Η Εθνική Στρατηγική για τη Στεγαστική Πολιτική, η οποία έχει τεθεί σε δημόσια διαβούλευση, αποτελεί τον πρώτο ολοκληρωμένο οδικό χάρτη για την αντιμετώπιση των στεγαστικών προκλήσεων της χώρας. Αποτυπώνει την υφιστάμενη κατάσταση στην αγορά κατοικίας, αναλύει τις τάσεις και τις προκλήσεις που καταγράφονται στην Ελλάδα και την Ευρώπη και διαμορφώνει ένα συνεκτικό πλαίσιο κατευθύνσεων για την ανάπτυξη της στεγαστικής πολιτικής τα επόμενα χρόνια.

Ως προς το ζήτημα του πλαφόν στα ενοίκια, το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας αποσαφηνίζει: δεν εξετάζεται και δεν προτίθεται να εφαρμοστεί οποιοδήποτε σύστημα διοικητικού καθορισμού ή ανώτατου ορίου στις τιμές των μισθώσεων.

Η διεθνής εμπειρία από χώρες που υιοθέτησαν παρεμβάσεις αυτού του τύπου είναι σύνθετη και τα αποτελέσματα συχνά αμφιλεγόμενα. Σε αρκετές περιπτώσεις έχουν καταγραφεί παρενέργειες, όπως η μείωση της προσφοράς κατοικιών προς ενοικίαση, η αναστολή επενδύσεων στην κατοικία και η επιδείνωση της ποιότητας του διαθέσιμου οικιστικού αποθέματος.

Επιπλέον, η ελληνική στεγαστική αγορά παρουσιάζει ιδιαίτερα χαρακτηριστικά που καθιστούν τέτοιου είδους παρεμβάσεις ακόμη πιο προβληματικές. Είναι ενδεικτικό ότι το μέσο δηλωμένο μίσθωμα στα δεδομένα της φορολογικής διοίκησης παραμένει σε επίπεδα που δεν αντανακλούν πλήρως την πραγματική εικόνα της αγοράς, γεγονός που καταδεικνύει την έκταση του φαινομένου της υποδήλωσης μισθωμάτων. Υπό αυτές τις συνθήκες, η επιβολή διοικητικών περιορισμών θα μπορούσε να ενισχύσει περαιτέρω την αδήλωτη οικονομία αντί να αντιμετωπίσει το πρόβλημα της προσιτής στέγασης.

Σε κάθε περίπτωση, η θέσπιση ρυθμιζόμενου ενοικίου στο πλαίσιο της κοινωνικής κατοικίας δεν πρέπει να συγχέεται με την επιβολή πλαφόν σε ιδιωτικά ακίνητα.

Η κυβερνητική πολιτική για τη στέγαση επικεντρώνεται στην αύξηση της προσφοράς κατοικιών, στην αξιοποίηση κλειστών ακινήτων, στην ενίσχυση της κοινωνικής και προσιτής κατοικίας, στη διευκόλυνση της πρόσβασης των νέων σε ιδιόκτητη κατοικία και στη στήριξη των ενοικιαστών μέσω στοχευμένων μέτρων. Η αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης απαιτεί διαρθρωτικές παρεμβάσεις που αυξάνουν το διαθέσιμο στεγαστικό απόθεμα και όχι διοικητικό καθορισμό τιμών.

Σημαντική αλλαγή φέτος αφορά ακίνητα σε περίπου 13.000 μικρούς οικισμούς σε όλη τη χώρα. Για κύριες κατοικίες σε περιοχές έως 1.500 κατοίκων –ή έως 1.700 σε παραμεθόριες περιοχές όπως ο Έβρος και η Δυτική Μακεδονία– ο ΕΝΦΙΑ μειώνεται κατά 50%, ενώ από το 2027 προβλέπεται πλήρης κατάργηση του φόρου για τα συγκεκριμένα ακίνητα, εφόσον η αντικειμενική τους αξία δεν υπερβαίνει τις 400.000 ευρώ.

Παράλληλα, από τη Δευτέρα 16 Μαρτίου ξεκινά η υποβολή των φορολογικών δηλώσεων για τα εισοδήματα του 2025, με σειρά παρεμβάσεων που οδηγούν σε φορολογικές ελαφρύνσεις. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται η μεσοσταθμική μείωση των τεκμηρίων διαβίωσης κατά περίπου 30%, που αφορά περίπου 500.000 φορολογούμενους.

Μειώσεις καταγράφονται επίσης στα τεκμήρια κατοικιών, ανάλογα με την τιμή ζώνης, καθώς και στα τεκμήρια για Ι.Χ., τα οποία πλέον υπολογίζονται με βάση τις εκπομπές CO₂ και όχι τον κυβισμό. Αντίστοιχη μείωση ισχύει και για τα τεκμήρια σκαφών αναψυχής.

Παράλληλα, μειώνεται κατά 50% το ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα για ελεύθερους επαγγελματίες που δραστηριοποιούνται σε μικρούς οικισμούς, ενώ θεσπίζεται για πρώτη φορά τριετής απαλλαγή από το τεκμαρτό εισόδημα για αυτοαπασχολούμενες νέες μητέρες.

Οι παρεμβάσεις αυτές στοχεύουν στη μείωση των φορολογικών βαρών και στην ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών σε μια περίοδο που η ακρίβεια εξακολουθεί να πιέζει την οικονομία. Παράλληλα, από την 1η Απριλίου αναμένεται νέα αύξηση του κατώτατου μισθού, η οποία θα επηρεάσει θετικά σειρά επιδομάτων και αποδοχών στον ιδιωτικό και δημόσιο τομέα.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες, πρόκειται για ένα σπίτι, ένα κτήμα μεγάλης αξίας και ένα μικρότερο αγροτεμάχιο, τα οποία φέρονται να προορίζονταν προς πώληση μετά τις δολοφονίες της 5ης Οκτωβρίου.

