Σπύρος Σιδέρης

Το σημαντικότερο, όμως, είναι βαθύτερο: η κρίση αυτή αποδομεί το αφήγημα της ενεργειακής ανεξαρτησίας, αποκαλύπτοντας ότι σε έναν διασυνδεδεμένο κόσμο, ακόμη και οι ισχυρότερες οικονομίες παραμένουν ευάλωτες σε εξωτερικά σοκ.

Η Ασία βρίσκεται στο επίκεντρο της καταιγίδας. Ως η μεγαλύτερη καταναλώτρια ενέργειας παγκοσμίως, εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από προμήθειες πετρελαίου και LNG από τη Μέση Ανατολή, οι οποίες σε μεγάλο ποσοστό διέρχονται από το Ορμούζ. Η διακοπή αυτών των ροών έχει δημιουργήσει ένα τεράστιο κενό προσφοράς, οδηγώντας τις ασιατικές οικονομίες σε έναν αγώνα δρόμου για εξασφάλιση εναλλακτικών πηγών. Οι αγορές στρέφονται πλέον προς το ρωσικό πετρέλαιο, αλλά και προς πιο απομακρυσμένους προμηθευτές, όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Δυτική Αφρική και η Βραζιλία.

Ωστόσο, οι λύσεις αυτές είναι ακριβές, επισφαλείς και κυρίως προσωρινές. Όπως επισημαίνει η αναλύτρια Μουγιού Σου, τα στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου που απελευθερώνουν χώρες όπως η Ιαπωνία και η Νότια Κορέα μπορούν να καλύψουν μόνο βραχυπρόθεσμες ανάγκες. Εάν η κρίση παραταθεί, το πρόβλημα μετατρέπεται σε διαρθρωτικό έλλειμμα. Την ίδια στιγμή, πολλές ασιατικές χώρες αυξάνουν τη χρήση άνθρακα για παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, επιχειρώντας να αντισταθμίσουν την απώλεια περίπου 20% των παγκόσμιων ροών LNG.

• Η πίεση αυτή μεταφέρεται άμεσα και στην Ευρώπη, η οποία βρίσκεται σε ακόμη πιο ευάλωτη θέση. Η ήπειρος παραμένει σε μεγάλο βαθμό εξαρτημένη από εισαγωγές ενέργειας, ενώ ταυτόχρονα υφίσταται τις επιπτώσεις του έντονου παγκόσμιου ανταγωνισμού για προμήθειες. Η Ασία, προσφέροντας υψηλότερες τιμές, απορροφά το μεγαλύτερο μέρος των διαθέσιμων φορτίων LNG, αφήνοντας την Ευρώπη να ανταγωνίζεται σε σαφώς μειονεκτική θέση.

Η μετάβαση της Ευρώπης από την εξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο σε αυξημένη χρήση αμερικανικού LNG μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία δεν αποδείχθηκε πανάκεια. Αντίθετα, δημιούργησε μια νέα μορφή εξάρτησης – αυτή τη φορά από τις διεθνείς τιμές spot και τη δυναμική του παγκόσμιου ανταγωνισμού. Όπως επισημαίνει ο αναλυτής Μάσιμο ντι Οντοάρντο, η αυξημένη ανάγκη για άντληση αποθεμάτων και η επαναπλήρωσή τους το καλοκαίρι θα εντείνει περαιτέρω την πίεση στις αγορές, διατηρώντας τις τιμές σε υψηλά επίπεδα ακόμη και μετά την αποκατάσταση των ροών.

Κι όμως, το μεγαλύτερο ίσως παράδοξο εντοπίζεται στις Ηνωμένες Πολιτείες. Θεωρητικά, πρόκειται για τη χώρα με τη μεγαλύτερη ενεργειακή αυτάρκεια, καθώς η εγχώρια παραγωγή πετρελαίου και φυσικού αερίου καλύπτει πάνω από το σύνολο των αναγκών της. Ωστόσο, η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη. Το αμερικανικό σύστημα διύλισης εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από βαρύτερους τύπους αργού πετρελαίου, τους οποίους η χώρα συνεχίζει να εισάγει.

• Σχεδόν το 70% των διυλιστηρίων στις ΗΠΑ λειτουργεί πιο αποδοτικά με βαριά αργά, γεγονός που καθιστά τις εισαγωγές αναγκαίες. Έτσι, παρά την υψηλή παραγωγή, οι τιμές των καυσίμων στην εσωτερική αγορά παραμένουν άμεσα συνδεδεμένες με τις παγκόσμιες τιμές πετρελαίου. Το αποτέλεσμα είναι εντυπωσιακό: οι τιμές της βενζίνης και του ντίζελ αυξάνονται με πρωτοφανή ταχύτητα.

Σύμφωνα με τον αναλυτή Πάτρικ ντε Χάαν, οι Αμερικανοί καταναλωτές δαπανούν εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια περισσότερα ημερησίως για καύσιμα σε σχέση με τα τέλη Φεβρουαρίου. Η αύξηση στις τιμές του ντίζελ καταγράφει ιστορικά ρεκόρ ως προς τον ρυθμό ανόδου, ακόμη κι αν οι απόλυτες τιμές δεν έχουν φτάσει σε ιστορικά υψηλά. Όπως χαρακτηριστικά σημειώνει, «δεν είναι τα επίπεδα που σοκάρουν, αλλά η ταχύτητα της αύξησης».

