Ο μικρός πνίγηκε σε ναυάγιο στο Αιγαίο μαζί με τον αδελφό του Γκαλίπ, την μητέρα του Ρεχάνα και εννέα ακόμη πρόσφυγες.

Η φωτογραφία του αγοριού να κείτεται με το κεφάλι κάτω στην υγρή άμμο ταξίδεψε σε όλο τον κόσμο μέσα σε λίγες ώρες. Αναστάτωσε όσο και σόκαρε ρίχνοντας σκληρό φως στη μοίρα εκατοντάδων χιλιάδων μεταναστών και προσφύγων που θέτουν τη ζωή τους σε κίνδυνο για να φτάσουν στην Ευρώπη.

Μόνο ο πατέρας της οικογένειας του Αϊλάν, ο Αμπντουλάχ, επέζησε από το ναυάγιο της αυτοσχέδιας φουσκωτής λέμβου καθώς όλοι τους επιχειρούσαν από το πολυτελές παραθαλάσσιο θέρετρο του Μπόντρουμ να φτάσουν στην Κω, μια πύλη προς την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Όπως εκατοντάδες χιλιάδες Σύροι, η οικογένεια Κούρντι είχε διαφύγει από την πολύνεκρο πόλεμο που μαίνεται από το 2011 στη χώρα τους, τρέποντας σε φυγή από την τότε προέλαση του Ισλαμικού Κράτους στο Κομπάνι, στα σύνορα Τουρκίας και Συρίας, όπου ζούσαν.

Είχαν «αποφασίσει να πάρουν το ρίσκο (…) να πάνε κάπου όπου θα έβρισκαν, όπως νόμιζαν, ασφάλεια και ελπίδα», εξήγησε η Τίμα Κούρντι, θεία του Αϊλάν, σε συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε μαζί με τη γερμανική ΜΚΟ Sea-Eye στο Ρέγκενσμπουργκ, στην νοτιοδυτική Γερμανία.

«Δεν μπορούμε να κλείνουμε τα μάτια μας και να γυρίζουμε την πλάτη» στους πρόσφυγες, είπε η Τίμα Κούρντι την παραμονή της πέμπτης επετείου του θανάτου του ανιψιού της.

«Άνθρωποι σε όλο τον κόσμο συνεχίζουν να υποφέρουν και η κατάσταση έχει επιδεινωθεί ακόμη περισσότερο (…) Ζητούν βοήθεια», πρόσθεσε.

«Στις 2 Σεπτεμβρίου 2015, έμαθα τα τραγικά νέα: η κουνιάδα μου και οι δύο ανιψιές μου είχαν πνιγεί», είπε η θεία του Αϊλάν, με τη φωνή της να σπάει από συγκίνηση σε σημείο που χρειάστηκε να διακόψει την ομιλία της.

«Η φωτογραφία του ανιψιού μου, του Αϊλάν Κούρντι, του αγοριού στην παραλία, ήταν σε όλα τα μέσα ενημέρωσης σε όλο τον κόσμο. Και εκείνη την ημέρα, στο πρώτο μου τηλεφώνημα με τον αδερφό μου Αμπντουλάχ που είχε χάσει ολόκληρη την οικογένειά του (…), μου είπε: ‘Η φωτογραφία του γιου μου είναι ένα κάλεσμα για αφύπνιση του κόσμου’, πρόσθεσε η Τίμα που έχει γεννηθεί στη Συρία και έχει ζήσει στον Καναδά για μεγάλο χρονικό διάστημα.

«Η τραγωδία μας είναι δυστυχώς μια μεταξύ πολλών άλλων», δήλωσε. «Αποφάσισα να κάνω τη φωνή μου να ακουστεί για όλους εκείνους που υποφέρουν και δεν έχουν φωνή. Είπα στον εαυτό μου: ‘αφού δεν μπόρεσα να σώσω την οικογένειά μου, τότε ας σώσω των άλλων’.

Η Τίμα Κούρντι πρόκειται να λάβει μέρος σε μια διαδήλωση στο Βερολίνο με πρωτοβουλία της Sea-Eye αύριο, Τετάρτη, ανήμερα της επετείου του θανάτου του αγοριού. Εκδηλώσεις μνήμης προγραμματίζονται επίσης σε άλλες πόλεις της Γερμανίας, συμπεριλαμβανομένων της Κολωνίας και του Αμβούργου.