Παράλληλα, οι Αρχές είχαν ενδείξεις ότι ο 33χρονος ήρθε σε επαφή με συμβολαιογράφο για να επαναφέρει και άλλα περιουσιακά στοιχεία του θύματος, γεγονός που ενίσχυσε τον φόβο διαφυγής στο εξωτερικό και κατέστησε αναγκαία την άμεση παρέμβαση.

Όπως αποκαλύπτει η Real, οι συλλήψεις του ανιψιού και δύο ακόμη προσώπων, που κατηγορούνται ως ηθικοί αυτουργοί, κρίθηκαν από τις Αρχές εξαιρετικά επείγουσες, καθώς πολλά σημεία της υπόθεσης παραμένουν ασαφή.

Στο μικροσκόπιο της έρευνας βρίσκονται και δύο γυναίκες, με τη μία να φέρεται να έχει κεντρικό ρόλο.

Η Κατερίνα Φραγκάκη, συνήγορος της Αμαλία Τομαρά, ανιψιάς του 68χρονου ιδιοκτήτη, επισημαίνει ότι η υπεράσπιση ζητά εδώ και καιρό πραγματογνωμοσύνη – παράσταση στον τόπο του εγκλήματος: «Εμείς επιμένουμε στην πραγματικότητα παράσταση στον τόπο του εγκλήματος, αλλά έχουμε κατάθεση και σχετικό αίτημα εδώ και μεγάλο χρονικό διάστημα. Έπρεπε ήδη να έχει πραγματοποιηθεί για να ρίξει φως στα σκοτεινά σημεία της υπόθεσης».

Ιδιαίτερη βαρύτητα στη δικογραφία έχουν βιντεοληπτικά δεδομένα που καταγράφουν κινήσεις του 33χρονου, καθώς και στοιχεία για τη διαδρομή και τη συμπεριφορά δύο 22χρονων που φέρονται να εμπλέκονται. Οι Αρχές έχουν αναλύσει υλικό από περίπου 3.000 κάμερες ασφαλείας, ενώ αναμένονται ακόμη δύο εντάλματα για την ολοκλήρωση της ανακριτικής διαδικασίας.

Η υπόθεση φέρνει στο φως σχέδιο εξόντωσης του θείου, το οποίο –κατά την υπεράσπιση– «επεξεργαζόταν συνεχώς εδώ και χρόνια».

Η ζωή χαρισάμενη που ζούσε, αφορούσε μια πέτρινη, ανεξάρτητη βίλα έξι υπνοδωματίων του 17ου αιώνα, αξίας 1,3 εκατομμυρίων λιρών στην περιζήτητη περιοχή Lane Head, στο Ryton του Tyne-and-Wear, και δεν του έλειπαν οι μεγαλύτερες επώνυμες μάρκες σχεδιαστών.

Μια έρευνα της Βορειοανατολικής Περιφερειακής Μονάδας Δίωξης Οργανωμένου Εγκλήματος σχετικά με τα κέρδη του διαπίστωσε ότι ο Μίλερ είχε ανοίξει πολυάριθμους τραπεζικούς λογαριασμούς, συμπεριλαμβανομένων σχεδόν μισής ντουζίνας με έδρα το εξωτερικό στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, και είχε δημιουργήσει ένα «εντυπωσιακό» χαρτοφυλάκιο ακινήτων στο Γκέιτσχεντ και το Νιούκαστλ.

Στον τακτικό έλεγχο τον Απρίλιο του 2016, τους παρουσιάστηκαν διάφορα τιμολόγια, αλλά οι έλεγχοι αργότερα αποκάλυψαν ότι ήταν πλαστά. Η απάτη διαπράχθηκε μέσω των τριών μηχανολογικών εταιρειών του, της MGM Precision Limited, της Precision Engineers και της SLM Engineering.

Περαιτέρω έρευνες διαπίστωσαν ότι ο Μίλερ πλαστογραφούσε τιμολόγια και υπέβαλε ψευδείς φορολογικές δηλώσεις ΦΠΑ, ανακτώντας παράνομα 1.055.294,51 λίρες από τις τρεις εταιρείες του εισπράττοντας επιστροφές από το δημόσιο ταμείο.

Συνολικά, σύμφωνα με τις αρχές, απέκτησε παράνομα 5.952.339,57 λίρες μέσω απάτης στον ΦΠΑ, τον φόρο εισοδήματος και την εθνική ασφάλιση σε διάστημα οκτώ ετών, από τον Μάιο του 2008 έως τον Μάιο του 2016. Έκλεψε επίσης 4.897.045,06 λίρες από τον φόρο εισοδήματος και τις εισφορές εθνικής ασφάλισης από τους υπαλλήλους του στην MGM, βάζοντας τα χρήματα στην τσέπη του αντί να τα καταθέσει στην HMRC.

Μετά την καταδίκη του, κατασχέθηκαν πολλά είδη πολυτελείας αξίας άνω των 237.000 λιρών, καθώς και 35.000 λίρες σε μετρητά.  Έχασε 53 αντικείμενα, όπως σαμπάνια υψηλής ποιότητας, ρολόγια Rolex, επώνυμα ρούχα, υπερσύγχρονα ηλεκτρικά είδη και ακριβό αθλητικό εξοπλισμό, βάσει των εξουσιών του Νόμου περί Εσόδων από Εγκληματικές Δραστηριότητες.

Η δίκη άρχισε τον Οκτώβριο του 2018 αλλά  Μίλερ καταδικάστηκε το 2019 σε πάνω από 8 και 4 μήνες ποινή φυλάκισης για απάτη στα δημόσια έσοδα και απάτη στον ΦΠΑ. Kαταδικάστηκε από το Δικαστήριο του Νιούκαστλ τον Φεβρουάριο του 2019, όπου του απαγορεύτηκε επίσης να γίνει διευθυντής εταιρείας για εννέα χρόνια.

