Ο επικεφαλής διαπραγματευτής του Ιράν προειδοποίησε ότι η Ουάσινγκτον πρέπει να αποδεχθεί το τελευταίο ειρηνευτικό σχέδιο της Τεχεράνης, διαφορετικά οι συνομιλίες θα καταρρεύσουν. Η δήλωση ήρθε λίγες ώρες μετά την προειδοποίηση του Ντόναλντ Τραμπ ότι η εκεχειρία βρίσκεται «στο χείλος της αποτυχίας».

Ενέργεια και ομόλογα: Διπλό σοκ για τις αγορές

Η άνοδος των τιμών του πετρελαίου πυροδότησε νέο κύμα ανησυχίας για τον πληθωρισμό, ωθώντας υψηλότερα τις αποδόσεις των κρατικών ομολόγων.

Η Κάθλιν Μπρουκς της XTB σημείωσε ότι «οι αγορές τιμολογούν ξανά τον κίνδυνο πληθωρισμού», ενώ η Βρετανία δέχεται «διπλό πλήγμα» από την ενεργειακή αναταραχή και την πολιτική αβεβαιότητα, καθώς ο πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ παλεύει να διατηρηθεί στην εξουσία.

• Απόδοση 30ετούς Βρετανίας: 5,814% – υψηλό από το 1998
• Απόδοση 10ετούς: 5,135% – υψηλότερη από την κρίση του 2008

ΗΠΑ: Ο πληθωρισμός «ξαναζεσταίνεται»

Τα στοιχεία CPI του Απριλίου έδειξαν ότι οι υψηλές ενεργειακές τιμές τροφοδοτούν νέο κύμα ανατιμήσεων:

• CPI: +3,8% σε ετήσια βάση (από 3,3% τον Μάρτιο)
• Core CPI: 2,8%, πάνω από τις προβλέψεις

Στη Wall Street οι αμερικανικοί δείκτες υποχώρησαν στην έναρξη της συνεδρίασης, με τον Ο’Χέαρ να κάνει λόγο για «εξάντληση» στα ημιαγωγά και τις mega‑cap μετοχές που είχαν οδηγήσει τα χρηματιστήρια σε συνεχόμενα ιστορικά υψηλά.

• Πετρέλαιο: Νέο άλμα άνω του 3%
  Brent: +3,3% στα 107,62 δολ./βαρέλι
• WTI: +3,3% στα 101,31 δολ./βαρέλι

Η αγορά προεξοφλεί ότι η καθυστέρηση στο Ορμούζ θα παρατείνει την ενεργειακή στενότητα, με την Κίνα, μεγάλο αγοραστή ιρανικού αργού, να παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις ενόψει της επίσκεψης Τραμπ στο Πεκίνο.

Ασία: Βουτιά στην Κορέα λόγω φόρου στην τεχνητή νοημοσύνη

Η πρόταση για κοινωνικό φόρο στα κέρδη από την τεχνητή νοημοσύνη οδήγησε τον τεχνοβαρή Kospi σε πτώση 5%, παρά το πρόσφατο ράλι που τροφοδοτήθηκε από τα κέρδη των Samsung και SK hynix.

Ο Τραμπ αναμένεται να συναντηθεί με τον Σι Τζινπίνγκ, στην πρώτη επίσκεψη Αμερικανού προέδρου στην Κίνα από το 2017. Στο Πεκίνο θα βρεθούν και κορυφαίοι CEO, όπως ο Έλον Μασκ και ο Τιμ Κουκ, στηρίζοντας την προσπάθεια ενίσχυσης του εμπορίου.

Η τιμή του πετρελαίου Brent κινείται πάνω από τα 120 δολάρια το βαρέλι, καταγράφοντας έκρηξη το τελευταίο διάστημα, εξέλιξη που αποτυπώνεται ήδη στα πρατήρια.

Η μέση τιμή της αμόλυβδης βενζίνης διατηρείται πάνω από τα 2 ευρώ το λίτρο, ενώ αυξημένη εμφανίζεται και η τιμή του πετρελαίου κίνησης.

Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία, η αμόλυβδη διαμορφώνεται κοντά στα 2,04–2,06 ευρώ ανά λίτρο και το πετρέλαιο κίνησης περίπου στα 1,88–1,89 ευρώ.

Η επιβάρυνση για τους καταναλωτές είναι αισθητή σε σύγκριση με τις αρχές Μαρτίου, όταν η μέση τιμή της αμόλυβδης βενζίνης κινούνταν στα 1,75 ευρώ το λίτρο και του πετρελαίου κίνησης στα 1,57 ευρώ. Μέσα σε διάστημα λίγων εβδομάδων, η αύξηση φτάνει περίπου τα 30 λεπτά ανά λίτρο, ενώ ακόμη και σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα, οι τιμές έχουν ενισχυθεί κατά λίγα λεπτά μέσα σε μόλις πέντε ημέρες.

Την ίδια στιγμή, εξελίξεις στη διεθνή ενεργειακή σκηνή, όπως η αποχώρηση των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων από τον ΟΠΕΚ από την 1η Μαΐου, εντείνουν την αβεβαιότητα. Η κίνηση αυτή, σε συνδυασμό με τις γεωπολιτικές εντάσεις και τη μείωση των στρατηγικών αποθεμάτων, ενδέχεται να επηρεάσει περαιτέρω τη σταθερότητα της αγοράς πετρελαίου.

Παρά το αυξημένο κόστος, όσοι σχεδιάζουν μετακινήσεις για την Πρωτομαγιά δεν αναμένεται να δουν νέες ανατιμήσεις μέσα στο τριήμερο. Όπως επισημαίνουν εκπρόσωποι της αγοράς, οι τιμές στα καύσιμα θα παραμείνουν σταθερές τις ημέρες της εξόδου, διευκολύνοντας σε έναν βαθμό τους εκδρομείς.

Ωστόσο, η εικόνα αυτή εκτιμάται ότι θα είναι προσωρινή.

Μετά το πέρας του τριημέρου, αναμένονται νέες αυξήσεις, καθώς θα ενσωματωθούν οι πρόσφατες ανατιμήσεις των διυλιστηρίων στην τελική τιμή λιανικής.

Έτσι, η πίεση στα νοικοκυριά αναμένεται να συνεχιστεί, με το κόστος μετακίνησης να παραμένει ένας από τους βασικούς παράγοντες επιβάρυνσης.

Οι υποψίες ότι οργανωμένοι επενδυτικοί κύκλοι ενδέχεται να εκμεταλλεύονται εσωτερική πληροφόρηση για να αποκομίζουν κέρδη-μαμούθ έχουν απασχολήσει έντονα διεθνή μέσα ενημέρωσης, ενώ το ζήτημα έχει φτάσει και στο Κογκρέσο, με Δημοκρατικούς γερουσιαστές να ζητούν επίσημη έρευνα από την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς (SEC) των ΗΠΑ. Στο επίκεντρο βρίσκονται και αναφορές για συναλλαγές μέσω πλατφορμών στις οποίες δραστηριοποιούνται ή έχουν επενδυτικό ρόλο πρόσωπα από το περιβάλλον της οικογένειας Τραμπ, όπως ο γιος του, Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ. 

