Συνεχείς κυβερνητικές συσκέψεις για την ενεργειακή κρίση

Ο υπουργός ανέφερε ότι από την πρώτη ημέρα της κρίσης πραγματοποιούνται καθημερινές συσκέψεις μεταξύ των συναρμόδιων υπουργείων, με βασικό στόχο αφενός τη διασφάλιση της ενεργειακής επάρκειας της χώρας και αφετέρου την αποτροπή φαινομένων αισχροκέρδειας στην αγορά. Όπως ανέφερε, λίγο πριν από τη συνέντευξη είχε ολοκληρωθεί ακόμη μία σύσκεψη στο Μέγαρο Μαξίμου, όπου εξετάστηκαν συγκεκριμένες προτάσεις για την αντιμετώπιση των αυξήσεων στις τιμές της ενέργειας.

«Τελείωσε άλλη μία σύσκεψη γιατί από την πρώτη μέρα της κρίσης γίνονται καθημερινά συναντήσεις και συσκέψεις με τα συναρμόδια υπουργεία, με αντικειμενικό στόχο αφενός να εξασφαλιστεί η ασφάλεια του εφοδιασμού και αφετέρου να αποτραπούν φαινόμενα αισχροκέρδειας», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Ο κ. Παπασταύρου υπογράμμισε ότι οι εξελίξεις στις διεθνείς αγορές είναι εξαιρετικά ταχύτατες και μεταβάλλονται συνεχώς. «Οι εξελίξεις είναι σχεδόν όχι σε ημερήσια βάση αλλά ανά λεπτό», είπε, σημειώνοντας ότι η τιμή του πετρελαίου Μπρεντ μέσα στην ίδια ημέρα παρουσίασε μεγάλες διακυμάνσεις. «Όπως είπατε και εσείς, σήμερα το Μπρεντ ανέβηκε στα 120. Όταν έφευγα εγώ ήταν 99», σημείωσε.

Όπως ανέφερε, τα συναρμόδια υπουργεία έχουν ήδη διαμορφώσει ένα πακέτο προτάσεων που έχει τεθεί υπόψη του πρωθυπουργού Κυριάκος Μητσοτάκης. «Τα συναρμόδια υπουργεία έχουν συνδιαμορφώσει μία δέσμη προτάσεων προς τον πρωθυπουργό, ώστε να αντιμετωπιστούν τα φαινόμενα αισχροκέρδειας», είπε, εκφράζοντας την εκτίμηση ότι «πριν από το τέλος της εβδομάδας θα έχουμε κάποιες ανακοινώσεις».

Ο υπουργός σημείωσε ότι η κυβέρνηση δίνει προτεραιότητα στην προστασία των πολιτών και στην αποτροπή αδικαιολόγητων αυξήσεων στην αγορά ενέργειας. «Ζούμε σε μια περίοδο που οι κρίσεις είναι μια νέα κανονικότητα», υπογράμμισε, προσθέτοντας ότι η κυβέρνηση έχει αποδείξει πως «έχει την ικανότητα να παίρνει στοχευμένα μέτρα που αντιμετωπίζουν τα προβλήματα που διαμορφώνονται».

Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας ως «ασπίδα»

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο κ. Παπασταύρου στο ενεργειακό μείγμα της Ελλάδας, τονίζοντας ότι η αυξημένη συμμετοχή των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας λειτουργεί προστατευτικά απέναντι στις αυξήσεις των διεθνών τιμών.

Όπως εξήγησε, πάνω από το 50% της ηλεκτροπαραγωγής στη χώρα προέρχεται πλέον από ανανεώσιμες πηγές, ενώ οι αυξημένες βροχοπτώσεις των τελευταίων μηνών έχουν ενισχύσει και την παραγωγή από υδροηλεκτρικά έργα, τα οποία καλύπτουν περίπου το 2% της ετήσιας ενεργειακής ζήτησης.

Χάρη σε αυτό το διαφοροποιημένο ενεργειακό μείγμα, η Ελλάδα δεν εξαρτάται αποκλειστικά από το φυσικό αέριο ή το πετρέλαιο, γεγονός που περιορίζει σε κάποιο βαθμό την επίδραση των διεθνών αυξήσεων στις εγχώριες τιμές ηλεκτρικής ενέργειας.

Ο υπουργός ανέφερε μάλιστα ότι σε ορισμένες χρονικές στιγμές της ημέρας η Ελλάδα βρέθηκε ανάμεσα στις πέντε χώρες με τη χαμηλότερη χονδρική τιμή ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη, γεγονός που αποδίδεται ακριβώς στη δομή του ενεργειακού μείγματος.

Ενεργειακή επάρκεια για τουλάχιστον τρεις μήνες

Αναφερόμενος στην ενεργειακή επάρκεια, τόνισε ότι η Ελλάδα διαθέτει αποθέματα που διασφαλίζουν την τροφοδοσία της αγοράς. «Η ασφάλεια εφοδιασμού υπάρχει τουλάχιστον για τις επόμενες 90 ημέρες», δήλωσε, σημειώνοντας ότι έχουν ήδη υπάρξει επαφές με τις εταιρείες της αγοράς ώστε να εξασφαλιστούν και εναλλακτικές πηγές προμήθειας.

Σχετικά με το ενεργειακό κόστος για τη βιομηχανία, ο υπουργός ανέφερε ότι η κυβέρνηση βρίσκεται σε συνεχή επικοινωνία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την επεξεργασία μέτρων στήριξης που θα είναι συμβατά με το ευρωπαϊκό πλαίσιο. «Είμαστε σε διαρκή επικοινωνία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, γιατί είναι σημαντικό τα μέτρα που θα ανακοινωθούν να συμμορφώνονται με το ευρωπαϊκό κοινοτικό πλαίσιο», ανέφερε.

Η γεωπολιτική διάσταση της ενέργειας

Ο κ. Παπασταύρου υπογράμμισε επίσης τη στενή πλέον σύνδεση μεταξύ ενέργειας και γεωπολιτικής, σημειώνοντας ότι οι διεθνείς εξελίξεις επηρεάζουν άμεσα τις τιμές των ενεργειακών προϊόντων.

Αναφερόμενος στις δηλώσεις του προέδρου της Ρωσίας Βλαντίμιρ Πούτιν, σημείωσε ότι η εργαλειοποίηση της ενέργειας αποδεικνύει την ορθότητα της στρατηγικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης για σταδιακή απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο.

Παράλληλα, επισήμανε ότι σε περιόδους κρίσης συχνά αναδεικνύεται ένας «ενεργειακός ρεαλισμός» στις διεθνείς σχέσεις, χωρίς όμως να αλλάζει η βασική στρατηγική κατεύθυνση της Ευρώπης και των συμμάχων της.

Ανάγκη για κοινή ευρωπαϊκή στρατηγική

Ο υπουργός υπογράμμισε την ανάγκη για κοινή ευρωπαϊκή αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης, τονίζοντας ότι μέχρι σήμερα πολλές χώρες επιχειρούσαν να διαχειριστούν τις κρίσεις μεμονωμένα.

«Η Ευρώπη πρέπει να κινηθεί με ενιαία στρατηγική», δήλωσε χαρακτηριστικά, σημειώνοντας ότι τόσο στο Συμβούλιο Υπουργών Ενέργειας όσο και στις οικονομικές συναντήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης συζητούνται προτάσεις για κοινές ευρωπαϊκές παρεμβάσεις που θα ενισχύσουν την ενεργειακή ασφάλεια και θα περιορίσουν τις επιπτώσεις της κρίσης στα κράτη-μέλη.