Γύρω στα 3,5 εκατομμύρια λίρες από τα περιουσιακά του στοιχεία δεσμεύτηκαν. Αμετανόητος προσπάθησε να εξαπατήσει τις αρχές μεταφέροντας 50.000 λίρες σε έναν λογαριασμό με έδρα το Ντουμπάι, αλλά συνελήφθη και καταδικάστηκε σε εξάμηνη φυλάκιση για περιφρόνηση δικαστηρίου.

Ο Μίλερ δεν ενορχήστρωσε μόνος του την απάτη του. Τον βοήθησε ο Ντάνιελ ΜακΝτόναλντ, από το Ντιουκς Μέντοου του Νιούκαστλ, ο οποίος εργαζόταν για τις εταιρείες του. Ο McDonald θα παρείχε στον Miller πρότυπα τιμολογίων τα οποία είχαν τροποποιηθεί για να υποβάλλονται ψευδείς αιτήσεις επιστροφής ΦΠΑ. Ο συνεργάτης του καταδικάστηκε επίσης για απάτη στα δημόσια έσοδα και απάτη στον ΦΠΑ κι όφειλε να εκτίσει ποινή φυλάκισης τριών ετών.

Μιλώντας η Σέριλ Μπαρ, Αναπληρώτρια Διευθύντρια της Υπηρεσίας Διερεύνησης Απάτης της HMRC, χαρακτήρισε την απάτη ως «σοκαριστική και διαρκή επίθεση στο φορολογικό σύστημα». Όπως εξήγησε, τα «χρήματα που έκλεψαν ήταν ισοδύναμα με τους μισθούς 292 νέων αστυνομικών για ένα χρόνο».

«Μας προξενεί εντύπωση ότι η επιστολή σας για τα δημοτικά τέλη απευθύνεται μόνο στον δήμο Αθηναίων και όχι στην Κεντρική Ένωση Δήμων και Κοινοτήτων ή ακόμη και στην Περιφερειακή Ένωση Δήμων Αττικής.

Ως φαίνεται το ενδιαφέρον σας εξαντλείται στα ακίνητα μόνο εντός των ορίων του δήμου Αθηναίων», σημειώνει.

Σε κάθε περίπτωση, συμπληρώνει, «θα ήταν χρήσιμη η συζήτηση και η συνεργασία μας» για τα ακίνητα στην Αθήνα.

Ιδιαίτερα για τα εξής θέματα:

1. Πώς θα ανοίξουν τα χιλιάδες κλειστά διαμερίσματα.
2. Πώς θα υπάρξουν αποτελεσματικοί κανόνες στη βραχυχρόνια μίσθωση.

«Θέματα αναγκαία προκειμένου να ομαλοποιηθεί η πρόσβαση στη στέγη, η οποία έχει γίνει είδος πολυτελείας και όχι μόνο για τα ευάλωτα νοικοκυριά».

3. Τι θα γίνει με τις υπέρμετρες αυξήσεις των ενοικίων των ακινήτων, πράγμα που αποτελεί καίριο πλήγμα στο βιοτικό επίπεδο των νοικοκυριών και των επαγγελματιών.

«Περιμένουμε επίσης να ζητήσετε από την κυβέρνηση να μεταφερθούν στους δήμους τα έσοδα από το τέλος ανθεκτικότητας που εισπράττει και από τους πελάτες των μελών σας που διαμένουν σε καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης. Προκειμένου οι πόλεις να βελτιώσουν τις υποδομές τους και τις υπηρεσίες τους. Κάτι που ισχύει σε όλες τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

Η ανταπόκρισή σας σε αυτά τα θέματα, θα αποδείξει το ενδιαφέρον σας για τους πολίτες», αναφέρει ο κ. Δούκας.

Πιο αναλυτικά, το Μαϊάμι εμφανίζει τον υψηλότερο κίνδυνο φούσκας μεταξύ των πόλεων της μελέτης. Υψηλός κίνδυνος φούσκας παρατηρείται επίσης στο Τόκιο και τη Ζυρίχη. Αυξημένος κίνδυνος είναι εμφανής σε Λος Άντζελες, Γενεύη, Άμστερνταμ, καθώς και στο Ντουμπάι, το οποίο μάλιστα, μαζί με τη Μαδρίτη, σημείωσε τη μεγαλύτερη αύξηση κινδύνου σε σχέση με την προηγούμενη έκδοση της εν λόγω μελέτης.

Ο κίνδυνος φούσκας είναι μέτριος σε Σίδνεϊ, Βανκούβερ και Τορόντο. Η Μαδρίτη, η Φρανκφούρτη και το Μόναχο ανήκουν επίσης στην ομάδα μέτριου κινδύνου. Σύμφωνα με τον δείκτη, το Λονδίνο, το Παρίσι και το Μιλάνο αντιμετωπίζουν χαμηλό κίνδυνο φούσκας. Εκτός Ευρώπης, το Χονγκ Κονγκ, το Σαν Φρανσίσκο, η Νέα Υόρκη και το Σάο Πάολο βρίσκονται στην ίδια κατηγορία, με το Σάο Πάολο να παρουσιάζει τον χαμηλότερο κίνδυνο από όλες τις πόλεις υπό ανάλυση.

Οι παγκόσμιες αγορές κατοικίας συνέχισαν να επιβραδύνονται κατά μέσο όρο. Ο Matthias Holzhey, επικεφαλής συντάκτης της μελέτης στο Chief Investment Office της UBS Global Wealth Management, εξηγεί: «Η ευρεία έξαρση έχει υποχωρήσει, με τον μέσο κίνδυνο φούσκας στις μεγάλες πόλεις να μειώνεται για τρίτη συνεχόμενη χρονιά».