Αναλυτές εκτιμούν ότι τα ευρήματα αυτά φέρουν χαρακτηριστικά πιθανής παράνομης «εσωτερικής πληροφόρησης» (insider trading), όπου οι συναλλαγές βασίζονται σε πληροφορίες που δεν είναι διαθέσιμες στο ευρύ κοινό. Άλλοι, ωστόσο, υποστηρίζουν ότι η εικόνα είναι πιο σύνθετη, επισημαίνοντας πως ορισμένοι επενδυτές ενδέχεται απλώς να έχουν εξελιχθεί σε εξαιρετικά ικανούς «προβλεπτικούς παίκτες» των πολιτικών κινήσεων του προέδρου.

Παρακάτω παρουσιάζονται πέντε από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα.

9 Μαρτίου 2026: «Ο πόλεμος έχει ουσιαστικά ολοκληρωθεί»

Μερικές από τις μεγαλύτερες κινήσεις έχουν καταγραφεί στις συναλλαγές πετρελαίου στην αγορά παραγώγων (futures). Εννέα ημέρες μετά την έναρξη του πολέμου ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν, ο Τραμπ δήλωσε στο CBS News, σε τηλεφωνική συνέντευξη, ότι η σύγκρουση ήταν «σε μεγάλο βαθμό ολοκληρωμένη».

• 18:29 GMT: Αύξηση των στοιχημάτων για το πετρέλαιο
• 19:16 GMT: Ο Τραμπ λέει ότι ο πόλεμος έχει σχεδόν ολοκληρωθεί
• 19:17 GMT: Η τιμή του πετρελαίου υποχωρεί κατά 25%

Η πρώτη φορά που το κοινό θα μπορούσε να μάθει για τη συνέντευξη ήταν στις 19:16 GMT, όταν ο δημοσιογράφος έκανε σχετική ανάρτηση στο X.
Οι επενδυτές πετρελαίου αντέδρασαν στην είδηση ότι η σύγκρουση ενδέχεται να τελειώσει πολύ νωρίτερα από το αναμενόμενο, πουλώντας πετρέλαιο,

με αποτέλεσμα η τιμή να καταρρεύσει κατά περίπου 25%.

Ωστόσο, τα δεδομένα της αγοράς δείχνουν ότι σημειώθηκε τεράστια αύξηση στοιχημάτων υπέρ της πτώσης της τιμής του πετρελαίου στις 18:29 GMT – δηλαδή 47 ολόκληρα λεπτά πριν από την ανάρτηση του δημοσιογράφου.

Οι επενδυτές που τοποθέτησαν αυτά τα στοιχήματα θα αποκόμισαν εκατομμύρια δολάρια από τη μεταβολή των τιμών του πετρελαίου.

23 Μαρτίου 2026: «Πλήρης και ολική επίλυση των εχθροπραξιών»

Στις 23 Μαρτίου, μόλις δύο ημέρες αφότου απείλησε να «εξαλείψει» τις ενεργειακές εγκαταστάσεις του Ιράν, ο Τραμπ ανήρτησε στο Truth Social ότι η Ουάσιγκτον είχε πραγματοποιήσει «πολύ καλές και παραγωγικές συνομιλίες» με την Τεχεράνη για μια «πλήρη και ολική επίλυση» των εχθροπραξιών.

Ήταν μια μεγάλη έκπληξη τόσο για τους διπλωματικούς παρατηρητές όσο και για τους επενδυτές. Αμέσως, οι μετοχές σημείωσαν άνοδο και η τιμή αναφοράς του πετρελαίου στις ΗΠΑ – που μέχρι τότε αυξανόταν – έπεσε απότομα.

Όπως ανέφερε τότε το BBC, 14 λεπτά πριν από την ανάρτηση του προέδρου υπήρξε ασυνήθιστα μεγάλος αριθμός στοιχημάτων στην τιμή του αμερικανικού πετρελαίου.

Το ίδιο μοτίβο παρατηρήθηκε και σε συναλλαγές για συμβόλαια Brent, το άλλο βασικό σημείο αναφοράς πετρελαίου.

• 10:48-10:50 GMT: Αύξηση των στοιχημάτων στο πετρέλαιο
• 11:04 GMT: Αναρτήσεις Τραμπ για «πλήρη επίλυση» των εχθροπραξιών
• 11:05 GMT: Η τιμή του πετρελαίου υποχωρεί κατά 11%

9 Απριλίου 2025: παύση της «Ημέρας Απελευθέρωσης»

Πέρα από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, υπάρχουν και άλλα παραδείγματα εμπορικής δραστηριότητας που προκάλεσαν απορίες.

Στις 2 Απριλίου του περασμένου έτους, ο Τραμπ ανακοίνωσε αυτό που αποκάλεσε «Ημέρα Απελευθέρωσης» – ένα εκτεταμένο πακέτο δασμών σε προϊόντα από σχεδόν κάθε χώρα του κόσμου. Οι χρηματιστηριακές αγορές παγκοσμίως κατέρρευσαν.

Ωστόσο, μια εβδομάδα αργότερα, όταν ο Τραμπ ανακοίνωσε μια «παύση» 90 ημερών στους δασμούς για όλες τις χώρες εκτός από την Κίνα, οι αγορές εκτινάχθηκαν.

Ο βασικός δείκτης S&P 500 σημείωσε άνοδο 9,5% — μία από τις μεγαλύτερες ημερήσιες αυξήσεις του από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Και πάλι, ένα μοτίβο ασυνήθιστης δραστηριότητας προηγήθηκε των γεγονότων, με εξαιρετικά μεγάλο αριθμό στοιχημάτων πριν από την ανακοίνωση σε ένα fund που παρακολουθεί τον δείκτη S&P 500.

Ο αριθμός των συμβολαίων που διαπραγματεύονταν ξεπέρασε τα 10.000 ανά λεπτό λίγο μετά τις 18:00 BST. Νωρίτερα μέσα στην ημέρα, ο αριθμός ήταν της τάξης των εκατοντάδων.

Ορισμένοι επενδυτές στοιχημάτισαν πάνω από 2 εκατομμύρια δολάρια στην άνοδο της αγοράς εκείνη την ημέρα, παρότι αυτή είχε καταγράψει επτά συνεχόμενες ημέρες πτώσης. Η τεράστια άνοδος θα μπορούσε να τους αποφέρει κέρδη σχεδόν 20 εκατομμυρίων δολαρίων.

• 18:00 BST: Οι traders αρχίζουν να τοποθετούν μεγάλα στοιχήματα για άνοδο της αγοράς
• 18:18 BST: Ο Τραμπ ανακοινώνει παύση δασμών
• 18:19 BST: Η αγορά ξεκινά ιστορική άνοδο

Αργότερα εκείνη την εβδομάδα, αρκετοί ανώτεροι Δημοκρατικοί στη Γερουσία των ΗΠΑ έστειλαν επιστολή στην Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς (SEC), καλώντας τον χρηματοπιστωτικό ρυθμιστή να διερευνήσει κατά πόσο οι ανακοινώσεις του προέδρου «πλούτισαν εσωτερικούς κύκλους της διοίκησης και φίλους εις βάρος του αμερικανικού κοινού».