• Η Ελλάδα κατατάσσεται στην 8η θέση (μαζί με την Σλοβακία) με τον ετήσιο εναρμονισμένο τιμάριθμο να ανέρχεται σε 2,4% έναντι 2,5% σε όλη την Ευρωζώνη. Τον ίδιο μήνα η Ισπανία είχε πληθωρισμό 3,5% και η Πορτογαλία 3,1%, σε σχέση με ένα χρόνο πριν. Επί 4 συνεχόμενους μήνες ο πληθωρισμός στην Ελλάδα πέφτει (Μάρτιος 3,4%, Απρίλιος 3,2%, Μάιος 2,4% Ιούνιος 2,4%). Και παραμένει επί τρεις μήνες χαμηλότερος από της Ισπανίας (Απρίλιος 3,4%, Μάιος 3,8%, Ιούνιος 3,5%) αλλά και δύο μήνες χαμηλότερος από την Πορτογαλία (Μάιος 3,8%, Ιούνιος 3,1%).
• Ειδικά στα τρόφιμα, μεταξύ των χωρών που ανακοίνωσαν στοιχεία, η Ελλάδα τον Ιούνιο είχε την 2η μικρότερη αύξηση κατά 1,3%, μετά την Σλοβακία όπου η αύξηση δεν ξεπέρασε το 0,8%. Το σημαντικό είναι ότι ο ρυθμός αύξησης των τιμών αυξήθηκε σχεδόν στο μισό, εν σχέσει με τον Μάιο που η αύξηση έφτανε στο 2,4% και τον Απρίλιο που «έτρεχε» με 4,8%.
• Μεγάλη υποχώρηση σημείωσε στη χώρα μας ο Τιμάριθμος στην Ενέργεια, εμφανίζοντας σταθερά μεγάλη μείωση κάθε μήνα σε σχέση με πέρυσι (-2,5% τον Ιούνιο, -1,8% τον Μάιο, -1,4% τον Απρίλιο, -1% τον Μάρτιο, -2,8% τον Φεβρουάριο, -6,4% τον Ιανουάριο). Συνολικά στην Ευρωζώνη τον Ιούνιο σημειώθηκε άνοδος 0,2%. Μεγαλύτερη μείωση εμφανίζουν μόνον η Ιταλία (-8,6% σε ετήσια βάση) και η Φιλανδία (-8,5%). Αντιθέτως μεγάλη αύξηση καταγράφουν αρκετές άλλες χώρες (Γαλλία +4,5%, Κύπρος +9%, Βέλγιο +26,3%).

Το βέβαιο είναι ότι η ακρίβεια παραμένει σε υψηλό επίπεδο με την κυβέρνηση να επιμένει στην παράταση των ίδιων παρεμβάσεων που έχουν τεθεί σε ισχύ από τον περασμένο Μάρτιο. Η κυβέρνηση συνεχίζει να αρνείται να μειώσει τον ΦΠΑ στα τρόφιμα κάτι που ζητούν σχεδόν όλα τα κόμματα, αλλά και η αγορά, φέρνοντας και παραδείγματα χωρών που εφάρμοσαν το μέτρο με επιτυχία.

• Τα στοιχεία της Eurostat, δείχνουν ότι οι Έλληνες καταναλωτές πλήρωσαν για παράδειγμα, το ακριβότερο γάλα στην Ευρωπαϊκή Ένωση το 2023. Εκτός από τα γαλακτοκομικά, και οι τιμές άλλων βασικών τροφίμων, όπως τα έλαια – λίπη, το ψωμί και τα δημητριακά, ξεπερνούν τον μέσο ευρωπαϊκό όρο.

Παράλληλα, ακόμη πιο ακριβός έχει γίνει ο καφές σε ένα καφέ. Ο συντελεστής ΦΠΑ στο σερβιριζόμενο καφέ, τσάι, κακάο, χαμομήλι και τα άλλα αφεψήματα επέστρεψε στο 24% μετά από τέσσερα χρόνια που είχε προσγειωθεί στο 13% λόγω της πανδημίας. Αντίθετα, στο 13% παραμένει μόνιμα ο συντελεστής ΦΠΑ για τον καφέ που θα παραγγέλνει ο καταναλωτής με delivery ή όταν θα επιλέγει να τον πάρει take away.

Με τη μετακόμιση του ΦΠΑ από το 13% στο 24% o σερβιριζόμενος καφές πωλείται από την 1η Ιουλίου ακριβότερα κατά 11%.

Με βάση δε και τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για το Μάιο, σε ένα έτος υπήρξαν νέες ανατιμήσεις σε: Κρέατα- γενικά (1,9%), Ψάρια νωπά (12,5%), Ελαιόλαδο (56,8%), Φρούτα- γενικά (1,7%), Λαχανικά- γενικά (1,2%), Ζάχαρη- σοκολάτες- γλυκά- παγωτά (2,3%), Μεταλλικό νερό- αναψυκτικά- χυμούς φρούτων (7,7%) και Αλκοολούχα ποτά- μη σερβιριζόμενα (3,5%).

Παράλληλα, η ένδυση και η υπόδυση κατέγραψαν ανατιμήσεις 6,4% τον Μάιο, ενώ μισθωτοί και συνταξιούχοι «κόβουν» από όπου μπορούν για να βγάλουν το μήνα, με το εισόδημά τους να εξαντλείται τις πρώτες 15 μέρες.

• Σύμφωνα με την ετήσια έρευνα του Ινστιτούτου Εργασίας της ΓΣΕΕ για την οικονομία και την απασχόληση, το διάστημα της διακυβέρνησης της ΝΔ το πραγματικό εισόδημα των μισθωτών από την εργασία τους μειώθηκε σχεδόν 9% -η μεγαλύτερη μείωση στην ΕΕ. Επιπλέον, πάνω από το ένα τρίτο των νοικοκυριών (36%) τα βγάζει πέρα με δυσκολία, ενώ το πραγματικό μέσο ωρομίσθιο, σε όρους αγοραστικής δύναμης, είναι το χαμηλότερο από όλες τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Με πολλαπλάσιο ρυθμό (5,5 φορές) «έτρεξε» ο πληθωρισμός απληστίας στην Ελλάδα σε σύγκριση με την ευρωζώνη κατά την τελευταία 4ετία, όπως αποτυπώνει η τελευταία τριμηνιαία έκθεση του Γραφείου Προϋπολογισμού της Βουλής που δόθηκε πριν λίγες μέρες στη δημοσιότητα από τον επικεφαλής Ιωάννη Τσουκαλά. Το παραπάνω στοιχείο δείχνει ότι τουλάχιστον δε λειτουργεί επί της ουσίας ο ανταγωνισμός στην ελληνική αγορά, με αποτέλεσμα να επιβαρύνονται δυσανάλογα οι καταναλωτές σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες, εξαιτίας των επιχειρηματικών κερδών.

Ειδικότερα, το Γραφείο προχώρησε σε ανάλυση του πληθωρισμού του ΑΕΠ στις βασικές συνιστώσες του, για την εξαγωγή συμπεράσματος σχετικά με τη συνεισφορά του κόστους εργασίας και των κερδών των επιχειρήσεων στην εξέλιξή του ιδιαίτερα από την περίοδο της πανδημίας και του πολέμου στην Ουκρανία που επέτεινε τις πληθωριστικές πιέσεις. Η ανάλυση δείχνει ότι τα κέρδη είχαν υπερδιπλάσια συνεισφορά στην σωρευτική αύξηση του αποπληθωριστή ΑΕΠ μέχρι το 2024 σε σχέση με το μισθολογικό κόστος.

Σύμφωνα με την έκθεση του Γραφείου, όσον αφορά την Ελλάδα από την συνολική αύξηση του πληθωρισμού (του ΑΕΠ) κατά 16% για την περίοδο αναφοράς (δ᾿ τρίμηνο 2019 – α᾿ τρίμηνο 2024), πρωταρχική συνεισφορά στον πληθωρισμό είχαν τα κέρδη (ανά μονάδα προϊόντος) με το μερίδιο τους να διαμορφώνεται στο 9%, ενώ το μοναδιαίο κόστος εργασίας (που αντανακλά μισθούς και εργοδοτικές εισφορές) συνεισέφερε 4,1% για την ίδια περίοδο. Αντίθετα, στην Ευρωζώνη για την ίδια περίοδο αναφοράς το Γραφείο Προϋπολογισμού παρατηρεί ότι το μοναδιαίο κόστος εργασίας, σε αντίθεση με τα μοναδιαία κέρδη, έχει ισχυρή συνεισφορά στον πληθωρισμό με 10% περίπου. Την ίδια στιγμή, η συνεισφορά των κερδών στην ευρωζώνη ήταν κοντά στο 1,7%.

• Επεκτείνεται ο χρόνος εφαρμογής του πλαφόν του περιθωρίου κέρδους μέχρι 31.12.2024. Ως πλαφόν τίθεται το μικτό περιθώριο κέρδους που αποκόμιζε κάθε επιχείρηση από την πώληση κάθε βασικού προϊόντος πριν την 31.12.2021 (κλεισμένη χρήση 2021).
• Επεκτείνεται η εφαρμογή της διάταξης και για τον έλεγχο του περιθωρίου κέρδους στο πρόγραμμα «Ανακυκλώνω – Αλλάζω θερμοσίφωνα». Λόγω των voucher που προσφέρονται στους δικαιούχους υπάρχει η πιθανότητα ορισμένες επιχειρήσεις που συμμετέχουν στο πρόγραμμα να αυξήσουν τις τιμές που ζητούν για την προμήθεια και εγκατάσταση νέου θερμοσίφωνα αξιοποιώντας την αύξηση της ζήτησης που προκαλεί η έκδοση των vouchers περιορισμένης χρονικής διάρκειας.
• Πενταπλασιάζεται το ανώτατο όριο προστίμου για την παράβαση των διατάξεων του πλαφόν και αυξάνεται από 1.000.000 ευρώ σε 5.000.000 ευρώ.
• Tριπλασιάζεται το ανώτατο όριο προστίμου για παράβαση των διατάξεων περί απαγόρευσης προωθητικών ενεργειών όταν έχει προηγηθεί ανατίμηση και αυξάνεται από 2.000.000 σε 6.000.000 ευρώ.
• Παρατείνεται «το καλάθι του νοικοκυριού» έως και την 31.12.2024.
• Παρατείνεται η υποχρέωση ανακοίνωσης ανατιμήσεων των προμηθευτών από τα supermarkets προς το Υπουργείο Ανάπτυξης έως 31.12.2024.
• Παρατείνεται η υποχρέωση ανακοίνωσης ενδεικτικών τιμών οπωροκηπευτικών προϊόντων από τα supermarkets προς το Υπουργείο Ανάπτυξης έως 31.12.2024.
• · Ο περιορισμός του πλαφόν στο βρεφικό γάλα ορίζεται έως 31.12.2024.

