Ο ίδιος, μιλά επίσης για όσα του ζητούν οι αγρότες και οι κτηνοτρόφοι κατά την επαφή τους, τη διαχείριση που έκανε η κυβέρνηση μετά τον «Ιανό» και τον «Ντάνιελ», αλλά και το θέμα της διαχείρισης των υδάτων. Σ’ ό,τι αφορά τον ΟΠΕΚΕ, δηλώνει κατηγορηματικά ότι «δεν έχει τεθεί υπό επιτήρηση».

Συνέντευξη

Χρόνης Διαμαντόπουλος

-Κύριε υπουργέ, φαίνεται ότι ενώ πολλές φορές στο παρελθόν έχει εξαγγελθεί ότι θα υπάρξει σχέδιο αγροτικής πολιτικής, κάτι τέτοιο δεν συμβαίνει. Εσείς έχετε ως στόχο να εφαρμόσετε ένα σχέδιο;

Η ΝΔ από τη στιγμή που ανέλαβε την εξουσία είχε σχέδιο για την ανάπτυξη της αγροτικής πολιτικής. Άλλωστε ο Κυριάκος Μητσοτάκης πάντα θεωρούσε τον πρωτογενή τομέα βασικό πυλώνα της ελληνικής οικονομίας. Και η εντολή του προς την πολιτική ηγεσία του υπουργείου, είναι να βρίσκεται πάντα στο πλευρό των αγροτών που μοχθούν για να διασφαλίσουν σε όλους μας τη διατροφική επάρκεια. Σας θυμίζω όμως ότι μέχρι σήμερα είχαμε την πανδημία, τον πόλεμο στην Ουκρανία, την ενεργειακή κρίση και την κλιματική κρίση με αποκορύφωμα τις πρωτοφανείς καταστροφές στη Θεσσαλία, ζητήματα στα οποία επικεντρώθηκε το ενδιαφέρον του υπουργείου, μιας και τα προβλήματα που δημιούργησαν έπρεπε να αντιμετωπισθούν άμεσα. Η υλοποίηση μιας εθνικής στρατηγικής στο χώρο του πρωτογενούς τομέα, πιστεύω ότι είναι επιβεβλημένη. Μια στρατηγική, όμως, που θα είναι προσαρμοσμένη στις ανάγκες της σύγχρονης εποχής και η οποία θα ανοίγει προοπτικές στον επαγγελματία Έλληνα αγρότη, αλλά και θα συμβάλλει καθοριστικά στην αύξηση της παραγωγής και στην ενίσχυση της ποιότητάς της.

-Με τους αγρότες, τους κτηνοτρόφους και όσους εμπλέκονται στον αγροτοκτηνοτροφικό τομέα είστε σε επαφή; Τι σας ζητούν;

Εννοείται ότι βρίσκομαι πάντα σε επαφή μαζί τους. Το πρώτο θέμα που θέτουν είναι το κόστος παραγωγής, το οποίο, είναι γεγονός ότι έχει αυξηθεί λόγω της διεθνούς κατάστασης. Όμως και σε αυτόν τον τομέα η κυβέρνηση έχει λάβει μέτρα. Πέρα από την για τρίτη συνεχόμενη χρονιά επιστροφή του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στους επαγγελματίες αγρότες, έχουμε προχωρήσει σε μείωση του ΦΠΑ από το 24% στο 13% στα αγροτικά μηχανήματα και από το 13% στο 6% των λιπασμάτων και των ζωοτροφών. Επίσης σε ό,τι αφορά στη μείωση της τιμής του ηλεκτρικού ρεύματος η κυβέρνηση, ενεργοποίησε μια σειρά μέτρων, όπως η πρόσθετη έκπτωση από τη ΔΕΗ 10% στο αγροτικό ρεύμα από τον Μάϊο μέχρι και τον Σεπτέμβριο (μήνες υψηλών αγροτικών καταναλώσεων) αλλά και η ρύθμιση χρεών προς τη ΔΕΗ των Τοπικών και Γενικών Οργανισμών Εγγείων Βελτιώσεων (ΤΟΕΒ, ΓΟΕΒ), που φτάνουν σήμερα τα 87 εκ. ευρώ. Σε επίπεδο φορολόγησης μείωσε τη φορολογία των αγροτών που μετέχουν σε συνεργατικά σχήματα κατά 50% και ταυτόχρονα η κυβέρνηση θεσμοθέτησε νέα φορολογική κλίματα για τα φυσικά πρόσωπα – αγρότες με συντελεστές που ξεκινούν από το 9% αντί του 22% που ίσχυε επί ΣΥΡΙΖΑ. Βλέπετε λοιπόν ότι με βάση τις δημοσιονομικές δυνατότητες της χώρας, εξαντλούμε κάθε περιθώριο για στήριξη των αγροτών μας. Η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη είναι με πράξεις στο πλευρό του Έλληνα αγρότη.

