ελλάδα από τη Σύνοδο Κορυφής της Θεσσαλονίκης το 2003.

Δεύτερον, η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και οι ευρύτερες γεωπολιτικές εξελίξεις ανέδειξαν την ανάγκη να αναλάβει η Ευρώπη μεγαλύτερη ευθύνη για την άμυνά της, στο πλαίσιο πάντα των στενών ευρωατλαντικών δεσμών. Η ΕΕ έχει αναλάβει συγκεκριμένες πρωτοβουλίες για την ενίσχυση της αμυντικής της ετοιμότητας και των δυνατοτήτων της, προκειμένου να ενισχύσει τη στρατηγική της αυτονομία και τη συλλογική της ανθεκτικότητα, σεβόμενη φυσικά πλήρως τα συμφέροντα ασφάλειας και άμυνας όλων των Κρατών Μελών.

Σε αυτή την προσπάθεια, η συνεργασία με άλλες ομονοούσες ευρωπαϊκές χώρες μπορεί να είναι επωφελής, εφόσον οι χώρες αυτές είναι προσηλωμένες στις αρχές και τους στόχους της Κοινής Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας της ΕΕ.

Σχετικά με το τρίτο σημείο, θα ήθελα να τονίσω ότι οι στρατιωτικές δυνατότητες από μόνες τους δεν μπορούν να εγγυηθούν πλήρως την ασφάλειά μας. Οι υβριδικές απειλές, συμπεριλαμβανομένης της εργαλειοποίησης της μετανάστευσης από τρίτες χώρες, συνιστούν αυξανόμενη απειλή για την ασφάλεια, τους δημοκρατικούς θεσμούς και την κοινωνική συνοχή μας και πρέπει να αντιμετωπιστούν με επιμονή και αποφασιστικότητα. Η διαφύλαξη των δημοκρατικών θεσμών και του κράτους δικαίου αποτελούν το θεμέλιο της σταθερότητας στις χώρες μας και συνεπώς πρέπει να αυξήσουμε την ανθεκτικότητά μας απέναντι σε τέτοιου είδους επιθέσεις που στοχεύουν τις δημοκρατίες μας.

Πρέπει επίσης να παραμείνουμε σε επαγρύπνηση για την προστασία των εκλογικών διαδικασιών, να διασφαλίσουμε τη διαφάνεια και να καλλιεργήσουμε ένα πολιτικό περιβάλλον ανθεκτικό απέναντι στις εκστρατείες παραπληροφόρησης. Η προώθηση της εκπαίδευσης των πολιτών στα μέσα ενημέρωσης και ο εφοδιασμός τους, ιδίως των νέων γενεών, με τα απαραίτητα εργαλεία για να μάθουν πώς να αξιολογούν τις πληροφορίες, να θέτουν κρίσιμες ερωτήσεις και να αποφεύγουν τη χειραγώγηση, είναι ζωτικής σημασίας.

Εντός της ΕΕ, έχουμε αναπτύξει ένα ευρύ φάσμα μέσων για την αντιμετώπιση των υβριδικών απειλών και της παραπληροφόρησης, τα οποία θα μπορούσαν να είναι χρήσιμα σε άλλους Ευρωπαίους εταίρους που έχουν τις ίδιες αξίες με την ΕΕ.

Με γνώμονα την τήρηση του διεθνούς δικαίου, τις κοινές αξίες και τον αμοιβαίο σεβασμό, μπορούμε να συνεργαστούμε για να αναπτύξουμε ολοκληρωμένες στρατηγικές που θα αντιμετωπίζουν τόσο τις άμεσες απειλές για την ασφάλεια, όσο και τη μακρόχρονη ανθεκτικότητα των κοινωνιών μας».

Η απαγόρευση είχε ανακοινωθεί τον Δεκέμβριο από τον πρωθυπουργό Έντι Ράμα, περίπου έναν μήνα μετά τον θάνατο ενός 14χρονου μαθητή σε μια συμπλοκή κοντά σε ένα σχολείο των Τιράνων, με αφορμή μια αντιπαράθεση στους ιστοτόπους κοινωνικής δικτύωσης.

