Παρότι ορισμένες αεροπορικές εταιρείες προχώρησαν πρόσφατα σε μειώσεις τιμών λόγω μειωμένης ζήτησης, ο Γουίλι Γουόλς υπογραμμίζει ότι δεν είναι βιώσιμο μακροπρόθεσμα να απορροφώνται τα αυξημένα λειτουργικά κόστη από τον κλάδο.

Μιλώντας στο BBC, σημείωσε ότι εξακολουθεί να υπάρχει ανησυχία για πιθανές ελλείψεις καυσίμων στο Ηνωμένο Βασίλειο κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, αν και διευκρίνισε πως δεν συντρέχει λόγος πανικού.

«Δεν υπάρχει τρόπος οι αεροπορικές εταιρείες να συνεχίσουν να απορροφούν το επιπλέον κόστος που αντιμετωπίζουν», ανέφερε χαρακτηριστικά. Όπως εξήγησε, κάποιες εταιρείες προσφέρουν προσωρινές εκπτώσεις για να ενισχύσουν τη ζήτηση, «όμως με την πάροδο του χρόνου είναι αναπόφευκτο οι υψηλές τιμές του πετρελαίου να αποτυπωθούν σε ακριβότερα εισιτήρια».

«Η ανησυχία είναι ότι αν δεν βρεθούν εγκαίρως επαρκείς εναλλακτικές προμήθειες, μπορεί να υπάρξουν ελλείψεις στην κορύφωση της καλοκαιρινής περιόδου», δήλωσε στο BBC, διευκρινίζοντας πάντως ότι «δεν υπάρχει λόγος πανικού» και ότι μπορούν να αποφευχθούν μαζικές ακυρώσεις πτήσεων.

Την ίδια στιγμή, ο γενικός διευθυντής Ασίας-Ειρηνικού και Μέσης Ανατολής του Παγκόσμιου Συμβουλίου Αεροδρομίων (ACI), Στέφανο Μπαρόντσι, προειδοποίησε σε συνέντευξή του στο Bloomberg ότι οι υψηλές τιμές απειλούν να μειώσουν τη ζήτηση και να οδηγήσουν τις αεροπορικές εταιρείες σε περικοπές δρομολογίων.

«Η τιμή είναι η πραγματική ανησυχία για τα αεροδρόμια, γιατί επηρεάζει άμεσα το κόστος των αεροπορικών εισιτηρίων», ανέφερε, προσθέτοντας ότι το πρόβλημα δεν είναι τόσο η μεταφορά καυσίμων όσο το συνολικό κόστος τους.

Οι τιμές των καυσίμων εκτοξεύτηκαν

Η αεροπορική βιομηχανία έχει δεχθεί ισχυρό πλήγμα από την άνοδο των τιμών του πετρελαίου και των καυσίμων αεροσκαφών. Σύμφωνα με στοιχεία της ACI, η κηροζίνη ξεπέρασε τα 200 δολάρια το βαρέλι τον Απρίλιο, πριν υποχωρήσει περίπου στα 150 δολάρια αυτόν τον μήνα.

Η κατάσταση έχει ήδη οδηγήσει αρκετές αεροπορικές εταιρείες στην ακύρωση λιγότερο κερδοφόρων πτήσεων, ενώ η παγκόσμια επιβατική κίνηση παραμένει σημαντικά χαμηλότερη από τα φυσιολογικά επίπεδα.

Ο Μπαρόντσι εμφανίστηκε «συγκρατημένα αισιόδοξος» για την πορεία της αγοράς έως το τέλος του έτους, τονίζοντας ωστόσο ότι η ανάκαμψη θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από την εξέλιξη του πολέμου.

Η αιτία εντοπίζεται στις αναταράξεις που προκαλεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, μια περιοχή από την οποία περνούν μερικά από τα πιο δημοφιλή διεθνή αεροπορικά δρομολόγια.

Για πτήσεις τον Ιούνιο, η μέση αύξηση στις τιμές επτά δημοφιλών διαδρομών Ασίας-Ευρώπης αγγίζει περίπου το 70% σε σύγκριση με πέρυσι, σύμφωνα με ανάλυση της Alton Aviation Consultancy. Ένα εισιτήριο από Σίδνεϊ προς Λονδίνο ξεπερνά πλέον τα 1.500 δολάρια, σχεδόν διπλάσιο από το 2025.