Ο Άκης Σκέρτσος παραθέτει «τρία στοιχεία που δεν χωρούν αμφισβήτηση διότι προέρχονται από επίσημες πηγές της Eurostat και της Ισπανικής κεντρικής τράπεζας» και διαμηνύει ότι «δεν θα επαναλάβουμε τα λάθη που οδήγησαν στην επώδυνη περιπέτεια της πολυετούς κρίσης».

Αναλυτικά η ανάρτηση Σκέρτσου:

Περνάει τελικά στις τιμές καταναλωτή ο μειωμένος ΦΠΑ ή όχι;

Το αρνητικό παράδειγμα της Ισπανίας με τον χαμηλότερο ΦΠΑ και τον υψηλότερο πληθωρισμό.

Η μάχη για την ενίσχυση των εισοδημάτων, των μισθών και των συντάξεων, τη στήριξη της αγοραστικής δύναμης των Ελλήνων μαζί με τη βελτίωση του ανταγωνισμού και των τιμών υπέρ των καταναλωτών είναι διαρκής. Και τη δίνουμε με επιμονή, θάρρος, ειλικρίνεια και χωρίς δογματισμούς, όπως φάνηκε με τη δεύτερη κατά σειρά έκτακτη φορολόγηση των υπερκερδών των διυλιστηρίων και τα βαριά πρόστιμα που πλέον επιβάλλονται σε όσες επιχειρήσεις παρανομούν.

Δυστυχώς, δεν ισχύει το ίδιο για την αντιπολίτευση που επιμένει να εισηγείται τη λάθος συνταγή -δηλαδή την εύκολη αλλά κοστοβόρα και κυρίως αποτυχημένη λύση της μείωσης ΦΠΑ- αλλά και το λάθος παράδειγμα, αυτό της Ισπανίας που δοκίμασε τη μείωση ή και τον μηδενισμό του ΦΠΑ χωρίς να πετύχει αποκλιμάκωση του πληθωρισμού στα τρόφιμα. Αντιθέτως εξακολουθεί να σημειώνει υψηλότερο πληθωρισμό από την Ελλάδα που έχει υψηλότερο ΦΠΑ.

Ας δούμε τρία στοιχεία που δεν χωρούν αμφισβήτηση διότι προέρχονται από επίσημες πηγές της Eurostat και της Ισπανικής κεντρικής τράπεζας.

– Σύμφωνα με την Eurostat, σε 9 κατηγορίες τροφίμων η Ισπανία εφαρμόζει χαμηλότερο ή μηδενικό ΦΠΑ από την Ελλάδα. Κι όμως στις 8 από αυτές ο πληθωρισμός είναι υψηλότερος από τον ελληνικό. 

– Σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση της Ισπανικής Κεντρικής Τράπεζας, στη σελ. 17 διαπιστώνεται σε γράφημα ότι οι μειώσεις του ΦΠΑ από την ισπανική κυβέρνηση έχουν μόνο ένα προσωρινό αποτέλεσμα της τάξης των 1-2 μηνών (με σχήμα U κυκλωμένο στα γραφήματα) ενώ στη συνέχεια οι τιμές του πληθωρισμού ανακάμπτουν στα ίδια και υψηλότερα επίπεδα και τη μείωση καρπώνονται οι μεσάζοντες. (Γράφημα 2)

– Σε αντίθεση με όσα διαβάζουμε τους τελευταίους μήνες, σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα της Eurostat το κόστος αγαθών και υπηρεσιών στην Ελλάδα είναι μικρότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Προφανώς τα εισοδήματα παραμένουν ακόμη χαμηλά και σημειώθηκε υψηλός πληθωρισμός τα 2 προηγούμενα χρόνια που κινήθηκε όμως στον μέσο όρο της ευρωζώνης.

Επίσης, σε σχέση με το 2020, έχουμε γίνει πιο φθηνοί σε σχέση με την μέσο όρο της Ευρωζώνης. Το 2020 είμασταν στο 88,4% των μέσων ευρωπαϊκών τιμών το 2023 είμαστε στο 87,2%. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι δεν έχει ανέβει το επίπεδο τιμών στην Ελλάδα. Σημαίνει, όμως, ότι έχει ανέβει λιγότερο από ο,τι στην μέση ευρωπαϊκή χώρα.

Με άλλα λόγια, η Ελλάδα παραμένει μια σχετικά φθηνή χώρα σε σχέση με τα άλλα μέλη της ΕΕ – οι τιμές αγαθών και υπηρεσιών βρίσκονται στο 87% του ευρωπαϊκού μέσου όρου. Βεβαίως, είμαστε ακριβότεροι από 7 χώρες (Βουλγαρία, Ουγγαρία, Λετονία, Λιθουανία, Ουγγαρία, Πολωνία και Ρουμανία), αλλά είμαστε φθηνότεροι από τα υπόλοιπα 19 κράτη μέλη (με άλλα λόγια, είμαστε η 8η φθηνότερη χώρα στην ΕΕ). 

Είναι όλα αυτά λόγος για να πανηγυρίζουμε; Σε καμία περίπτωση. Η Ελλάδα έχασε το 30% των εισοδημάτων της την προηγούμενη δεκαετία και πρέπει να αναπτύσσεται για πολλά χρόνια με υψηλότερους ρυθμούς από την ΕΕ για να καλύψει τη χαμένη απόσταση. Όπως συμβαίνει δηλαδή τα τελευταία χρόνια.

Τη μάχη για καλύτερα εισοδήματα θα την κερδίσουμε με τις σωστές πολιτικές, με αλήθεια, τεκμηρίωση και σεβασμό στον αγώνα που δίνουν οι πολίτες να σταθούν ξανά στα πόδια τους χωρίς να επαναλάβουμε τα λάθη που μας οδήγησαν στην επώδυνη περιπέτεια της πολυετούς κρίσης του 2010-2019.

Καταρχάς σύμφωνα με την Eurostat ο πληθωρισμός υποχώρησε από 3,2% τον Απρίλιο στο 2,4% τον Μάιο και είναι ο όγδοος χαμηλότερος στην Ευρωπαϊκή Ένωση και ο πληθωρισμός τροφίμων από το 5,4% τον Απρίλιο μειώθηκε στο 2,6% τον επόμενο μήνα, ωστόσο οι καταναλωτές δεν βλέπουν μειώσεις στα ράφια και τα ταμεία.

«Τον τελευταίο χρόνο, βλέποντας τα στοιχεία, είμαστε πρώτη ή δεύτερη πιο ακριβή χώρα στην Ε.Ε.» υπογράμμισε καταναλωτής στo OPEN.

Σοκ προκαλεί η τιμή του ελαιόλαδου, η οποία συνεχίζει να βρίσκεται στα ύψη. Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, στην Ελλάδα, τον Μάιο του 2024 είναι αυξημένη κατά 56,8% σε σύγκριση με τον Μάιο του 2023 έναντι 50% που είναι η αύξηση στην Ευρωζώνη. Γεγονός που προκαλεί την οργή των καταναλωτών. «Απαράδεκτες οι αυξήσεις στην Ελλάδα για το λάδι, τη στιγμή που είμαστε μια χώρα που παράγει λάδι» τόνισε καταναλώτρια στο OPEN.

Απλησίαστο επίσης έγινε το κρέας και το φρέσκο ψάρι όπου τον Μάιο στην Ελλάδα κατέγραψαν αύξηση 12,5% την ώρα που στην Ευρωζώνη αυξήθηκαν κατά 3,5%.

Με βάση την αγοραστική δύναμη, το κατά κεφαλήν ΑΕΠ της Ελλάδας το 2023 παρέμεινε στο 67% του μέσου όρου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και είναι το δεύτερο πιο χαμηλό, με χαμηλότερο μόνο αυτό της Βουλγαρίας.