Το κοινό νήμα που συνδέει όλες αυτές τις εξελίξεις είναι η κατάρρευση μιας βασικής υπόθεσης: ότι οι μεγάλες οικονομίες μπορούν να επιτύχουν πραγματική ενεργειακή απομόνωση. Η ενεργειακή ανεξαρτησία αποδεικνύεται σε μεγάλο βαθμό μύθος. Ακόμη και χώρες με ισχυρή παραγωγή παραμένουν εξαρτημένες από τις διεθνείς αγορές, τις αλυσίδες εφοδιασμού και τις τιμές αναφοράς που καθορίζονται σε παγκόσμιο επίπεδο.

• Η κρίση στο Ορμούζ λειτουργεί έτσι ως ένας βίαιος υπενθυμιστής: η ενέργεια δεν είναι απλώς ένα εμπόρευμα, αλλά ένα παγκόσμιο σύστημα αλληλεξάρτησης. Όταν διαταράσσεται ένας κρίκος της αλυσίδας, οι συνέπειες μεταφέρονται άμεσα σε ολόκληρο τον πλανήτη.

Το τελικό συμπέρασμα είναι σαφές και ανησυχητικό. Σε έναν κόσμο όπου οι αγορές είναι βαθιά διασυνδεδεμένες, δεν υπάρχουν πραγματικά «ασφαλή λιμάνια». Το ενεργειακό σοκ που ξεκίνησε από τη Μέση Ανατολή δεν είναι μια τοπική κρίση, αλλά μια παγκόσμια αναδιάταξη ισχύος, που επανακαθορίζει τις ισορροπίες, τις προτεραιότητες και τα όρια της οικονομικής πολιτικής. Και το πιο ανησυχητικό είναι ότι αυτή η νέα πραγματικότητα μόλις αρχίζει να διαμορφώνεται.

Συγκεκριμένα, απαντώντας σε ερώτηση σε τι ωφελεί τον πολίτη και την ελληνική οικονομία ότι η χώρα αποπληρώνει νωρίτερα από το προβλεπόμενο δημόσιο χρέος από την εποχή των μνημονίων, ο κύριος Πιερρακάκης τονίζει κατηγορηματικά: «Υπάρχει όφελος. Κερδίζουμε 800 εκατομμύρια τον χρόνο από το 2029 και μετά. Γιατί τα κερδίζουμε; Γιατί ήταν πανάκριβο το πρώτο μνημόνιο. Ήταν πολύ ακριβά τα επιτόκια του πρώτου μνημονίου».

«Το πολιτικό μήνυμα για μένα» συμπληρώνει ο κύριος Πιερρακάκης, είναι «το πολιτικό μήνυμα μιας γενιάς: ότι δεν θα περάσει το χρέος στην επόμενη».

Ενώ υπογραμμίζει «και ένα άυλο όφελος: ο συμβολισμός στις αγορές. Δεν είναι λίγο. Στις αγορές, αυτή τη στιγμή, πάρτε το δεκαετές ελληνικό ομόλογο, το δεκαετές ιταλικό, το δεκαετές γαλλικό. Πάμε πολύ καλύτερα κάθε χρόνο. Και αυτό, μπορεί ο κόσμος που μας βλέπει να μην το εισπράττει απευθείας και να λέει «τι ρόλο παίζει για μένα το δεκαετές ομόλογο να είναι χαμηλά;». Παίζει. Διότι αν η οικονομία τα πηγαίνει καλά, έχουμε περισσότερες επενδύσεις, περισσότερες δουλειές, καλύτερα αμειβόμενες δουλειές. Όλα αυτά αθροίζονται. Αυτό είναι το όφελος», τονίζει ο Κυριάκος Πιερρακάκης.

Συνταγματική αναθεώρηση και ηγεσία της Δικαιοσύνης

Στην ανάρτησή του ο κ. Πιερρακάκης αναφέρεται και στη συζήτηση για την αναθεώρηση του Συντάγματος. Σε ερώτηση για το αν μπορεί «η ίδια η Δικαιοσύνη να επιλέγει τους ταγούς της» ο κ.Πιερρακάκης τονίζει πως έχει πολύ ισχυρές επιφυλάξεις γι’ αυτό.

«Εγώ, προσωπικά, θα σας έλεγα ότι ένα μεικτό σύστημα είναι το πιο ορθολογικό, με βάση και το τι έχω δει να συμβαίνει συνολικότερα στις άλλες χώρες της Ευρώπης» λειτουργεί ένα μεικτό σύστημα όπου και η ίδια η Δικαιοσύνη ενεργεί -ενδεχομένως με μια προεπιλογή προσώπων- αλλά και το πολιτικό σύστημα παρεμβαίνει.

Γενικότερα όμως η ΕΚΤ εκφράζει την ανησυχία της καθώς στις αγορές διαβλέπει παραλληλισμούς με ότι είχε συμβεί στις δεκαετίας του 2000 οι οποίες ενδέχεται να δημιουργούν φούσκα στις τιμές των περιουσιακών στοιχείων, παρόλο που οι τρέχουσες υψηλές αποτιμήσεις φαίνεται να υποστηρίζονται από εξαιρετικά ισχυρές επιδόσεις στα κέρδη.