Ο θάνατος του εφήβου οδήγησε σε μια ανοιχτή συζήτηση μεταξύ γονέων, ψυχολόγων και εκπαιδευτικών θεσμών, για τις επιπτώσεις των ιστοτόπων κοινωνικής δικτύωσης στους νέους.

Σε μια ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ σήμερα, ο Ράμα ανέφερε ότι συνεχίζονταν οι συζητήσεις με το TikTok. «Η απόφαση να κλείσει προσωρινά το ΤικΤοκ είναι, από τη μία, μια απόφαση που ελήφθη έπειτα από ευρεία διαβούλευση με 65.000 γονείς και εκπαιδευτικούς και, από την άλλη, μια απόφαση που ελήφθη αφού διασφαλίστηκαν οι αναγκαίες τεχνικές δυνατότητες. Ξεκινήσαμε έναν πολύ θετικό διάλογο με το TikTok, εκπρόσωποι του οποίου θα έλθουν σύντομα στην Αλβανία για να παρουσιάσουν μια σειρά μέτρων για τη βελτίωση της ασφάλειας των παιδιών, συμπεριλαμβανομένης και της αλβανικής γλώσσας», πρόσθεσε.

Χώρες που γειτονεύουν με την Αλβανία, όπως το Κόσοβο, η Βόρεια Μακεδονία και η Σερβία έχουν καταγγείλει το τελευταίο διάστημα τις «αρνητικές» συνέπειες της πλατφόρμας στου νέους.

Η είδηση αναπαρήχθη ευρέως τόσο στο X όσο και σε μέσα ενημέρωσης, αναγκάζοντας τον Έντι Ράμα να δώσει την δική του απάντηση ξανά στο X. Σε αυτή σημείωσε:

Δεν έχω ακούσει κάτι τόσο ψεύτικο εδώ και πολύ καιρό και έχουν κυκλοφορήσει πολλά fake news τον τελευταίο καιρό! Απολύτως , δεν είναι αλήθεια. Πλήρης σεβασμός και αλληλεγγύη για τον λαό της Γάζας, ο οποίος έχει απανθρωποποιηθεί από το βάναυσο καθεστώς της Χαμάς και υπέμεινε έναν διαβολικό πόλεμο μετά τη μεσαιωνική φρίκη της 7ης Οκτωβρίου.

Αλλά επιτρέψτε μου να είμαι σαφής: η Αλβανία δεν έχει ζητηθεί από κανέναν και ούτε εμείς μπορούμε, καν να σκεφτούμε να αναλάβουμε μια τέτοια ευθύνη. Είμαστε περήφανοι για τις ισχυρές φιλίες μας με το Ισραήλ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, τη Σαουδική Αραβία, το Κατάρ, το Κουβέιτ και, φυσικά, με τον παλαιστινιακό λαό, το κράτος του οποίου η Αλβανία αναγνώρισε εδώ και πολύ καιρό.

Όμως, η Αλβανία δεν βρίσκεται στην ίδια τη Μέση Ανατολή και από την καρδιά της Ευρώπης, δεν μπορούμε να κάνουμε περισσότερα από οποιαδήποτε άλλη ευρωπαϊκή χώρα σε ένα τέτοιο θέμα. Ωστόσο, ευχόμαστε και προσευχόμαστε να δοθεί στον παλαιστινιακό λαό η ευκαιρία να ζήσει στο δικό του κράτος, ως ελεύθεροι άνθρωποι υπό δημοκρατική κυριαρχία, και ότι η Χαμάς δεν θα μπορέσει ποτέ ξανά να βλάψει το Ισραήλ ή, κυρίως, τους ίδιους τους Παλαιστίνιους.

I haven’t heard something so fake in quite some time—and there’s been a lot of fake news lately! It is absolutely not true.

Full respect and solidarity for the people of Gaza, who have been dehumanized by the savage Hamas regime and have endured a hellish war following the… pic.twitter.com/tc5YgC3ds6

— Edi Rama (@ediramaal) January 27, 2025