Οι εκτιμήσεις δείχνουν ότι η πίεση δεν θα υποχωρήσει σύντομα, με τις τιμές να αναμένεται να παραμείνουν περίπου 30% υψηλότερες από πέρυσι ακόμα και μέχρι τον Οκτώβριο. Παράλληλα, η αύξηση παρατηρείται και στην αντίθετη κατεύθυνση, με τα εισιτήρια από Ευρώπη προς Ασία να παρουσιάζουν αύξηση έως και 79% από πέρυσι, ενώ ορισμένες διαδρομές κοστίζουν σχεδόν τριπλάσια.

Ακυρώσεις, καύσιμα και περιορισμένη χωρητικότητα πιέζουν τις τιμές

Η κρίση ξεκίνησε στα τέλη Φεβρουαρίου, όταν οι επιθέσεις ΗΠΑ και Ισραήλ στο Ιράν προκάλεσαν περίπου 70.000 ακυρώσεις πτήσεων, αναδεικνύοντας την «ευαισθησία» των παγκόσμιων αεροπορικών δικτύων. Το κλείσιμο εναέριου χώρου, η μείωση της χωρητικότητας σε κόμβους του Κόλπου και η άνοδος στις τιμές των καυσίμων εκτόξευσαν το κόστος των εισιτηρίων.

Την ίδια ώρα, η ζήτηση αρχίζει ήδη να υποχωρεί λόγω αβεβαιότητας και κόστους, με τις κρατήσεις από Ευρώπη προς ΗΠΑ να μειώνονται κατά 15% και προς την αντίθετη κατεύθυνση κατά 11%. 

Τα πιο επιβαρυμένα δρομολόγια περνούν από μεγάλα αεροπορικά hubs όπως το Ντουμπάι, το Άμπου Ντάμπι και η Ντόχα, που διαχειρίζονται περίπου το ένα τρίτο της συνολικής κίνησης μεταξύ Ευρώπης και Ασίας.

Σημαντικές αυξήσεις παρατηρούνται σε συγκεκριμένα δρομολόγια. Συγκεκριμένα, η πτήση Χονγκ Κονγκ-Λονδίνο φτάνει τα 3.318 δολάρια (+560%), Μπανγκόκ-Φρανκφούρτη τα 2.870 δολάρια (+505%) και τα εισιτήρια για τη διαδρομή Σίδνεϊ-Λονδίνο έχουν αυξηθεί κατά 429%.

Η εκτίναξη των τιμών εντείνεται και από την αύξηση του κόστους πετρελαίου και καυσίμων, που αντιπροσωπεύει περίπου το ένα τρίτο του λειτουργικού κόστους των αεροπορικών εταιρειών. Αεροπορικές όπως Air France-KLM, Cathay Pacific και Air New Zealand έχουν ήδη αυξήσει τις επιβαρύνσεις καυσίμων.

Ακόμη και αν η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή λήξει σύντομα, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι οι τιμές θα παραμείνουν αυξημένες, καθώς θα χρειαστούν έως και τρεις μήνες για να μετακυλιστεί οποιαδήποτε μείωση του κόστους καυσίμων στην αγορά. Παράλληλα, η μεγάλη ζήτηση σε δημοφιλείς διαδρομές και η περιορισμένη χωρητικότητα των αεροπορικών θα κρατήσουν τις τιμές ψηλά.

«Η κατάσταση είναι εξαιρετικά αβέβαιη και το ταξιδιωτικό χάος αυξάνεται», σημειώνουν αναλυτές, με πολλούς ταξιδιώτες να επανεξετάζουν πλέον τα σχέδιά τους.

Η ένταση στην περιοχή έχει οδηγήσει σε δραματική αύξηση του αεροπορικού καυσίμου (jet fuel), το οποίο έχει υπερδιπλασιαστεί, ανεβαίνοντας από περίπου 800 δολάρια ανά τόνο στα 1.700 δολάρια (+110%). Την ίδια στιγμή, το αργό πετρέλαιο καταγράφει άνοδο περίπου 50%, από τα 70 στα 110 δολάρια ανά βαρέλι.

Γιατί αυξάνεται περισσότερο το jet fuel

Η δυσανάλογη άνοδος του jet fuel σε σχέση με το αργό πετρέλαιο αποδίδεται κυρίως στους περιορισμούς στη διύλιση και διανομή από τα μεγάλα ενεργειακά hubs του Κόλπου, τα οποία έχουν επηρεαστεί από τη σύγκρουση.

Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί πιέσεις στο λειτουργικό κόστος των αεροπορικών εταιρειών, δεδομένου ότι τα καύσιμα αποτελούν το μεγαλύτερο έξοδο.

Πώς επηρεάζεται η AEGEAN

Στην περίπτωση της AEGEAN, το κόστος καυσίμων αντιστοιχούσε ήδη περίπου στο 22% των συνολικών εξόδων της εταιρείας το 2025, ποσοστό που πλέον αυξάνεται σημαντικά.

Ωστόσο, η εταιρεία έχει περιορίσει εν μέρει την έκθεσή της στις αυξήσεις, καθώς έχει καλύψει το 60% των αναγκών της μέσω προαγορών καυσίμων, αφήνοντας εκτεθειμένο μόνο το 40%.

Αυτό επιτρέπει στην AEGEAN να προχωρά σε ήπιες αυξήσεις τιμών, της τάξης του 7%–8%, σε σχέση με άλλες αγορές όπου οι πιέσεις είναι μεγαλύτερες.

Αναστολή πτήσεων

Παράλληλα, η σύγκρουση έχει επηρεάσει και τη λειτουργία των δρομολογίων, με ευρωπαϊκές αεροπορικές – συμπεριλαμβανομένης της AEGEAN – να έχουν προχωρήσει σε αναστολή πτήσεων προς χώρες του Κόλπου έως τουλάχιστον τα τέλη Απριλίου.

Οι συγκεκριμένες αγορές αντιστοιχούν περίπου στο 4%–5% της συνολικής δραστηριότητας της εταιρείας, χωρίς ωστόσο να υπάρχει σαφές χρονοδιάγραμμα επανέναρξης.

Τι ισχύει για τους επιβάτες

Σύμφωνα με την εταιρεία:

• 3,6 εκατομμύρια επιβάτες που έχουν ήδη αγοράσει εισιτήρια δεν επηρεάζονται από τις αυξήσεις
• οι κάτοχοι AEGEAN Pass διατηρούν τις προαγορασμένες τιμές

Μάλιστα, για τις επόμενες δύο εβδομάδες δίνεται η δυνατότητα αγοράς AEGEAN Pass με τιμές προ κρίσης, προσφέροντας ένα «δίχτυ προστασίας» απέναντι στις ανατιμήσεις.

Οι αεροπορικές εταιρείες Qantas, Air New Zealand και η  σκανδιναβική Scandinavian Airlines ήταν μεταξύ πολλών εταιρειών που ανακοίνωσαν αυξήσεις στις τιμές των εισιτηρίων εχθές Τρίτη 10 Μαρτίου, εξαιτίας της κρίσης.

Η ειδικός στις αγορές ενέργειας και ιδρύτρια του τμήματος Market Intelligence στην Energy Aspects, Amrita Sen, δήλωσε σε βουλευτές ότι και άλλες αεροπορικές εταιρείες είναι πιθανό να ακολουθήσουν, λόγω των διαταραχών στις προμήθειες από τον Περσικό Κόλπο, από όπου προέρχεται το μεγαλύτερο μέρος των παγκόσμιων αποθεμάτων καυσίμων αεροσκαφών.

Δεν είναι μόνο το αργό πετρέλαιο: Η ανησυχία με τις τιμές στα καύσιμα

Παρότι η προσοχή έχει επικεντρωθεί στις τιμές του αργού πετρελαίου, η δρ. Sen ανέφερε ότι ο αντίκτυπος στα καύσιμα αεροσκαφών είναι πολύ πιο σοβαρός, με τις τιμές να έχουν διπλασιαστεί ή ακόμη και τριπλασιαστεί από περίπου 90 δολάρια το βαρέλι.

«Όλοι μιλούν για το αργό πετρέλαιο, αλλά υπάρχουν τιμές για καύσιμα αεροσκαφών που έχουν ξεπεράσει τα 300 δολάρια, είναι τρελό αυτό που συμβαίνει», δήλωσε η Sen στην Επιτροπή Οικονομικών της Βουλής των Κοινοτήτων στο UK Parliament.