Όπως διαπιστώνεται στην τελευταία Έκθεση Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας ( Financial Stability Review) που δόθηκε σήμερα στη δημοσιότητα, «οι αγορές κρυπτονομισμάτων φτάνουν σε νέα υψηλά επίπεδα, χάρη στους θεσμικούς και ιδιώτες επενδυτές, με τους τελευταίους να αυξάνουν επίσης το μερίδιό τους σε τοποθετήσεις που αφορούν μετοχές στις ΗΠΑ»

Συγκεκριμένα , η κεφαλαιοποίηση της αγοράς κρυπτονομισμάτων ξεπέρασε για πρώτη φορά τα 4 τρισεκατομμύρια δολάρια τον Ιούλιο .

Αυτό, σύμφωνα πάντα με την ΕΚΤ οφείλεται στο ευνοϊκότερο κανονιστικό περιβάλλον και στο αυξανόμενο ενδιαφέρον τόσο των ιδιωτών επενδυτών όσο και των θεσμικών επενδυτών.

Επιπλέον, υπάρχουν ενδείξεις για αύξηση της κερδοσκοπικής μόχλευσης, η οποία ενδέχεται να συνέβαλε στην απότομη προσαρμογή που προκάλεσε η κλιμάκωση των εμπορικών εντάσεων μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Κίνας τον Οκτώβριο του τρέχοντος έτους. Έκτοτε, η κεφαλαιοποίηση της αγοράς έχει μειωθεί στα 3,3 τρισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ, περίπου στο ίδιο επίπεδο που επικρατούσε κατά τη δημοσίευση της έκδοσης του Financial Stability Review του Μαΐου 2025.

Τα stablecoins, ένα υποτμήμα του κόσμου των κρυπτονομισμάτων, έχουν τύχει σημαντικής προσοχής τους τελευταίους μήνες, λόγω των παγκόσμιων ρυθμιστικών εξελίξεων. Αν και το ύψος τους είναι συγκριτικά μικρό (290 δισεκ. δολάρια ΗΠΑ), τα stablecoins διαδραματίζουν κεντρικό ρόλο στον κόσμο των κρυπτονομισμάτων και διακρίνονται για την ισχυρή διασύνδεσή τους με το παραδοσιακό χρηματοπιστωτικό σύστημα. Οι κίνδυνοι για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα που προέρχονται από αυτό το τμήμα της αγοράς φαίνεται να είναι περιορισμένοι στη ζώνη του ευρώ, αλλά απαιτείται περαιτέρω παρακολούθηση.

Γενικότερα η ΕΚΤ προειδοποιεί διότι οι υψηλές αποτιμήσεις δημιουργούν τις προϋποθέσεις για απότομες και ξαφνικές κινήσεις, σε περίπτωση που οι κίνδυνοι υλοποιηθούν. Οι φαινομενικά ήρεμες αγορές ενδέχεται να μην προσαρμοστούν σταδιακά στις μεταβαλλόμενες πιθανότητες των σεναρίων κινδύνου, αλλά αντίθετα να αντιδράσουν μη γραμμικά, με απότομες πτώσεις των τιμών όταν οι κίνδυνοι υλοποιηθούν.

Επί του παρόντος, οι υψηλές αποτιμήσεις αφήνουν περισσότερο περιθώριο για αρνητικές εκπλήξεις να έχουν μεγαλύτερες επιπτώσεις στις χρηματοπιστωτικές αγορές από ό,τι οι θετικές εκπλήξεις, καθώς υπάρχουν διάφορες πηγές κινδύνου. Παρά τη μείωση των δεικτών κινδύνου, η πιθανότητα αρνητικών μακροοικονομικών κλυδωνισμών παραμένει υψηλή και η επίδραση των υψηλότερων δασμών στον πληθωρισμό και την ανάπτυξη δεν έχει ακόμη φανεί.

Οι γεωπολιτικές εντάσεις ενδέχεται να κλιμακωθούν περαιτέρω και η αβεβαιότητα ως προς την πολιτική μπορεί να επανεμφανιστεί ξαφνικά. Οι αγορές εταιρικών ομολόγων είναι ευάλωτες στις μεταβολές του κλίματος κινδύνου, καθώς παρουσιάζουν στενά ασφάλιστρα κινδύνου παρά την επιδείνωση του πιστωτικού κινδύνου.

Επιπλέον, οι υψηλές αποτιμήσεις οφείλονται εν μέρει στις ισχυρές προσδοκίες σε σχέση με την οικονομική ανάπτυξη που ενισχύεται από την τεχνητή νοημοσύνη και τις σχετικές χρηματοδοτικές ροές. Οι επενδύσεις αυτές ενδέχεται να αποδειχθούν λιγότερο κερδοφόρες από το αναμενόμενο. Η πρόσφατη αύξηση της μεταβλητότητας των αγορών μετοχών θα μπορούσε να αποτελεί ένα πρώτο σημάδι μεταστροφής του κλίματος κινδύνου.

Όπως δήλωσε ο αντιπρόεδρος της ΕΚΤ Luis de Guindos”oι παγκόσμιες χρηματιστηριακές αγορές έχουν φτάσει σε νέα ιστορικά υψηλά επίπεδα. Το κλίμα της αγοράς θα μπορούσε να αλλάξει απότομα, όχι μόνο εάν επιδεινωθούν οι προοπτικές ανάπτυξης, αλλά και εάν τα κέρδη του τεχνολογικού τομέα – ιδίως εκείνα των εταιρειών που σχετίζονται με την τεχνητή νοημοσύνη – δεν ανταποκριθούν στις προσδοκίες.”

