Ευρωπαίοι ηγέτες είναι «εγκληματίες κατά του αρμενικού λαού, χύνουν το αίμα του αρμενικού λαού», είπε μία από τις διοργανώτριες της διαδήλωσης, η Ταλίνι Ταχντιάν, μιλώντας στους χιλιάδες διαδηλωτές, πολλοί από αυτοί νέους, που έφτασαν στη βελγική πρωτεύουσα από τη Γαλλία, από άλλες περιοχές του Βελγίου, την Ολλανδία και τη Γερμανία.

Περίπου 50 λεωφορεία μετέφεραν διαδηλωτές από το Ιλ ντε Φρανς, όπου ζει μέρος της αρμενικής κοινότητας στη Γαλλία, μια από τις μεγαλύτερες στην Ευρώπη.

Συγκεντρώθηκαν στην πλατεία Σουμάν, στην καρδιά των ευρωπαϊκών θεσμικών οργάνων. Συναισθηματικά φορτισμένοι και οργισμένοι, πολλοί από τους διαδηλωτές κατήγγειλαν την ενοχή, σύμφωνα με τους ίδιους, της Ευρωπαϊκής Ένωσης η οποία έκλεισε τα μάτια μπροστά στο δράμα των Αρμενίων ώστε να πάρει ως αντάλλαγμα αέριο από το Αζερμπαϊτζάν, το οποίο αγοράζει το ευρωπαϊκό μπλοκ για να αντισταθμίσει εν μέρει την απώλεια ρωσικού φυσικού αερίου.

«Ξεπουλήσατε 2000 χρόνια αρμενικού πολιτισμού για αζέρικο αέριο», έγραφε ένα πλακάτ που κρατούσε ένας διαδηλωτής.

Για να καταδικάσουν τη συνενοχή της ΕΕ και τη σύμπραξη της με το Μπακού, ένα άλλο πλακάτ είχε μια φωτογραφία της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να ανταλλάζει χειραψία με τον πρόεδρο του Αζερμπαϊτζάν, Ιλχάμ Αλίεφ.

Οι Αρμένιοι αυτονομιστές, οι οποίοι ήλεγχαν το Ναγκόρνο Καραμπάχ επί τρεις δεκαετίες, συνθηκολόγησαν και συμφώνησαν να καταθέσουν τα όπλα την προπερασμένη εβδομάδα, μετά από μια αστραπιαία επίθεση του αζέρικου στρατού για την ανακατάληψη αυτής της περιοχής.

Μέσα σε μια εβδομάδα ο θύλακας ερήμωσε σχεδόν εξ ολοκλήρου από τους κατοίκους του, καθώς περισσότεροι από 100.000 πρόσφυγες κατέφυγαν στην Αρμενία υπό το φόβο αντιποίνων από το Αζερμπαϊτζάν.

«Δώστε πίσω αυτό που μας ανήκει!», είπε μια νεαρή διαδηλώτρια, η Ανίτα Κερβακιάν, 21 ετών, από την Ολλανδία.

«Έχω πολλούς φίλους στο Καραμπάχ, έφυγαν όλοι, όλοι», είπε μια Αρμένισσα από τη Γαλλία, η Καρίν Ναραζγιάν, 40 ετών, η οποία ταξίδεψε από το Παρίσι.

Ο πρόεδρος της αρμένικης κοινότητας του Βελγίου, Κάρεν Ταντεβοσιγιάν μιλώντας στο πλήθος των διαδηλωτών εξέφρασε την πικρία του για την απάντηση που έδωσαν οι Ευρωπαίοι ηγέτες στα αιτήματα των Αρμενίων.

«Περίπου 50 οργανώσεις έστειλαν επιστολή στις 17 Ιουλίου» προς τον επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Ζοζέπ Μπορέλ.