ΦΠΑ δύο ταχυτήτων στον καφέ

Όσον αφορά τη μονιμοποίηση του χαμηλού ΦΠΑ στον καφέ ουσιαστικά πρόκειται για ΦΠΑ δυο ταχυτήτων. Μονιμοποιείται ο μειωμένος συντελεστής ΦΠΑ 13% στον καφέ στο χέρι, αλλά ο σερβιριζόμενος επιστρέφει στον υψηλό συντελεστή 24%. Εφόσον, λοιπόν, ο πελάτης επιλέξει να απολαύσει τον καφέ του καθήμενος στο τραπέζι θα χρεώνεται ακριβότερα με ΦΠΑ 24%, ενώ αν τον προμηθευτεί σε κυπελάκι θα καταβάλει ΦΠΑ 13%.

Η επιλογή αυτή έγινε από την κυβέρνηση, λόγω δημοσιονομικών περιορισμών, αλλά και της προσδοκίας για έσοδα από την εστίαση και τον τουρισμό. Έτσι επέλεξε να προτάξει μια “χαμηλή” ταχύτητα στον ΦΠΑ για το delivery ή για την κατανάλωση εκτός της σάλας του κάθε καταστήματος, θεωρώντας ότι είναι ένα πιο “λαϊκό μέτρο” με μεγαλύτερο όφελος για τους καταναλωτές. Άλλωστε, πάνω από το 60% της κατανάλωσης καφέ πραγματοποιείται μέσω delivery και takeaway. Oπότε προκειμένου οι όποιες ανατιμήσεις σημειωθούν , επηρεάσουν όσο το δυνατόν λιγότερους καταναλωτές ,επελέγη η επιστροφή του ΦΠΑ στο 24% για καφέ στην εστίαση που επιπλέον φέρνει έσοδα στα δημόσια ταμεία ύψους 43 δις ευρω.

• Παράλληλα ο κλάδος της εστίασης προειδοποιεί για αυξήσεις καθώς η μετάταξη του φόρου στον υψηλό συντελεστή θα μετακυλιστεί εξ ολοκλήρου στους πολίτες και θέτει επί τάπητος την οριζόντια διατήρηση ΦΠΑ στο 13% στον καφέ καθώς και στα μη αλκοολούχα ποτά.

“Μας είναι εξαιρετικά δύσκολο να αντιληφθούμε με ποια λογική προχωράτε σε αυτή την αύξηση, όταν ήδη ο καφές επιβαρύνεται και με ειδικό φόρο κατανάλωσης (από το 2017). Ο αυξημένος ΦΠΑ, από τις επιχειρήσεις εστίασης που θα κληθούν να τον εφαρμόσουν, θα μετακυλιστεί εξ ολοκλήρου στον καταναλωτή, δεδομένου ότι η διεθνής τιμή του καφέ το τελευταίο εξάμηνο έχει αυξηθεί στην μεν ποικιλία Arabica κατά 17% στη δε ποικιλία Robusta κατά 50%!!”, αναφέρει η Πανελλήνια Ομοσπονδία Εστιατορικών και Συναφών Επαγγελμάτων (ΠΟΕΣΕ).

Όπως τονίζεται στην επιστολή που απέστειλε ΠΟΕΣΕ στον υπουργό Εθνικής Οικονομίας Κωστή Χατζηδάκη ,θα ενισχυθεί περαιτέρω ο πληθωρισμός και η ακρίβεια που διακηρυκτικά αποτελεί για την κυβέρνηση το σημαντικότερο πρόβλημα που θέλει με αποτελεσματικότητα να αντιμετωπίσει.

• “Αυτή η χαώδης απόσταση μεταξύ λόγων και πράξεων έχει προκαλέσει έντονη δυσαρέσκεια στον κλάδο. Και δυστυχώς δεν είναι η πρώτη φορά καθώς η κυβέρνηση είχε εξαγγείλει ότι δεν θα αυξήσει κανέναν φόρο αλλά ήδη το έχει κάνει δυο τουλάχιστον φορές, μια με την αύξηση του ΦΠΑ στα σερβιριζόμενα μη αλκοολούχα ποτά και μια εντός των προσεχών ολίγων ημερών με την αντίστοιχη αύξηση στον καφέ”.

Η ΠΟΕΣΕ τονίζει ότι αμφότερες οι ρυθμίσεις στην συνείδηση των επαγγελματιών δεν είναι τίποτα άλλο από μέτρα καθαρά εισπρακτικού χαρακτήρα την στιγμή μάλιστα που τα δημόσια έσοδα συνεχώς αυξάνονται ενώ είναι εξοργιστική είναι και η πολιτική των δυο μέτρων και δυο σταθμών στην οποία υπακούουν, καθώς επιβαρύνουν ένα μόνο μέρος των επιχειρήσεων, ενισχύοντας έτσι και τον αθέμιτο ανταγωνισμό, καθώς από τον μειωμένο ΦΠΑ επωφελούνται κατά βάση οι μεγάλες αλυσίδες καφέ και τροφίμων.

Αύξηση κατά 7,1 μονάδες σημείωσαν τα δημητριακά, καθώς οι τιμές εξαγωγών τους αυξήθηκαν παγκοσμίως. Το πρόβλημα που προκάλεσε την ραγδαία αύξηση ήταν το σιτάρι, καθώς πλέον αυξάνονται οι ανησυχίες για μία κακή χρονιά σε ότι αφορά τη σοδιά σε περιοχές της Ευρώπης, της βορείου Αμερικής και της Μαύρης Θάλασσας. Ένας ακόμη παράγοντας που προκαλεί την άνοδο των τιμών είναι οι καταστροφές στις υποδομές στην Ουκρανία που δεν επιτρέπουν πλέον την αποθήκευση ούτε την μεταφορά του.

Ακόμη, αύξηση παρατηρήθηκε και στις τιμές του καλαμποκιού. Στην Αργεντινή η ασθένεια Spiroplasma προκάλεσε μεγάλες καταστροφές στα σπαρτά ενώ στη Βραζιλία η παραγωγή είναι μειωμένη λόγω κακών καιρικών συνθηκών. Μικρότερες αυξήσεις έχουν γίνει στο ρύζι λόγω αυξημένης ζήτησης σε Βραζιλία και Ινδονησία.

• Αύξηση κατά 2,3 μονάδες παρατηρήθηκε το Μάιο στον δείκτη των γαλακτοκομικών, ο οποίος είναι 4,3 μονάδες υψηλότερος από ότι πέρσι. Το ίδιο φαινόμενο παρατηρήθηκε και στην ελληνική αγορά, όπου ο πληθωρισμός του γιαουρτιού ήταν στο 3,4%.

Υπάρχουν φόβοι ότι η παραγωγή γάλακτος στη Δυτική Ευρώπη θα υποχωρήσει σε ιστορικά χαμηλά ενώ και η παραγωγή στην Ωκεανία είναι λόγω εποχής χαμηλότερη. Ταυτόχρονα όμως η ζήτηση στην αρχή της τουριστικής περιόδου αυξάνεται όπως αυξημένη ήταν και η ζήτηση από την Νοτιανατολική Αφρική.

• Στα ίδια επίπεδα έμεινε ο δείκτης στα κρέατα. Οι τιμές σε χοιρινό και αρνί αυξήθηκαν καθώς η ζήτηση αυξάνεται με μεγαλύτερους ρυθμούς από την προσφορά. Στον αντίποδα οι τιμές σε μοσχαρίσιο κρέας και πουλερικά υποχώρησαν καθώς και η προσφορά είναι ικανοποιητική ενώ και η ζήτηση δεν είναι ισχυρή.

Παρόλα αυτά, τα μόνα καλά νέα έρχονται από την ζάχαρη που υποχώρησε για τρίτο συνεχή μήνα και πλέον βρίσκεται στο 25,5% πιο χαμηλά από τον περσινό Μάιο. Οι δυνατοί ρυθμοί παραγωγής στη Βραζιλία και οι μειώσεις στην τιμή του πετρελαίου λειτούργησαν υπέρ των καταναλωτών.

Μία από τις συνέπειες που οδήγησαν στην αύξηση των τιμών, είναι και ότι ο Μάιος ήταν ο πιο θερμότερος μήνας στην ιστορία, με αποτέλεσμα οι αναλυτές να παρατηρούν πως μερικές τιμές ανεβαίνουν λόγω του φαινομένου Heatflation, της αύξησης των τιμών λόγω της ζέστης.

Για παράδειγμα, στο Ιράκ ο κόσμος διαμαρτύρεται στα social media καθώς παρατηρεί απότομες αυξήσεις τιμών κυρίως με την τομάτα ενώ στο Μαρόκο, η κυβέρνηση περιόρισε τις εξαγωγές λόγω χαμηλής παραγωγής. Στην Αίγυπτο η ζέστη εκτόξευσε τις τιμές των κρεμμυδιών.