«Τόσο μεγάλο μέρος της παραγωγής βρίσκεται στη Μέση Ανατολή που δεν θα είναι δυνατό να αντικατασταθεί από άλλες πηγές», σήμείωσε.

Πόσο θα διαρκέσει η υψηλή τιμή στα αεροπορικά εισιτήρια και πόσο θα αυξηθούν

Και στη συνέχεια αναφέρει: «Περιμένω αρκετά σημαντικές αυξήσεις στα αεροπορικά εισιτήρια. Ορισμένες αεροπορικές εταιρείες έχουν αντισταθμίσει τον κίνδυνο απέναντι στις αυξήσεις τιμών, κάτι που θα βοηθήσει λίγο, αλλά θα πρέπει οπωσδήποτε να αναμένουμε υψηλότερους ναύλους τουλάχιστον για τους επόμενους δύο μήνες», προειδοποίησε.

Σύμφωνα με την ιστοσελίδα ταξιδιωτικών ειδήσεων Travelmole, ειδικοί εκτιμούν ότι τα διατλαντικά εισιτήρια ενδέχεται να αυξηθούν κατά περίπου 6% έως 10% σε ορισμένες εταιρείες, ενώ οι μεγάλες αποστάσεις προς την περιοχή Ασίας–Ειρηνικού μπορεί να δουν αυξήσεις περίπου 8% έως 15%, λόγω μεγαλύτερης κατανάλωσης καυσίμων και μακρύτερων διαδρομών για την αποφυγή περιορισμένου εναέριου χώρου.

Air New Zealand

Η Air New Zealand ανακοίνωσε ότι αύξησε τις τιμές των εισιτηρίων οικονομικής θέσης απλής μετάβασης κατά 10 δολάρια Νέας Ζηλανδίας σε εσωτερικά δρομολόγια, κατά 20 δολάρια Νέας Ζηλανδίας σε διεθνείς πτήσεις μικρών αποστάσεων και κατά 90 δολάρια Νέας Ζηλανδίας σε πτήσεις μεγάλων αποστάσεων.

Παράλληλα προειδοποίησε ότι ενδέχεται να υπάρξουν περαιτέρω προσαρμογές στις τιμές και τα δρομολόγια εάν το κόστος των καυσίμων παραμείνει υψηλό.

Στην αρχή του έτους, η ταξιδιωτική βιομηχανία βρισκόταν σε πορεία συνέχισης της ανάπτυξης μετά την πανδημία. Ωστόσο, η κλιμάκωση της σύγκρουσης έχει ήδη οδηγήσει σε αυξήσεις τιμών σε αρκετές διεθνείς διαδρομές την τελευταία εβδομάδα.

Οι πτήσεις μεταξύ Ασίας και Ευρώπης έχουν σημειώσει έντονες αυξήσεις τιμών μετά το κλείσιμο εναέριων χώρων και τη μείωση της χωρητικότητας μέσω κόμβων στον Περσικό Κόλπο, γεγονός που ανάγκασε τις αεροπορικές εταιρείες να αλλάξουν διαδρομές.

Ιnternational Airlines Group (IAG)

Η εταιρεία International Airlines Group (IAG), στην οποία ανήκει η British Airways, δήλωσε ότι χάρη σε μια επιτυχημένη στρατηγική αντιστάθμισης κινδύνου δεν σχεδιάζει άμεσες αυξήσεις τιμών.

Ωστόσο, άλλες εταιρείες προειδοποίησαν ότι οι επιβάτες μπορεί να αντιμετωπίσουν πρόσθετες χρεώσεις για να αντικατοπτριστούν οι υψηλότερες τιμές καυσίμων. Η Hong Kong Airlines ανακοίνωσε ότι θα επιβάλει επιπλέον χρεώσεις έως και 35% από αύριο Πέμπτη 12 Μαρτίου.

Παράλληλα, η British Airways ανακοίνωσε ότι θα περιορίσει το πρόγραμμα πτήσεών της στην περιοχή και θα ακυρώσει πτήσεις προς ορισμένες πόλεις «μέχρι αργότερα μέσα στο έτος».

Οι προορισμοί στη Μέση Ανατολή αναμένεται να δεχθούν τον πιο άμεσο αντίκτυπο, αλλά και αγορές που εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από πτήσεις μεγάλων αποστάσεων ενδέχεται να αντιμετωπίσουν μειωμένη ζήτηση, εάν οι τιμές των εισιτηρίων συνεχίσουν να αυξάνονται. 