Σύμφωνα με τα πρακτορεία Bloomberg και Reuters, το κορεατικό γουόν υποχώρησε αμέσως μετά την ανακοίνωση, ενώ τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του δείκτη Kospi 200 κατέγραψαν άνοδο. Η εξέλιξη ήρθε λιγότερο από ένα 24ωρο πριν από την προγραμματισμένη συνάντηση του Τραμπ με τον Κινέζο πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ, που αναμένεται να διαρκέσει περίπου τρεις ώρες, τα ξημερώματα της Πέμπτης (ώρα Ελλάδας).

Ο Τραμπ ανέφερε ότι μετά τη συνάντηση με τον Σι θα επιστρέψει στις ΗΠΑ, εκφράζοντας αισιοδοξία πως θα υπάρξει «κάτι πολύ ικανοποιητικό» και στις συνομιλίες με την Κίνα. Κατά την ομιλία του ευχαρίστησε τους διοργανωτές για την υποδοχή και δήλωσε εντυπωσιασμένος από το χρυσό στέμμα που του προσφέρθηκε ως δώρο.

Ο Λευκός Οίκος δεν σχολίασε άμεσα τις δηλώσεις, ενώ και το γραφείο του Νοτιοκορεάτη προέδρου, Λι, απέφυγε να δώσει διευκρινίσεις. Η Σεούλ είχε προηγουμένως υποβαθμίσει την πιθανότητα να επιτευχθεί συμφωνία που θα προέβλεπε μείωση των αμερικανικών δασμών, σε αντάλλαγμα για επενδυτικό πακέτο ύψους 350 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Οι διαπραγματεύσεις μεταξύ Ουάσιγκτον και Σεούλ είχαν «κολλήσει» για περίπου τρεις μήνες, μετά την αρχική συμφωνία του Ιουλίου, που περιόριζε τους αμερικανικούς δασμούς στα κορεατικά προϊόντα στο 15%, χωρίς όμως να μειώνει το 25% που επιβαρύνει τις εισαγωγές κορεατικών αυτοκινήτων. Το γεγονός αυτό διατήρησε τις κορεατικές αυτοκινητοβιομηχανίες σε μειονεκτική θέση έναντι των ιαπωνικών, μετά τη συμφωνία ΗΠΑ–Ιαπωνίας τον Σεπτέμβριο.

«Πιστεύω ότι καταλήξαμε σε κοινά συμπεράσματα για πολλά σημαντικά ζητήματα», δήλωσε ο Τραμπ, προσθέτοντας πως οι συνομιλίες περιλάμβαναν και θέματα εθνικής ασφάλειας. Παράλληλα, διαβεβαίωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα συνεχίσουν να στηρίζουν τη Νότια Κορέα, εν μέσω των συνεχιζόμενων εντάσεων με τη Βόρεια Κορέα.

Λίγες ημέρες πριν την ολοκλήρωση της συμφωνίας, ο πρόεδρος Λι είχε δηλώσει πως υπήρχαν ακόμη «σημαντικά αγκάθια» στις λεπτομέρειες του επενδυτικού πακέτου, ενώ ο Τραμπ την περιέγραφε ήδη ως «σχεδόν έτοιμη», υπογραμμίζοντας τη διαφορά αντίληψης των δύο πλευρών ακόμη και στα τελικά στάδια των διαπραγματεύσεων.

Πώς πληρώνουν οι Έλληνες στο διαδίκτυο

Η χρεωστική κάρτα αποτελεί την πιο συχνά χρησιμοποιούμενη μέθοδο πληρωμής με το 57% των χρηστών να δηλώνουν ότι την αξιοποίησαν στις τελευταίες 28 ημέρες.

Ακολουθεί το PayPal με 49%, που εξακολουθεί να συγκεντρώνει υψηλή προτίμηση χάρη στην ευκολία και την αίσθηση προστασίας που προσφέρει.

Η αντικαταβολή διατηρεί το μερίδιό της στο 21%, επιβεβαιώνοντας ότι ένα τμήμα των καταναλωτών εξακολουθεί να εμπιστεύεται τη φυσική παράδοση του προϊόντος πριν την πληρωμή. Οι πιστωτικές κάρτες εμφανίζονται στο 20%, οι λογαριασμοί Revolut στο 19%, ενώ οι ψηφιακές πλατφόρμες Apple Pay και Google Pay καταγράφουν 17%. Ακολουθούν οι τραπεζικές καταθέσεις με 6%, ενώ 1% των συμμετεχόντων απάντησε δεν ξέρω.

Πώς προτιμούν να πληρώνουν

Όταν ζητήθηκε από τους καταναλωτές να δηλώσουν την προτιμώμενη μέθοδο πληρωμής, τα αποτελέσματα διαφοροποιούνται ελαφρά: Πρώτο έρχεται το PayPal με 34%, δεύτερη η χρεωστική κάρτα με 25%, και τρίτη η αντικαταβολή με 12%.

Γιατί επιλέγουν μια συγκεκριμένη μέθοδο

Οι λόγοι πίσω από κάθε επιλογή αποκαλύπτουν ξεκάθαρα το πώς σκέφτεται ο Έλληνας καταναλωτής. Η ασφάλεια είναι ο σημαντικότερος παράγοντας, με 71% να τη θεωρούν πρωτεύοντα λόγο επιλογής. Ακολουθούν η ταχύτητα (56%) και η ευκολία (49%), που δείχνουν πόσο καθοριστική έχει γίνει η εμπειρία χρήσης στη διαδικασία αγοράς. Σε χαμηλότερα ποσοστά εμφανίζονται η συνήθεια (15%) και η οικονομία (14%), ενώ 10% των χρηστών δηλώνουν ότι επιλέγουν μέθοδο πληρωμής λόγω bonus πόντων ή προγραμμάτων επιβράβευσης. Μόλις 2% προτιμούν τρόπους που τους επιτρέπουν να πληρώσουν αργότερα ή σε δόσεις, ενώ 1% δηλώνουν άλλο και λιγότερο από 1% δεν ξέρω.