Οι πόλεις που επισημάνθηκαν με υψηλό κίνδυνο φούσκας το 2021, όπως η Φρανκφούρτη, το Παρίσι, το Τορόντο, το Χονγκ Κονγκ ή το Βανκούβερ, κατέγραψαν μέση μείωση πραγματικών τιμών σχεδόν 20% από τα υψηλά τους, λόγω της αύξησης των επιτοκίων τα χρόνια που ακολούθησαν. Συγκριτικά, οι πραγματικές τιμές σε πόλεις με μικρότερες ανισορροπίες μειώθηκαν περίπου κατά 5% κατά μέσο όρο.

Ωστόσο, ορισμένες πόλεις ξεφεύγουν από τη συγκεκριμένη αυτή τάση. Τα τελευταία πέντε χρόνια, το Ντουμπάι και το Μαϊάμι ήταν πρωτοπόροι με μέση αύξηση πραγματικών τιμών περίπου 50%. Ακολούθησαν το Τόκιο και η Ζυρίχη, με αύξηση 35% και σχεδόν 25%. Σε σύγκριση όμως με πέρυσι, η Μαδρίτη ήταν εκείνη που σημείωσε τη μεγαλύτερη αύξηση πραγματικών τιμών από όλες τις πόλεις που αναλύθηκαν, με άνοδο 14%.

Η μειωμένη οικονομική δυνατότητα απόκτησης αυξάνει τον κίνδυνο ρύθμισης

Το Χονγκ Κονγκ αποτελεί την λιγότερο προσιτή -σε τιμές- πόλη της μελέτης, απαιτώντας περίπου 14 χρόνια εισοδήματος για την αγορά ενός διαμερίσματος 60 τ.μ. Οι τιμές έχουν επίσης αποσυνδεθεί από τα τοπικά εισοδήματα στο Τόκιο, το Παρίσι και το Λονδίνο, καθώς ο δείκτης τιμής προς εισόδημα εκεί υπερβαίνει το 10. Συνολικά, για έναν εξειδικευμένο εργαζόμενο, ο οικονομικά προσιτός χώρος διαβίωσης είναι κατά μέσο όρο περίπου 30% μικρότερος από το 2021.

Όταν η ιδιοκτησία γίνεται υπερβολικά ακριβή για τους πολίτες, συχνά εισάγονται πρόσθετες ρυθμίσεις. Ο Maciej Skoczek, συγγραφέας της μελέτης στο Chief Investment Office της UBS Global Wealth Management, επισημαίνει: «Αυστηρότεροι κανόνες, από νέους φόρους έως απαγορεύσεις αγοράς και μέτρα ελέγχου ενοικίων, έχουν μειώσει την ελκυστικότητα αγορών που κάποτε ήταν περιζήτητες, όπως το Βανκούβερ, το Σίδνεϊ, το Άμστερνταμ, το Παρίσι, η Νέα Υόρκη, και το Λονδίνο».

Παρόλα αυτά, η συνεχιζόμενη – και πιθανώς μη βιώσιμη – αύξηση του δημόσιου χρέους θα μπορούσε να δώσει νέα ώθηση στην αγορά ακινήτων τα επόμενα χρόνια. Σε περίοδο χρηματοπιστωτικής καταστολής, αυξάνεται η ζήτηση για περιουσιακά στοιχεία με θετικές πραγματικές αποδόσεις, όπως τα ακίνητα. Βραχυπρόθεσμα, αναμένεται οι κεντρικές τράπεζες να μειώσουν τα επιτόκια έως το 2026, μειώνοντας σταδιακά το πραγματικό κόστος χρηματοδότησης. Τέλος, η περιορισμένη προσφορά στα περισσότερα αστικά κέντρα στηρίζει περαιτέρω τις αυξήσεις τιμών.

Μαϊάμι

Τα τελευταία 15 χρόνια, το Μαϊάμι σημείωσε τη μεγαλύτερη εκτίμηση πραγματικών τιμών κατοικιών από όλες τις πόλεις της μελέτης, με αύξηση άνω του 5% ετησίως. Ωστόσο, η άνθηση έχει ‘παγώσει’ τα τελευταία τέσσερα τρίμηνα, με την αύξηση των τιμών να επιβραδύνεται αισθητά. Το απόθεμα κατοικιών έχει ανακάμψει και η πίεση πώλησης αυξάνεται λόγω της ανόδου των εξόδων συντήρησης και ασφάλισης. Παρ’ όλα αυτά, η διεθνής ζήτηση – ιδιαίτερα από τη Λατινική Αμερική – παραμένει ισχυρή, ειδικά στον τομέα των πολυτελών παραθαλάσσιων διαμερισμάτων.

Τόκιο

Οι πραγματικές τιμές κατοικιών είναι περίπου 35% υψηλότερες από εκείνες που ίσχυαν πριν από πέντε έτη, ενώ τα πραγματικά ενοίκια και εισοδήματα έχουν αυξηθεί μόνο κατά λίγες μονάδες. Η αύξηση του πληθυσμού του Τόκιο οφείλεται όλο και περισσότερο στη διεθνή μετανάστευση, γεγονός που ενισχύει και τη ζήτηση για κατοικίες ως επένδυση από το εξωτερικό. Καθώς οι τιμές κατοικιών στο Τόκιο συνεχίζουν να ξεπερνούν τον εθνικό μέσο όρο, η δυνατότητα απόκτησης ακινήτου επιδεινώνεται περαιτέρω. Η αύξηση της συμμετοχής των γυναικών στην αγορά εργασίας – στηρίζοντας τα οικογενειακά εισοδήματα – δεν μπορεί να αντισταθμίσει τη μείωση του ενεργά εργασιακού πληθυσμού, γεγονός που επιβαρύνει τις μακροπρόθεσμες προοπτικές.