«Όσες εβδομάδες διαρκούν αυτά που βλέπετε στους δέκτες σας, οι τιμές θα αυξάνονται» τονίζει χαρακτηριστικά.

«Πέρυσι οι τιμές συγκρατήθηκαν» όπως υποστηρίζει, για να συμπληρώσει πως κάτι αντίστοιχο «θα επιχειρήσουμε» και φέτος, διευκρινίζοντας όμως ότι «αν αυτή η σύρραξη μεγαλώσει, εμπλακούν περισσότερες χώρες και τα πράγματα πάνε προς το χειρότερο, τόσο το χειρότερο για την ελληνική και τη διεθνή οικονομία».

Στη βάση αυτή, επαναλαμβάνοντας τη θέση της ελληνικής κυβέρνησης απευθύνει μιλώντας στον τηλεοπτικό σταθμό του Action24 έκκληση για αποκλιμάκωση: «Να επικρατήσει η διπλωματία, να επικρατήσει η λογική».

Η σύγκρουση στην περιοχή έχει προκαλέσει αναστάτωση στη ναυσιπλοΐα σε μία από τις σημαντικότερες διόδους εξαγωγής πετρελαίου, οδηγώντας σε αύξηση των τιμών του πετρελαίου και επηρεάζοντας σημαντικά τα παγκόσμια ταξίδια. Οι εξελίξεις αυτές έχουν οδηγήσει σε εκτίναξη των ναύλων σε ορισμένα δρομολόγια και έχουν δημιουργήσει φόβους για μείωση της ταξιδιωτικής ζήτησης και πιθανή καθήλωση αεροσκαφών.

Η SAS δήλωσε ότι προχώρησε σε προσωρινή προσαρμογή τιμών, επισημαίνοντας ότι τόσο μεγάλες αυξήσεις στο κόστος καυσίμων απαιτούν άμεση αντίδραση για τη διατήρηση σταθερών λειτουργιών. Παράλληλα, η εταιρεία έχει προσαρμόσει την πολιτική αντιστάθμισης κινδύνου καυσίμων, χωρίς να έχει εξασφαλίσει τιμές για την κατανάλωση των επόμενων 12 μηνών.

Την ίδια στιγμή, άλλες εταιρείες όπως οι Lufthansa και Ryanair έχουν εφαρμόσει αντιστάθμιση κινδύνου πετρελαίου, εξασφαλίζοντας μέρος των καυσίμων τους σε σταθερές τιμές. Ωστόσο, η Finnair προειδοποίησε ότι σε περίπτωση παρατεταμένης σύγκρουσης θα μπορούσε να επηρεαστεί ακόμη και η διαθεσιμότητα καυσίμων.

Η κατάσταση επιβαρύνεται και από το χάος στον εναέριο χώρο της Μέσης Ανατολής. Σύμφωνα με την υπηρεσία παρακολούθησης πτήσεων Flightradar24, αεροσκάφη που κατευθύνονταν προς το Ντουμπάι τέθηκαν προσωρινά σε αναμονή λόγω πιθανής πυραυλικής επίθεσης, πριν τελικά προσγειωθούν κανονικά.

Οι εξελίξεις αυτές έχουν προκαλέσει αύξηση των τιμών στα δρομολόγια Ασίας–Ευρώπης, λόγω κλεισίματος εναέριου χώρου και περιορισμών χωρητικότητας. Η Cathay Pacific ανακοίνωσε επιπλέον πτήσεις προς Λονδίνο και Ζυρίχη, ενώ η Air New Zealand αύξησε τις τιμές των εισιτηρίων οικονομικής θέσης σε εσωτερικές και διεθνείς πτήσεις.

Παράλληλα, η Hong Kong Airlines ανακοίνωσε ότι θα αυξήσει τις επιβαρύνσεις καυσίμων έως και 35,2%, με τις μεγαλύτερες αυξήσεις να καταγράφονται στις πτήσεις από Χονγκ Κονγκ προς Μαλδίβες, Μπαγκλαντές και Νεπάλ.