Η έρευνα επιβεβαιώνει ότι η αξιοπιστία παραμένει το βασικό ζητούμενο. Οι χρεωστικές κάρτες εξακολουθούν να κυριαρχούν λόγω της εξοικείωσης των χρηστών και της εμπιστοσύνης που εμπνέουν. Παράλληλα, η ταχύτητα και η ευκολία ενισχύουν τη θέση των ηλεκτρονικών πορτοφολιών και υπηρεσιών όπως το PayPal, η Revolut και το Apple/Google Pay. Οι καταναλωτές δίνουν προτεραιότητα στις λύσεις που προσφέρουν ασφάλεια δεδομένων και απρόσκοπτες συναλλαγές, καθιστώντας τις επιλογές πληρωμής κρίσιμο κομμάτι της συνολικής αγοραστικής εμπειρίας στο ηλεκτρονικό εμπόριο.

Όσον αφορά το ύψος του προστίμου αυτό θα είναι ίσο με το διπλάσιο του ποσού που πληρώθηκε με μετρητά.

Για παράδειγμα, η αγορά ενός αγαθού το οποίο κοστίζει 800 ευρώ, αν γίνει με μετρητά, τότε ο παραβάτης θα κληθεί να πληρώσει ως πρόστιμο το διπλάσιο της τιμής του, δηλαδή 1.600 ευρώ.

Η πώληση αγαθών σε ιδιώτες εξοφλούνται αποκλειστικά με χρήση κάρτας για ποσά άνω των 500 ευρώ, χωρίς να επιτρέπεται η εξόφληση με μετρητά, αναφέρει χαρακτηριστικά η διάταξη.

Τι οδηγεί όμως τις αγορές τόσο των ΗΠΑ όσο και της Ασίας σε τέτοια χρηματιστηριακή αύξηση μεγεθών;

Η απάντηση έχει να κάνει με μία σειρά παραγόντων μεταξύ των οποίων είναι η επέλαση της Τεχνητής Νοημοσύνης, η προεξόφληση της μείωσης των επιτοκίων από τις κεντρικές τράπεζες και η υιοθέτηση των κρυπτονομισμάτων από τους διαχειριστές επενδυτικών κεφαλαίων.

Οι αστρονομικές τιμές του χρυσού έχουν επίσης κλέψει την προσοχή των επενδυτών, με το πολύτιμο μέταλλο να κάνει και νέο ρεκόρ άνω των 2.100 δολαρίων. Τα κέρδη τροφοδοτήθηκαν από τις προσδοκίες για τη μείωση των επιτοκίων των ΗΠΑ και τα οικονομικά δεινά της Κίνας, με τον χρυσό παραδοσιακά να αυξάνεται σε περιόδους οικονομικής πίεσης.

Τα νούμερα ρεκόρ για τις αγορές, ωστόσο, δεν εμπόδισαν ορισμένους επενδυτές να ανησυχούν για τρία βασικά ζητήματα.

Το πρώτο: ο πληθωρισμός στις ΗΠΑ αποδεικνύεται πιο πεισματάρης από ό,τι είχαν προβλέψει οι ειδικοί.

Αν και ο δείκτης CPI (δείκτης τιμής καταναλωτή) τον Ιανουάριο μειώθηκε στο 3,1% , ωστόσο ήταν υψηλότερος από το αναμενόμενο. Αυτό συμβαίνει παρά το γεγονός ότι η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ ξεκίνησε μια επιθετική εκστρατεία νομισματικής πολιτικής τον περασμένο χρόνο, σε μια προσπάθεια να μειώσει τις πιέσεις στις τιμές καταναλωτή από τα υψηλά 40 ετών.

Ο νομπελίστας Paul Krugman επισήμανε τις πληθωριστικές πιέσεις στις ΗΠΑ σε μια πρόσφατη ανάρτησή του στο X , βασιζόμενος στις σκέψεις του οικονομολόγου της Moody’s Mark Zandi σχετικά με την αύξηση των αριθμών του αποπληθωριστή του πυρήνα PCE (προσωπικές καταναλωτικές δαπάνες).

″Οι έρευνες για τις επιχειρήσεις εξακολουθούν να αποτυγχάνουν να δείξουν άνοδο του πληθωρισμού. Αυτοί οι αριθμοί του Ιανουαρίου μοιάζουν με ένα αδιέξοδο ”αποτραγμένο από προβληματικούς εποχικούς”, όπως το θέτει ο Mark Zandi”, δήλωσε ο Krugman.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΣΤΟ ANATROPINEWS

Χαρακτηριστικά παραδείγματα σε τομείς όπου η Τεχνητή Νοημοσύνη αλλάζει τα δεδομένα που γνωρίζαμε μέχρι σήμερα αναφέρει σε ενημερωτικό δελτίο η Μαρτίνα Νικολάου, διευθυντικό στέλεχος της Action Global Communications.

Υγεία και τεχνητή νοημοσύνη (A.I.)