Ζυρίχη

Οι τιμές αγοράς κατοικιών είναι πλέον 60% υψηλότερες από πριν δέκα χρόνια, με τις αξίες των κατοικιών να αυξάνονται δύο φορές πιο γρήγορα από τα ενοίκια και πέντε φορές πιο γρήγορα από τα εισοδήματα. Τα υψηλά επίπεδα τιμών στην πόλη συνεχίζουν να ωθούν τη ζήτηση προς πιο προσιτούς προαστιακούς δήμους. Η Ζυρίχη έχει τον υψηλότερο δείκτη τιμής προς ενοίκιο μεταξύ των πόλεων της μελέτης, αποζημιώνοντας ελάχιστα τους επενδυτές για μακροπρόθεσμους κινδύνους. Εντούτοις, δεν διαφαίνεται σημείο καμπής στην αγορά κατοικίας, καθώς το κόστος χρηματοδότησης παραμένει χαμηλό και η Ζυρίχη συνεχίζει να προσελκύει σταθερή ροή διεθνών εταιρειών.

Ντουμπάι

Από τα μέσα του 2023, οι πραγματικές τιμές έχουν αυξηθεί σε διψήφια νούμερα και είναι πλέον 50% υψηλότερες από εκείνες πριν από πέντε έτη – άλλωστε, αυτή είναι και η μεγαλύτερη αύξηση μεταξύ όλων των πόλεων της μελέτης. Ως αποτέλεσμα, ο κίνδυνος φούσκας στην αγορά κατοικίας έχει αυξηθεί για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά έχοντας φτάσει σε υψηλό επίπεδο. Τα εισοδήματα δεν συμβαδίζουν με τις τιμές των κατοικιών, καθώς ο πληθυσμός του Ντουμπάι έχει αυξηθεί σχεδόν 15% από το 2020, με την έκρηξη της μετανάστευσης να περιορίζει την προσφορά κατοικιών. Επιπλέον, οι άδειες οικοδομής δείχνουν ότι η ανοικοδόμηση δύναται να φτάσει τα επίπεδα του 2017, ενώ εντείνεται ο ανταγωνισμός με το Αμπού Ντάμπι και το Ριάντ για επενδύσεις σε ακίνητα από το εξωτερικό.

Λονδίνο

Οι πραγματικές τιμές κατοικιών είναι περίπου 20% κάτω από το προηγούμενο υψηλό του 2016 και 5% κάτω από το υψηλό της φούσκας του 2007. Ο κίνδυνος φούσκας στην αγορά κατοικίας συνέχισε να μειώνεται τον τελευταίο χρόνο και έχει πέσει από υψηλό το 2016 σε χαμηλό σήμερα. Οι νέες κατασκευές βρίσκονται σε ιστορικά χαμηλά, διατηρώντας την ανοδική πίεση στα ενοίκια. Η ζήτηση από το εξωτερικό για ακίνητα στο Λονδίνο ανακάμπτει, με τη χαμηλή στερλίνα και το διεθνές κύρος της πόλης να συνεχίζουν να προσελκύουν ξένα κεφάλαια. Παρ’ όλα αυτά, οι αγοραστές υψηλής κατηγορίας παραμένουν επιφυλακτικοί, καθώς οι επιβαρύνσεις και η λιγότερο ευνοϊκή φορολογική μεταχείριση για μη κατοίκους περιορίζουν τη ζήτηση.

Φρανκφούρτη

Οι πραγματικές τιμές ακινήτων έχουν σταθεροποιηθεί μετά από πολυετή πτώση, παραμένοντας περίπου 20% κάτω από το υψηλό του 2022. Οι ανισορροπίες της αγοράς έχουν μειωθεί και ο κίνδυνος φούσκας έχει πέσει από υψηλό σε μέτριο. Η ισχυρή ανάπτυξη του χρηματοοικονομικού τομέα στηρίζει τη ζήτηση για κατοικίες στην περιοχή. Τα ενοίκια έχουν συμβαδίσει με τον πληθωρισμό τα τελευταία χρόνια και αναμένεται να αυξηθούν περαιτέρω τους επόμενους τριμήνους. Συνολικά, οι προοπτικές της αγοράς κατοικίας της Φρανκφούρτης είναι θετικές, με τη χαμηλή προσφορά να στηρίζει τόσο τις τιμές όσο και τα ενοίκια.

Η ΕΤΑΔ εξηγεί πως τα ακίνητα αυτά, που προτάσσει στον τωρινό διαγωνισμό έχουν περιέλθει στο χαρτοφυλάκιό της και χρήζουν άμεσων και σημαντικών παρεμβάσεων. Οι φθορές τουλάχιστον στα δυο απ΄ αυτά τα κτήρια στην Αργολίδα και στον Έβρο είναι κάτι παραπάνω από εμφανείς.

Στο πλαίσιο αυτό, βρίσκονται σε εξέλιξη τρεις διαγωνισμοί που αφορούν εμβληματικά ακίνητα σε διαφορετικές περιοχές της χώρας. Ειδικότερα:

 Στην Παλιά Πόλη του Ναυπλίου είναι σε εξέλιξη διαγωνισμός για τη μακροχρόνια εκμίσθωση ιστορικού ακινήτου, που προσφέρεται για τουριστική ή εμπορική αξιοποίηση, με στόχο την αναβίωση της περιοχής και την τόνωση της τοπικής αγοράς.

 Στην Αλεξανδρούπολη, η ΕΤΑΔ διαθέτει προς πώληση διώροφο διατηρητέο κτίριο με υπόγειο σε κεντρικό σημείο κοντά στο λιμάνι. Πρόκειται για ένα εμβληματικό ακίνητο με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και υψηλή επενδυτική αξία.
 Στον Άγιο Νικόλαο Λασιθίου έχει προκηρυχθεί διαγωνισμός για την πώληση τετραώροφου πρώην ξενοδοχείου Γ’ τάξης, δυναμικότητας 25 δωματίων, στην οδό Ιδομενέως 6, σε κεντρική θέση κοντά στην παραλία. Το ακίνητο, θεωρεί η ΕΤΑΔ, πως αποτελεί σημαντική ευκαιρία για τουριστική ανάπτυξη στην περιοχή, λόγω της τοποθεσίας που βρίσκεται.