Όταν ρωτήθηκε από το BBC αν εξέτασε αυτές τις καταγγελίες, εκπρόσωπος της SEC αρνήθηκε να σχολιάσει.

Ο Λευκός Οίκος, εν τω μεταξύ, δεν απάντησε σε αίτημα του BBC για σχόλιο σχετικά με καμία από τις ασυνήθιστες εμπορικές δραστηριότητες που αναλύονται σε αυτή την έκθεση.

3 Ιανουαρίου 2026: Σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο

Η πρόσφατη ανάπτυξη των διαδικτυακών προβλέψεων για τις αγορές έχει επίσης προσελκύσει την προσοχή των παρατηρητών.

Πλατφόρμες που βασίζονται σε blockchain, όπως το Polymarket και το Kalshi, προσφέρουν στους χρήστες τη δυνατότητα να στοιχηματίζουν σε οτιδήποτε, από τον καιρό μέχρι το μπέιζμπολ και την εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ.

Ο γιος του προέδρου Τραμπ, Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ, είναι επενδυτής στο Polymarket και μέλος της συμβουλευτικής του επιτροπής. Επίσης ο ίδιος δρα ως στρατηγικός σύμβουλος στο Kalshi και έχει δεχθεί αίτημα από το BBC για σχόλιο.

Τον Δεκέμβριο του 2025, ένας χρήστης δημιούργησε λογαριασμό στο Polymarket με το όνομα Burdensome-Mix. Στις 30 Δεκεμβρίου, τοποθέτησε το πρώτο του στοίχημα ότι ο πρόεδρος της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο, θα αποχωρούσε από την εξουσία μέχρι το τέλος Ιανουαρίου 2026.
Μεταξύ 30 Δεκεμβρίου και 2 Ιανουαρίου, ο Burdensome-Mix τοποθέτησε συνολικά 32.500 δολάρια σε αυτό το στοίχημα.

Όταν ο Μαδούρο απήχθη από ειδικές δυνάμεις των ΗΠΑ και μεταφέρθηκε έξω από την χώρα, ο Burdensome-Mix κέρδισε 436.000 δολάρια.
Λίγο αργότερα, ο λογαριασμός άλλαξε όνομα χρήστη και έκτοτε δεν έχει τοποθετήσει άλλα στοιχήματα.

28 Φεβρουαρίου 2026: Επιθέσεις στο Ιράν

• Φεβρουάριος 2026: Δημιουργούνται έξι λογαριασμοί στο Polymarket
• 28 Φεβρουαρίου: Οι λογαριασμοί κερδίζουν συνολικά 1,2 εκατομμύρια δολάρια

Σύμφωνα με τον ιστότοπο ανάλυσης blockchain Bubblemaps, έξι λογαριασμοί δημιουργήθηκαν στο Polymarket τον Φεβρουάριο.

Όλοι τοποθέτησαν στοιχήματα ότι μια επίθεση των ΗΠΑ στο Ιράν θα πραγματοποιούνταν μέχρι τις 28 Φεβρουαρίου. Όταν οι επιθέσεις επιβεβαιώθηκαν από τον πρόεδρο Τραμπ τις πρώτες πρωινές ώρες εκείνης της ημέρας, οι λογαριασμοί κέρδισαν συνολικά 1,2 εκατομμύρια δολάρια.

Πέντε από αυτούς τους έξι χρήστες δεν στοιχηματίσει έκτοτε, αλλά η πρόσφατη δραστηριότητα ενός λογαριασμού δείχνει ότι στη συνέχεια κέρδισε 163.000 δολάρια στοιχηματίζοντας σωστά σε κατάπαυση του πυρός ΗΠΑ–Ιράν μέχρι τις 7 Απριλίου, η οποία ανακοινώθηκε εκείνη την ημέρα από την Ουάσιγκτον και την Τεχεράνη.

Το Polymarket δήλωσε στο BBC ότι «θέτει, διατηρεί και επιβάλλει τα υψηλότερα πρότυπα ακεραιότητας της αγοράς», προσθέτοντας ότι συνεργάζεται «προληπτικά» με ρυθμιστικές αρχές και υπηρεσίες επιβολής του νόμου.

Τον Μάρτιο, τόσο το Polymarket όσο και το Kalshi παρουσίασαν νέους κανόνες για την καταπολέμηση της εσωτερικής πληροφόρησης.

Ο Τραμπ ανακοίνωσε την εκεχειρία ενώ απέμεναν λιγότερο από δύο ώρες πριν από την εκπνοή του τελεσιγράφου του προς το Ιράν για να ξανανοίξει τα Στενά του Ορμούζ.

«Είναι τεράστια ανακούφιση να βλέπουμε ότι τελικά έχουμε κατάπαυση πυρός μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν», δήλωσε ο Ναμπίλ Μιλάλι, διαχειριστής χαρτοφυλακίου στην Edmond de Rothschild, προσθέτοντας πως πιστεύει ότι ο Τραμπ είχε υπολογίσει ότι η περαιτέρω κλιμάκωση θα γυρνούσε μπούμερανγκ.

Οι ευρωπαϊκές μετοχές σημείωσαν άνοδο 4% ύστερα από ισχυρά κέρδη στις ασιατικές αγορές. Τα futures στη Wall Street έδειχναν άνοιγμα με κέρδη της τάξης του 2,7%-3,5%.

Ο πανευρωπαϊκός δείκτης STOXX 600 κατέγραψε νωρίτερα σήμερα άνοδο 3,6% και οδεύει προς το μεγαλύτερη ημερήσιο άλμα του σε διάστημα ενός έτους, εάν διατηρηθεί η δυναμική αυτή.

Η άνοδος αντικατοπτρίστηκε και στις περιφερειακές αγορές, με τον γερμανικό DAX να ενισχύεται νωρίτερα κατά 4,7%, ενώ ο βρετανικός FTSE 100 σημείωσε άνοδο 2,5%.

Οι αγορές ενέργειας αντέδρασαν γρήγορα, με το μπρεντ να υποχωρεί κάτω από τα 100 δολάρια το βαρέλι.

Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης για το πετρέλαιο Μπρεντ σημείωσαν πριν από λίγο πτώση 16% στα 91,80 δολάρια, ενώ τα futures για το αμερικανικό αργό κατέγραψαν πτώση 18% στα 92,62 δολάρια το βαρέλι.

«Οι αγορές μπορούν να ασχοληθούν με τις περίπλοκες λεπτομέρειες αργότερα. Για την ώρα, έχουν το πράσινο φως για να κάνουν ράλι», σχολίασε ο Ματ Σίμπσον, υψηλόβαθμος αναλυτής στην StoneX.

Πέρα από την άμεση ανακούφιση, οι επενδυτές θέλουν να δουν εάν η κατάπαυση πυρός θα οδηγήσει σε μια ευρύτερη επίλυση πριν προχωρήσουν σε μεγάλες κινήσεις.