Η τεχνολογία της τεχνητής νοημοσύνης καθιστά ήδη δυνατή την ανάλυση δεδομένων για την ταχύτερη διάγνωση των ασθενών, την έγκαιρη ανίχνευση ασθενειών και την πιο γρήγορη έναρξη της θεραπείας. Σήμερα για παράδειγμα, η Α.Ι. χρησιμοποιείται στην παρακολούθηση ασθενών, στη γενετική έρευνα, καθώς και στη ρομποτική χειρουργική. Βοηθά επίσης στην πρόληψη ασθενειών, καθώς μπορεί να προβλέψει πιθανά προβλήματα υγείας με βάση την ηλικία, το γενετικό ιστορικό, την κοινωνικοοικονομική κατάσταση κ.λπ.

Άρτεμις Σίφορντ: Η συμβουλή της για την Τεχνητή Νοημοσύνη – https://t.co/EAYGFz5O0mΆρτεμιςτ: Η συμβουλή της για την Τεχνητή Νοημοσύνη pic.twitter.com/2eeJ99NtBQ

— anatropinews (@anatropi_news) August 11, 2023

Οικονομικά και τεχνητή νοημοσύνη

Οι τράπεζες και τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα χρησιμοποιούν A.I. για τον εντοπισμό περιστατικών απάτης και κατάχρησης, την ανάλυση της πιστοληπτικής ικανότητας, τη διαχείριση χαρτοφυλακίων, καθώς και την παροχή εξατομικευμένων οικονομικών συμβουλών.

Αγορές και τεχνητή νοημοσύνη

Η τεχνητή νοημοσύνη βοηθά να μελετηθούν αποτελεσματικά οι καταναλωτές και οι εν δυνάμει πελάτες βάσει των συνηθειών τους στην αναζήτηση προϊόντων και υπηρεσιών, καθώς και των αντίστοιχων αγορών που κάνουν, ώστε δημιουργώντας εξατομικευμένες προσφορές, μια επιχείρηση να μπορεί να προσφέρει στους πελάτες της ακριβώς αυτό που χρειάζονται.

Σωματική εργασία και Τεχνητή Νοημοσύνη

Στον γεωργικό τομέα, αυτοκίνητες θεριζοαλωνιστικές μηχανές χρησιμοποιούνται ήδη σε πολλά μέρη για τη συγκομιδή σιτηρών και καλαμποκιού, ενώ υπάρχουν επίσης ρομπότ για τη συγκομιδή σταφυλιών. Αυτά τα οχήματα χρησιμοποιούν Α.Ι. για να ανιχνεύουν το περιβάλλον τους, να λαμβάνουν αποφάσεις και να πλοηγούνται με ασφάλεια. Χρησιμοποιούνται επίσης ήδη ευρέως σε μέρη που είναι επικίνδυνα ή επιβλαβή για τον άνθρωπο γι’ αυτό και πολλά εργοστάσια και ορυχεία χρησιμοποιούν φορτηγά χωρίς οδηγό.

Η τεχνητή νοημοσύνη αλλάζει τα πάντα – https://t.co/KIHSa4MsO4Ητεχνητή νοημοσύνη αλλάζει τα πάντα pic.twitter.com/nvX5Y28fZG

— anatropinews (@anatropi_news) August 10, 2023

Χρήση ενέργειας, προστασία του περιβάλλοντος και Τεχνητή Νοημοσύνη

Η τεχνητή νοημοσύνη συμβάλλει στην αποτελεσματικότερη διαχείριση της βιομηχανικής και οικιακής κατανάλωσης ενέργειας, καθώς και των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Βοηθά επίσης στον συντονισμό του επιστημονικού έργου στον αγώνα κατά της ρύπανσης. Η βελτιστοποίηση στην χρήση οικιακής ενέργειας είναι επίσης γεγονός, ενώ η A.I. επιτρέπει ακόμη και τη σύνδεση της λειτουργίας των ψυγείων στο ίντερνετ, ώστε να μπορεί να ελέγχει ποια τρόφιμα είναι διαθέσιμα και να παραγγέλνει ό,τι λείπει για το επόμενο γεύμα. Μπορεί επίσης να βοηθήσει στη μείωση της σπατάλης τροφίμων, λέγοντάς μας ποια τρόφιμα πρόκειται να λήξουν, προτείνοντας ακόμη και συνταγές για να χρησιμοποιηθούν τα συστατικά τους.

Με την συμβολή της Τεχνητής Νοημοσύνης αλλάζουν τα δεδομένα στις αναζητήσεις στο διαδίκτυο

Εξάλλου, την ίδια στιγμή που η Τεχνητή Νοημοσύνη εισέρχεται στην καθημερινότητα μας, αλλαγές συμβαίνουν και στον τρόπο που οι πολίτες αναζητούν πληροφορίες από το διαδίκτυο και αλληλοεπιδρούν μαζί του.

Με την χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης οι πολίτες αποκτούν νέα εργαλεία, στις αναζητήσεις τους και στην ενημέρωση τους. Χαρακτηριστικό παράδειγμα το Bard της Google που γίνεται διαθέσιμο σε ολοένα και περισσότερες χώρες και γλώσσες και πρόσφατα και στην Ελλάδα και δίνει την δυνατότητα απαντήσεων και με την χρήση εικόνων και πολλά ακόμη.