Η ΕΤΑΔ υποστηρίζει πως οι πρωτοβουλίες αυτές εντάσσονται σ’ ένα ολοκληρωμένο σχέδιο αξιοποίησης του χαρτοφυλακίου ανενεργών ακινήτων σε όλη την Ελλάδα. Παρά τις αντιδράσεις, από την κατά καιρούς πώληση, εκμίσθωση ή παραχώρηση μακρόχρονης χρήσης επιμένει ότι εξαιτίας των πρωτοβουλιών της επιδιώκει :

– Την εξάλειψη κινδύνων που σχετίζονται με εγκαταλελειμμένα κτίρια,
– Τη μείωση διαχειριστικών βαρών για την εταιρεία,
– Την κινητοποίηση επενδύσεων και τη δημιουργία μόχλευσης στην τοπική
αγορά,
– Την ενίσχυση της κοινωνικής και πολιτιστικής ζωής μέσα από συνεργασίες με
Δήμους και φορείς.

Η ΕΤΑΔ τονίζει πως με τον τρόπο αυτό όχι μόνο διαχειρίζεται ανενεργά ακίνητα που εγκυμονούν
κινδύνους, αλλά συμβάλλει ενεργά στη βιώσιμη ανάπτυξη, στην τοπική οικονομία και στην ανάδειξη της ακίνητης περιουσίας του χαρτοφυλακίου της προς όφελος πολιτών και κοινωνίας, αν και κόμματα της αντιπολίτευσης την έχουν επανειλημμένα κατηγορήσει πως δεν πρόκειται για αξιοποίηση αλλά για ξεπούλημα.

«Είναι λες και ζούμε την ημέρα της κρίσης, ή λες κι είμαστε στην κόλαση — αν και η κόλαση μάλλον θα ήταν πιο ευσπλαχνική», ξέσπασε η Φατίμα Λουμπάντ, 36 χρονών, που έφυγε με τα πόδια μαζί με τέσσερα παιδιά της. Διένυσαν δέκα χιλιόμετρα, από την πόλη της Γάζας (βόρεια) ως τη Ντέιρ αλ Μπάλα (κεντρικά).

«Αναγκαστήκαμε να κοιμηθούμε με τα παιδιά μας στους δρόμους», είπε στο Γαλλικό Πρακτορείο.

Μέρα και νύχτα, με τα πόδια, με επιβατικά αυτοκίνητα, με κάρα που σέρνουν γαϊδούρια, με φορτηγά, Παλαιστίνιοι με κάποια υπάρχοντά τους έφευγαν χθες από την πόλη της Γάζας, όπως διέταξε ο ισραηλινός στρατός.

Όμως η Ουμ Άχμεντ Γιούνις, 44 χρονών, είπε πως δεν έχει χρήματα να πληρώσει κάποιον για να μεταφέρει την οικογένειά της. Επιπλέον, «σκηνές δεν υπάρχουν, ή οι τιμές τους είναι απλησίαστες».

«Κοστίζει λιγότερο να πεθάνεις», είπε.

Ο ισραηλινός στρατός ανακοίνωσε πως ανοίγει ως αύριο Παρασκευή στις 11:00 (ώρα Ελλάδας) νέα «διέλευση» για να μπορέσουν κάτοικοι να φύγουν από τη μεγαλύτερη πόλη του θυλάκου. Διέρχεται από την οδό Σαλαχουντίν, που διασχίζει την πόλη της Γάζας και προάστιά της από βορρά προς νότο.

Ο ΟΗΕ εκτιμούσε στα τέλη Αυγούστου σε περίπου ένα εκατομμύριο τον αριθμό των κατοίκων της πόλης της Γάζας και των προαστίων της. Ο ισραηλινός στρατός λέει πως «πάνω από 350.000» έχουν φύγει.

Χθες η πολιτική προστασία έκανε λόγο για τουλάχιστον 64 νεκρούς σε ισραηλινούς βομβαρδισμούς στη Λωρίδα της Γάζας, συμπεριλαμβανομένων 41 στην πόλη της Γάζας.

Στον καταυλισμό προσφύγων Σάτι, στην πόλη της Γάζας, κτίριο κατέρρευσε εξαιτίας βομβαρδισμού ο οποίος σκότωσε τουλάχιστον τέσσερις ανθρώπους, ανάμεσά τους γυναίκα και το παιδί της, σύμφωνα με την ίδια πηγή.

«Αρκετά! Θέλουμε να ζήσουμε, δεν θέλουμε να πεθάνουμε (…) Πείτε στον Νετανιάχου πως δεν θέλουμε να πεθάνουμε», είπε ο Μοχάμεντ αλ Ντανφ στον καταυλισμό, καθώς κάτοικοι κι εργαζόμενοι σε υπηρεσίες άμεσης βοήθειας έψαχναν επιζώντες στα συντρίμμια.

Ο ισραηλινός στρατός, που λέει πως ελέγχει περί το 75% της Λωρίδας της Γάζας, διατάχτηκε να διώξει τη Χαμάς από την ομώνυμη πόλη, που παρουσιάζεται ως ένα από τα τελευταία ισχυρά οχυρά του κινήματος στον μικρό παλαιστινιακό θύλακο. Από προχθές Τρίτη, ανακοίνωσε πως έχει πλήξει «πάνω από 150 τρομοκρατικούς στόχους» σε αεροπορικές επιδρομές «υποστήριξης» εκ του σύνεγγυς «στα στρατεύματα» στο έδαφος.

Η ισραηλινή επίθεση στην πόλη της Γάζας καταδικάζεται στο εξωτερικό, όπως και από τμήμα της κοινής γνώμης στο ίδιο το Ισραήλ, όπου πολλοί λένε πως αγωνιούν για την τύχη των ομήρων που παραμένουν εκεί για 713η ημέρα.