«Λαμβάνουμε υπόψη τα προτεινόμενα μέτρα», ήταν η απάντηση που έλαβαν στις 14 Αυγούστου, σύμφωνα με τον Ταντεβοσιγιάν. «Και όταν αυτοί καλούν σε διάλογο, είναι μόνο λόγια!», είπε, ζητώντας κυρώσεις κατά του Αζερμπαϊτζάν.

«Και αν δεν υπάρξουν κυρώσεις, τότε θα είναι πραγματικά συνένοχοι», πρόσθεσε, με το πλήθος να τον καταχειροκροτεί ανεμίζοντας σημαίες της Αρμενίας.

Στην έναρξη της διαδήλωσης, περίπου 50 παιδιά τραγούδησαν τον ύμνο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και έπειτα τον εθνικό ύμνο της Αρμενίας.

Σύμφωνα με τους διοργανωτές, οι διαδηλωτές ήταν περίπου 10.000, ενώ σύμφωνα με την αστυνομία των Βρυξελλών περίπου 3.000. Ωστόσο η αστυνομία διευκρίνισε ότι ο υπολογισμός αυτός βασιζόταν σε μια εκτίμηση που έγινε στην αρχή της διαδήλωσης.

Ανάμεσα στους διαδηλωτές βρέθηκε και ο πρώην υπουργός Εξωτερικών της Γαλλίας Μπερνάρ Κουσνέρ, για να υποστηρίξει την αρμενική υπόθεση.

Η Ευρώπη «πρέπει να συμμετάσχει στην επιτήρηση, ή ακόη και στην προστασία των συνόρων της Αρμενίας. Η διατήρηση ή η επιτίρηση, η προστασία των συνόρων της Αρμενίας είναι πολύ σημαντική τώρα», τόνισε σε ερώτηση του Γαλλικού Πρακτορείου.

Όσο για το Ναγκόρνο Καραμπάχ, το οποίο οι Αρμένιοι αποκαλούν Αρτσάχ, «αυτό δυστυχώς δεν υπάρχει πια», πρόσθεσε ο πρώην επικεφαλής της γαλλικής διπλωματίας.

Νωρίτερα, ο ΟΗΕ ανακοίνωσε πως είχε λάβει το πράσινο φως για να στείλει, αυτό το Σαββατοκύριακο, μια αποστολή στην περιοχή.

Οι Αρμένιοι του Ναγκόρνο Καραμπάχ, που ασκούσαν τον έλεγχο του θύλακα επί τρεις δεκαετίες, συνθηκολόγησαν και δέχθηκαν να καταθέσουν τα όπλα την περασμένη εβδομάδα έπειτα από μία επίθεση-αστραπή του Αζερμπαϊτζάν με στόχο την ανακατάληψη της περιοχής αυτής.

According to the UN’s refugee agency, more than 100,000 people arrived in Armenia from Nagorno-Karabakh. Siranush Sargsyan, a freelance journalist, told @Reuters thousands of people were stuck in a traffic jam on the highway leading to Armenia https://t.co/lFaoMnwcpc pic.twitter.com/HHZerovXZQ

— Reuters (@Reuters) September 30, 2023

Συνολικά, σχεδόν 600 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους μετά τη στρατιωτική αυτή επίθεση. Στις μάχες σκοτώθηκαν περίπου 200 στρατιώτες από κάθε στρατόπεδο.

Από τότε ο θύλακας έχει σχεδόν εγκαταλειφθεί πλήρως από τους κατοίκους του, με περισσότερους από 100.000 να έχουν φθάσει στην Αρμενία από τον φόβο αντιποίνων εκ μέρους του Αζερμπαϊτζάν, προκαλώντας ανησυχία για μια σοβαρή ανθρωπιστική κρίση.

Over 100,000 people have fled Karabakh for Armenia.

IOM is opening mobile clinics offering mental health support while continueing to provide immediate assistance to the Armenian government and people.