Έρευνα: Μπορεί η τεχνητή νοημοσύνη να προβλέψει το ξέσπασμα μολυσματικών ασθενειών; https://t.co/ycDV7gXmWg

— ERTNEWS (@ertnewsofficial) August 9, 2023

Το Bard επιδιώκει, όπως αναφέρει η Google, να συνδυάσει το εύρος της παγκόσμιας γνώσης με τη δύναμη, την ευφυΐα και τη δημιουργικότητα των μεγάλων γλωσσικών μοντέλων μας. Αντλεί πληροφορίες από το διαδίκτυο για να παρέχει φρέσκες, υψηλής ποιότητας απαντήσεις. Πρόκειται για ένα πρώιμο πείραμα επιτρέπει στους πολίτες να συνεργάζονται με την παραγωγική τεχνητή νοημοσύνη. Μπορεί να αποτελέσει μια διέξοδο για τη δημιουργικότητα και ένα ορμητήριο για την περιέργεια.

Το Bard είναι πλέον διαθέσιμο στη χώρα μας και μιλάει ελληνικά. Πρόκειται για την μεγαλύτερη επέκταση του Bard μέχρι τώρα, με περισσότερες δυνατότητες, περισσότερες γλώσσες και σε περισσότερες χώρες.

Για να αποκτήσετε πρόσβαση στο Bard:

   1. Από τον υπολογιστή ή το κινητό σας μπείτε στο bard.google.com

   2. Συνδεθείτε με τον Google λογαριασμό σας.

   3. Από εκεί, μέσω πληκτρολογίου ή φωνητικής καταγραφής, μπορείτε να εισάγετε ένα αίτημα στο πρόγραμμα.

Βασικά χαρακτηριστικά όπως τα ανακοίνωσε η Google

Πολλαπλές απαντήσεις: Στο Bard υπάρχει η επιλογή για πολλές διαφορετικές απαντήσεις, οπότε μπορείτε να επιλέξετε την αφετηρία σας. Μπορείτε να βρείτε τις απαντήσεις στη γωνία πάνω δεξιά στο “View Other Drafts”. Από κει μπορείτε να συνεχίσετε με το Bard και να καταχωρήσετε τα επόμενα ερωτήματα σας.

Google it: Παρά το γεγονός ότι το Bard είναι μια τελείως ξεχωριστή εμπειρία από το Google Search, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε το Search για να βρείτε περισσότερες πληροφορίες ή πηγές από το Διαδίκτυο. Όταν χρησιμοποιείτε το Bard μπορείτε να πατήσετε το “Google It” για να βρείτε προτάσεις για σχετικές ερωτήσεις. Το Search θα ανοίξει μια νέα καρτέλα όπου θα βρείτε αποτελέσματα υψηλού επιπέδου.

Feedback: Το Bard βρίσκεται σε πρώιμο στάδιο πειραματισμού και η Google θα συνεχίσει να κάνει βελτιώσεις ανάλογα με τα σχόλια των χρηστών. Για να καταχωρήσετε τα σχόλια σας μπορείτε να πατήσετε στα κουμπιά “thumbs down” ή “thumbs up” και να αφήσετε τα σχόλια σας αναφορικά με την επιλογή σας. Εάν μια απάντηση δεν σας καλύπτει, μπορείτε να πατήσετε “Rewrite” για να κάνετε αλλαγές.

Η μελέτη, που έλαβε χώρα την περίοδο 14-16 Νοεμβρίου 2022 μέσω πανελλήνιας έρευνας σε δείγμα 1.150 καταναλωτών, έδειξε ότι ο δείκτης καταναλωτικού κλίματος λιανικής, τον Νοέμβριο του 2022 διαμορφώθηκε στο -61, πολύ χαμηλότερα σε σχέση με τον μήνα βάσης, τον Οκτώβριο του 2019, αλλά ελαφρώς αυξημένος σχέση με την αντίστοιχη μέτρηση του Ιουλίου 2022.

Η συγκεκριμένη εξέλιξη έχει να κάνει τόσο με τις μέχρι σήμερα προσδοκίες των καταναλωτών για το προσεχές διάστημα, όσο και λόγω της παρούσας κατάστασης των καταναλωτών. Συγκεκριμένη ο υπο-δείκτης παρούσας κατάστασης παρουσίασε ελάχιστη μεταβολή από το -58 στο -57, ενώ ο υπό-δείκτης προσδοκιών μεγαλύτερη διόρθωση από -73 σε -67, αλλά και πάλι βρίσκεται αρκετά χαμηλά.

Σύμφωνα με τη μελέτη, πρακτικά αυτό που καταγράφεται είναι και χαμηλές προσδοκίες αλλά και επιβάρυνση των οικονομικών των καταναλωτών, με ελαφρώς καλύτερη πορεία για προσδοκίες των καταναλωτών (οι οποίες βέβαια παραμένουν αρνητικές). Οι εξελίξεις αυτές έχουν να κάνουν με τις πληθωριστικές πιέσεις, με το αυξημένο κόστος ενέργειας, αγαθώς και υπηρεσιών όπως θα φανεί και σε λοιπούς δείκτες.

Όπως αποτυπώνεται και στις επί μέρους ερωτήσεις, οι καταναλωτές θεωρούν ότι δεν είναι μία ικανοποιητική περίοδος για να κάνουν αγορές, τόσο οι ίδιοι, όσο και γενικά. Μάλιστα την κατατάσσουν ως τη χειρότερη περίοδο για σημαντικές αγορές για το σπίτι τους τα τελευταία τρία χρόνια.