-Κύριε Τσιάρα, υπάρχουν ιδιαίτερα σοβαρά ζητήματα που αφορούν την καθημερινότητα των ανθρώπων που ασχολούνται με τη γη, για να ζήσουν. Ένα από αυτά  είναι η λειψυδρία. Υπάρχει σχέδιο για την αντιμετώπισή της; 

Η διαχείριση των υδάτων είναι ένα πρόβλημα που έχει επιτείνει η κλιματική κρίση και αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα ζητήματα για τη σύγχρονη αγροτική παραγωγή. Κι αυτό, γιατί, χωρίς νερό δεν μπορεί να υπάρξει παραγωγή, δεν μπορεί να υπάρξει ζωή. Στη χώρα μας, δυστυχώς, επί χρόνια δεν υπήρχε ολοκληρωμένη πολιτική για το νερό. Μεγάλος μέρος των υδατικών αποθεμάτων χάνονται στη θάλασσα, την ώρα που άλλες περιοχές αντιμετωπίζουν προβλήματα λειψυδρίας. Η απόφαση του Πρωθυπουργού για συγκρότηση ενιαίων φορέων διαχείρισης υδάτων ανά Περιφέρεια είναι καθοριστική. Ήδη το συγκεκριμένο πρόγραμμα ξεκινά από τη Θεσσαλία και θα ακολουθήσουν Περιφέρειες όπως η Κρήτη, η Πελοπόννησος και η Δυτική Ελλάδα, που αντιμετωπίζουν ήδη προβλήματα. Στόχος ο εκσυγχρονισμός και η συμπλήρωση των αρδευτικών δικτύων, τα οποία θα έχουν έναν διπλό ρόλο. Θα λειτουργούν και ως αρδευτικά αλλά και ως αντιπλημμυρικά δίκτυα. Γνωρίζουμε ότι βρισκόμαστε στην αρχή και έχουμε ακόμα πολλά να κάνουμε, αλλά πλέον, διαθέτουμε έναν πλήρη οδικό χάρτη για όλα τα επόμενα βήματα, ώστε να αντιμετωπίσουμε ολιστικά το ζήτημα της δαχείρισης των υδάτινων πόρων.

-Ο «Ιανός», όσο και ο «Ντάνιελ» έπληξαν ιδιαίτερα την Θεσσαλία. Εσείς εκλέγεστε στην Καρδίτσα και έχετε σαφή εικόνα για όσα έγιναν ή δεν έγιναν μετά την κακοκαιρία. Ποια είναι η άποψή σας για τη διαχείριση που έκανε το ελληνικό κράτος;

