Ο Ντόναλντ Τραμπ ζητά αποζημίωση ύψους 10 δισεκατομμυρίων δολαρίων επειδή η βρετανική δημόσια τηλεόραση μοντάρισε μια ομιλία του σε ντοκιμαντέρ του 2024.

Όπως υποστηρίζει, το BBC τον δυσφήμισε επειδή με το μοντάζ που έκανε στην ομιλία του της 6ης Ιανουαρίου 2021 τον εμφάνιζε να καθοδηγεί τους υποστηρικτές του να επιτεθούν στο Κογκρέσο. Το ντοκιμαντέρ προβλήθηκε το 2024, λίγο πριν από τις προεδρικές εκλογές, τις οποίες κέρδισε ο Τραμπ.

Η αγωγή, που κατατέθηκε στη Φλόριντα, αναφέρει επίσης ότι το BBC παραβίασε νόμο της Πολιτείας που απαγορεύει τις αθέμιτες και παραπλανητικές εμπορικές πρακτικές. Η βρετανική τηλεόραση ζήτησε συγγνώμη από τον Τραμπ για το μοντάζ της ομιλίας αλλά επιμένει ότι η αγωγή πρέπει να απορριφθεί, δεδομένου ότι το ντοκιμαντέρ δεν προβλήθηκε ποτέ στη Φλόριντα –και επομένως τα δικαστήριά της δεν έχουν δικαιοδοσία επί του θέματος– ούτε και σε καμία άλλη Πολιτεία των ΗΠΑ. Δεν είναι διαθέσιμο επίσης σε καμία αμερικανική πλατφόρμα, ούτε στο Διαδίκτυο.

Εξάλλου, σύμφωνα με το επιχείρημα του BBC, ο Τραμπ δεν μπορεί να αποδείξει ότι, σε ένα ντοκιμαντέρ διάρκειας μίας ώρας, αυτό το απόσπασμα των 12 δευτερολέπτων, που ο Τραμπ θεωρεί δυσφημιστικό, είχε σκοπό να δημιουργήσει ψευδείς εντυπώσεις. «Μάλιστα, τίποτα δεν αντικατοπτρίζει καλύτερα το πώς αντιλήφθηκαν οι υποστηρικτές του προέδρου Τραμπ τα σχόλιά του, από τις δικές τους δηλώσεις: περισσότεροι από 100 εναγόμενοι, που κατηγορήθηκαν για αδικήματα σχετικά με την 6η Ιανουαρίου [ενν. του 2021] είπαν στα δικαστήρια ότι ερμήνευσαν τα λεγόμενα του προέδρου Τραμπ ως προτροπή για δράση», αναφέρεται στο έγγραφο.

Εάν δεν γίνει δεκτό το αίτημα του BBC για απόρριψη της αγωγής, η δίκη θα διεξαχθεί τον Φεβρουάριο του 2027.

Ο Αμερικανός πρόεδρος απείλησε στο πρόσφατο παρελθόν με αγωγές πολλά αμερικανικά μέσα ενημέρωσης και ορισμένα από αυτά συμφώνησαν να τον αποζημιώσουν με σημαντικά ποσά για να μπει τέλος στις δικαστικές περιπέτειές τους

Αλλοπρόσαλλη συμπεριφορά, φωνές και τιμωρίες, βίωναν τα τελευταία χρόνια, όπως υποστηρίζουν, καθηγητές και μαθητές από τη διευθύντρια.

Τα στόματα ανοίγουν

«Με κλείδωσε στην τάξη. Κάναμε μια εργασία είχα μπει μέσα. Αυτή είχε νεύρα με μια καθαριστήρια και τα έριξε όλα πάνω μου», ανέφερε στην κάμερα του ΕΡΤnews μαθητής του σχολείου.

«Έφερε τον γάτο της και τον παρουσίασε στα παιδιά η μετεμψύχωση του πατερά της και τους είπε να τον σέβεστε να τον φροντίζετε. Παρανοϊκά πράγματα», σημείωσε κάτοικος της περιοχής.

Χρόνια ψυχολογικά προβλήματα

Σύμφωνα με το σύζυγό της, η εκπαιδευτικός ακολουθούσε για 16 χρόνια φαρμακευτική αγωγή, γιατί αντιμετώπιζε ψυχολογικά προβλήματα. Το 2022 όμως την σταμάτησε.

«Είμαστε σε δραματική κατάσταση. Η σύζυγός μου δεν έχει συνειδητοποιήσει τι έχει κάνει. Δεν μπορείς να συζητήσεις μαζί της. Έχει σοβαρά προβλήματα ψυχικής υγείας. Χρειάζεται ιατρική βοήθεια, την οποία αρνείται», ανέφερε ο σύζυγος της διευθύντριας.

«Μιλάμε για έναν άρρωστο άνθρωπο. Δεν ήταν κακιά με τα παιδιά δεν είχε βίαιη συμπεριφορά. Σε καμία περίπτωση δεν είχε δικαίωμα να απλώσεις χέρι σε παιδί ούτε και να προσβάλλεις», δήλωσε ένας γονέας.

Το τελευταίο περιστατικό ήταν με τον 13χρονο μαθητή, τον οποίο φίμωσε με χαρτοταινία μέσα στην τάξη, για να μην κάνει φασαρία.

«Όντως η κυρία έφερε και έβαλε την ταινία στο στόμα. Στην αρχή το πήραμε για πλάκα, με τους καθηγητές τσακωνόταν κάθε μέρα», ανέφερε συμμαθητής του 13χρονου.

«Tο σημαντικό για μένα ήταν ότι το παιδί μου μπόρεσε και μου μίλησε. Όλο αυτό θεωρήθηκε ως μια πλάκα δεν νομίζω εν έτει 2026 να γίνονται τέτοιες πλάκες σε ασφαλές περιβάλλον», η κ. Μάρθα Αβοκάτου, μητέρα 13χρονου.