Στην Ιερουσαλήμ, συγγενείς ομήρων διαδήλωσαν μπροστά σε κατοικία του πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου.

«Το παιδί μου πεθαίνει εκεί κάτω. Αλλά αντί να τον φέρεις πίσω (…) κάνεις τα πάντα για να μην επιστρέψει», φώναζε αγανακτισμένα – απευθυνόμενος στον κ. Νετανιάχου σε δεύτερο πρόσωπο – ο Οφίρ Μπρασλάφσκι, πατέρας του Ρομ, ομήρου στη Γάζα.

• Ο ΟΗΕ κήρυξε κατάσταση λιμού σε τμήματα της Λωρίδας της Γάζας, κάτι που διέψευσε το Ισραήλ. Προχθές Τρίτη, ανεξάρτητη επιτροπή έρευνας που ενεργεί κατ’ εντολή των Ηνωμένων Εθνών συμπέρανε πως οι ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις διεξάγουν γενοκτονία σε βάρος των Παλαιστινίων στη Λωρίδα της Γάζας. Η ισραηλινή κυβέρνηση το διέψευσε κι αυτό.

Και ενώ στη Γάζα, η χερσαία επιχείρηση του Ισραήλ συνεχίζεται για δεύτερο 24ωρο, ο Ισραηλινό Υπουργό Οικονομικών, Μπεζαλέλ Σμότριχ, προχώρησε σε προκλητικές δηλώσεις.

Συγκεκριμένα, ο Μπεζαλέλ Σμότριχ, χαρακτήρισε τη Λωρίδα της Γάζας ένα «χρυσωρυχείο ακινήτων», δηλώνοντας παράλληλα ότι βρίσκεται σε συνομιλίες με τους Αμερικανούς για τον τρόπο διαχωρισμού της παράκτιας περιοχής μετά τον πόλεμο.

Υπάρχει «ένα χρυσωρυχείο ακινήτων» στη Γάζα που «πληρώνει από μόνο του» και «έχω ήδη ξεκινήσει διαπραγματεύσεις με τους Αμερικανούς», φέρεται να είπε ο ακροδεξιός υπουργός, σύμφωνα με εβραϊκά μέσα ενημέρωσης, σε συνέδριο για ακίνητα στο Τελ Αβίβ.

«Έχουμε επενδύσει πολλά χρήματα σε αυτόν τον πόλεμο. Πρέπει να δούμε πώς θα χωρίσουμε τη γη σε ποσοστά», τόνισε ο Σμότριχ, προσθέτοντας ότι «η κατεδάφιση, το πρώτο στάδιο της ανανέωσης της πόλης, έχει ήδη ολοκληρωθεί. Τώρα πρέπει απλώς να χτίσουμε».

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ έχει εκφράσει κατά καιρούς την επιθυμία του να μετατρέψει τη Λωρίδα της Γάζας σε μια «Ριβιέρα» υπό αμερικανικό έλεγχο, σε μια κίνηση που θα ενθάρρυνε μεγάλο μέρος του παλαιστινιακού πληθυσμού να φύγει μετά τον πόλεμο. Τον περασμένο μήνα, η Washington Post ανέφερε ότι η κυβέρνηση Τραμπ εξέταζε μια πρόταση για την μεταπολεμική ανοικοδόμηση της Γάζας, η οποία θα έθετε τη Λωρίδα υπό αμερικανικό έλεγχο για μια δεκαετία και θα πλήρωνε περίπου το ένα τέταρτο του πληθυσμού της για να μετεγκατασταθεί, μεγάλο μέρος του μόνιμα. Τα σχέδια του Τραμπ έχουν απορριφθεί από τους Παλαιστινίους, τον αραβικό κόσμο και μεγάλο μέρος της διεθνούς κοινότητας.

Ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου έχει δηλώσει ότι το Ισραήλ δεν έχει σχέδια να μετοικήσει τη Λωρίδα, αλλά ακροδεξιά μέλη της κυβέρνησής του, συμπεριλαμβανομένου του Σμότριχ, προωθούν ενεργά σχέδια για να το πράξουν. Ο Σμότριχ απέρριψε επίσης τη δήλωση του Νετανιάχου τη Δευτέρα ότι το Ισραήλ αντιμετωπίζει αυξανόμενη απομόνωση και μπορεί να χρειαστεί να γίνει μια αυτοδύναμη οικονομία με «αυταρκικά χαρακτηριστικά» και ένα είδος «σούπερ-Σπάρτης».

«Δεν συμφωνώ με τα λόγια του πρωθυπουργού και πραγματικά δεν μου άρεσε η σύγκριση με τη Σπάρτη», είπε.

Τα σχόλια του Νετανιάχου προκάλεσαν έντονη κριτική από τους ηγέτες της αντιπολίτευσης και τους επιχειρηματίες και ακολουθήθηκαν από πτώση της αξίας των μετοχών στο Χρηματιστήριο του Τελ Αβίβ.

Σε απάντηση, ο πρωθυπουργός δήλωσε την Τρίτη ότι έχει «πλήρη εμπιστοσύνη» στην ισραηλινή οικονομία και προσπάθησε να διευκρινίσει ότι τα σχόλιά του αφορούσαν τις αμυντικές βιομηχανίες και όχι την ευρύτερη οικονομία.

Σύμφωνα με τον spitogatos.gr, οι τιμές στα Νότια Προάστια, είναι φωτιά. Άλιμος, Βάρη, Βούλα, Βουλιαγμένη, Γλυφάδα, Ελληνικό και πάλι ξεπέρασαν αρκετές από τις περιοχές των Βορείων Προαστίων σε μεταβολές τιμής ακινήτων, ενώ οι χαμηλότερες τιμές για αγορά ακινήτων διαμορφώθηκαν στα δυτικά προάστια της Αθήνας, στο υπόλοιπο Αττικής και σε προάστια του Πειραιά και στο υπόλοιπο της Θεσσαλονίκης.