Αν και οι τιμές του πετρελαίου υποχώρησαν σήμερα περίπου στα 90 δολάρια το βαρέλι από το υψηλό των 119 δολαρίων, μετά τη δήλωση του Ντόναλντ Τραμπ ότι ο πόλεμος μπορεί να λήξει σύντομα, η αβεβαιότητα παραμένει υψηλή. Οι μετοχές αεροπορικών εταιρειών κατέγραψαν άνοδο σε Ευρώπη και Ασία, μετά τις έντονες απώλειες της προηγούμενης ημέρας.

Τα καύσιμα αποτελούν το δεύτερο μεγαλύτερο λειτουργικό κόστος για τις αεροπορικές εταιρείες μετά την εργασία, αντιπροσωπεύοντας περίπου το 20% έως 25% των εξόδων. Παράλληλα, ο περιορισμός του εναέριου χώρου λόγω των συγκρούσεων δημιουργεί πρόσθετες δυσκολίες, καθώς οι πιλότοι αναγκάζονται να αλλάζουν δρομολόγια για να αποφύγουν επικίνδυνες περιοχές.

Οι μεγάλες εταιρείες της Μέσης Ανατολής, όπως οι Emirates, Qatar Airways και Etihad, μεταφέρουν σημαντικό ποσοστό των επιβατών μεταξύ Ευρώπης και Ασίας, καθώς και προς Αυστραλία και Νέα Ζηλανδία. Ωστόσο, με τον εναέριο χώρο να περιορίζεται ολοένα περισσότερο, οι αεροπορικές επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν πλέον ακόμη μεγαλύτερες προκλήσεις.

Έρχονται αυξήσεις στα ακτοπλοϊκά εισιτήρια

Νέες πιέσεις αντιμετωπίζει η ελληνική ακτοπλοΐα εξαιτίας της ενεργειακής κρίσης, καθώς η σημαντική αύξηση στις τιμές των ναυτιλιακών καυσίμων ανεβάζει το λειτουργικό κόστος των εταιρειών. Παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι, εάν οι τιμές παραμείνουν σε τόσο υψηλά επίπεδα, οι αυξήσεις στα ακτοπλοϊκά εισιτήρια θα είναι δύσκολο να αποφευχθούν το επόμενο διάστημα.

Το μεγαλύτερο βάρος προέρχεται από το κόστος των καυσίμων, το οποίο αντιστοιχεί περίπου στο 50% των συνολικών λειτουργικών εξόδων ενός ακτοπλοϊκού πλοίου. Μέσα σε λίγους μήνες οι τιμές έχουν αυξηθεί σημαντικά, επιβαρύνοντας έντονα τους προϋπολογισμούς των εταιρειών. Όπως ανέφεραν στελέχη του κλάδου στο newmoney, η επιβάρυνση για τις ακτοπλοϊκές εταιρείες φτάνει τα 14 εκατομμύρια ευρώ, εφόσον η τιμή του πετρελαίου διατηρηθεί κοντά στα 92-93 δολάρια το βαρέλι.

Παρεμβάσεις εξετάζει η κυβέρνηση

Η κυβέρνηση και το υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις στις διεθνείς αγορές καυσίμων, καθώς η έντονη μεταβλητότητα δυσκολεύει τις προβλέψεις για τη διάρκεια της κρίσης. Παράλληλα βρίσκονται σε διαρκή επικοινωνία με τις ακτοπλοϊκές εταιρείες, αναζητώντας λύσεις ώστε να αποφευχθεί η μετακύλιση του κόστους στους επιβάτες.

Μεταξύ των μέτρων που εξετάζονται είναι η παράταση της μείωσης των λιμενικών τελών, ένα μέτρο που είχε εφαρμοστεί και στο παρελθόν για να συγκρατηθούν οι τιμές των εισιτηρίων. Ταυτόχρονα συζητείται η αξιοποίηση ευρωπαϊκών και εθνικών πόρων που σχετίζονται με την ενεργειακή μετάβαση και τις εκπομπές ρύπων, προκειμένου να στηριχθεί ο κλάδος σε αυτή τη δύσκολη περίοδο.

Εκρηκτική αύξηση στο κόστος του ναυτιλιακού καυσίμου

Ενδεικτική της κατάστασης είναι η πορεία της τιμής του ναυτιλιακού καυσίμου Marine Gas Oil (MGO) στον Πειραιά, το οποίο χρησιμοποιείται ευρέως από τα ακτοπλοϊκά πλοία.