Η αντίδραση του ελληνικού κράτους ήταν άμεση. Η κυβέρνηση κλήθηκε να αντιμετωπίσει μια πρωτοφανή καταστροφή, όπως πρωτοφανή ήταν και τα καιρικά φαινόμενα που έπληξαν τον τόπο μας. Μη ξεχνάτε ότι με τον Daniel έπεσαν μέσα σε λίγες ώρες στη Θεσσαλία, ποσότητες νερού που ισοδυναμούσαν με 70 λίμνες Μαραθώνα. Ωστόσο η κυβέρνηση από την πρώτη στιγμή ήταν παρούσα. Με συντονισμένες κινήσεις, αποτρέψαμε την υγειονομική κρίση που ήταν πιθανή λόγω των πολλών νεκρών ζώων. Και καταφέραμε να δώσουμε άμεσα- με πρωτόγνωρη ταχύτητα- αποζημιώσεις για την παραγωγή που χάθηκε. Παράλληλα, εφαρμόσαμε πολιτικές, όπως για την αντικατάσταση ζώων και ανακατασκευή σταυλικών εγκαταστάσεων (Μέτρο 5.1) και για την ενίσχυση των παραγωγών στις παρακάρλιες περιοχές, που δεν είχαν εφαρμοστεί ποτέ ξανά στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Εξαντλούμε κάθε διαθέσιμο ευρωπαϊκό και εθνικό πόρο για τη στήριξη των αγροτών μας αλλά και για να διαμορφώσουμε ένα ασφαλές αύριο.

-Ο προκάτοχός σας πριν από τις Περιφερειακές εκλογές κατά την επίσκεψη του στη Λάρισα είχε δηλώσει ότι «βρίσκεται σε εξέλιξη μια διαδικασία αλλεπάλληλων μέτρων που ξεκινούν από τις προκαταβολές της Κρατικής Αρωγής, τις αποζημιώσεις του ΕΛΓΑ και τα πρόσθετα μέτρα στήριξης του ΥπΑΑΤ,  στην εφαρμογή των οποίων είναι αναγκαία η συνδρομή της Περιφέρειας». Και στη συνέχεια σημείωσε: «Το αποτέλεσμα της κάλπης είναι ευνόητο ότι είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με την ταχύτητα και την τήρηση των χρονοδιαγραμμάτων που μόλις εξαγγείλαμε»! Τελικά, τα χρήματα καθυστέρησαν για να «τιμωρηθούν» όσοι δεν ψήφισαν τον κ. Αγοραστό;

Είναι σε λάθος βάση η σύνδεση των δηλώσεων που μόλις αναφέρατε. Ο προκάτοχός μου αναφερόταν στα Σχέδια Βελτίωσης τα οποία περνούν μέσα από την Περιφέρεια. Άλλωστε έχει απαντήσει ο ίδιος σε αυτήν την κριτική. Η Περιφέρεια καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια για την υλοποίηση του προγράμματος και το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων είναι αρωγός σε αυτήν την προσπάθεια.

-Κύριε υπουργέ, πριν από λίγες ημέρες δηλώσατε ότι «ο ΟΠΕΚΕΠΕ δεν έχει τεθεί υπό επιτήρηση». Ωστόσο θα ήθελα να σας υπενθυμίσω ότι στις 30 Απριλίου 2024 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή µε επιστολή της επεσήμανε μεταξύ άλλων: «Η DG AGRI είναι της γνώμης ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις του άρθρου 2 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΕ) 2022/128 και ότι, κατά συνέπεια, η αρμόδια αρχή σας θα πρέπει να θέσει υπό δοκιμασία τη διαπίστευση του Οργανισμού µε άμεση ισχύ και να καταρτίσει ένα σχέδιο αποκατάστασης για τις διαπιστωθείσες ελλείψεις εντός προθεσμίας που θα καθοριστεί ανάλογα µε τη σοβαρότητα του προβλήματος, η οποία δεν υπερβαίνει τους 12 µμήνες από την ημερομηνία κατά την οποία η διαπίστευση τίθεται υπό δοκιμασία». Τι ισχύει τελικά;

Ο Οργανισμός δεν έχει τεθεί υπό επιτήρηση. Η προσπάθεια που γίνεται είναι να διορθωθούν οι δυσλειτουργίες που είχαν από χρόνια εντοπιστεί, ώστε να μη τεθεί σε επιτήρηση. Η πραγματικότητα είναι ότι ζητήθηκε από την ΕΕ, ο Οργανισμός να εκπονήσει συγκεκριμένο σχέδιο δράσης που να απαντά σε 12 ερωτήματα της DG Agri (ήδη έχουν απαντηθεί τα 6 από αυτά και τα υπόλοιπα πρέπει να απαντηθούν έως τις 11 Σεπτεμβρίου) και να ορισθεί, στη συνέχεια, από κοινού, το πλαίσιο της λειτουργίας του. Όλη αυτή η εξέλιξη απέχει από τη λογική της επιτήρησης, με την έννοια που θέλουν να της δώσουν ορισμένοι, κυρίως από το χώρο της αντιπολίτευσης. Είναι λογικό η ΕΕ να ενδιαφέρεται για τον τρόπο που κατανέμονται οι ενισχύσεις που η ίδια χρηματοδοτεί. Στόχος μας είναι ένας υγιής, σύγχρονος Οργανισμός που θα λειτουργεί με πλήρη διαφάνεια και δικαιοσύνη, μέσα στο πλαίσιο που επιβάλλουν οι κανόνες της ΕΕ, προς όφελος των Ελλήνων αγροτών.