• Την ίδια ώρα η Ελλάδα είναι μία από τις πρωταθλήτριες της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην κρίση επιπέδου διαβίωσης, καθώς ο ένας στους τέσσερις ανθρώπους που ζουν στη χώρα αντιμετωπίζει κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat, που δόθηκαν πρόσφατα στη δημοσιότητα, η Ελλάδα εμφανίζεται ως η τέταρτη φτωχότερη χώρα της Ευρώπης, με το 26% του πληθυσμού να βιώνει τους παρακάτω κινδύνους:

Ακόμη, ο μέσος όρος του ποσοστού φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού στην ΕΕ των 27 είναι 21,4%, ποσοστό που αντιστοιχεί 94,6 εκατομμύρια πολίτες. Το ποσοστό είναι ελαφρά μειωμένο σε σύγκριση με το 2022, όταν έφτανε στο 22% και στα 95,3 εκατομμύρια.

Τα υψηλότερα ποσοστά ατόμων που κινδυνεύουν από φτώχεια ή/και κοινωνικό αποκλεισμό έχουν η Ρουμανία και η Βουλγαρία, με 32% και 30% αντίστοιχα, ενώ στην Τρίτη θέση βρίσκεται η Ισπανία, σε μικρή απόσταση από την Ελλάδα με 26%.

Στον αντίποδα τα χαμηλότερα ποσοστά καταγράφηκαν στην Τσεχία (12%), τη Σλοβενία (14%), τη Φινλανδία και την Πολωνία (16% αμφότερες).

Αυξήσεις και στο ρεύμα

Οι εκτιμήσεις και για το ρεύμα εν μέσω υψηλών θερμοκρασιών ανεβάζουν την τιμή στα πράσινα τιμολόγια στα 18 λεπτά ανά κιλοβατώρα ή και ακόμη πιο ψηλά. Δηλαδή αυξήσεις 30% έναντι μέσης τιμής 15 σεντς τον Ιούνιο, εφόσον φυσικά η ΔΕΗ, δεν απορροφήσει σημαντικό μέρος του κόστους, όπως έκανε και στις αρχές του μήνα. Οι σημερινές τάσεις και η κλιμάκωση στις χονδρεμπορικές τιμές δείχνουν Αυξήσεις στο ρεύμα και μάλιστα σημαντικές προοιωνίζεται η κλιμάκωση των χονδρεμπορικών τιμών για τα κυμαινόμενα τιμολόγια του Ιουλίου, σε συνδυασμό με τις υψηλές θερμοκρασίες και την αύξηση της ζήτησης.

Ακόμη όμως και σε αυτή τη περίπτωση, όλα δείχνουν ότι βρισκόμαστε μπροστά σε ένα ακριβό καλοκαίρι, με κίνδυνο οι αυξήσεις να ακυρώσουν τα θετικά οφέλη από τις πτωτικές τιμές τους πρώτους μήνες της χρονιάς.

Στο μέτωπο της ζήτησης, τα στοιχεία του Χρηματιστηρίου Ενέργειας δείχνουν ότι στις αρχές Ιουνίου η αιχμή κυμαίνονταν γύρω στις 7.500 MWh, όταν σήμερα θα φτάσει τις 9.200 MWh, δηλαδή καταγράφεται μια αύξηση άνω του 20%.

Στο μέτωπο της χονδρεμπορικής τιμής, το Μάιο έκλεισε κατά μέσο όρο στα επίπεδα των 80 ευρώ / MWh, όταν στο πρώτο δεκαήμερο του Ιουνίου κινείται στα 102 ευρώ, γεγονός που συνδέεται τόσο με το φυσικό αέριο, όσο και με τη χαμηλή συμμετοχή των αιολικών. Σήμερα για παράδειγμα, παρά τις συνθήκες καύσωνα, το καύσιμο που κρατά τα ηνία στο ενεργειακό μείγμα είναι το φυσικό αέριο, με δεύτερες τις ΑΠΕ, καθώς επικρατούν συνθήκες άπνοιας. Συμμετέχουν με ποσοστό 60% το μεσημέρι με την πληθώρα των φωτοβολταϊκών, αλλά πέφτουν στο 17% τις βραδυνές ώρες, λόγω της απουσίας των αιολικών. Και προφανώς όσο περισσότερες ώρες μπαίνουν στο σύστημα οι θερμικές μονάδες, τόσο επηρεάζονται ανοδικά οι χονδρεμπορικές τιμές.

• Εκείνο όμως που είναι ακόμη πιο ανησυχητικό αφορά την επανάκαμψη μιας σταθερής νευρικότητας στην αγορά φυσικού αέριου που υπεραντιδρά σε κάθε είδηση διακοπής της προσφοράς, ανεξαρτήτως της έκτασης που έχει, ακόμη και όταν δεν αφορά κάτι το σημαντικό.

Το πρόβλημα πάντως των υψηλών θερμοκρασιών είναι πανευρωπαϊκό με τις προβλέψεις της Montel’s Energy Quantified να μιλούν για 2 βαθμούς Κελσίου πάνω από το κανονικό μέχρι τις αρχές της επόμενης εβδομάδας και τον υδράργυρο στους 35-40 βαθμούς Κελσίου στην Ιταλία και όλη τη ΝΑ Ευρώπη.

Όσο για τα επίπεδα στα οποία βρίσκονται οι ευρωπαϊκές αποθήκες, η πληρότητα κινείται λίγο κάτω από το 72%, ελαφρώς αυξημένη σε σχέση με την ίδια εποχή πέρυσι, σύμφωνα με την Gas Infrastructure Europe.

Γεωργία Κριεμπάρδη

Σύμφωνα με το ΦΕΚ που δημοσιεύτηκε προ διμήνου, η εφαρμογή του Συστήματος Επιστροφής Εγγυοδοσίας (DRS, από την 1η Ιουλίου θα αφορά στις ακόλουθες συσκευασίες μιας χρήσης: αλουμίνιο έως 1 λίτρο, γυαλί έως 1,3 λίτρα, και πλαστικό έως 3 λίτρα. Οι συγκεκριμένες συσκευασίες χρησιμοποιούνται για προϊόντα όπως μπίρα, κρασί, νερό, αναψυκτικά, χυμούς, στιγμιαία ποτά και γάλα. Οι αυξήσεις υπολογίζεται ότι θα κυμανθούν μεταξύ 10 και 15 λεπτών του ευρώ.

• Η ρύθμιση προβλέπει την επιστροφή των χρημάτων μέσω voucher. Πιο συγκεκριμένα, οι καταναλωτές που θα επιστρέφουν τις άδειες συσκευασίες στο κατάστημα, θα λαμβάνουν ένα «κουπόνι» ως ανταμοιβή.

Μαύρο προοικονομεί το μέλλον ο πρόεδρος της Ένωσης Εργαζόμενων Καταναλωτών Ελλάδας Απόστολος Ραυτόπουλος, ο οποίος μιλώντας στο libre, τονίζει «να μην περιμένουμε μειώσεις το 2024, όλο και θα αυξάνονται οι τιμές των προϊόντων».

Για το «νέο οικολογικό» μέτρο, κρατά επιφυλάξεις υπογραμμίζοντας: «αυτό το οποίο δεν έχει προσδιοριστεί είναι τι είναι αυτό που θα δίνουν στον καταναλωτή. Από τα περίπου 10 λεπτά που θα πάρει πάνω το μπουκαλάκι νερού των 500 ml -δηλαδή από 50 λεπτά θα πάει 60- και ο καταναλωτής θα επιστρέφει τη συσκευασία, τι θα παίρνει; Θα παίρνει για παράδειγμα 1 λεπτό; Και είναι και το άλλο. Σταματάς δηλαδή σε ένα περίπτερο και παίρνεις ένα μπουκαλάκι νερό και θα το κρατήσεις να το πας στο σούπερ; Όλα γίνονται για να αυξηθούν οι τιμές, όλο κάτι βρίσκουν». Όπως επισημαίνει, πρόκειται για ΦΕΚ που «πέρασε νύχτα και κανείς δεν αντέδρασε».

«Θα έρθουν κι άλλες αυξήσεις» τονίζει. «Οι συσκευασίες με τις πορτοκαλάδες που ήτανε πέντε και μία δώρο -άρα συσκευασία των 6- έχουν γίνει πλέον έξι. Δεν υπάρχει το ένα δώρο. Το ίδιο και στη λεμονίτα.  Αυτό είναι στο πλαίσιο του μέτρου που λέει ότι κάθε εταιρεία που θα αυξάνει το προϊόν δεν έχει δικαίωμα να το βάλει σε προωθητική ενέργεια, προσφορά δηλαδή. Έχουν μετατρέψει τις οικονομικές συσκευασίες σε οικογενειακές».