Αντίθετα, οι εκτιμήσεις είναι ότι θα αυξηθούν οι δαπάνες εξαιτίας του πληθωρισμού και της αύξησης των τιμών. Συγκεκριμένα, το 55% εκτιμά ότι το πρώτο εξάμηνο 2023 οι δαπάνες για λογαριασμούς κοινής ωφέλειας θα είναι αυξημένο. Επίσης, το 48% εκτιμά ότι οι δαπάνες για αγορές προϊόντων το πρώτο εξάμηνο 2023 θα είναι αυξημένες, ενώ μόλις το 18% ότι θα είναι μειωμένες. Το αντίθετο ισχύει για τις υπηρεσίες (εισιτήρια, εστίαση) για τις οποίες εκτιμάται μείωση από το 40% των καταναλωτών αύξηση από μόλις 24%.

Σχετικά ουδέτερη είναι η μέτρηση σε σχέση με τη φορολογία για την οποία το 72% εκτιμά ότι θα μείνει αμετάβλητη, το 11% ότι θα παρουσιάσει μείωση και το 17% αύξηση. Πρακτικά τα στοιχεία δείχνουν ότι οι καταναλωτές αναμένουν αύξηση των δαπανών για να καλύψουν τις βασικές τους ανάγκες και μείωση για δαπάνες διασκέδασης. Σύμφωνα με τους καταναλωτές, οι δαπάνες για λογαριασμούς αποτελούν με διαφορά την μεγαλύτερη δαπάνη τους ως ποσοστό του εισοδήματος τους. Συγκεκριμένα, αποτελούν το 33% έναντι 30% τον προηγούμενο Δεκέμβριο. Αντίθετα παρά την αύξηση από 26% σε 29% σε σχέση με τον προηγούμενο Δεκέμβριο, οι δαπάνες για αγορές προϊόντων παραμένουν σε συνήθη επίπεδα. Σε σχέση με τις υπόλοιπες κατηγορίες δαπανών, καταγράφεται μια σταθερότητα, όμως οι δαπάνες για λογαριασμούς, ενοίκια και φόρους αντιπροσωπεύουν πλέον το 70% του συνολικού οικογενειακού εισοδήματος.

Ως αποτέλεσμα, το επιτόκιο βραχυπρόθεσμου δανεισμού θα αυξηθεί κατά επιπλέον 50 μονάδες βάσης από το κατώτατο σημείο του διαδρόμου των επιτοκίων, όπως ορίζεται από το επιτόκιο καταθέσεων στο 1,5% έως το βασικό επιτόκιο αναχρηματοδότησης στο 2%, και θα διαμορφωθεί τελικά στο 2,75% μάλλον στα τέλη Ιουνίου του 2023 – και ίσως αυτό το επίπεδο να είναι χονδρικά και το νοούμενο ως ουδέτερο. Οπότε, αναμένουμε ότι η ΕΚΤ στα τέλη του 2023 και το 2024 θα διατηρεί αμετάβλητα τα επιτόκια.

Στο επίπεδο των μετοχών, οι περισσότεροι επενδυτές με τους οποίους συζητήσαμε το τελευταίο δίμηνο φαινόταν πως ήταν προετοιμασμένοι για σοβαρή ύφεση εντός του χειμώνα στην Ευρώπη. Οι κακές ειδήσεις για έναν αντίξοο χειμώνα έχουν ήδη συνεκτιμηθεί από το περιβάλλον των αγορών. Τα θεμελιώδη μεγέθη δείχνουν ότι τα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια έχουν περισσότερες περιόδους ανόδου παρά καθόδου από τα σημερινά επίπεδα σε χρονικό ορίζοντα τριμήνου και πλέον.

Αναφορικά τώρα με τα ομόλογα, αξίζει να σημειωθεί πως τα γερμανικά δεκαετούς διάρκειας δεν αποτυπώνουν ακόμη τις προβλέψεις μας για μια ανάκαμψη ραγδαία μετά την ύφεση και για τον πληθωρισμό, ο οποίος σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα θα σταθεροποιηθεί συγκρατημένα πέραν του 2% (το 2% είναι και ο επίσημος στόχος της ΕΚΤ). Εξ ου και εκτιμούμε πως οι αποδόσεις των δεκαετών γερμανικών ομολόγων θα ανέλθουν στο 2,7% έως τα τέλη του 2023 ή στις αρχές του 2024, αφότου θα έχουν παραμείνει πλησίον των υφιστάμενων επιπέδων, και ενώ η οικονομία θα περιπίπτει σε ύφεση.

Ως προς το ευρώ, θα πρέπει να επισημανθεί ότι οι περικοπές των επιτοκίων από τη Fed από το τρίτο τρίμηνο της επόμενης χρονιάς και πέρα μάλλον θα ελαττώσουν τη διαφορά τους με τα αντίστοιχα στην Ευρωζώνη. Επιπλέον, η αποκατάσταση της διάθεσης των επενδυτών να αναλάβουν ριψοκίνδυνες τοποθετήσεις, εφόσον θα έχουν συνεκτιμήσει την επικείμενη ύφεση της Ζώνης του Ευρώ, θα περιορίσει και τις ροές κεφαλαίων με κατεύθυνση το αμερικανικό νόμισμα. Λαμβάνοντας υπόψη τα ανωτέρω, θεωρούμε πως το ευρώ θα ανακάμψει και θα διαμορφωθεί ως προς το δολάριο στο 1,10 δολάριο έως την εκπνοή του 2023, ενώ την επόμενη χρονιά θα φθάσει στο 1,20 δολάριο. Πέραν του 2024, τέλος, μια επιστροφή στην ισοτιμία αγοραστικής δύναμης, η οποία ορίζεται στο 1,30 δολάριο, ίσως επέλθει μακροπρόθεσμα.