Σύμφωνα με στοιχεία της αγοράς:

• Στις 31 Δεκεμβρίου 2025 η τιμή ήταν 528 ευρώ ανά μετρικό τόνο
• Στις 27 Φεβρουαρίου είχε ανέβει στα 629 ευρώ
• Στις 9 Μαρτίου έφτασε τα 959 ευρώ, καταγράφοντας αύξηση περίπου 50%

Όπως σημειώνουν στελέχη του κλάδου, με δεδομένο ότι τα καύσιμα αποτελούν το μισό του συνολικού κόστους λειτουργίας μιας ακτοπλοϊκής εταιρείας, για να ισορροπήσει η εξίσωση θα απαιτούνταν αυξήσεις περίπου 25% στα εισιτήρια μέσω επίναυλου καυσίμων.

Παράγοντες της αγοράς εκτιμούν πάντως ότι εάν οι τιμές του πετρελαίου υποχωρήσουν μετά το τέλος της γεωπολιτικής κρίσης, ο επίναυλος θα μπορούσε να καταργηθεί.

Αυξημένα κόστη και νέοι κανονισμοί

Η αύξηση των καυσίμων έρχεται να προστεθεί σε ένα ήδη επιβαρυμένο περιβάλλον για την ακτοπλοΐα. Τα τελευταία χρόνια ο κλάδος αντιμετωπίζει επιπλέον κόστος λόγω των νέων περιβαλλοντικών κανονισμών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που επιβάλλουν επενδύσεις και συμμόρφωση με αυστηρότερους κανόνες για τις εκπομπές ρύπων.

Σε αυτές τις συνθήκες, πολλές ακτοπλοϊκές εταιρείες δυσκολεύονται να απορροφήσουν τις νέες αυξήσεις χωρίς να μετακυλήσουν μέρος του κόστους στα εισιτήρια.

Επιπτώσεις στην οικονομία των νησιών

Η αύξηση του κόστους δεν αφορά μόνο τους επιβάτες αλλά και τις μεταφορές φορτηγών οχημάτων, που αποτελούν βασικό κρίκο της εφοδιαστικής αλυσίδας για τα νησιά. Τυχόν αύξηση στα ναύλα των φορτηγών θα μπορούσε να επηρεάσει το κόστος μεταφοράς προϊόντων, οδηγώντας σε υψηλότερες τιμές αγαθών.

Η εξέλιξη αυτή αναδεικνύει πόσο στενά συνδέεται η λειτουργία της ακτοπλοΐας με τις διεθνείς ενεργειακές εξελίξεις. Σε μια χώρα με έντονη νησιωτικότητα όπως η Ελλάδα, το κόστος των καυσίμων επηρεάζει όχι μόνο τις μετακινήσεις αλλά και συνολικά την οικονομική δραστηριότητα των νησιών.

Ακτοπλοϊκά εισιτήρια

Ανακοινώνονται εκπτώσεις έως και 50% στα ακτοπλοϊκά των αναπληρωτών εκπαιδευτικών. Η έκπτωση θα αφορά στην κάλυψη των μετακινήσεων των εκπαιδευτικών από τους μόνιμους τόπους κατοικίας τους προς το τελικό νησί, στο οποίο ανέλαβαν υπηρεσία. Πιο συγκεκριμένα, οι εκπτώσεις ανά εταιρεία διαμορφώνονται ως ακολούθως:

Απαραίτητα δικαιολογητικά για την παροχή της έκπτωσης θα είναι η σχετική απόφαση του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, που αναφέρει την πρόσληψή τους, και η Αστυνομική τους Ταυτότητα. Τις επόμενες ημέρες ενδέχεται να προστεθούν και άλλες εταιρείες στον ανωτέρω πίνακα, οπότε και θα εκδοθεί νεότερη ενημέρωση.

Αεροπορικά εισιτήρια από την εταιρεία Sky Express

H εταιρεία Sky Express ανταποκρινόμενη στο αίτημα του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού παρέχει έκπτωση ύψους 30% για την έκδοση δέκα (10) αεροπορικών εισιτηρίων ανά ενδιαφερόμενο, για τη μετακίνηση των αναπληρωτών εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης στον τόπο ανάληψης υπηρεσίας.