Καταγγελία για βιαιοπραγία σε καθηγήτρια

Οι καβγάδες της διευθύντριας με τους καθηγητές ήταν συνεχείς, ενώ φέρεται να βιαιοπράγησε σε βάρος μιας συναδέλφου της.

«Αυτή την καθηγήτρια της είχε δώσει μπουνιά στο στήθος. Έχουμε μάρτυρες ήμουν και εδώ μπροστά αλλά και άλλα παιδιά το είδαν αυτό», ανέφερε μαθητής του σχολείου.

Εδώ και τρία χρόνια ο Σύλλογος γονέων και Κηδεμόνων και η τοπική κοινότητα έκαναν ενέργειες για αντικατάσταση της διευθύντριας και μάλιστα καθηγητές δεν αποδέχονταν το διορισμό τους.

«Επιβεβαίωση των καταγγελιών σημαίνει άμεσα από Δευτέρα με απόφαση Υπουργού παύση από τα καθήκοντα και απομάκρυνση από το σχολείο», τόνισε ο Περιφερειακός Διευθυντής Εκπαίδευσης Κ. Μακεδονίας, Αλέξανδρος Κόπτσης. 

Σύμφωνα με τον Περιφερειακό Διευθυντή Εκπαίδευσης Κεντρικής Μακεδονίας στα χέρια του δεν είχαν φθάσει το προηγούμενο διάστημα ανεπίσημες ή γραπτές καταγγελίες για τη συμπεριφορά της διευθυντρίας. Το θέμα θα ελεγχθεί και θα επιβληθούν οι προβλεπόμενες κυρώσεις.

Η ανακοίνωση του υπουργείου Παιδείας:

«Το Υπουργειο Παιδειας  σχετικά με το περιστατικό που σημειώθηκε σε σχολική μονάδα στις Σέρρες, γνωστοποιεί και επισήμως ότι από αύριο, Δευτέρα 26 Ιανουαρίου, η εκπαιδευτικός που εμπλέκεται τίθεται σε αναστολή άσκησης καθηκόντων, όπως ακριβώς προβλέπεται από την κείμενη νομοθεσία.

Απο την Υπουργό Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Σοφια Ζαχαρακη έχουν ζητηθεί  ρητές και τεκμηριωμένες εξηγήσεις αναφορικά με την έλλειψη έγκαιρης και θεσμικά προβλεπόμενης ενημέρωσης των αρμοδίων υπηρεσιών του Υπουργείου, καθώς και της Περιφερειακής Διεύθυνσης Εκπαίδευσης, από τον αρμόδιο Διευθυντή Εκπαίδευσης. Το ζήτημα εξετάζεται ως σοβαρή διοικητική παράβλεψη, στο πλαίσιο των προβλεπόμενων διαδικασιών και αρμοδιοτήτων.

Με εντολή του Γενικού Γραμματέα, Γιάννη Παπαδομαρκάκη, ο Περιφερειακός Διευθυντής Εκπαίδευσης κλήθηκε να προχωρήσει άμεσα στη διενέργεια Ένορκης Διοικητικής Εξέτασης (ΕΔΕ) για το σύνολο των εμπλεκόμενων προσώπων και φορέων, χωρίς καμία εξαίρεση, προκειμένου να διερευνηθούν πλήρως οι πράξεις, οι παραλείψεις και οι τυχόν ευθύνες, και να αποσαφηνιστεί κάθε πτυχή της υπόθεσης.»

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ κατέθεσε αγωγή τον Δεκέμβριο στη Φλόριντα, κατηγορώντας το BBC για δυσφήμιση και παραβίαση ενός νόμου περί εμπορικών πρακτικών. Ο Τραμπ απαιτεί αποζημιώσεις και τόκους 5 δισεκ. δολαρίων (5,7 δισεκ. ευρώ) για κάθε μία από τις κατηγορίες.

Το BBC είχε μεταδώσει στην ενημερωτική εκπομπή “Panorama” αμέσως πριν από τις προεδρικές εκλογές στις ΗΠΑ το 2024, διαφορετικά αποσπάσματα μιας ομιλίας του Ντόναλντ Τραμπ στις 6 Ιανουαρίου 2021, που είχαν μονταριστεί με τέτοιο τρόπο ώστε ο Ρεπουμπλικανός πρόεδρος φαινόταν να καλεί τους οπαδούς του να επιτεθούν στο Καπιτώλιο στην Ουάσινγκτον.

«Aπόρριψη της αγωγής λόγω προσωπικής αναρμοδιότητας»

Σύμφωνα με δικαστικά έγγραφα που κατατέθηκαν χθες, Δευτέρα 12/1, οι δικηγόροι του δημόσιου βρετανικού ραδιοτηλεοπτικού ομίλου αναφέρουν ότι θα «ζητήσουν την απόρριψη της αγωγής λόγω προσωπικής αναρμοδιότητας» του ομοσπονδιακού δικαστηρίου του Μαϊάμι, πόλης όπου κατοικεί ο Αμερικανός πρόεδρος.

Έχουν περιθώριο μέχρι τις 17 Μαρτίου προκειμένου να καταθέσουν αυτό το αίτημα απόρριψης.

Θα υποστηρίξουν πως ο Ντόναλντ Τραμπ «δεν θα μπορεί να αποδείξει» ότι το ντοκιμαντέρ, που μεταδόθηκε εκτός Ηνωμένων Πολιτειών, «του προκάλεσε νομικά αναγνωρίσιμη ζημία».

Ο Ρεπουμπλικανός «επανεξελέγη στις 5 Νοεμβρίου 2024, μετά τη μετάδοση του ντοκιμαντέρ. Κέρδισε τη Φλόριντα με ένα εντυπωσιακό περιθώριο 13 μονάδων, βελτιώνοντας τις επιδόσεις του τού 2020 και 2016», υπογραμμίζουν στα έγγραφα αυτά, εκτιμώντας πως η απαίτησή του δεν είναι «παραδεκτή».