Long-term support is needed to cater for needs of those who have fled. pic.twitter.com/hKWyC63DCG

— IOM – UN Migration 🇺🇳 (@UNmigration) September 30, 2023

Σήμερα στην Αρμενία, όπου η πλειονότητα των κατοίκων είναι χριστιανοί, ήταν μία ημέρα προσευχής για το Ναγκόρνο Καραμπάχ. Οι καμπάνες των εκκλησιών ήχησαν στη χώρα και ο επικεφαλής της Εκκλησίας, Καρεκίν Β’, τέλεσε λειτουργία σε καθεδρικό ναό κοντά σο Γερεβάν.

Καθώς η οργάνωση της υποδοχής των προσφύγων διεξάγεται με δυσκολία, οι αντίπαλοι του Αρμένιου πρωθυπουργού Νικόλ Πασινιάν, που κατηγορείται για παθητικότητα και δειλία από τη Μόσχα, κατέβηκαν και πάλι στους δρόμους χθες, Σάββατο.

In less than a week, tens of thousands of people have arrived in Armenia from the Karabakh region, and the numbers continue to rise.

The UN family is on the ground intensifying efforts to support the most vulnerable as humanitarian needs surge. https://t.co/KfTCQXhP1c

— United Nations (@UN) September 29, 2023

Ο θύλακας του Ναγκόρνο Καραμπάχ, που υποστηριζόταν στρατιωτικά και οικονομικά από το Γερεβάν, ήταν σε αντιπαράθεση για περισσότερο από τρεις δεκαετίες με το Μπακού, κυρίως στη διάρκεια δύο πολέμων ανάμεσα στο 1988 και το 1994 και το φθινόπωρο του 2020.

«Σε στενή συνεργασία με τους Ρώσους στρατιώτες της ειρηνευτικής δύναμης, προχωράμε στην αποστρατιωτικοποίηση» των αποσχιστικών στρατευμάτων και παρέχουμε «υποστήριξη στους άμαχους», δήλωσε ενώπιον των δημοσιογράφων, ανάμεσά τους το Γαλλικό Πρακτορείο, ο Ανάρ Εϊβάζοφ, εκπρόσωπος του αζέρικου στρατού, στη Σούσα, μια πόλη του Ναγκόρνο Καραμπάχ που ελέγχεται από το Μπακού.

Κομβόι του Ερυθρού Σταυρού με ανθρωπιστική βοήθεια

Παράλληλα, ένα κομβόι ανθρωπιστικής βοήθειας της Διεθνούς Επιτροπής του Ερυθρού Σταυρού (ICRC) πέρασε στο Ναγκόρνο Καραμπάχ, για πρώτη φορά μετά την επίθεση-αστραπή του Αζερμπαϊτζάν και την παράδοση των Αρμένιων αυτονομιστών.

Αρμένιοι κάτοικοι του θύλακα είχαν πει νωρίτερα στο πρακτορείο Reuters ότι αισθάνονται πολιορκημένοι στην περιοχή αυτή, καθώς έχουν ελάχιστα τρόφιμα και καύσιμα και ζήτησαν από τις μεγάλες δυνάμεις να τους βοηθήσουν.

Βοήθεια έστειλε χθες και η Ρωσία. Οι Αρμένιοι μαχητές άρχισαν από χθες Παρασκευή (22/09) να παραδίδουν τον οπλισμό τους.

Οι αρμενικές αρχές στο θύλακα, ο οποίος ανήκει στο Αζερμπαϊτζάν, ανέφεραν πως οι Αζέροι βομβαρδίζουν με ρουκέτες και πυροβολικό ολόκληρη την περιοχή κατά μήκος της πρώτης γραμμής.

Η πρωτεύουσα του Ναγκόρνο Καραμπάχ, το Στεπανακέρτ, και άλλες πόλεις της περιοχής, δέχονται «σφοδρά πυρά», πρόσθεσαν οι αρμενικές αρχές στο θύλακα, λίγο μετά την έναρξη των επιχειρήσεων που χαρακτηρίζονται από το Αζερμπαϊτζάν «αντιτρομοκρατικές».