«Μήπως αυτό σημαίνει ότι ο κόσμος θα αναλάβει νέα ρίσκα; Όχι, δεν σημαίνει αυτό», σχολίασε ο Μάρτιν Γουέτον, επικεφαλής στρατηγικής χρηματοπιστωτικών αγορών στη Westpac. «Θα πρέπει να υπάρξει μια ειρήνη με διάρκεια (για να αλλάξουν τα πράγματα). Ο κόσμος δεν αναλαμβάνει στην πραγματικότητα ρίσκο», πρόσθεσε.

Οι τιμές του χρυσού αυξήθηκαν κατά 1,7% στα 4.783 δολάρια η ουγγιά.

Το δολάριο υποχώρησε στο χαμηλότερο επίπεδό του εδώ και ένα μήνα έναντι ενός καλαθιού νομισμάτων. Το ευρώ ενισχύθηκε κατά 0,9% στο 1,1698 δολάριο, στο υψηλότερο επίπεδό του από τις αρχές Μαρτίου, η λίρα σημείωσε άνοδο 1% στο 1,3428 δολάριο, ενώ το αμερικανικό νόμισμα υποχώρησε νωρίτερα σχεδόν 1% έναντι του γεν στα 158,12.

Στην αγορά ομολόγων, η απόδοση του αμερικανικού 10ετούς ομολόγου υποχώρησε στο 4,2438%, το χαμηλότερο από τα μέσα Μαρτίου, ενώ η απόδοση του γερμανικού 10ετούς τίτλου υποχώρησε νωρίτερα στο 2,92%.

Μιλώντας στο φόρουμ Ambrosetti workshop στη λίμνη Κόμο, ο επικεφαλής της Nomura Research υπογράμμισε ότι η αποκατάσταση των ισορροπιών θα απαιτήσει σημαντικό χρόνο. «Θα χρειαστεί πολύς χρόνος για να αποκατασταθούν τα πάντα», σημείωσε, περιγράφοντας ένα σοκ προσφοράς που δυσκολεύει τη διαχείριση από κυβερνήσεις και χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. «Αν τελειώσει, οι άνθρωποι μπορούν να αρχίσουν να σχεδιάζουν. Προς το παρόν, κανείς δεν μπορεί να σχεδιάσει τίποτα».

Την ίδια ώρα, η επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στην εξουσία εντείνει την αβεβαιότητα, με τους δασμούς να διαταράσσουν εμπορικές ισορροπίες και τις πιέσεις προς το ΝΑΤΟ να ενισχύουν τους ευρωπαϊκούς προβληματισμούς για την ασφάλεια. Ο πόλεμος που ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου από τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ κατά του Ιράν έχει πυροδοτήσει έντονες ανησυχίες για το μέλλον της Μέσης Ανατολής και την παγκόσμια ενεργειακή σταθερότητα.

Οι εξελίξεις αυτές συνιστούν έναν «σεισμό» στο διεθνές οικονομικό σύστημα, σύμφωνα με τον πρώην πρωθυπουργό της Ιταλίας Μάριο Μόντι. Όπως ανέφερε, οι μονομερείς επιλογές του Τραμπ, «σε συνδυασμό με την απροθυμία αποδοχής των περιορισμών του κράτους δικαίου», υπονομεύουν «τα θεμέλια του δημοκρατικού καπιταλισμού». Το κρίσιμο ερώτημα, όπως το έθεσε, είναι: «Ποιες θα είναι οι συνέπειες της αποδόμησης αυτού του συστήματος;».

Στο ίδιο πλαίσιο, οι συμμετέχοντες στο συνέδριο στο Τσερνόμπιο κατέληξαν ότι η τρέχουσα συγκυρία λειτουργεί ως σημείο καμπής για τις αγορές, αναλύοντας τις πολυεπίπεδες οικονομικές συνέπειες των πολιτικών επιλογών της Ουάσιγκτον.

Παρά το αρνητικό κλίμα, καταγράφεται και μια συγκρατημένη αισιοδοξία για την Ευρώπη, όπως επισήμανε ο Βαλέριο ντε Μόλι. «Το πλεονέκτημα των κινήσεων του Τραμπ είναι ότι λειτούργησαν σαν ηλεκτροσόκ για την Ευρώπη», ανέφερε, επισημαίνοντας ότι η ήπειρος επιτάχυνε σημαντικές συμφωνίες, μεταξύ άλλων με τη Mercosur, την Ινδία, την Ινδονησία και την Αυστραλία.

Παράλληλα, όπως σημείωσε, η Ευρώπη προχωρά σε αύξηση αμυντικών δαπανών και ενισχύει τη θέση της ως πόλος έλξης για ερευνητές και φοιτητές διεθνώς.

Η επανεκτίμηση αυτή λαμβάνει χώρα σε ένα περιβάλλον έντονων πιέσεων, με τον ΟΟΣΑ να ενσωματώνει ήδη στις προβλέψεις του τις συνέπειες της κρίσης. Αν και η παγκόσμια οικονομία εμφάνιζε σημάδια ανάκαμψης, πλέον βρίσκεται αντιμέτωπη με νέο κύμα αύξησης του κόστους ζωής.

«Είναι σαφές ότι θα υπάρξει επίδραση στον πληθωρισμό και την ανάπτυξη», τόνισε ο Φαμπρίτσιο Παγκάνι, επισημαίνοντας ότι η διάρκεια της σύγκρουσης θα καθορίσει το εύρος των επιπτώσεων.

Σε κατάσταση αυξημένης επιφυλακής βρίσκονται και οι κεντρικές τράπεζες, με τη Federal Reserve να απομακρύνει το ενδεχόμενο άμεσων μειώσεων επιτοκίων, ενώ η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα εξετάζει ακόμη και πιθανή αύξηση μέσα στον επόμενο μήνα.

Ταυτόχρονα, κυβερνήσεις αναθεωρούν τις εκτιμήσεις τους, με την Ιταλία να εξετάζει χαμηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης για το 2026, ενώ αντίστοιχες πιέσεις καταγράφονται στη Γερμανία και τη Γαλλία.

Σε βάθος χρόνου, εντείνεται η ανησυχία στις ευρωπαϊκές οικονομικές ελίτ ότι η διατλαντική σχέση χάνει τη σταθερότητά της και ενδέχεται να αντικατασταθεί από ένα νέο μοντέλο συνεργασιών, βασισμένο στην αυτονομία και τη διεύρυνση συμμαχιών.

«Πρέπει να δημιουργήσουμε ένα δίκτυο χωρών σε όλο τον κόσμο που θα συνεχίσουν την κληρονομιά των ΗΠΑ», ανέφερε ο Μόντι, υπογραμμίζοντας ότι η Ευρώπη μπορεί να αναλάβει πρωταγωνιστικό ρόλο σε ένα νέο πλαίσιο που θα στηρίζεται στο κράτος δικαίου και την πολυμέρεια.