Ο πρόεδρος του BBC Σαμίρ Σαχ είχε στείλει επιστολή με την οποία ζητούσε συγγνώμη από τον Ντόναλντ Τραμπ, χωρίς να καταφέρει να τον κατευνάσει. Δήλωσε ωστόσο ότι είναι αποφασισμένος να αμφισβητήσει οποιαδήποτε αγωγή για δυσφήμιση.

«Όπως έχουμε ήδη δηλώσει σαφώς, πρόκειται να υπερασπιστούμε τους εαυτούς μας σε αυτήν την υπόθεση. Δεν θα κάνουμε επιπρόσθετα σχόλια σε μια διαδικασία που είναι σε εξέλιξη», δήλωσε σήμερα εκπρόσωπος του BBC.

Η υπόθεση ώθησε σε παραίτηση τον γενικό διευθυντή Τιμ Ντέιβι και την επικεφαλής ενημέρωσης Ντέμπορα Τέρνες.

Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει στο παρελθόν καταθέσει ή έχει απειλήσει να καταθέσει αγωγές εναντίον ομίλων ΜΜΕ στις Ηνωμένες Πολιτείες, ορισμένες εκ των οποίων απέφεραν σημαντικά ποσά για να βάλει τέλος στις διώξεις.

Η ένταση πυροδοτήθηκε όταν η κ. Κωνσταντοπούλου υποστήριξε ότι η σύζυγος του κ. Σκέρτσου «τυγχάνει προνομιακής μεταχείρισης μεταξύ των δικαστών», ενώ τον χαρακτήρισε «παντρεμένο με την ελληνική Δικαιοσύνη». Ο υπουργός αντέδρασε έντονα, ρωτώντας ευθέως αν υπάρχει πρόβλημα με την επαγγελματική ιδιότητα της συζύγου του.

Ο κ. Σκέρτσος κατηγόρησε την πρόεδρο της Πλεύσης Ελευθερίας ότι στοχοποιεί μια γυναίκα λόγω της συζυγικής της σχέσης, μιλώντας για «επίθεση και δολοφονία χαρακτήρα».

«Ως υπερασπίστρια των γυναικών, καταλήγετε να γίνεστε θύτης των γυναικών. Βάλλετε εναντίον της γυναίκας μου, επειδή τη θεωρείτε παρακολούθημα του άντρα της», ανέφερε χαρακτηριστικά, τονίζοντας ότι η πρακτική αυτή «πρέπει κάποια στιγμή να σταματήσει».

Στο ίδιο πλαίσιο, επιχείρησε να διαβάσει τη διορθωτική δήλωση της εφημερίδας “Αυγή”, η οποία είχε ανασκευάσει παλαιότερο δημοσίευμα, υπογραμμίζοντας ότι η κ. Κωνσταντοπούλου «ανακυκλώνει ψεύδη που έχουν διαψευστεί».

Ο υπουργός Επικρατείας ανέβασε ακόμη περισσότερο τους τόνους, λέγοντας: «Δεν γνωρίζετε ότι υπάρχει διορθωτική δήλωση και συνεχίζετε να σπιλώνετε υπολήψεις. Έχετε δικό σας τεκμήριο αναξιοπιστίας».

Απευθυνόμενος προσωπικά στην πρόεδρο της Πλεύσης Ελευθερίας, τη ρώτησε αν προτίθεται να ζητήσει συγγνώμη «σε μένα ή στη σύζυγό μου», για να λάβει επανειλημμένα την απάντηση «όχι».

Αντιδρώντας, ο κ. Σκέρτσος ξεκαθάρισε: «Θα λάβετε νέα μήνυση και αγωγή, όπως έλαβε και η “Αυγή” και αναγκάστηκε να ανασκευάσει».

Η κ. Κωνσταντοπούλου απάντησε ειρωνικά «με χαρά», προσθέτοντας ότι «και τρεις θα λάβει ο κ. Μητσοτάκης για λογαριασμό σας», προκαλώντας νέο γύρο αντιδράσεων από τα έδρανα της Νέας Δημοκρατίας.

Η ένταση κορυφώθηκε όταν η πρόεδρος της Πλεύσης Ελευθερίας κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι είναι «αγκαζέ με βιαστές, παιδοβιαστές και υπόλογους», με τον κ. Σκέρτσο να ζητά άμεση ανάκληση και τον εισηγητή της ΝΔ Μάκη Λαζαρίδη να χαρακτηρίζει τη στάση της «απαράδεκτη».

Ο πρόεδρος της Εξεταστικής Επιτροπής Αθανάσιος Νικολακόπουλος παρενέβη ζητώντας από την κ. Κωνσταντοπούλου να ανακαλέσει τουλάχιστον τη λέξη «παιδεραστές», κάτι που εκείνη αρνήθηκε κατηγορηματικά: «Δεν ανακαλώ τίποτα από όσα είπα. Τα υποστηρίζω κατά κεραία».

Οι αντεγκλήσεις συνεχίστηκαν με βαριές εκφράσεις εκατέρωθεν, κατηγορίες για «τραμπουκισμό» και τον πρόεδρο της επιτροπής να καταλογίζει στην κ. Κωνσταντοπούλου ότι μετατρέπει τη διαδικασία σε προσωπικό σόου.

Τελικά, η Εξεταστική Επιτροπή απέρριψε την πρόταση μομφής που είχε καταθέσει η πρόεδρος της Πλεύσης Ελευθερίας κατά του προεδρείου, κλείνοντας –προσωρινά– ένα από τα πιο εκρηκτικά επεισόδια των τελευταίων ημερών στη Βουλή.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση θέλει να χρησιμοποιήσει τα αξίας σχεδόν 210 δισεκ. ευρώ περιουσιακά στοιχεία της ρωσικής κεντρικής τράπεζας, που έχουν παγώσει στην Ευρώπη μετά την εισβολή της Μόσχας το 2022 στην Ουκρανία, για να υποστηρίξει ένα δάνειο για τις στρατιωτικές και τις μη στρατιωτικές ανάγκες του Κιέβου το 2026 και το 2027.