«Το Αζερμπαϊτζάν έχει εξαπολύσει μια μεγάλης έκτασης στρατιωτική επιχείρηση εναντίον της Δημοκρατίας του Αρτσάχ (σ.σ.: η ονομασία που δίνουν οι Αρμένιοι στο Ναγκόρνο-Καραμπάχ)», έγραψε στο Facebook η αντιπροσωπεία που διατηρούν οι αυτονομιστές στην Αρμενία.

Το Μπακού υποστήριξε πως είχε ενημερώσει τη Ρωσία και την Τουρκία για τη στρατιωτική επιχείρηση που άρχισε στο Ναγκόρνο-Καραμπάχ.

«Η διοίκηση του αποσπάσματος διατήρησης της ειρήνης της Ρωσικής Ομοσπονδίας και η διεύθυνση του Τουρκο-Ρωσικού Παρατηρητηρίου (της κατάπαυσης του πυρός) είχαν ενημερωθεί για τις δραστηριότητες που διεξάγονται», ανέφερε σε ανακοίνωσή του το αζερινό υπουργείο Άμυνας.

Το αζερινό υπουργείο ανακοίνωσε επίσης πως οι άμαχοι μπορούν να εγκαταλείψουν την περιφέρεια του Καραμπάχ μέσω ανθρωπιστικών διαδρόμων προς την Αρμενία και άλλες κατευθύνσεις.

Το υπουργείο κάλεσε τους αμάχους να μείνουν μακριά απ’ αυτούς που χαρακτήρισε θεμιτούς στρατιωτικούς στόχους που δέχονται επιθέσεις από τις αζερινές δυνάμεις στο πλαίσιο της «αντιτρομοκρατικής» επιχείρησης του Μπακού.

Στη Μόσχα, η εκπρόσωπος του ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών Μαρία Ζαχάροβα δήλωσε πως η Ρωσία είναι σε επαφή με διάφορα μέρη, περιλαμβανομένου του Αζερμπαϊτζάν, αναφορικά με την κατάσταση στο Καραμπάχ.

Η Μόσχα θα κάνει σύντομα δήλωση για το θέμα, πρόσθεσε.

«Δύο στρατιώτες των αρμενικών ενόπλων δυνάμεων τραυματίστηκαν» και ο ένας από αυτούς είναι σε κρίσιμη κατάσταση, πρόσθεσε το υπουργείο.

Από την πλευρά του, το Μπακού κατηγορεί τις αρμενικές δυνάμεις ότι «άνοιξαν πυρ με βλήματα όλμων (…) εναντίον αζέρικων θέσεων» στα σύνορα των δύο χωρών.

Την Πέμπτη, ένας Αζέρος στρατιώτης σκοτώθηκε και τέσσερις Αρμένιοι τραυματίστηκαν σε συγκρούσεις στα σύνορα των δύο χωρών που εδώ και τρεις δεκαετίες διεκδικούν τον ορεινό θύλακα του Ναγκόρνο Καραμπάχ.

Ο πρωθυπουργός της Αρμενίας Νικόλ Πασινιάν και ο πρόεδρος του Αζερμπαϊτζάν Ιλχάμ Αλίεφ είναι προγραμματισμένο να συναντηθούν την Κυριακή στις Βρυξέλλες, για συνομιλίες υπό την αιγίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ο Πασινιάν κατηγόρησε την Πέμπτη το Αζερμπαϊτζάν ότι επιδιώκει «να υπονομεύσει τις συνομιλίες» εκτιμώντας ότι υπάρχουν «ελάχιστες» πιθανότητες να υπογραφεί ειρηνευτική συμφωνία σε αυτήν τη συνάντηση.

Το σχέδιο συμφωνίας «είναι ακόμη σε προκαταρκτικό στάδιο και είναι πολύ νωρίς για να μιλήσουμε για μια ενδεχόμενη υπογραφή» εξήγησε.