Υψηλότερες τιμές παρουσιάστηκαν και μεγάλες μεταβολές προς τα πάνω σημείωσαν και τα ενοίκια στα νότια προάστια κι ακολούθησαν τα βόρεια προάστια και το κέντρο. Υπήρξαν ωστόσο και περιοχές που υπήρξε πτώση των ενοικίων, όπως στις Κυκλάδες, στα Γρεβενά, στην Καστοριά κ.ά.

Η μεγαλύτερη αύξηση σ’ αυτό το τρίμηνο σε σχέση με το προηγούμενο έτος, καταγράφηκε στην Καβάλα με +36,40%, ενώ η μεγαλύτερη μείωση στην Καστοριά με -12,70%. Όσο για τις ενοικιάσεις, η χαμηλότερη τιμή καταγράφεται στο Κιλκίς με 4,00€/τ.μ. και η υψηλότερη τιμή στη Χαλκιδική με 32,14€/τ.μ.

Ειδικότερα, ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής των τιμών των νέων διαμερισμάτων, σύμφωνα με την ΤτΕ διαμορφώθηκε στο 6,8% και των παλαιών ακινήτων στο 7,6%. Με βάση τη γεωγραφική θέση, ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής των τιμών των διαμερισμάτων διαμορφώθηκε σε 5,9% στην Αθήνα, 8,8% στη Θεσσαλονίκη, 8,5% στις άλλες μεγάλες πόλεις και 8,8% στις λοιπές περιοχές της χώρας.

Κατά την ΤτΕ εκτιμάται ότι το β΄ τρίμηνο του 2025 οι τιμές των διαμερισμάτων (σε ονομαστικούς όρους) ήταν κατά μέσο όρο αυξημένες κατά 7,3% σε σύγκριση με το αντίστοιχο τρίμηνο του 2024. Για το 2024, οι τιμές των διαμερισμάτων αυξήθηκαν με μέσο ετήσιο ρυθμό 9,0% (αναθεωρημένα στοιχεία), έναντι αύξησης 13,9% το 2023.

Σύμφωνα με την ΤτΕ, η αύξηση των τιμών το β΄ τρίμηνο του 2025 σε σχέση με το αντίστοιχο τρίμηνο του 2024 ήταν 6,8% για τα νέα διαμερίσματα, δηλ. ηλικίας έως 5 ετών, και 7,6% για τα παλαιά, δηλ. ηλικίας άνω των 5 ετών.

Με βάση τα αναθεωρημένα στοιχεία, για το 2024, ο μέσος ετήσιος ρυθμός αύξησης των τιμών για τα νέα διαμερίσματα ήταν 10,2%, έναντι ρυθμού αύξησης 12,9% το 2023.

Ο μέσος ετήσιος ρυθμός αύξησης για τα παλαιά διαμερίσματα ήταν 8,2% το 2024, έναντι ρυθμού αύξησης 14,5% το 2023. Από την ανάλυση των στοιχείων κατά γεωγραφική περιοχή προκύπτει ότι η αύξηση των τιμών των διαμερισμάτων το β΄ τρίμηνο του 2025 σε σχέση με το αντίστοιχο τρίμηνο του 2024 ήταν 5,9% στην Αθήνα, 8,8% στη Θεσσαλονίκη, 8,5% στις άλλες μεγάλες πόλεις και 8,8% στις λοιπές περιοχές της χώρας.

Για το σύνολο του 2024, η αύξηση των τιμών στις ίδιες περιοχές σε σχέση με το 2023 ήταν 8,5%, 11,6%, 7,5% και 10,7% αντίστοιχα. Τέλος, για το σύνολο των αστικών περιοχών της χώρας, το β΄ τρίμηνο του 2025 οι τιμές των διαμερισμάτων ήταν κατά μέσο όρο αυξημένες κατά 7,3% σε σύγκριση με το β΄ τρίμηνο του 2024, ενώ για το 2024 η μέση ετήσια αύξηση διαμορφώθηκε στο 8,7%.

Σύμφωνα με πληροφορίες από δεδομένα της Γενικής Διεύθυνσης Κτηματολογίου και Μητρώου (TKGM), οι πωλήσεις όλων των ακινήτων, συμπεριλαμβανομένων κατοικιών, γης, αγρών, χώρων εργασίας και εμπορικών ακινήτων, ξεκίνησαν τη νέα χρονιά με γρήγορους ρυθμούς και διατήρησαν αυτή τη δυναμική καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους.

Όλους τους μήνες υπήρξε ανοδική ζήτηση με εξαίρεση τον περασμένο Μάρτιο, που η μερική μείωση άγγιξε το 0,8%.

Ο αριθμός των ακινήτων που πωλήθηκαν σε εθνικό επίπεδο ήταν 238.938 τον Ιανουάριο, 232.756 τον Φεβρουάριο, 222.934 τον Μάρτιο, 237.829 τον Απρίλιο, 263.643 τον Μάιο, 218.282 τον Ιούνιο, 284.852 τον Ιούλιο και 290.564 τον Αύγουστο. Ο αριθμός των ακινήτων που πωλήθηκαν τον περασμένο μήνα αυξήθηκε κατά 4% σε ετήσια βάση.

Μεταξύ Ιανουαρίου και Αυγούστου, οι πωλήσεις ακινήτων αυξήθηκαν κατά 12,4% σε 1.989.798. Αυτό το ποσοστό σηματοδότησε το δεύτερο υψηλότερο ποσοστό Ιανουαρίου-Αυγούστου όλων των εποχών. Οι υψηλότερες πωλήσεις για αυτήν την περίοδο σημειώθηκαν το 2022, με 2.022.842.