Οι μετοχές των ελληνικών τραπεζών κατέρρευσαν κατά 94% εκείνη τη χρονιά και η ρευστότητα εξαφανίστηκε, αφήνοντας την αγορά μικρότερη από εκείνη της Αιγύπτου ή του Μαρόκου. Μια δεκαετία μετά, η Ελλάδα επανέρχεται σταδιακά στον ανεπτυγμένο κόσμο. Με τον MSCI πιο κοντά από ποτέ σε αναβάθμιση της χώρας από αναδυόμενη σε ανεπτυγμένη αγορά, οι επιχειρήσεις εκτιμούν ότι οι ελληνικές μετοχές βρίσκονται πλέον σε θέση να διεκδικήσουν διεθνή κεφάλαια, καθώς η οικονομία εξελίσσεται σε μία από τις πιο εντυπωσιακές ιστορίες ανάκαμψης στην ευρωζώνη.

A decade after Greece's banks buckled under a debt crisis, the country is edging back toward the developed world https://t.co/iw59pN78C8

— Bloomberg (@business) March 24, 2026

«Η Ελλάδα αναπτύσσεται ταχύτερα από την Ευρώπη, ο τραπεζικός κλάδος είναι πιο συγκεντρωμένος και οι ελληνικές τράπεζες εμφανίζουν ισχυρή κερδοφορία», δήλωσε ο Ιάσων Κεπαπτσόγλου, επικεφαλής επενδυτικών σχέσεων της Alpha Bank. «Είσαι ένα πολύ μικρό ψάρι, κάτι που δεν είναι ιδανικό, αλλά μέσα σε έναν τεράστιο ωκεανό».

Ο MSCI εξετάζει την επαναταξινόμηση της Ελλάδας ως ανεπτυγμένης χρηματιστηριακής αγοράς και αναμένεται να ανακοινώσει την απόφασή του έως τις 31 Μαρτίου. Είχε υποβαθμίσει τη χώρα σε αναδυόμενη αγορά το 2013, στο αποκορύφωμα της κρίσης δημόσιου χρέους — την πρώτη φορά που ανεπτυγμένη οικονομία υποβαθμίστηκε. Σε κάποια φάση, η Ελλάδα κινδύνευσε ακόμη και με ένταξη στην κατηγορία «standalone» του MSCI, που αφορά μικρές ή δύσκολα προσβάσιμες αγορές, όπως η Τζαμάικα ή η Μποτσουάνα.

Περίπου 18,3 τρισ. δολάρια ακολουθούν τους δείκτες μετοχών της MSCI. Οι ταξινομήσεις της έχουν δυσανάλογα μεγάλη επιρροή στις κατανομές κεφαλαίων παγκοσμίως και, όπως φάνηκε πρόσφατα στην Ινδονησία, μπορούν να ασκήσουν πίεση ακόμη και σε ρυθμιστικές αρχές. Ανταγωνιστικοί πάροχοι δεικτών, όπως οι FTSE Russell και S&P Global Ratings, κατατάσσουν ήδη την Ελλάδα στις ανεπτυγμένες αγορές.

Οι συμμετέχοντες στην αγορά είχαν προθεσμία έως τις 16 Μαρτίου για να υποβάλουν σχόλια στον MSCI σχετικά με την πιθανή αναβάθμιση της Ελλάδας, σύμφωνα με εκπρόσωπο του οργανισμού που επικαλείται το Bloomberg, ο οποίος δεν σχολίασε το περιεχόμενο των απαντήσεων.

Για τις ελληνικές εταιρείες που ήδη προσελκύουν διεθνείς επενδυτές, μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να διευρύνει σημαντικά το επενδυτικό κοινό. Η Lamda Development, η οποία μετατρέπει το πρώην αεροδρόμιο της Αθήνας στη μεγαλύτερη «έξυπνη πόλη» της Ευρώπης — το έργο The Ellinikon — εκτιμά ότι η αναβάθμιση θα φέρει βαθύτερες δεξαμενές θεσμικών κεφαλαίων.

«Μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα θα είναι μια θετική εξέλιξη για την Ελλάδα», δήλωσε ο Απόστολος Ζαφόλιας, επικεφαλής στρατηγικής και επενδυτικών σχέσεων της Lamda. «Θα αποκτήσεις πρόσβαση σε ένα πολύ μεγαλύτερο και ποιοτικότερο σύνολο κεφαλαίων».

Ωστόσο, υπάρχει συζήτηση για το αν είναι προτιμότερο να ξεχωρίζει κανείς σε έναν μικρότερο δείκτη ή να αποτελεί μικρότερο μέρος σε ένα ευρύτερο επενδυτικό σύμπαν. Οι τέσσερις συστημικές τράπεζες της Ελλάδας παραμένουν σχετικά μικρές, με τη μεγαλύτερη, την Eurobank — αξίας περίπου 12,4 δισ. ευρώ — να υστερεί σε μέγεθος έναντι πολλών ευρωπαϊκών ανταγωνιστών.

Η έξοδος από την κατηγορία των αναδυόμενων αγορών θα μπορούσε αρχικά να προκαλέσει εκροές από εξειδικευμένα funds. Αν και αυτές πιθανότατα θα εξισορροπηθούν με την πάροδο του χρόνου από εισροές, λόγω ένταξης σε δείκτες ανεπτυγμένων αγορών, οι επιπτώσεις θα είναι άνισες μεταξύ των εταιρειών, με τις μικρότερες να πλήττονται περισσότερο, σύμφωνα με τον Σουνίλ Κουλ, επικεφαλής στρατηγικής μετοχών αναδυόμενων αγορών της Goldman Sachs.

Ο Κεπαπτσόγλου της Alpha Bank περιέγραψε το δίλημμα ανάμεσα στο μέγεθος και την πρόσβαση σε διεθνή κεφάλαια ως εξής: «Κάποιοι θα πουν ότι τα μεγάλα ψάρια θα σε καταπιούν και άλλοι ότι υπάρχει άφθονη τροφή για όλους».

Η Ελλάδα αντιστοιχεί περίπου στο 0,5% του δείκτη MSCI Emerging Markets, με οκτώ εταιρείες να συμμετέχουν σε αυτόν. Σε περίπτωση αναβάθμισης, αναλυτές της JPMorgan εκτιμούν ότι το βάρος της στους δείκτες ανεπτυγμένων αγορών θα είναι σημαντικά μικρότερο, ενώ η συνολική επίδραση από παθητικά κεφάλαια αναμένεται ελαφρώς αρνητική — περίπου 300 εκατ. δολάρια σε εκροές.

Η αναβάθμιση του Ισραήλ το 2009 αποτελεί ένα από τα λίγα ιστορικά παραδείγματα. Ο βασικός δείκτης του υποχώρησε μετά την αρχική ανακοίνωση του MSCI, καθώς επενδυτές αναδυόμενων αγορών πούλησαν θέσεις. Ωστόσο, όταν η αλλαγή τέθηκε σε ισχύ τον Μάιο του 2010, εκροές περίπου 2,2 δισ. δολαρίων αντισταθμίστηκαν από εισροές κοντά στα 3 δισ. δολάρια.

Πέρα από τη δυναμική των δεικτών, η ελληνική χρηματιστηριακή αγορά έχει ήδη καταγράψει εντυπωσιακή ανάκαμψη.