Η ένταση ανάμεσα στις δύο χώρες αυξάνεται εκ νέου με αφορμή τη διαφιλονικούμενη περιοχή του Ναγκόρνο-Καραμπάχ, όπου το 2020 αναπτύχθηκαν ρωσικές ειρηνευτικές δυνάμεις με στόχο τον τερματισμό του πολέμου–τον δεύτερο ανάμεσα στις δύο χώρες με αφορμή τον θύλακα από το 1991 που κατέρρευσε η Σοβιετική Ένωση.

Η ορεινή περιοχή αυτή είναι διεθνώς αναγνωρισμένη ως τμήμα του Αζερμπαϊτζάν, αλλά κατοικείται κυρίως από Αρμένιους.

“Από τις 30 Απριλίου ο υπουργός Εξωτερικών της Αρμενίας, Αραράτ Μιρζογιάν, θα βρίσκεται στην Ουάσινγκτον για επίσκεψη εργασίας. Είναι προγραμματισμένος ένας νέος γύρος συνομιλιών για τη συμφωνία εξομάλυνσης των σχέσεων ανάμεσα στην Αρμενία και το Αζερμπαϊτζάν”, έγραψε στην επίσημη σελίδα της στο Facebook η εκπρόσωπος Άνι Μπανταλιάν. Δεν υπήρξε επίσημη επιβεβαίωση της συνάντησης από το Αζερμπαϊτζάν.

Παρά τις πολυετείς απόπειρες, η Αρμενία και το Αζερμπαϊτζάν δεν έχουν συνάψει ειρηνευτική συμφωνία, η οποία θα διευθετούσε ζητήματα όπως η οριοθέτηση των συνόρων και η επιστροφή των κρατουμένων.

Το Αζερμπαϊτζάν εγκατέστησε ένα νέο σημείο ελέγχου την περασμένη Κυριακή στον δρόμο προς το Καραμπάχ–τον διάδρομο του Λατσίν–μια κίνηση την οποία η Αρμενία χαρακτήρισε κατάφωρη παραβίαση μιας εκεχειρίας του 2020.

«Εκφράζουμε τη σοβαρή μας ανησυχία για την κατάσταση», δήλωσε το ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών σε ανακοίνωση. «Καλούμε τις πλευρές να επιστρέψουν άμεσα στις ισχύουσες συμφωνίες», που επιτεύχθηκαν το 2020 με τη μεσολάβηση της Ρωσίας, ανέφερε η ανακοίνωση.

Παράλληλα, το Κρεμλίνο δήλωσε σήμερα ότι δεν υπάρχει εναλλακτική στη συμφωνία κατάπαυσης πυρός του 2020 μεταξύ της Αρμενίας και του Αζερμπαϊτζάν.

Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ δήλωσε ότι η Ρωσία εργάζεται προκειμένου να υπάρξουν συνομιλίες μεταξύ του Μπακού και του Γερεβάν για τον διάδρομο Λατσίν. «Η Ρωσία συνεχίζει τις επαφές, η κατάσταση είναι πραγματικά δύσκολη», δήλωσε ο Πεσκόφ σε δημοσιογράφους.

Την ύπαρξη του επίμαχου βίντεο επιβεβαίωναν μέχρι στιγμής δημοσιογράφοι μεγάλων ειδησεογραφικών πρακτορείων και καναλιών, όπως ο ανταποκριτής του CNN και του Guardian, Νιλ Χόγιερ, ο οποίος σημειώνει ότι το βίντεο καταγράφηκε πιθανότατα στις 13 ή 14 Σεπτεμβρίου, κατά την επίθεση των στρατιωτών του Αζερμπαϊτζάν.

«Οι Αρμένιοι αιχμάλωτοι πολέμου είναι υγιείς και τους πυροβολούν εν ψυχρώ ενώπιον δεκάδων αντίπαλων στρατιωτών», αναφέρει ο Χόγιερ.