• Θυμίζουμε επίσης πως στα τέλη του Μάη καταργήθηκε το μέτρο που είχε εφαρμοστεί για 6 μήνες σε 4000 προϊόντα να πουλιούνται μειωμένα από 5-10%. Από τις 31 Μαίου τα προϊόντα επέστρεψαν στην τιμή αναφοράς που είχαν στις 29 Σεπτεμβρίου του 2023, δηλαδή αυξημένα από 5-10%. «Και ακόμα χειρότερα» επισημαίνει ο κ.Ραυτόπουλος κι εξηγεί: «δηλαδή, ένα προϊόν το οποίο πριν μπει στη μόνιμη μείωση είχε 2,94 ευρώ,  μπήκε και είχε 3,93 και τώρα που βγήκε από τη μόνιμη μείωση έχει 1,14».

Τέλος, δε μένει ασχολίαστο και το γεγονός πως το ίδιο προϊόν πωλείται στην Ελλάδα πολύ πιο ακριβά από άλλες χώρες της Ευρώπης.

«Κι ερωτώ, αφού η ελληνική νομοθεσία επιτρέπει να αγοράζει ο Έλληνας εδώ τα απορρυπαντικά 361% πιο πάνω από τον Ιρλανδό, γιατί να μην τα ψωνίζουμε από την Ιρλανδία; Μας λένε δικαιολογίες γι’ αυτές τις διαφορές, ότι διαφέρει η τιμή λόγω γεωγραφικού προσδιορισμού, ανάλογα με την αγορά και ανάλογα με τη σύνθεση του προϊόντος».

«Μας λένε ότι η Ελλάδα έχει πάρει τα περισσότερα μέτρα σε όλη την Ευρώπη. Αν δεν είχε πάρει δηλαδή αυτά τα αναποτελεσματικά, προωθητικά, διαφημιστικά 29 μέτρα, τι θα γινόταν; Θα είχαμε φάει ο ένας τον άλλον; Μετά τις 15 του μήνα δεν αντέχεις να πας σούπερ μάρκετ» θα πει καταληκτικά.

Αυτό επισήμανε για το πρόβλημα της ακρίβειας, μεταξύ άλλων, ο Υπουργός οικονομικών στη συνέντευξη του στο OPEN. Σημειώνοντας ότι δεν το λέει για να αποδομήσει το πρόβλημα τόνισε ότι ο πληθωρισμός κάνει τον κύκλο του και πάμε σε αποκλιμάκωση.

Ο κ. Χατζηδάκης εξήγησε γιατί δεν προχωρά η κυβέρνηση στη μείωση του ΦΠΑ:

Πρώτον δεν θα περάσει στον καταναλωτή, το έχουμε ζήσει στην Ελλάδα. Εμείς έχουμε μια ιδιαιτερότητα στον προϋπολογισμό, εξυπηρέτηση χρέους, πολύ υψηλές δαπάνες για τις συντάξεις και αμυντικές δαπάνες.. Η πρόταση του κ. Κασσελάκη οδηγεί κατευθείαν σε μνημόνια. Αν το κάνουμε αυτό δεν θα έχουμε λεφτά να πληρώσουμε συντάξεις. Η χώρα θα ξεπεράσει το 3% των ελλείμματων.

Δοκίμασε τη μείωση ΦΠΑ και άλλες χωρες όπως η Ισπανία, αλλά δεν πέτυχε.

Για το οικονομικό πρόγραμμα του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ είπε ότι απαιτούνται 45 δισεκατομμύρια ευρώ μέσα σε τέσσερα χρόνια. Καιο πρόσθεσε: «είναι εύκολο να παριστάνει τον Χουντίνι» και ότι «ειδικά ο σημερινός ΣΥΡΙΖΑ θυμίζει μεσημεριανή εκπομπή διασκέδασης».

Σήμερα ο Πρωθυπουργός αναχωρεί για την Κέρκυρα στο πλαίσιο της προεκλογικής του εκστρατείας. Η ομιλία του αναμένεται στις 18:00 σε κεντρικό σημείο επι της Ευγ. Βουλγάρεως ενώ θα έχει νωρίτερα συνάντηση τοσο με τον Περιφερειάρχη Ιονίων Νήσων Γ. Τρεπεκλή όσο και με τον Δήμαρχο κεντρικής Κέρκυρας Στεφ. Πουλημένο. Ο Πρωθυπουργός θα περπατήσει στους δρόμους του νησιού για να συνομιλήσει με πολίτες, υπαλλήλους και επιχειρηματίες.

Θα ακολουθήσει περιοδεία του Πρωθυπουργού μέσα στην εβδομάδα και συγκεκριμένα την Πέμπτη στην Πάτρα και στο Αίγιο, πριν ο Πρωθυπουργός αναχωρήσει για την Κρήτη, όπου την ερχόμενη Κυριακή θα παραχωρήσει διακαναλική συνέντευξη στους διαπιστευμένους πολιτικούς συντάκτες. Το Σάββατο 1 Ιουνίου στο Ηράκλειο θα μιλήσει στο εκλογικό κέντρο της ΝΔ επί της οδού Λεωφόρου Δικαιοσύνης ενώ την Κυριακή ο κ. Μητσοτάκης θα βρίσκεται στα Χανιά όπου θα πραγματοποιήσει πολιτική ομιλία στο Αρσενάρι με αναφορές στην Κρήτη και τα προβλήματά της.

• Στο κυβερνών κόμμα σημειώνουν πως η αναμέτρηση με την ακρίβεια αποτελεί απόλυτη πολιτική προτεραιότητα και εστιάζουν σε μέτρα που οδηγούν σε μόνιμη αύξηση στα εισοδήματα των πολιτών.

Ο στόχος είναι στο τέλος της τετραετίας ο κατώτατος μισθός να φτάσει τα 950 ευρώ, ενώ το επόμενο διάστημα θα δρομολογηθούν πρόσθετα μέτρα στο στεγαστικό πεδίο και θα περάσει από το υπουργικό συμβούλιο το εθνικό σχέδιο για το δημογραφικό.

Από την κυβέρνηση υιοθετούν μια διπλή στρατηγική: πρώτον εστιάζουν στα μέτρα που τρέχουν για την στήριξη των νοικοκυριών και δεύτερον εξαπολύουν πυρά στην αντιπολίτευση πως μοιράζει υποσχέσεις χωρίς αντίκρυσμα. Με κεντρικό αφήγημα την ανάγκη για σταθερότητα η Νέα Δημοκρατία επιδιώκει να αυξήσει τα ποσοστά συσπείρωσης της, κοιτώντας προς ένα ακροατήριο που δεν θέλει επιστροφή σε νέες περιπέτειες.

Στο πλαίσιο αυτό επιχειρείται αποδόμηση των επιχειρημάτων Κασσελάκη για την φέτα, το ελαιόλαδο και τη μείωση ΦΠΑ, ενώ επανεφέρεται ο κίνδυνος χρεοκοπίας της χώρας σε περίπτωση εφαρμογής των προτάσεών του αλλά και η σύνδεση του ΣΥΡΙΖΑ με το κόμμα Βελόπουλου, η οποία εκτιμάται πως θα φέρει μνήμες στους πολίτες από την διακυβέρνηση Τσίπρα – Καμμένου.

• Με βαρείς χαρακτηρισμούς η Κυβέρνηση επιτίθεται στον Στέφανο Κασσελάκη ο οποίος σε βίντεο στο tik tok επισκέπτεται σούπερ μάρκετ αναζητώντας φθηνή φέτα των 6,28 ευρώ και με ανάρτηση του συγκρίνει τις τιμές στο ελαιόλαδο σε Ελλάδα και Γερμανία.

«Στον ΣΥΡΙΖΑ, εκτός από αποτυχημένοι λαδέμπορες, αποδεικνύονται και αποτυχημένοι τυρέμπορες και, αντί για σοβαρή αντιπολίτευση, παραμένουν σταθερά πολιτικοί φιδέμπορες» ήταν το πρώτο σχόλιο το οποίο ήρθε από τον Κυβερνητικό εκπρόσωπο ο οποίος σημείωνε πως ο Πρωθυπουργός στη Βουλή συνέκρινε τις τιμές μεταξύ ιδίων ποσοτήτων στην Ελλάδα και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες σε αντίθεση με τον κ.Κασσελάκη ενώ στο δε ζήτημα του ελαιολάδου, ο κ. Κασσελάκης συνέκρινε τιμή μη βιολογικού έξτρα παρθένου ελαιολάδου 500ml στο Βέλγιο με τιμή βιολογικού έξτρα παρθένου ελαιολάδου 750ml στην Ελλάδα.

• Ακολούθησε όμως σε ακόμη πιο υψηλούς τόνους η τοποθέτηση Σκέρτσου ο οποίος χαρακτήρισε τον κ. Κασσελάκη επικίνδυνο και θρασύ «λαοπλάνο παλαιάς κοπής» ο οποίος πιάστηκε με την «γίδα στην πλάτη».