Οι ηγέτες της ΕΕ συμφώνησαν την Παρασκευή να παγώσουν επ’ αόριστον τα περιουσιακά στοιχεία, επιχειρηματολογώντας ότι πρέπει να στηρίξουν την Ουκρανία επειδή δεν θέλουν η Μόσχα να επιτεθεί μια μέρα στο ΝΑΤΟ – κάτι που η Ρωσία αρνείται πως σχεδιάζει να κάνει.

Νομικοί εμπειρογνώμονες περιμένουν ότι το Εμπορικό Δικαστήριο της Μόσχας θα εκδώσει μια ταχεία απόφαση εναντίον της Euroclear, του αποθετηρίου με έδρα το Βέλγιο που διακρατεί τα περισσότερα από τα περιουσιακά στοιχεία. Το δικαστήριο ανακοίνωσε ότι έλαβε την προσφυγή της κεντρικής τράπεζας στις 12 Δεκεμβρίου, ζητώντας 18,2 τρισεκατομμύρια ρούβλια – την πλήρη αξία των παγωμένων κρατικών περιουσιακών στοιχείων της Ρωσίας.

Αν κερδίσει η κεντρική τράπεζα, θα μπορούσε να επιδιώξει σε άλλες δικαιοδοσίες την εφαρμογή της απόφασης σε βάρος περιουσιακών στοιχείων του Euroclear, κυρίως σε δικαιοδοσίες που θεωρούνται «φιλικές» από τη Ρωσία.

Η Euroclear δεν απάντησε αμέσως σε αίτημα για σχόλιο.

Το υπουργείο Άμυνας των ΗΠΑ, το οποίο πρόσφατα μετονομάστηκε σε «υπουργείο Πολέμου» από την κυβέρνηση Τραμπ, ενέτεινε δραστικά τον έλεγχό του επί του Τύπου. Σε ένα πρόσφατο έγγραφο του, που καταδικάστηκε σχεδόν από όλον τον αμερικανικό και διεθνή Τύπο, το υπουργείο ζήτησε από τους διαπιστευμένους δημοσιογράφους να μην αναζητούν και να μην δημοσιεύουν ορισμένες πληροφορίες χωρίς τη ρητή έγκρισή του, διαφορετικά κινδυνεύουν να χάσουν τη διαπίστευσή τους.

Στην προσφυγή της, σε δικαστήριο της Ουάσινγκτον, η εφημερίδα υποστηρίζει ότι με τους κανόνες αυτούς η κυβέρνηση παραβιάζει την πρώτη Τροπολογία του αμερικανικού Συντάγματος που εγγυάται πέντε βασικές ελευθερίες, μεταξύ των οποίων είναι και η ελευθερία του Τύπου.

Η κυβέρνηση «επιδιώκει να περιορίσει τη δυνατότητα των δημοσιογράφων να κάνουν ό,τι έκαναν πάντα: να θέτουν ερωτήσεις στους αξιωματούχους της κυβέρνησης και να συγκεντρώνουν πληροφορίες για να παρουσιάζουν τα γεγονότα, πέραν των επίσημων ανακοινώσεων», αναφέρει.

Το έγγραφο που ζητήθηκε από το Πεντάγωνο να υπογράψουν οι δημοσιογράφοι εντάσσεται σε μια ευρύτερη επιχείρηση περιορισμού της πρόσβασης στο υπουργείο Άμυνας, του μεγαλύτερου εργοδότη των ΗΠΑ, με ετήσιο προϋπολογισμό εκατοντάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων. Τους προηγούμενους μήνες το υπουργείο έδιωξε από τα γραφεία τους στο Πεντάγωνο οκτώ μέσα ενημέρωσης, μεταξύ των οποίων ήταν οι εφημερίδες New York Times και Washington Post και το τηλεοπτικό δίκτυο CNN. Οι συνεντεύξεις Τύπου έχουν μειωθεί δραστικά. Το υπουργείο περιόρισε επίσης τις μετακινήσεις των δημοσιογράφων μέσα στο κτίριο του Πενταγώνου, υποχρεώνοντάς τους να συνοδεύονται από υπαλλήλους σε ορισμένες ζώνες.

Ο Ντόναλντ Τραμπ ξεκίνησε μια εκστρατεία υπονόμευσης των δημόσιων ραδιοτηλεοπτικών μέσων στις ΗΠΑ και, με τη βοήθεια Βρετανών συμμάχων, επεκτείνει πλέον αυτή τη στρατηγική σε διεθνές επίπεδο.

Την περασμένη εβδομάδα, είχα γράψει για τις μεγάλες φιλοδοξίες του BBC στην αμερικανική αγορά και την πεποίθησή του ότι μια αντικειμενική προσέγγιση, με παγκόσμια οπτική, θα του έδινε προβάδισμα στην Αμερική του Τραμπ. «Δεν θεωρούμε ότι το κοινό μας έχει κάποια ιδεολογική θέση», μου δήλωσε ο Kevin Ponniah, περιφερειακός διευθυντής Αμερικής του BBC. «Οι δημοσιογράφοι μας είναι πλήρως αμερόληπτοι».

Την ίδια ημέρα, η εφημερίδα The Telegraph δημοσίευσε μια ιστορία που φάνηκε να ανατρέπει πλήρως αυτά τα σχέδια. Σύμφωνα με διαρροή εσωτερικού υπομνήματος, ένα ντοκιμαντέρ που προβλήθηκε λίγο πριν τις προεδρικές εκλογές των ΗΠΑ 2024 στην εκπομπή Panorama, «παραποίησε ομιλία του Τραμπ παρουσιάζοντάς τον να ενθαρρύνει την εισβολή στο Καπιτώλιο» στις 6 Ιανουαρίου 2021.

Το δημοσίευμα της Telegraph προκάλεσε αλυσιδωτές αντιδράσεις που οδήγησαν στις παραιτήσεις των κορυφαίων στελεχών του BBC, του γενικού διευθυντή Tim Davie και της διευθύνουσας συμβούλου ειδήσεων Deborah Turness. Στις 7 Νοεμβρίου, η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου Karoline Leavitt δήλωσε στην Telegraph ότι το ρεπορτάζ του BBC είναι «100% fake news» και το ίδιο το δίκτυο «μηχανή αριστερής προπαγάνδας». Ο Τραμπ απειλεί τώρα να καταθέσει αγωγή ύψους ενός δισεκατομμυρίου δολαρίων αν το BBC δεν τον αποζημιώσει για τη «ζημιά που προκλήθηκε».