Η συνολική κεφαλαιοποίησή της ξεπερνά πλέον εκείνη της Πορτογαλίας και της Ιρλανδίας, ενώ ο μέσος ημερήσιος τζίρος στον δείκτη ASE έχει αυξηθεί στα 370 εκατ. ευρώ φέτος, από περίπου 84 εκατ. ευρώ πριν από μία δεκαετία. Ο βασικός δείκτης έχει ενισχυθεί κατά περίπου 330% από τα χαμηλά της πανδημίας τον Μάρτιο του 2020, υπερδιπλάσια άνοδο από τον αντίστοιχο δείκτη ανεπτυγμένων αγορών της MSCI.

Η πορεία αυτή αντικατοπτρίζει τη συνολική μεταμόρφωση της οικονομίας, η οποία βγήκε από μια κρίση χρέους που εξάλειψε περίπου το ένα τέταρτο του ΑΕΠ. Η αγορά ομολόγων της Ελλάδας ανέκτησε την επενδυτική βαθμίδα το 2023, ύστερα από 13 χρόνια στην κατηγορία «junk», ενώ η οικονομία αναπτύσσεται πλέον ταχύτερα από πολλές ευρωπαϊκές.

Η ανάκαμψη και οι προσδοκίες για περαιτέρω ανάπτυξη έχουν προσελκύσει νέο επενδυτικό ενδιαφέρον. Η εξαγορά της Hellenic Exchanges από τη Euronext, τον διαχειριστή του χρηματιστηρίου της Αθήνας, χαιρετίστηκε από την ελληνική κυβέρνηση ως ένδειξη κανονικοποίησης και βήμα προς βαθύτερη ενοποίηση των ευρωπαϊκών κεφαλαιαγορών.

Μια δεκαετία μετά τα capital controls που «πάγωσαν» την αγορά της Αθήνας στο αποκορύφωμα της κρίσης, οι επενδυτές αντικρίζουν πλέον μια εντελώς διαφορετική Ελλάδα. Μια πιθανή αναβάθμιση από τoν MSCI αυτόν τον μήνα θα επισφραγίσει αυτή τη μεταστροφή.

«Η Ελλάδα έχει περάσει από μια ιστορία επιβίωσης σε μια ιστορία σχετικής αξίας και δομής αγοράς, με την αναβάθμιση να λειτουργεί περισσότερο ως καταλύτης παρά ως επενδυτική υπόθεση από μόνη της», δήλωσε ο Θανάσης Δρογώσης της Pantelakis Securities. «Η αγορά συζητείται ξανά ως επενδυτικός προορισμός και όχι ως περίπτωση κρίσης».

Όπως επισημαίνει στο Truth Social,οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής και η χώρα του Ιράν είχαν, τις τελευταίες δύο ημέρες, πολύ καλές και παραγωγικές συνομιλίες, οι οποίες θα συνεχιστούν καθ’ όλη τη διάρκεια της εβδομάδας, διάστημα στο οποίο έδωσε εντολή να αναβληθούν όλες οι επιθέσεις κατά ιρανικών σταθμών ηλεκτροπαραγωγής και ενεργειακών υποδομών για περίοδο πέντε ημερών.

Προηγουμένως, ο κ. Τραμπ είχε απειλήσει με πλήγματα σε ιρανικές ενεργειακές εγκαταστάσεις αν δεν ανοίξει το Στενό του Ορμούζ, ενώ η Τεχεράνη είχε προειδοποιήσει ότι θα στοχοποιήσει βασικά αμερικανικά και ισραηλινά συμφέροντα στην περιοχή αν δεχθεί επίθεση στις ενεργειακές της υποδομές.

Ο εκπρόσωπος της Επιτροπής Εθνικής Ασφάλειας και Εξωτερικής Πολιτικής του ιρανικού κοινοβουλίου, Ιμπραχίμ Ρεζαεΐ, δήλωσε: «Η μάχη συνεχίζεται. Άλλη μία ήττα για τον Σατανά. Ο Τραμπ και οι Ηνωμένες Πολιτείες απέτυχαν ξανά». «Οι δηλώσεις του Προέδρου των ΗΠΑ αποτελούν μέρος προσπαθειών για τη μείωση των τιμών της ενέργειας και την εξασφάλιση χρόνου για την υλοποίηση των στρατιωτικών του σχεδίων», μετέδωσε το ιρανικό κρατικό πρακτορείο ειδήσεων Mizan.

Σύμφωνα με το Axios, αξιωματούχοι από την Τουρκία, την Αίγυπτο και το Πακιστάν είχαν συνομιλίες με τον Στιβ Γουίτκοφ, ενώ μηνύματα μεταξύ των δυο πλευρών, σε ρόλους μεσολαβητή, έχουν στείλει Αίγυπτος και Πακιστάν.

ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑ
Στο χρηματιστήριο της Φρανκφούρτης, ο DAX30 ενισχύεται κατά 1,90%, στο Παρίσι, ο βασικός δείκτης CAC 40 παρουσιάζει κέρδη σε ποσοστό 1,78%, στη Μαδρίτη, ο κύριος δείκτης κινείται υψηλότερα κατά 2,07% και το Μιλάνο καταγράφει κέρδη σε ποσοστό 1,95%, ενώ, στο Λονδίνο, ο FTSE 100 σημειώνει άνοδο κατά 0,68%.

Στο Χρηματιστήριο Αθηνών, με συναλλαγές αξίας περίπου 337 εκατ. Ευρώ, ο Γενικός Δείκτης έκλεισε στις 2.101,57 μονάδες παρουσιάζοντας άνοδο σε ποσοστό 1,78%.

ΟΜΟΛΟΓΑ
Σημαντική αποκλιμάκωση εμφανίζουν σήμερα οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων της ευρωζώνης.
Η απόδοση του 10ετούς γερμανικού, δείκτης αναφοράς της ευρωζώνης, κινείται καθοδικά κατά 6 μονάδες βάσης και διαμορφώνεται στο 2,98%. Παράλληλα, η απόδοση του 10ετούς γαλλικού ομολόγου παρουσιάζει πτώση κατά 7 μονάδες βάσης, στο 3,68%.

Στο μεταξύ, η απόδοση του 10ετούς ιταλικού ομολόγου κινείται χαμηλότερα κατά 12 bps στο 3,84%, του αντίστοιχου Ισπανικού τίτλου εμφανίζει μείωση κατά 10 μονάδες βάσης, στο 3,48% και της Πορτογαλίας κυμαίνεται στο 3,41%, με πτώση κατά 9 μονάδες βάσης, ενώ, η απόδοση του 10ετούς ελληνικού παρουσιάζει μείωση κατά 13 μονάδες βάσης, στο 3,81%.

ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ – ΣΥΝΑΛΛΑΓΜΑ

Ισχυρές πτωτικές τάσεις παρουσιάζουν έως αυτή την ώρα, οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου, μετά την ανάρτηση τουΝτόναλντ Τραμπ στην οποία κάνει λόγο για καλές και παραγωγικές συνομιλίες με την Τεχεράνη. Το αμερικανικό αργό εμφανίζει μεγάλες απώλειες κατά 8,58%, στα 89,80 δολάρια ανά βαρέλι, ενώ το μπρεντ, με αντίστοιχη πτώση κατά 9,16%, διαμορφώνεται στα $101,40.