Πριν λίγη ώρα και αναφερόμενος ακριβώς σε αυτό το βίντεο ο πρωθυπουργός της Αρμενίας, Νικόλ Πασινιάν, σημειώνει με ανάρτηση στο Twitter πως Αζέροι στρατιώτες εκτελούν τους Αρμένιους στρατιώτες εντός του εδάφους της Αρμενίας.

«Η διεθνής κοινότητα πρέπει να καταδικάσει έντονα το γεγονός και να το ανακηρύξει έγκλημα πολέμου, παίρνοντας τα κατάλληλα μέτρα για να τερματιστεί η επιθετικότητα του Αζερμπαϊτζάν», προσθέτει ο Πασινιάν.

Το επίμαχο βίντεο είναι αυτό – ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΚΛΗΡΕΣ ΕΙΚΟΝΕΣ

Η Πελόζι, η οποία είναι ο πιο υψηλόβαθμος αμερικανός αξιωματούχος που επισκέπτεται το Γερεβάν μετά την ανεξαρτησία αυτής της μικρής χώρας του Καυκάσου το 1991, χαρακτήρισε σε ανακοίνωσή της την επίσκεψή της αυτή «ισχυρό σύμβολο της σταθερής δέσμευσης των Ηνωμένων Πολιτειών για μια Αρμενία ειρηνική, ευημερούσα και δημοκρατική και για μια περιφέρεια του Καυκάσου σταθερή και ασφαλή».

Αυτή η τριήμερη επίσκεψη «θα διαδραματίσει μεγάλο ρόλο για την εγγύηση της ασφάλειάς μας», δήλωσε από την πλευρά του ο πρόεδρος του αρμενικού κοινοβουλίου Άλεν Σιμονιάν προς τους δημοσιογράφους πριν από την άφιξή της.

Η επίσκεψη της αμερικανίδας αξιωματούχου πραγματοποιείται ενώ η περιοχή, στρατηγκής σημασίας κυρίως επειδή μέσω αυτής μεταφέρονται οι υδρογονάνθρακες της Κασπίας, αντιμετωπίζει τριβές ανάμεσα στην επιρροή της Τουρκίας, που υποστηρίζει το Αζερμπαϊτζάν, και αυτή της Ρωσίας, η οποία θεωρητικά είναι εγγυήτρια της ασφάλειας της Αρμενίας, όπου διαθέτει στρατιωτική βάση, αλλά είναι πολύ απασχολημένη στην Ουκρανία.

Οι Δυτικοί είναι παρόντες στην ειρηνευτική διαδικασία στο πλαίσιο της ομάδας του Μινσκ του ΟΑΣΕ.

Περισσότεροι από 200 άνθρωποι σκοτώθηκαν κατά τις πρόσφατες μάχες ανάμεσα στα αρμενικά και στα αζερινά στρατεύματα, για τις οποίες οι δύο πλευρές αλληλοκατηγορούνται. Οι συγκρούσεις αυτές ξέσπασαν την Τρίτη και τερματίσθηκαν με διεθνή μεσολάβηση τη νύκτα της Πέμπτης.

Τουλάχιστον 49 Αρμένιοι και 50 Αζέροι στρατιώτες σκοτώθηκαν χθες, όπως ανακοίνωσε κάθε πλευρά, με τις δύο χώρες να αλληλοκατηγορούνται για την έναρξη των εχθροπραξιών.

Το Αζερμπαϊτζάν έκανε χρήση του πυροβολικού, όλμων και μικρών όπλων κατά την επίθεσή του σήμερα το πρωί, επεσήμανε το υπουργείο Άμυνας της Αρμενίας σε ανακοίνωσή του.

“Η κατάσταση στα σύνορα Αρμενίας- Αζερμπαϊτζάν παραμένει τεταμένη”, πρόσθεσε, επαναλαμβάνοντας τη θέση του Γερεβάν ότι το Μπακού εξαπέλυσε επίθεση εναντίον του εδάφους του.