Συντονισμένη επίθεση από την δεξιά πτέρυγα

Οι νομικές απειλές του Τραμπ κατά των μέσων ενημέρωσης δεν αποτελούν πλέον είδηση. Αυτή τη φορά, όμως, η τακτική αξιοποιείται ως μέρος μιας συντονισμένης καμπάνιας συντηρητικών για την απαξίωση και τελικά την αποδυνάμωση του BBC, σύμφωνα με πηγές μου και βρετανικά δημοσιεύματα. Ναρκοθετώντας, έτσι, και τα όποια σχέδια του βρετανικού δικτύου να επεκταθεί στις ΗΠΑ ως μία “ελεύθερη έκφραση” απέναντι σε αμερικανικά ΜΜΕ που χρησιμοποιούνται ως μηχανές προπαγάνδας του Τραμπ.

Επικεφαλής της εκστρατείας του Αμερικανού προέδρου κατά του BBC είναι ο ακροδεξιός Nigel Farage (που αποκτά ισχυρό προβάδισμα στις δημοσκοπήσεις), ηγέτης του κόμματος Reform UK και επίδοξος ένοικος της Downing Street, ενώ στηρίζεται από συντηρητικά μέσα που εδώ και χρόνια θεωρούν το BBC αναξιόπιστο λόγω προκατάληψης. Ο κίνδυνος είναι υπαρξιακός: τα έσοδα του BBC προέρχονται κυρίως από το κρατικό τέλος αδείας, το οποίο λήγει στα τέλη του 2027.

 

Η επίθεση Τραμπ στο BBC αποτελεί συνέχεια της πολιτικής υπονόμευσης των δημόσιων μέσων στις ΗΠΑ. Το Project 2025 ζητούσε μεταρρύθμιση ή κατάργηση της US Agency for Global Media (που χρηματοδοτεί τη Voice of America και τη Radio Free Europe/Radio Liberty), καθώς και περικοπή της χρηματοδότησης προς την Corporation for Public Broadcasting (NPR και PBS). Και οι δύο στόχοι επιτεύχθηκαν κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησης Τραμπ.

«Το BBC πρέπει να καταργηθεί όπως το NPR», μου είπε ο Mike Gonzalez, βασικός παράγοντας στο Project 2025 και πρωτεργάτης της καμπάνιας κατά των δημόσιων μέσων στις ΗΠΑ. Η τελική απόφαση ανήκει βέβαια στους Βρετανούς ψηφοφόρους.

Εσωτερικές κρίσεις και κοινωνικές προκλήσεις

Το BBC εξακολουθεί να απολαμβάνει ισχυρή στήριξη στη Βρετανία και να προκαλεί υπερηφάνεια, σύμφωνα με το Reuters Institute. Ωστόσο, αντιμετωπίζει μεγάλες προκλήσεις: οι νεότερες γενιές που έχουν μεγαλώσει με streaming δεν θέλουν να πληρώνουν το ετήσιο τέλος περίπου 233 δολαρίων. Το διαρρεύσαν υπόμνημα που πυροδότησε την κρίση κατηγόρησε το BBC για αριστερή μεροληψία, αλλά υπάρχουν επικρίσεις και από τα αριστερά για προσπάθεια εξευμενισμού των συντηρητικών, ειδικά στην κάλυψη της κρίσης στη Γάζα.

Το διοικητικό συμβούλιο του BBC προσπάθησε να κατευνάσει τις επικρίσεις φέρνοντας πιο συντηρητικά μέλη, αλλά πλέον είναι διχασμένο σχετικά με την έννοια της αμεροληψίας. Παράλληλα, η κυβέρνηση του Keir Starmer, χαρακτηριζόμενη ως υπνωτική και άτολμη, δείχνει απρόθυμη ή ανίκανη να υπερασπιστεί τον εθνικό ραδιοτηλεοπτικό φορέα. Η γραφειοκρατία δυσχεραίνει την άμεση αντίδραση όταν το BBC δέχεται επιθέσεις.

Δημιουργία ντοκιμαντέρ και διεθνείς πιέσεις

Ένα επιπλέον πρόβλημα αφορά τη διαδικασία παραγωγής ντοκιμαντέρ όπως το Panorama «Trump: A Second Chance?». Τα ντοκιμαντέρ εγκρίνονται από το τμήμα Current Affairs ενώ βάσει Royal Charter το BBC υποστηρίζει τη βρετανική κινηματογραφία χρηματοδοτώντας ανεξάρτητες παραγωγές. Το συγκεκριμένο ντοκιμαντέρ παρήγαγε η εταιρεία October Films, με γραφεία σε Λονδίνο και Λος Άντζελες. Όπως αναφέρει έμπειρη πηγή στον χώρο των ντοκιμαντέρ, οι ειδησεογραφικοί συντάκτες δεν συμμετέχουν στη διαδικασία κι ενημερώνονται λίγες μόνο εβδομάδες πριν την προβολή – πηγή χρόνιας εσωτερικής έντασης.

Ο Τραμπ δεν είναι ο μόνος ηγέτης που έχει εξοργιστεί από ντοκιμαντέρ του BBC. Το 2023, ένα αφιέρωμα στον Ινδό πρωθυπουργό Narendra Modi, σχετικά με φερόμενη εμπλοκή του στη σφαγή της Γκουτζαράτ το 2002 (πάνω από χίλιοι μουσουλμάνοι νεκροί), οδήγησε τις αρχές να μπλοκάρουν την πρόσβαση στην Ινδία και να πραγματοποιήσουν εφοδο στη βρετανική υπηρεσία επικαλούμενες παραβιάσεις νόμων περί ξένης ιδιοκτησίας. Για να συμμορφωθεί με τους κανονισμούς, το BBC ίδρυσε νέα οντότητα (Collective Newsroom) υπό πρώην στελέχη – γεγονός που περιόρισε σημαντικά τη δραστηριότητά του σε αυτήν την κρίσιμη αγορά.