Στην αγορά συναλλάγματος, το δολάριο σημειώνει απώλειες έναντι του ευρώ, της βρετανικής λίρας και του γιεν. Η ισοτιμία του με το ευρωπαϊκό νόμισμα κινείται στο 1,1594 δολ./ευρώ ενώ, με το ιαπωνικό βρίσκεται στα 158,50 γιεν/δολ.
Πτωτικές τάσεις εμφανίζει ο χρυσός, με τα συμβόλαια παράδοσης Μαΐου να διαπραγματεύονται στα 4.520,30 δολ./ουγκιά. Την ίδια στιγμή, το ασήμι παρουσιάζει πτώση και υποχωρεί κάτω από τα 70 δολάρια ανά ουγκιά.

Πηγή: ΕΡΤ

Σημειώνει πώς η τιμή του πετρελαίου είχε διπλασιαστεί στα 140 δολάρια το βαρέλι τον Αύγουστο του 2008 από 70 δολάρια τον Ιούλιο του 2007, ενώ ταυτόχρονα ξεκινούσαν οι “αναταράξεις” στην αγορά στεγαστικών δανείων, με την κατάρρευση τραπεζών όπως οι Northern Rock και Bear Stearns.

Η σύγκρουση στο Ιράν, η οποία ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου, έχει οδηγήσει σε αύξηση των τιμών του πετρελαίου πάνω από 60% φέτος, προκαλώντας ανησυχίες για τον πληθωρισμό και τον κίνδυνο της στασιμοπληθωρισμού, όπου οι αυξανόμενες τιμές πιέζουν τις κεντρικές τράπεζες να αυξήσουν τα επιτόκια, ενώ η οικονομική ανάπτυξη επιβραδύνεται.

Ανησυχίες για τις τράπεζες και τον ιδιωτικό δανεισμό

Οι ανησυχίες γύρω από την έκθεση των τραπεζών στον ιδιωτικό δανεισμό εντείνονται, καθώς η κατηγορία αυτή των περιουσιακών στοιχείων αντιμετωπίζει εκροές κεφαλαίων, ερωτήματα για τα πρότυπα υποβολής δανείων και τις επιπτώσεις της τεχνητής νοημοσύνης στους δανειολήπτες.

Παράλληλα, οι αυξανόμενες τιμές ενέργειας προκαλούν φόβους για τον στασιμοπληθωρισμό, ο οποίος θα αναγκάσει τις κεντρικές τράπεζες να αυξήσουν τα επιτόκια, όπως συνέβη το 2008, όταν η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αύξησε τα επιτόκια την ίδια μέρα που οι τιμές του πετρελαίου είχαν φτάσει στο ανώτατο επίπεδο, γεγονός που αποδείχθηκε «ένα από τα μεγαλύτερα λάθη πολιτικής όλων των εποχών».

Τι βλέπει για αγορά και επενδύσεις

Ο Χάρτνετ προειδοποιεί ότι η μεγαλύτερη απειλή για τις μετοχές από την άνοδο των τιμών του πετρελαίου και τη πιο σφιχτή χρηματοπιστωτική κατάσταση βρίσκεται στα κέρδη των εταιρειών, και όχι στον πληθωρισμό. Προτείνει πώληση πετρελαίου πάνω από 100 δολάρια το βαρέλι, των 30ετών αμερικανικών ομολόγων άνω του 5% και του δολαρίου όταν ο δείκτης είναι άνω των 100.

Η απόδοση των 30ετών ομολόγων ήταν στο 4,89% την Παρασκευή, ενώ ο δείκτης του δολαρίου στο 100,18, το υψηλότερο επίπεδο από τον Νοέμβριο, και ο δείκτης S&P 500 έκλεισε την τελευταία φορά στις 6.673 μονάδες.

Εν τω μεταξύ, ο Σεμπάστιαν Ρέντλερ της Bank of America δήλωσε στο Bloomberg Television ότι βλέπει «πολλές ενδείξεις αναταραχής στον τομέα του δανεισμού, όπου, κατά τη γνώμη του, υπάρχουν ορισμένες αναλογίες με το 2007».

Η τιμή του αργού πετρελαίου Brent ξεπέρασε τα 100 δολάρια το βαρέλι (7.00 ώρα Ελλάδας) πριν υποχωρήσει προς τα 98 δολάρια.

Περί τις 03:00 (ώρα Ελλάδας), η τιμή βαρελιού του Brent Βόρειας Θάλασσας σημείωνε άνοδο 7,2%, στα 98,60 δολάρια. Αυτή του West Texas Intermediate (WTI), αμερικανική ποικιλία αναφοράς, σημείωνε άνοδο 6,5%, στα 92,96 δολάρια και η ανοδική πορεία συνεχίζεται.

Την ίδια ώρα, στα ασιατικά ταμπλό, στο Τόκιο ο Nikkei διευρύνει τις απώλειές του πάνω από 2% ενώ στη Σεούλ ο Kospi υποχωρεί επίσης σε ποσοστό κοντά στο 1%.

Υπενθυμίζεται ότι οι 32 χώρες μέλη του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (ΔΟΕ) ανακοίνωσαν χθες κοινή πρωτοβουλία για να διατεθούν στην αγορά 400 εκατομμύρια βαρέλια, τη «μεγαλύτερη» αποδέσμευση στρατηγικών αποθεμάτων μαύρου χρυσού στην ιστορία.

Οι ΗΠΑ θα αποδεσμεύσουν προοδευτικά 172 εκατομμύρια βαρέλια από την «ερχόμενη εβδομάδα», διαδικασία που θα διαρκέσει «περίπου 120 ημέρες», σύμφωνα με τον υπουργό Ενέργειας Κρις Ράιτ.

Οι ενεργειακές αγορές βρίσκονται σε κατάσταση έντονης αστάθειας, καθώς οι τιμές του πετρελαίου ξεπέρασαν νωρίς το πρωί τα 100 δολάρια το βαρέλι και το φυσικό αέριο τα 60 ευρώ ανά μεγαβατώρα, προτού υποχωρήσουν εκ νέου. Λίγο πριν τις 7 το πρωί της Τρίτης το πετρέλαιο κινούνταν κοντά στα 94 δολάρια, ενώ το φυσικό αέριο στον ολλανδικό κόμβο TTF διαμορφωνόταν περίπου στα 55 ευρώ/MWh, αφού νωρίτερα είχε φτάσει τα 68,6 ευρώ.

Η αυξανόμενη ένταση στη Μέση Ανατολή και η απομάκρυνση των σεναρίων αποκλιμάκωσης δημιουργούν ένα εκρηκτικό μίγμα για την παγκόσμια οικονομία. Στην Ελλάδα, η πίεση έχει ήδη αρχίσει να μεταφέρεται στις τιμές καυσίμων. Η μέση τιμή της αμόλυβδης έχει διαμορφωθεί πανελλαδικά στα 1,83 ευρώ το λίτρο, μετά από αύξηση περίπου 9 λεπτών μέσα στην πρώτη εβδομάδα της σύρραξης στον Περσικό Κόλπο, ενώ το πετρέλαιο κίνησης κινείται κοντά στα 1,77 ευρώ το λίτρο, με επιβάρυνση που ξεπερνά τα 22 λεπτά. Σε αρκετές περιοχές της χώρας οι τιμές πλησιάζουν ήδη τα 2 ευρώ το λίτρο, επίπεδα που είχαν καταγραφεί τελευταία φορά την περίοδο της προηγούμενης ενεργειακής κρίσης.