Η διαδικασία για τη λήψη της εν λόγω έκπτωσης έχει ως ακολούθως:

• Οι δικαιούχοι θα λάβουν την Πέμπτη, 5 Οκτωβρίου, SMS με έναν μοναδικό κωδικό
• Το SMS θα περιέχει και ένα link για τη σελίδα της Sky Express σχετικά με την προσφορά/έκπτωση
• Στη σελίδα μετά τη συμπλήρωση των απαραίτητων στοιχείων (όνομα, επώνυμο, e-mail, τηλέφωνο και τον κωδικό τον οποίο έλαβαν), θα λαμβάνουν στο e-mail τους τον σχετικό εκπτωτικό κωδικό, ώστε να τον εισάγουν κατά τη διαδικασία κράτησης/αγοράς του εισιτηρίου.

Το έδαφος για ακόμα μεγαλύτερες ανατιμήσεις στα αεροπορικά εισιτήρια προλειαίνουν οι αερομεταφορείς. Προς τούτο επικαλούνται την αύξηση των τιμών στα καύσιμα, αλλά και τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Όπως είπε ο γενικός διευθυντής της Διεθνούς Ένωσης Αερομεταφορέων (IATA), Γουίλιαμ Γουόλς, μιλώντας στο CNBC, τα αεροπορικά εισιτήρια μπορεί να ακριβύνουν περισσότερο εξαιτίας της μειωμένης ικανότητας διύλισης και την οικονομική κατάσταση των αεροπορικών εταιρειών.Η μείωση της ικανότητας διύλισης κατά τη διάρκεια της πανδημίας και οι υψηλότερες τιμές των καυσίμων αεροσκαφών που προκαλούνται από την αύξηση της ζήτησης για καύσιμα «ανησυχούν» τον κλάδο των αεροπορικών εταιρειών, δήλωσε χαρακτηριστικά.

Πρόσθεσε, ακόμη, ότι ενώ οι καταναλωτές πληρώνουν ακριβότερα τα εισιτήρια, αυτό δεν συνεπάγεται οπωσδήποτε ότι οι εταιρείες αποκομίζουν κέρδη.

Ας σημειωθεί ότι οι τιμές των αεροπορικών εισιτηρίων απογειώθηκαν πέρσι, με αυξήσεις της τάξης του 25%, οι μεγαλύτερες από το 1989, ενώ μόνο τον Απρίλιο αυξήθηκαν κατά 18,6%.

Το ουκρανικό

Από τη δική του σκοπιά ο CEO της Qatar Airways, Akbar Al Baker, επικαλέστηκε τον πόλεμο στην Ουκρανία κάνοντας ως παράγοντα ο οποίος μπορεί να οδηγήσει σε αυξήσεις στις τιμές των αεροπορικών εισιτηρίων.

Όπως είπε, μάλιστα, χαρακτηριστικά, ακόμα και οι περιορισμοί στις μετακινήσεις που επιβάλλει η Κίνα λόγω Covid, προκαλούν μικρότερη ανησυχία από σε σύγκριση με την κλιμάκωση του πολέμου στην Ουκρανία, την οποία σηματοδοτεί η κήρυξη μερικής επιστράτευσης στη Ρωσία. «Για μένα, η μεγαλύτερη ανησυχία είναι η εξάπλωση της σύγκρουσης, η οποία [στη συνέχεια] θα τροφοδοτήσει τον πληθωρισμό, ασκώντας μεγαλύτερη πίεση στην αλυσίδα εφοδιασμού. Το σίγουρο αποτέλεσμα θα είναι λιγότεροι επιβάτες στο αεροπλάνο μου», είπε, μιλώντας και ο ίδιος στο CNBC.

«Με ανησυχεί επίσης η [αστάθεια] των τιμών του πετρελαίου, την οποία δεν θέλω να μεταφέρω στους επιβάτες, κάτι που στη συνέχεια θα τους αποθαρρύνει από το να ταξιδέψουν» και στην προκειμένη περίπτωση αναφέρεται στις ανατιμήσεις, με δεδομένη την εκτίναξη κατά 2% των τιμών μετά το διάγγελμα Πούτιν.

Ωστόσο, ο Al Baker δήλωσε ότι το Κατάρ θα συνεχίσει τις πτήσεις προς τη Ρωσία όσο είναι επιχειρησιακά ασφαλές να το κάνει. «Δεν είμαστε πολιτικός θεσμός. Είμαστε μια βιομηχανία που εξυπηρετεί τους απλούς ανθρώπους», είπε.