Tο επίμαχο μοντάζ & πιθανές συνέπειες

Στην επεξεργασία του Panorama που προκάλεσε τον σάλο, ο Τραμπ εμφανίζεται να λέει στους υποστηρικτές του να «κατευθυνθούν προς το Καπιτώλιο» και να «παλέψουν σκληρά», αν και οι δύο φράσεις ειπώθηκαν με διαφορά άνω των σαράντα πέντε λεπτών.

Νομικοί θεωρούν αδύναμη την πιθανή αγωγή Τραμπ κατά του BBC, ωστόσο δεν χρειάζεται απαραίτητα δικαστική νίκη: συχνά χρησιμοποιεί τέτοιες απειλές ως μοχλό πίεσης στα μέσα ενημέρωσης – εξασφαλίζοντας συμβιβασμούς από κολοσσούς όπως τα ABC και CBS υπό κανονιστική πίεση.

Είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς ότι το BBC θα συμβιβαστεί οικονομικά με τον Τραμπ – ως δημόσιος οργανισμός χρηματοδοτούμενος από τους Βρετανούς φορολογούμενους. Ο πρόεδρος μπορεί όμως να επιστρατεύσει άλλα μέσα (όπως καθυστέρηση θεωρήσεων ή εφαρμογή Foreign Agents Registration Act) για να περιορίσει τις δραστηριότητες του BBC στις ΗΠΑ. Ακόμη κι αν δεν τρέφει ιδιαίτερη εχθρότητα προς τον οργανισμό, ίσως επιδιώκει απλά να ενισχύσει τους συμμάχους του στη βρετανική δεξιά – μεταξύ αυτών τον Farage – που θέλουν να αποδυναμώσουν το BBC.

Tο μέλλον της ανεξαρτησίας & της αξιοπιστίας

Παρά τις δυσκολίες που προκαλεί η αντιπαράθεση με τον Τραμπ στην επέκταση στην αμερικανική αγορά, αυτή η κρίση αποτελεί δοκιμασία για τις στρατηγικές επιβίωσης του BBC ενόψει εγχώριων απειλών. Μπορεί ένας οργανισμός με εντολή αμερόληπτης ενημέρωσης να πείσει για την αξία αυτής της προσέγγισης; Μπορεί να υπερασπιστεί την ανεξαρτησία και αξιοπιστία του απέναντι σε προσπάθειες απαξίωσης; Θα βρει νέα ηγεσία που μπορεί να εμπνεύσει όραμα;

Eπικοινώνησα με τον Alan Rusbridger, πρώην διευθυντή της Guardian και νυν editor στο Prospect για να τον ρωτήσω αν η στρατηγική του BBC στις ΗΠΑ έχει καταρρεύσει. Μου απάντησε: «Πιστεύω πως το BBC έχει ακόμη καλές πιθανότητες να καθιερωθεί στην Αμερική. Εύχομαι να συνεχίσουν – αν κι αυτό είναι “ψωμοτύρι” για τον Τραμπ». Αν όμως δεν βρει διέξοδο από την κρίση, ίσως υπονομεύσει σοβαρά τη θέση του στη βρετανική κοινωνία. «Υπάρχει εδώ και χρόνια συστηματική προσπάθεια εξόντωσης του BBC», παραδέχεται ο Rusbridger. «Ο Farage ίσως τα καταφέρει».

Συνεχίζοντας, ο Τραμπ ισχυρίστηκε ότι η υπόθεση έχει προκαλέσει «τεράστια οργή» στη Βρετανία, υποστηρίζοντας πως η πρακτική του BBC παρουσιάζει το δίκτυο ως μέσο που διακινεί ψευδείς ειδήσεις. Δεν δίστασε μάλιστα να αφήσει αιχμές κατά του Βρετανού πρωθυπουργού Κιρ Στάρμερ, λέγοντας πως θα τον καλέσει «το Σαββατοκύριακο» και ότι ο ίδιος είναι «πολύ ντροπιασμένος» για το θέμα.

Σε συνέντευξη στο GB News, ο Αμερικανός πρόεδρος ανέβασε ακόμη περισσότερο τους τόνους, χαρακτηρίζοντας την επεξεργασία της ομιλίας του «απίστευτη» και συγκρίνοντάς τη με «παρέμβαση στις εκλογές». «Έκανα μια όμορφη δήλωση και τη μετέτρεψαν σε μια όχι όμορφη», είπε, προσθέτοντας ότι ο όρος «fake news» δεν αρκεί πλέον και πως το ζήτημα συνιστά «διαφθορά».

Ο Τραμπ επέμεινε ότι «η συγγνώμη δεν αρκεί», υποστηρίζοντας πως το BBC «έκοψε δύο σημεία της ομιλίας που απέχουν σχεδόν μία ώρα μεταξύ τους», δημιουργώντας ψευδή εικόνα ότι υποκίνησε τα επεισόδια στο Καπιτώλιο. Σύμφωνα με τον ίδιο, το μοντάζ τον εμφάνιζε στη μία δήλωση ως προκλητικό και στην άλλη ως καθησυχαστικό, αλλοιώνοντας το πραγματικό περιεχόμενο των τοποθετήσεών του.

Το BBC από την πλευρά του, σε επιστολή προς τον Λευκό Οίκο, εξέφρασε «τη λύπη του» για τον τρόπο επεξεργασίας του υλικού στο ντοκιμαντέρ «Trump: A Second Chance?», αλλά υπογράμμισε πως δεν υφίσταται νομική βάση για αγωγή δυσφήμισης. Ο πρόεδρός του, Σαμίρ Σαχ, αναγνώρισε ότι το μοντάζ ήταν προβληματικό, απορρίπτοντας όμως τις κατηγορίες περί συκοφαντίας.