Παρά τις πιέσεις στα καύσιμα, η ελληνική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας εμφανίζει προς το παρόν σχετική ανθεκτικότητα, χάρη στην υψηλή συμμετοχή των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, τα αυξημένα υδάτινα αποθέματα των υδροηλεκτρικών μονάδων και τη χαμηλή ζήτηση.

Η μέση τιμή της μεγαβατώρας διαμορφώθηκε γύρω στα 84 ευρώ, σημαντικά χαμηλότερα από άλλες ευρωπαϊκές αγορές, όπου στη Γερμανία ξεπερνά τα 139 ευρώ και στο Βέλγιο τα 146 ευρώ. Ωστόσο, μια πιθανή μεταβολή των καιρικών συνθηκών που θα περιορίσει την παραγωγή των ΑΠΕ θα μπορούσε να οδηγήσει σε άνοδο των τιμών, καθώς η ζήτηση θα καλυφθεί από μονάδες φυσικού αερίου, το οποίο καλύπτει περίπου το 40% της ετήσιας ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας στη χώρα.

Οι εξελίξεις στις ενεργειακές αγορές συνδέονται άμεσα με την κατάσταση στο μέτωπο της Μέσης Ανατολής. Η σύγκρουση έχει ήδη προκαλέσει αναστολή περίπου του 20% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου και φυσικού αερίου, ενώ στο επίκεντρο της ανησυχίας βρίσκονται τα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και LNG. Η σχεδόν πλήρης διακοπή της ναυσιπλοΐας έχει οδηγήσει μεγάλους παραγωγούς του Κόλπου, όπως η Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Ιράκ και το Κουβέιτ, να αναστείλουν αποστολές έως και 140 εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου.

Αναλυτές προειδοποιούν ότι ακόμη και σε περίπτωση άμεσης αποκλιμάκωσης, η επαναφορά της παραγωγής στην κανονικότητα μπορεί να χρειαστεί εβδομάδες ή και μήνες. Το ενδεχόμενο παρατεταμένου κλεισίματος των Στενών του Ορμούζ θεωρείται μάλιστα πρωτοφανές για την αγορά πετρελαίου. Όπως σημειώνουν ειδικοί της ενεργειακής αγοράς, μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια ενεργειακή κρίση χωρίς ιστορικό προηγούμενο, με τις τιμές να κινούνται σε απρόβλεπτα επίπεδα.

• Μέσα σε αυτό το κλίμα αβεβαιότητας, οι δηλώσεις του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ για την πορεία του πολέμου με το Ιράν εντείνουν τη σύγχυση.

Τη Δευτέρα, ο Αμερικανός πρόεδρος έστειλε αντιφατικά μηνύματα σχετικά με τη διάρκεια της σύγκρουσης. Σε συνέντευξή του στο CBS υποστήριξε ότι ο πόλεμος «έχει ουσιαστικά ολοκληρωθεί σε μεγάλο βαθμό» και ότι οι εξελίξεις βρίσκονται «πολύ μπροστά από το χρονοδιάγραμμα» που ο ίδιος είχε θέσει, εκτιμώντας αρχικά ότι η σύγκρουση θα διαρκούσε τέσσερις έως πέντε εβδομάδες.

Οι δηλώσεις αυτές φάνηκε να καθησυχάζουν προσωρινά τις αγορές, οδηγώντας σε υποχώρηση των τιμών του πετρελαίου. Ωστόσο, λίγες ώρες αργότερα, μιλώντας σε συγκέντρωση Ρεπουμπλικανών βουλευτών στη Φλόριντα, ο Τραμπ υιοθέτησε πολύ πιο σκληρή ρητορική. «Έχουμε κερδίσει με πολλούς τρόπους, αλλά όχι αρκετά», δήλωσε, προσθέτοντας ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα συνεχίσουν τις επιχειρήσεις «μέχρι ο εχθρός να ηττηθεί ολοκληρωτικά και αποφασιστικά».

Σε μεταγενέστερη συνέντευξη Τύπου, ο Αμερικανός πρόεδρος παραδέχθηκε ότι ο πόλεμος δεν θα τελειώσει άμεσα, υπογραμμίζοντας όμως ότι «θα τελειώσει σύντομα» και ότι οι ΗΠΑ θα προχωρήσουν «ακόμη πιο μακριά» στρατιωτικά. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι αμερικανικές δυνάμεις έχουν πραγματοποιήσει περίπου 3.000 αεροπορικές επιδρομές από την έναρξη της σύγκρουσης.

• Την ίδια ώρα, η κατάσταση στο Ιράν παραμένει ρευστή. Η Τεχεράνη δεν δείχνει διάθεση υποχώρησης στις πιέσεις της Ουάσιγκτον και του Ισραήλ, ενώ μετά τον θάνατο του ανώτατου ηγέτη της χώρας ορίστηκε διάδοχός του ο γιος του, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ.

Θεσμοί και πολιτικές προσωπικότητες στο Ιράν έχουν ήδη εκφράσει δημόσια τη στήριξή τους στον νέο ηγέτη, δείχνοντας ότι το πολιτικό σύστημα επιδιώκει να εμφανιστεί συσπειρωμένο παρά τις στρατιωτικές πιέσεις.

Παράλληλα, η ιρανική ηγεσία επιχειρεί να αξιοποιήσει και την άνοδο των τιμών της ενέργειας ως στοιχείο πίεσης. Ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί χαρακτήρισε τις επιθέσεις κατά της χώρας του «επιχείρηση επικό λάθος» και προειδοποίησε ότι η Τεχεράνη έχει «πολλές εκπλήξεις» να παρουσιάσει.

Στο διπλωματικό επίπεδο, ο Ντόναλντ Τραμπ αποκάλυψε ότι είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν, σημειώνοντας ότι ο Ρώσος ηγέτης «θέλει να είναι χρήσιμος» στις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, αν και ο ίδιος του απάντησε ότι θα ήταν πιο χρήσιμο να συμβάλει στον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.

Με τις στρατιωτικές επιχειρήσεις να συνεχίζονται και τα ενεργειακά δίκτυα της Μέσης Ανατολής να παραμένουν ευάλωτα, η πορεία της σύγκρουσης αναμένεται να καθορίσει σε μεγάλο βαθμό τόσο τις διεθνείς τιμές ενέργειας όσο και τις προοπτικές της παγκόσμιας οικονομίας το επόμενο διάστημα. Οι αγορές, προς το παρόν, παρακολουθούν κάθε πολιτικό μήνυμα και κάθε στρατιωτική εξέλιξη, αντιδρώντας σχεδόν σε πραγματικό χρόνο σε μια κρίση που παραμένει ανοιχτή και γεμάτη αβεβαιότητες.