Το Μαξίμου εσκεμμένα στέλνει το μήνυμα στους πολίτες πως ο ΣΥΡΙΖΑ είναι αντιμέτωπος με ιδεολογικά αδιέξοδα και για αυτό το λόγο γίνεται «ουρά» της Ελληνικής Λύσης και του αρχηγού της στην κοροϊδία και τα fake news.

Έτσι ο Πρωθυπουργός στον τελευταίο γύρο περιοδειών του θα επιμείνει πως το τελευταίο πράγμα το οποίο έχει ανάγκη η χώρα είναι ανερμάτιστη και επικίνδυνη αντιπολίτευση η οποία δεν έχει πάρει κανένα από τα σκληρά μαθήματα της κρίσης. «Να μην επιτρέψουμε σε αυτά τα ζιζάνια να ξαναφυτρώσουν στον κήπο μας» δήλωσε μόλις χθες ο Υπουργός Επικρατείας Άκης Σκέρτσος.

Όσον αφορά στις προτάσεις του ΣΥΡΙΖΑ για μείωση του ΦΠΑ σε βασικά αγαθά ο Πρωθυπουργός αναμένεται να τονίσει στις επαφές του με τους πολίτες πως πρόκειται για προτάσεις μη κοστολογημένες οι οποίες στο τέλος της ημέρες δεν πρόκειται να ωφελήσουν τους πολίτες. Ειδικά για τη μείωση του ΦΠΑ που την έχει κάνει «παντιέρα» ο ΣΥΡΙΖΑ, μεταφράζεται σε 2,2 δισ. ευρώ ετησίως συν επιπλέον 2 δισ. από τον μηδενισμό στα βασικά είδη υπογράμμισε σε συνέντευξη του την Κυριακή ο Πρωθυπουργός σημειώνοντας πως ο κ.Κασσελάκης ποντάρει, προφανώς, ότι υπάρχει κόσμος πρόθυμος και πάλι να εξαπατηθεί.

• Την ίδια ώρα το αίτημα της Ελλάδας και άλλων επτά ευρωπαϊκών κρατών για κοινή δράση απέναντι στις αθέμιτες πρακτικές των πολυεθνικών κολοσσών, φαίνεται να κερδίζει έδαφος. Πληροφορίες αναφέρουν ότι η πρόταση που στήριξαν οι οκτώ, βρήκε θετικούς αρκετούς υπουργούς στην τελευταία συνεδρίαση του Συμβουλίου ανταγωνιστικότητας της Ε.Ε. Βέβαια συγκεκριμένες πρωτοβουλίες θα ληφθούν μετά τις ευρωεκλογές, ανάλογα και με τη νέα δυναμική στις Βρυξέλλες.

Έμφαση δίνεται σε ένα θετικό αφήγημα και τονίζονται τα βήματα που έχουν γίνει τα τελευταία χρόνια στο πεδίο της οικονομίας, με έμφαση στην αγορά εργασίας. Είναι χαρακτηριστικό πως στην εβδομαδιαία του ανάρτηση ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε στη δημιουργία 132.352 νέων θέσεων εργασίας τον Απρίλιο (σημειώνοντας πως είναι η καλύτερη επίδοση από το 2001) αλλά και στο γεγονός πως για πρώτη φορά μετά το 2011 ο αριθμός των ανέργων έπεσε κάτω από τις 900.000.

Την ίδια στιγμή αυτό που υπογραμμίζεται από το γαλάζιο στρατόπεδο είναι πως τα κόμματα της αντιπολίτευσης καταθέτουν ακοστολόγητες και ανεφάρμοστες προτάσεις και ξαναθυμούνται τα… λεφτόδεντρα. Είναι χαρακτηριστική χθες η αναφορά του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη σε συνέντευξή του στην Real News πως «είναι σαφές, λοιπόν, ότι ο ΣΥΡΙΖΑ άλλαξε αρχηγό, όμως δεν άλλαξε νοοτροπία. Μένει πιστός στο δόγμα των υποσχέσεων χωρίς αντίκρισμα. Του λαϊκισμού και της ακοστολόγητης ανευθυνότητας.

Στην κυβέρνηση έχουν βάλει τον πήχη στο 33%, που ήταν και το ποσοστό της Νέας Δημοκρατίας στις τελευταίες ευρωεκλογές. Με τις δημοσκοπήσεις να δείχνουν το τελευταίο διάστημα πως έχουν αυξηθεί τα γαλάζια ποσοστά συσπείρωσης, στην Πειραιώς εκτιμούν πως μπορούν να εκλέξουν τουλάχιστον οκτώ -και υπό προϋποθέσεις ακόμα και εννέα – ευρωβουλευτές ανάλογα με το ποσοστά που θα πάρουν και τα άλλα κόμματα.

Των Ανδρέα Μαραθιά, Παναγιώτη Δρίβα

«Συντάξεις ε; 4000 ευρώ σε όλους. 13ος 14ος μισθός… Ας το αντιληφθούμε ότι με τα ίδια προβλήματα παλεύουμε όλοι και μπορούμε να επιμείνουμε μόνο σε ρεαλιστικές λύσεις. Λέτε ότι τα μέτρα της κυβέρνησης είναι αναποτελεσματικά. Όμως τα αναχώματα της Πολιτείας ήταν και συντονισμένα και είχαν συγκεκριμένο αποτύπωμα», πρόσθεσε ο πρωθυπουργός.

«Κάποιος να ενημερώσει τον αρχηγό σας ότι φορολογήσαμε τα υπερκέρδη των εταιρειών ενέργειας», είπε απευθυνόμενος στους βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ και είπε ότι σήμερα οι τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος έπεσαν στα προ κρίσης επίπεδα. «Εμείς εξορθολογήσαμε τις τιμές στο βρεφικό γάλα και απαγορεύσαμε τις προσφορές σε προϊόντα που έχουν ανατιμηθεί», συνέχισε και ανέφερε αναλυτικά και άλλα μέτρα που εφαρμόζει η κυβέρνηση.

Ο κ. Μητσοτάκης αναφέρθηκε και στα περί μειωμένου ΦΠΑ ως αντίδοτο στην ακρίβεια.

«Αυτό το μέτρο δοκιμάστηκε σε άλλες χώρες όπως στην Ισπανία. Δεν πέτυχε. Δείτε τις τιμές στην Ισπανία και συγκρίνετε με την Ελλάδα. Πόσο στοιχίζει το μέτρο; 4 δις τον πρώτο χρόνο και 2,4 δις για κάθε επόμενο χρόνο. Όλα τα μέτρα τα οποία έχετε εξαγγείλει στοιχίζουν στην 4ετία 45,8 δις. Αυτή η πρόταση νόμου πρέπει να κοστολογηθεί από το Γενικό Λογιστήριο. Είναι εδώ η κοστολόγηση. 45 δις την τετραετία στοιχίζουν αυτά που τάζετε. Δεν έχετε μάθει τίποτα από τα λάθη σας. Αυτά που εισηγείστε συνεπάγονται μόνο μία λέξη. Χρεοκοπία και αυτή τη φορά χρεοκοπία χωρίς επιστροφή. Το πάθημα πρέπει να γίνει μάθημα και οι πολιτικές δυνάμεις έχουν χρέος να μην καταφεύγουν σε εύκολα συνθήματα που χαϊδεύουν αυτιά. Όταν βρεθήκατε στην ίδια θέση το 2018 ο αρχηγός σας τι έλεγε; Να σας το θυμίσω; Ότι οι μειώσεις στο ΦΠΑ δεν θα περάσουν ποτέ στους καταναλωτές και είναι αναποτελεσματικές. Τσίπρας – ΣΥΡΙΖΑ χωρίς καρέκλα και Τσίπρας – ΣΥΡΙΧΑ με καρέκλα», ανέφερε δείχνοντας προς τα έδρανα της αξιωματικής αντιπολίτευσης.

• Ο πρωθυπουργός σημείωσε ότι αν ο ΣΥΡΙΖΑ αμφισβητεί αυτή την κοστολόγηση να την πάει στο γραφείο προϋπολογισμού της Βουλής.

«Δεν μπορείτε να τάζετε λαγούς με πετραχήλια χωρίς απάντηση. Κοροϊδεύετε τον ελληνικό λαό. Άκουσα και τον αρχηγό σας ότι φέρνει φρέσκο αέρα αλλά φοβάμαι ότι είναι αέρας κοπανιστός», πρόσθεσε.

ΣΥΡΙΖΑ: Το ΓΛΚ επιβεβαιώνει την κοστολόγηση του προγράμματος μας

Ωστόσο ειδικά για τα μέτρα της ακρίβειας, σύμφωνα με πηγές του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης,  το ΓΛΚ επιβεβαιώνει σχεδόν πλήρως την κοστολόγηση του ΣΥΡΙΖΑ και διαψεύδει αυτή του Υπουργείου Οικονομικών, καθώς ο ΣΥΡΙΖΑ μιλά 2,6 δισ. εμείς, 2,7 το δισ. το ΓΛΚ και 4,2 δισ. το Υπουργείο Οικονομικών.