Το επίμαχο ντοκιμαντέρ, που προβλήθηκε λίγο πριν τις αμερικανικές εκλογές του 2024, είχε ενώσει τρία ξεχωριστά αποσπάσματα της ομιλίας του Τραμπ της 6ης Ιανουαρίου 2021, δημιουργώντας —σύμφωνα με τους επικριτές του— την ψευδή εντύπωση ότι προέτρεψε τους οπαδούς του στα γεγονότα του Καπιτωλίου. Οι δικηγόροι του είχαν απειλήσει το BBC με αγωγή έως 1 δισ. δολάρια, ζητώντας άμεση απόσυρση του υλικού και συγγνώμη.

Η βρετανική κυβέρνηση, μέσω της υπουργού Πολιτισμού Λίζας Νάντι, χαρακτήρισε ορθή την απόφαση του BBC να ζητήσει συγγνώμη, σημειώνοντας ότι το δίκτυο «έπραξε σωστά».

Το BBC προχώρησε σε δεύτερη συγγνώμη τη Δευτέρα, παραδεχόμενο ότι η έκδοση του ντοκιμαντέρ το 2023 δημιούργησε λανθασμένα την εντύπωση πως ο Τραμπ είχε προτρέψει σε «βίαιες ενέργειες» πριν από την επίθεση στο Καπιτώλιο.

Ο Guardian αναλύει την πορεία που θα μπορούσε να πάρει μια τέτοια δικαστική αναμέτρηση, με βασικά ερωτήματα κατά πόσον ο Τραμπ μπορεί να κάνει αγωγή και αν το αποφασίσει, τι πιθανότητες έχει να κερδίσει την δίκη.

Πού μπορεί να καταθέσει τη μήνυση ο Τραμπ

Επειδή το επεισόδιο του Panorama προβλήθηκε για πρώτη φορά στις 28 Οκτωβρίου του περασμένου έτους, ο Τραμπ έχει χάσει την προθεσμία για κατάθεση αγωγής δυσφήμισης στο Λονδίνο, όπου τέτοιες υποθέσεις πρέπει να υποβληθούν εντός ενός έτους.

Ωστόσο, στη Φλόριντα η προθεσμία παραγραφής είναι δύο χρόνια, οπότε δεν έχει εκπνεύσει, και το περιεχόμενο του BBC είναι διαθέσιμο στις ΗΠΑ, μέσω του BBC.com και της υπηρεσίας streaming BBC Select.

Επιστολή του δικηγόρου του Τραμπ προς το BBC γνωστοποιεί την πρόθεσή του να κινήσει νομικές διαδικασίες στη Φλόριντα, εάν δεν υπάρξει «πλήρης και δίκαιη ανάκληση του ντοκιμαντέρ», δημόσια συγγνώμη και επαρκής αποζημίωση για τη ζημία που προκλήθηκε.

Μπορεί πράγματι να ζητήσει 1 δισεκατομμύριο δολάρια;

Στο Ηνωμένο Βασίλειο, η μεγαλύτερη αποζημίωση για συκοφαντική δυσφήμιση που έχει επιδικαστεί από δικαστήριο θεωρείται ότι ανέρχεται σε 1,5 εκατ. λίρες.  Στις Ηνωμένες Πολιτείες, το μεγαλύτερο ποσό ήταν 1,4 δισ. δολάρια – το ποσό που υποχρεώθηκε να καταβάλει ο ιδρυτής του Infowars και θεωρητικός συνωμοσιών, Άλεξ Τζόουνς, στις οικογένειες των θυμάτων του μακελειού στο δημοτικό σχολείο Sandy Hook το 2012, το οποίο εκείνος ισχυρίστηκε ψευδώς ότι ήταν «σκηνοθετημένο».

Ωστόσο, η υπόθεση αυτή θεωρείται εξαίρεση. Η επόμενη μεγαλύτερη αποζημίωση στις ΗΠΑ ήταν τα 787,5 εκατ. δολάρια, τα οποία κατέβαλε το δίκτυο Fox στην εταιρεία εκλογικού εξοπλισμού Dominion, στο πλαίσιο εξωδικαστικού συμβιβασμού για τον ισχυρισμό ότι η Dominion συμμετείχε σε συνωμοσία για την κλοπή των εκλογών του 2020.

Ο Τραμπ δεν έχει εξηγήσει πώς προέκυψε το ποσό του 1 δισ. δολαρίων και έχει ιστορικό αγωγών με εντυπωσιακά ποσά, όπως τα 10 δισ. (μετέπειτα 20 δισ.) δολάρια που ζήτησε από το αμερικανικό δίκτυο CBS News – εταίρο του BBC στις ΗΠΑ – το οποίο κατηγόρησε ότι παραποίησε συνέντευξη της Κάμαλα Χάρις για να την εμφανίσει υπό περισσότερο ευνοϊκούς όρους.

Επίσης  έχει την αγωγή 15 δισ. δολαρίων κατά των New York Times για «διάδοση ψευδούς και δυσφημιστικού περιεχομένου» σε βάρος του· και την αγωγή 10 δισ. δολαρίων κατά της Wall Street Journal για τα ρεπορτάζ της σχετικά με τους δεσμούς του με τον Τζέφρι Έπσταϊν.

Ποια πλευρά θα μπορούσε να κερδίσει στο δικαστήριο;

Σε αντίθεση με το Ηνωμένο Βασίλειο, στις ΗΠΑ τα δημόσια πρόσωπα υπόκεινται σε αυστηρότερο νομικό πλαίσιο στις υποθέσεις δυσφήμισης. Πρέπει να αποδείξουν πραγματική κακοβουλία (actual malice), δηλαδή ότι το ψευδές περιεχόμενο δημοσιεύτηκε με πρόθεση ή με απερίσκεπτη αδιαφορία για την αλήθεια.

Γι’ αυτό και η επιστολή του δικηγόρου του Τραμπ αναφέρεται στη «σκόπιμη κακοβουλία πίσω από την απόφαση δημοσίευσης του εσφαλμένου περιεχομένου, δεδομένης της προφανούς αναλήθειας των δηλώσεων».