Η ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, που συνεδρίασε στο Στρασβούργο, εξέτασε τα τρία κείμενα που διέπουν αυτήν τη νέα ΚΓΠ, τα οποία εγκρίθηκαν με ψήφους 452 υπέρ (178 κατά, 57 αποχές), 485 υπέρ (142 κατά και 61 αποχές) και 487 υπέρ (130 κατά, 71 αποχές) αντίστοιχα.

Η ομάδα των Πρασίνων καταψήφισε και τα τρία κείμενα, όπως και ορισμένοι από τους Σοσιαλδημοκράτες και η πλειονότητα των ευρωβουλευτών της Ριζοσπαστικής Αριστεράς.
Η ΚΓΠ θα εφαρμοστεί από τον Ιανουάριο του 2023 και ο προϋπολογισμός της ανέρχεται στα 387 δισεκατομμύρια ευρώ μέχρι το 2027 -δηλαδή σχεδόν το ένα τρίτο του πολυετούς προϋπολογισμού της ΕΕ- εκ των οποίων τα 270 δισεκατομμύρια αφορούν άμεσες ενισχύσεις στους αγρότες. Η Γαλλία παραμένει η χώρα που ωφελείται περισσότερο.
Η μεταρρύθμιση προβλέπει τη χορήγηση μπόνους στους αγρότες που συμμετέχουν στα πιο απαιτητικά περιβαλλοντικά προγράμματα, που υιοθετούν πιο οικολογικές τεχνικές ή συμβάλλουν στη βελτίωση της ευζωίας των ζώων.
Οι χώρες μέλη θα πρέπει να δίνουν κατά μέσο όρο το 25% των άμεσων ενισχύσεων ετησίως σε προγράμματα για το περιβάλλον και το κλίμα μεταξύ 2023-27, έχοντας τη δυνατότητα να δίνουν μόνο 20% κατά τα δύο πρώτα χρόνια. «Αυτό γίνεται για πρώτη φορά» υπογράμμισε ο Γερμανός ευρωβουλευτής του Λαϊκού Κόμματος Πέτερ Γιαρ, ο εισηγητής ενός από τα τρία κείμενα. «Φροντίσαμε ώστε αυτή η ΚΓΠ να είναι πιο αειφόρα, πιο διαφανής και πιο προβλέψιμη», σημείωσε μετά την ψηφοφορία.
Ο Επίτροπος Γεωργίας Γιάνους Βοϊτσεκόφσκι, που ήταν παρών στο Στρασβούργο, έκανε λόγο για «ένα καλό αποτέλεσμα που θα επιτρέψει στην ΚΓΠ να διασφαλίσει τη μετάβαση σε μια πιο βιώσιμη γεωργία».
Κάθε χώρα μέλος θα πρέπει να συντάξει μέχρι τα τέλη του έτους ένα «στρατηγικό σχέδιο» όπου θα αναφέρει λεπτομερώς πώς θα χρησιμοποιήσει τους ευρωπαϊκούς πόρους. Οι Βρυξέλλες θα επαληθεύσουν στη συνέχεια αν οι εθνικές πολιτικές συνάδουν με τους στόχους της μείωσης των αερίων που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου (Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία) και της μείωσης των ζιζανιοκτόνων κατά 50% μέχρι το 2030, ενώ το ένα τέταρτο των καλλιεργήσιμων εδαφών θα αφορά μόνο βιολογικές καλλιέργειες.
Η πρόταση αυτή δεν θεωρήθηκε αρκετά δεσμευτική από τους οικολόγους και ακτιβιστές την κατήγγειλαν το πρωί, «ενταφιάζοντας» συμβολικά τη βιολογική γεωργία μπροστά από το κτίριο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