Η γερμανική μη κυβερνητική οργάνωση Sea-Eye έχει μετονομάσει το πλοίο της ανθρωπιστικής διάσωσης που επιχειρεί στη Μεσόγειο δίνοντάς του το όνομα του 3χρονου Σύρου. Επίσης ανακοίνωσε σήμερα ότι θέλει μέχρι το τέλος του έτους να στείλει ένα δεύτερο πλοίο για επιχειρήσεις διάσωσης μεταναστών που ξεκινούν το ταξίδι τους από τη Λιβύη. Το πλοίο αυτό θα πάρει το όνομά του από τον αδελφό του Αϊλάν.

Το 2015, η ΕΕ βίωσε μια μεγάλη εισροή μεταναστών μέσω της Μεσογείου.

Σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Μετανάστευσης (ΔΟΜ), περισσότερο από ένα εκατομμύριο άνθρωποι έφτασαν στην Ευρώπη, πάνω από 850.000 μέσω Ελλάδας. Οι πρόσφυγες και οι μετανάστες προέρχονταν κυρίως από τη Συρία (56%), το Αφγανιστάν (24%) και το Ιράκ ( 10%).

Η μείωση των αφίξεων προσφύγων μετά το 2015 δεν έθεσε τέλος στις τραγωδίες στη Μεσόγειο, ούτε στις διαμάχες για την υποδοχή αυτών των ανδρών, γυναικών και παιδιών.

Μια φωτογράφος από το τουρκικό πρακτορείο ειδήσεων DHA τράβηξε την φωτογραφία του νεκρού Αλάν Κουρντί, του μικρού αγοριού, που βρέθηκε πνιγμένο μπρούμητα σε μια παραλία κοντά στο τουρκικό θέρετρο Μπόντρουμ. Το κόκκινο μπλουζάκι του ανασηκωμένο, το μπλε παντελονάκι του φτάνει μέχρι τα γόνατα. Η εικόνα έγινε σύμβολο της προσφυγικής κρίσης και των δεινών εκατοντάδων χιλιάδων ανθρώπων που προσπάθησαν να πάρουν από την Τουρκία μια βάρκα για να φτάσουν στα ελληνικά νησιά.

Μόλις δύο ημέρες μετά την τραγωδία, το βράδυ της 4ης προς 5ης Σεπτεμβρίου του 2015 η καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ αποφάσισε μαζί με τον Αυστριακό τότε καγκελάριο Βέρνερ Φάιμαν να επιτραπεί σε χιλιάδες πρόσφυγες να εισέλθουν στη χώρα διασχίζοντας τα σύνορα.

«Η εικόνα ήταν ένας τρόπος αφύπνισης, συγκίνησε τους ανθρώπους, ωθώντας τους σε πράξεις – συμπεριλαμβανομένων και των πολιτικών», λέει η Τίμα Κουρντί, η οποία σήμερα ζει στο Βανκούβερ του Καναδά.

Η εικόνα του Αλάν Κουρντί σήμερα, πέντε χρόνια μετά, δεν έχει χάσει ακόμα τη συμβολική της δύναμη. Ωστόσο η διάθεση εναντίον προσφύγων και μεταναστών έχει αλλάξει στη Γερμανία, την Ευρώπη, αλλά και στην Τουρκία.

Οι καταυλισμοί προσφύγων στην Ελλάδα είναι γεμάτοι και η κατάσταση είναι απελπιστική. Η Ευρώπη δεν μπορεί να συμφωνήσει για την κατανομή των μεταναστών. Η Τουρκία αντιμετωπίζει μια οικονομική κρίση, η οποία πλήττει κυρίως τους πιο αδύναμους, συμπεριλαμβανομένων των προσφύγων και των μεταναστών. Στη Συρία δεν έχει βρεθεί ακόμη λύση, εννέα χρόνια μετά την έναρξη του εμφυλίου πολέμου και επιπλέον, τώρα η πανδημία του κορωνοϊού επιδεινώνει ακόμη περισσότερο την κατάσταση.

Η Μέρκελ διαπραγματεύτηκε μια συμφωνία με την Τουρκία για τους πρόσφυγες την άνοιξη του 2016, η οποία περιελάμβανε οικονομική στήριξη για τα 3,6 εκατομμύρια Σύρων στην Τουρκία. Η συμφωνία όμως είναι αμφιλεγόμενη και ο Τούρκος πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν την χρησιμοποιεί ως μοχλό πίεσης.

Πηγή: DW