Όπως και στο Ηνωμένο Βασίλειο, ο ενάγων πρέπει να αποδείξει ότι υπέστη ζημία εξαιτίας της δυσφήμισης. Η επιστολή προς το BBC αναφέρει ότι ο Τραμπ υπέστη «πλήγμα στη φήμη και οικονομική ζημία».

Τι μπορούν να επικαλεστούν οι δικηγόροι του BBC

Αν η υπόθεση φτάσει στο δικαστήριο, οι νομικοί του BBC πιθανότατα θα υποστηρίξουν ότι το επίμαχο περιεχόμενο εντασσόταν σε ντοκιμαντέρ που παρουσίαζε και φιλοτραμπικές απόψεις. Επίσης, θα μπορούσαν να αμφισβητήσουν εάν ο τόσο πολωτικός πρώην πρόεδρος υπέστη πραγματική ζημία, υποστηρίζοντας ότι η κοινή γνώμη έχει ήδη σχηματίσει άποψη για τον ρόλο του στα γεγονότα της 6ης Ιανουαρίου.

Η συζήτηση για τον ρόλο του στην επίθεση έχει ήδη εξαντληθεί στις ΗΠΑ, όπου ο Τραμπ απαλλάχθηκε από τη Γερουσία μετά τη δίκη καθαίρεσης του 2021, στην οποία κατηγορήθηκε για «υποκίνηση εξέγερσης».

Ο Τζορτζ Φρίμαν, εκτελεστικός διευθυντής του Media Law Resource Center στη Νέα Υόρκη, δήλωσε στο BBC ότι το ποσό του 1 δισ. είναι «εντελώς ανούσιο» και ότι ο Τραμπ «έχει μακρύ ιστορικό αποτυχημένων αγωγών για δυσφήμιση – και ακόμη μακρύτερο ιστορικό επιστολών σαν αυτή που λάβατε, οι οποίες ποτέ δεν εξελίσσονται σε πραγματικές μηνύσεις. Υπάρχουν απλώς για να εκφοβίζουν και να πιέζουν τα μέσα ενημέρωσης που δεν του αρέσουν».

Πώς είναι πιθανό να αντιδράσει το BBC;

Το BBC έχει δηλώσει ότι θα απαντήσει «εν ευθέτω χρόνω». Έχει ήδη προβεί σε κάποιας μορφής συγγνώμη και ανάκληση, αν και πιθανότατα όχι στον βαθμό που θα επιθυμούσε ο Τραμπ, και το βασικότερο δίλημμα τώρα είναι αν θα προχωρήσει σε συμβιβασμό.

Η Paramount, μητρική εταιρεία του CBS News, προχώρησε σε συμβιβασμό με τον Τραμπ για 16 εκατ. δολάρια, παρά το γεγονός ότι πολλοί νομικοί θεωρούσαν αβάσιμη την αγωγή — κίνηση που ερμηνεύθηκε ως προσπάθεια να διασφαλιστεί η έγκριση της συγχώνευσης της Paramount με την Skydance Media.

Η ABC News και ο παρουσιαστής Τζορτζ Στεφανόπουλος συμφώνησαν να καταβάλουν 15 εκατ. δολάρια σε συμβιβασμό για μήνυση που είχε καταθέσει ο Τραμπ σχετικά με σχόλια του Στεφανόπουλου, ο οποίος είχε πει ότι ο Τραμπ «κρίθηκε ένοχος για βιασμό», ενώ στην πραγματικότητα το σώμα των ενόρκων είχε αποφανθεί ότι «διέπραξε σεξουαλική κακοποίηση» σε βάρος της αρθρογράφου E. Jean Carroll.

Η αγωγή των 85 σελίδων που κατατέθηκε τη 15η Σεπτεμβρίου σε βάρος της αμερικανικής εφημερίδας, από την οποία ο Ντόναλντ Τραμπ αξιώνει το αστρονομικό ποσό των 15 δισεκατομμυρίων δολαρίων, αντιβαίνει στους δικονομικούς κανόνες, επισημαίνει ο δικαστής Στίβεν Μέριντεϊ, κρίνοντας πως είναι «ακατάλληλη και απαράδεκτη».

Επομένως, η αγωγή «απορρίπτεται», ενώ δίνεται η δυνατότητα «διόρθωσής της εντός 28 ημερών», σε μία μορφή που δεν θα ξεπερνά τις 40 σελίδες, σύμφωνα με το κείμενο της απόφασης.

Ο δικαστής εκφράζει την αποδοκιμασία του για μια σωρεία ατεκμηρίωτων αναφορών ή ισχυρισμών, χωρίς ο ενάγων να διατυπώνει με σαφήνεια τις καταγγελίες του, σύμφωνα με τον ίδιο.

Στην αγωγή σε βάρος των New York Times και τεσσάρων δημοσιογράφων τους, όπως και ενός εκδοτικού οίκου που δημοσίευσε έργα δύο εξ αυτών, ο Ντόναλντ Τραμπ καταγγέλλει ένα «υποτιμητικό βιβλίο» σχετικά με την προέλευση της περιουσίας του και «τρία ψευδή, κακόβουλα, συκοφαντικά και υποτιμητικά άρθρα».

«Αυτή η αγωγή είναι αβάσιμη», απάντησε η αμερικανική εφημερίδα. «Δεν βασίζεται σε καμία έγκυρη νομική αξίωση και στοχεύει αποκλειστικά να φιμώσει και να αποθαρρύνει την ανεξάρτητη δημοσιογραφία».

Η αγωγή είχε κατατεθεί λίγες ημέρες αφού ο Ντόναλντ Τραμπ είχε απειλήσει με μηνύσεις τους New York Times μετά τη δημοσίευση άρθρων σχετικά με μία ευχητήρια επιστολή, που του αποδιδόταν και απευθυνόταν το 2003 στον επιχειρηματία Τζέφρι Επστάιν.