Τουλάχιστον το 10% των άμεσων ενισχύσεων θα πρέπει να δίνονται σε μικρές και μεσαίες αγροτικές επιχειρήσεις και οι χώρες οφείλουν να χρησιμοποιήσουν τουλάχιστον το 3% του προϋπολογισμού για να στηρίξουν τους νέους αγρότες. Θεσπίζεται επίσης ένα μόνιμο «αποθεματικό κρίσεων», ύψους 450 εκατομμυρίων ευρώ τουλάχιστον, τον οποίο θα χρησιμοποιηθεί στην περίπτωση αστάθειας των τιμών.
Ο Λιθουανός ευρωβουλευτής των Πρασίνων Μπρόνις Ρόπε σχολίασε ωστόσο ότι «η νέα ΚΓΠ δεν επιτρέπει να επιλυθούν οι κοινωνικές ανισότητες, ούτε να επιτευχθούν οι στόχοι της προστασίας του περιβάλλοντος». Επικριτικός εμφανίστηκε και ο Γάλλος σοσιαλιστής ευρωβουλευτής Ερίκ Αντριέ, αν και αναγνώρισε ότι επιτεύχθηκε κάποια πρόοδος αφού προβλέπονται ενισχυμένο ρυθμιστικό πλαίσιο και κυρώσεις στους αγρότες που δεν θα σέβονται το δικαίωμα στην εργασία.
Για τον κεντρώο (Renew) Πασκάλ Κανφέν, πρόκειται «για μια καλή μεταρρύθμιση που θα εισάγει διαρθρωτικές αλλαγές στην αγροτική πολιτική, ούσα ταυτόχρονα εφαρμόσιμη από τους αγρότες».
Η άποψη αυτή αμφισβητείται από τους Πράσινους, που ζητούσαν μια ΚΓΠ σύμφωνη με τους ευρωπαϊκούς στόχους όσον αφορά τη βιοποικιλότητα και τη διατροφική ασφάλεια. Ο αγρονόμος και βιοκαλλιεργητής Γάλλος ευρωβουλευτής Μπενουά Μπιτό έκανε λόγο για «δώρο στους ευρωσκεπτικιστές, την αγροτική βιομηχανία και τους κλιματοσκεπτικιστές». Ο Μανουέλ Μπομπάρ της Ριζοσπαστικής Αριστεράς είπε ότι η έγκριση της ΚΓΠ έρχεται «σε αντίθεση με όλα τα λόγια για την Πράσινη Συμφωνία».
Την περασμένη Παρασκευή η νεαρή ακτιβίστρια για το κλίμα Γκρέτα Τούνμπεργκ είχε χαρακτηρίσει την ΚΓΠ «καταστροφική για το κλίμα και το περιβάλλον», σε ανάρτησή της στο Twitter.
Μετά τη σημερινή ψηφοφορία, η ΚΓΠ θα πρέπει να εγκριθεί και από τις χώρες μέλη για να εφαρμοστεί.

Η υλοποίηση αυτή θα γίνει μέσω Συμπράξεων Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα και χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης, το Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης των επόμενων χρηματοδοτικών περιόδων και το Εθνικό ΠΔΕ.

Στόχος είναι η ολοκλήρωση ενός βιώσιμου, ευφυούς, ασφαλούς, πλήρους και λειτουργικού Προγράμματος Υποδομών Αγροτικής Ανάπτυξης και μετριασμού των επιπτώσεων από την κλιματική αλλαγή, εντός των χρονικών περιορισμών του Ταμείο Ανάκαμψης και Ανασυγκρότησης, με άμεσης προτεραιότητας δημόσια έργα προς όφελος των Ελλήνων παραγωγών, καταναλωτών και πολιτών προς όφελος της Ελληνικής οικονομίας και των αγροτικών περιοχών.