• Η διαφορά που προκύπτει κατά τον ΣΥΡΙΖΑ είναι διότι το ΓΛΚ προσθέτει στο 2024 τη μείωση του ΦΠΑ από το 24% στο 21%, που στην πρόταση νόμου του ΣΥΡΙΖΑ ξεκινά το νωρίτερο από 1/1/2025, ήτοι μετά την ολοκλήρωση του μέτρου του μηδενισμού του ΦΠΑ στα βασικά είδη.

Επίσης δεν προσμετρά και δεν συμπεριλαμβάνει καθόλου τα έσοδα ύψους 3,2 δισ. από την επιβολή έκτακτης εισφοράς 90% στα υπερκέρδη των τραπεζών, διυλιστηρίων και εταιρειών ενέργειας για το 2023, που προτείνει ο ΣΥΡΙΖΑ.

Να σημειωθεί ότι από του βήματος της Βουλή ο πρόεδρος της ΚΟ Σωκράτης Φάμελλος τόνισε “Ευχαρίστως να μετρηθούμε κύριε Μητσοτάκη. Καλωσορίζουμε τις εκθέσεις ΓΛΚ . Στην πρόταση της ακρίβειας προσέθεσε το ΓΛΚ τα άμεσα μέτρα του 2024 με τα μόνιμα του 2025. Και στο φορολογικό δεν προσέθεσε στην ενιαία φορολόγηση όλα τα εισοδήματα ιδιαίτερα στη μεγάλη κλίμακα όπου αυξάνουν οι συντελεστές! Αλλά είναι μία πολύτιμη συνεισφορά και ευχαρίστως να δώσουμε τις απαραίτητες διευκρινήσεις στα στελέχη του ΓΛΚ.”.

Και επισήμανε “Διαβάστε καλά και ξανά τις εκθέσεις του ΓΛΚ. Τους δικούς σας υπουργούς διαψεύδει και επ ουδενί δεν βγαίνουν τα 40 δισεκ. Και μετά ελάτε να μειώσουμε το ΦΠΑ και τον ΕΦΚ, όπως λέει και η ΕΕ, και να διευκρινήσουμε και κάτι για τη χρεωκοπία της χώρας: Δεν μπορείτε να αλλάξετε την ιστορία. Ο ΣΥΡΙΖΑ και ο Αλέξης Τσίπρας ήταν η κυβέρνηση που επανέφερε τη δημοσιονομική σταθερότητα, Τους θετικούς ρυθμούς, τα χαμηλά επιτόκια, πάνω στα οποία εσείς τώρα κάνετε πλιάτσικο.”.

Νωρίτερα πυρά κατά της κυβέρνησης εξαπέλυσε από το περιστύλιο της Βουλής ο Νίκος Παππάς ενόψει της συζήτησης σε επίπεδο πολιτικών αρχηγών για την ακρίβεια και αισχροκέρδεια που μαστίζει την ελληνική κοινωνία. Ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος και τομεάρχης Οικονομικών και Οικονομίας του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ μεταξύ άλλων χαρακτήρισε τον Κυριάκο Μητσοτάκη “αρχιτέκτονα της ακρίβειας που λεηλατεί τα χαμηλά εισοδήματα” και σχολίασε με αιχμητό τρόπο “η κυβέρνηση στρεψοδικεί δια της κοστολόγησης γιατί θέλει να κρύψει ότι αρνείται να φορολογήσει τα υπερκέρδη. Να επιστρέψει στην κοινωνία τα υπερ πλεονάσματα και να μειώσει τους έμμεσους φόρους”.

Και υπογράμμισε ότι  η κυβέρνηση Μητσοτάκη “έβαλε το ΓΛΚ να κοστολογήσει το πρόγραμμα του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, ενώ το χθεσινό νομοσχέδιο του Κώστα Σκρέκα ήταν απόλυτα ακοστολόγητο” και πρόσθεσε “τα νούμερα που διαβάζουμε από το πρωί ότι θα εκστομίσει ο κος Μητσοτάκης για το πρόγραμμά μας, δεν έχουν καμία σχέση με την πραγματικότητα”.

Η έκθεση του ΓΛΚ

Ο κ. Στέφανος Κασσελάκης παρουσιάζοντας τις συγκεκριμένες προτάσεις του τον περασμένο Μάρτιο υποστήριζε ότι η δημοσιονομική δαπάνη των μέτρων ανέρχεται σε 3,243 δισ. ευρώ.

Η έκθεση του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους σημειώνει ότι η επιβάρυνση για τα δημόσια ταμεία θα είναι σχεδόν διπλάσια.

Πιο αναλυτικά, η έκθεση αναφέρει: «Από τις προτεινόμενες διατάξεις προκαλούνται σε βάρος του κρατικού προϋπολογισμού και του προϋπολογισμού φορέων της Γενικής Κυβέρνησης, κατά περίπτωση, τα ακόλουθα οικονομικά αποτελέσματα:

– Ετήσια απώλεια εσόδων ύψους 70 εκατ. ευρώ, περίπου από την υπαγωγή της παράδοσης νερού στον υπερμειωμένο συντελεστή (6%) Φ.Π.Α., καθώς και από την υπαγωγή των πάγιων τελών ύδρευσης και των δικαιωμάτων χρήσης υπονόμων στον μειωμένο συντελεστή (13%) Φ.Π.Α.. (άρθρο 5 παρ. 5)

– Ετήσια απώλεια εσόδων λόγω της μόνιμης μείωσης των συντελεστών Φ.Π.Α.. Το ύψος της εν λόγω απώλειας εκτιμάται στο ποσό των 2,2 δισ. ευρώ, περίπου για το έτος 2025 και στο ποσό των 2,4 δισ. ευρώ, περίπου, από το έτος 2026 και μετά.

– Απώλεια εσόδων ύψους 900 εκατ. ευρώ, περίπου από την θέσπιση μηδενικού συντελεστή Φ.Π.Α. για τα οριζόμενα αγαθά (κρέατα, γάλα, λαχανικά, δημητριακά, άμυλα, ελαιόλαδο, είδη για την βρεφική ασφάλεια και προστασία κ.λπ. των αναφερόμενων δασμολογικών κλάσεων) για ένα εξάμηνο. Σε περίπτωση χρονικής επέκτασης του μέτρου, η απώλεια ανέρχεται σε 1,8 δισ. ευρώ κατ’ έτος.

Απώλεια εσόδων συνολικού ύψους 1,6 δισ. ευρώ, περίπου από τη μείωση των συντελεστών του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στα οριζόμενα πετρελαιοειδή προϊόντα για ένα έτος.

Ενδεχόμενη απώλεια εσόδων από την τυχόν παράταση των μειωμένων συντελεστών του Ε.Φ.Κ. στα οριζόμενα πετρελαιοειδή προϊόντα πέραν του έτους.

Ενδεχόμενη απώλεια εσόδων από Φ.Π.Α. και Φόρο Εισοδήματος Νομικών Προσώπων από: τη θέσπιση ανώτατου περιθωρίου μικτού κέρδους σε τρόφιμα, βιομηχανικά αγαθά και αγροεφόδια, τη θέσπιση ανώτατου περιθωρίου μικτού κέρδους στην διύλιση πετρελαίου κ.λπ. για ένα έτος, την ειδική έκπτωση στη διάθεση προϊόντων ηλεκτρικής ενέργειας για τους οριζόμενους δικαιούχους αγρότες και κτηνοτρόφους και την παράταση, για το δεύτερο εξάμηνο του τρέχοντος έτους, των διατάξεων της παρ. 1 του άρθρου 54 του ν. 5045/2023 (περί ανώτατου περιθωρίου μικτού κέρδους), καθώς και τη διεύρυνση του πεδίου εφαρμογής αυτών (προσθήκη της εμπορικής διάθεσης λιπασμάτων και ζωοτροφών σε επαγγελματίες αγρότες, κτηνοτρόφους και συνεταιριστικές ομάδες και συνεταιρισμούς αυτών).

Απώλεια ίδιων εσόδων του Ο.Α.Σ.Α. και του Ο.Α.Σ.Θ., εκτιμώμενου συνολικού ύψους 50 εκατ. ευρώ, λόγω της μείωσης των τιμών των καρτών απεριορίστων διαδρομών».

Πάντως, το ΓΛΚ αναφέρει ότι το ύψος των εσόδων από τα προτεινόμενα αντίμετρα του ΣΥΡΙΖΑ δεν μπορούν να υπολογιστούν, καθώς εξαρτώνται από την πορεία των κερδών των επιχειρήσεων.