Ο αξιωματούχος δήλωσε χαρακτηριστικά ότι ο πύραυλος «παρουσίασε απόκλιση από την πορεία του» μετά την εκτόξευσή του προς μια βάση, την οποία ο ίδιος περιέγραψε ως «Ελληνοκυπριακή», υπονοώντας ότι η Τουρκία δεν ήταν ο επιδιωκόμενος στόχος. Ωστόσο, δεν έδωσε κανένα στοιχείο που να τεκμηριώνει τον ισχυρισμό του.

Τι είχε ανακοινώσει το τουρκικό υπουργείο Άμυνας

Νωρίτερα, η Τουρκία είχε ανακοινώσει ότι τα αμυντικά συστήματα του ΝΑΤΟ αναχαίτισαν έναν βαλλιστικό πύραυλο που εκτοξεύθηκε από το Ιράν πριν εισέλθει στον τουρκικό εναέριο χώρο. Όπως είναι γνωστό, από το 2016 έχει εγκατασταθεί στην περιοχή των Αδάνων μία συστοιχία Patriot, μετά από αίτημα της Άγκυρας. 

Σύμφωνα με την ανακοίνωση του τουρκικού υπουργείου Άμυνας: «Ένας βαλλιστικός πύραυλος, που εκτοξεύθηκε από το Ιράν και εντοπίστηκε να κατευθύνεται προς τον τουρκικό εναέριο χώρο μετά τη διέλευσή του από τον εναέριο χώρο του Ιράκ και της Συρίας, αναχαιτίστηκε εγκαίρως και εξουδετερώθηκε από τα αμυντικά συστήματα του ΝΑΤΟ που έχουν αναπτυχθεί στην Ανατολική Μεσόγειο».

Στην ίδια ανακοίνωση αναφέρθηκε ότι το πυρομαχικό που έπεσε στην περιοχή Ντερτιόλ της επαρχίας Χατάι ήταν μέρος του συστήματος αεράμυνας της Τουρκίας, που αναχαίτισε την απειλή στον αέρα. Δεν υπήρξαν θύματα ή τραυματίες από το περιστατικό.

Το  τουρκικό υπουργείο Άμυνας τόνισε επίσης: «Σας υπενθυμίζουμε ότι διατηρούμε το δικαίωμα να ανταποκριθούμε σε οποιαδήποτε εχθρική στάση απέναντι στη χώρα μας. Καλούμε όλα τα μέρη να αποφύγουν ενέργειες που θα μπορούσαν να επιδεινώσουν τη σύγκρουση στην περιοχή. Στο πλαίσιο αυτό, θα συνεχίσουμε να διαβουλευόμαστε με το ΝΑΤΟ και τους άλλους συμμάχους μας. Αυτό ανακοινώνεται με σεβασμό στο κοινό».

Όχι γιατί αποτέλεσε βατήρα για θεαματικές εξελίξεις προς έναν ουσιαστικό διάλογο αλλά διότι υπό τις παρούσες γεωπολιτικές συνθήκες ακόμα και το έλασσον είναι σημαντικό. Το γεγονός ότι ο Τούρκος πρόεδρος μετακινήθηκε μέσα σε ενάμισι χρόνο από το “Μητσοτάκης γιοκ” στο “πολύτιμος φίλος” επιβεβαιώνει πώς και η Τουρκία και η Ελλάδα επιθυμούν να αποφύγουν να μπουν αυτή τη στιγμή στην περίμετρο ανησυχίας των ΗΠΑ ως εστία κρίσης που χρήζει παρέμβασης.

Πίσω από τις προσεκτικά διατυπωμένες (από γραπτό προετοιμασμένο κείμενο) λέξεις των κοινών δηλώσεων των δύο ηγετών κάθε πλευρά επανέλαβε τις πάγιες θέσεις και τις “κόκκινες” γραμμές της, όμως υπήρξαν και κοινοί τόποι που δημιουργούν την αίσθηση πώς αφού παρέλθει ο εκλογικός κύκλος που έχει ανοίξει και στην Αθήνα και στην Άγκυρα ίσως δημιουργηθούν συνθήκες για το επόμενο βήμα.

Επί της ουσίας, Ερντογάν και Μητσοτάκης “αγόρασαν (γεωπολιτικό) χρόνο” που, εφόσον δεν προκύψει κάτι αρνητικό, θα επιτρέψει την συνέχιση της στρατηγικής των “ήρεμων νερών” της Διακήρυξης των Αθηνών. Εάν τα διπλωματικά επιτελεία ένθεν κακείθεν εργαστούν και προετοιμάσουν και μία νέα συνάντηση σε κάποιο διεθνές forum, ή ακόμα και μία ανταπόδοση της επίσκεψης, αυτή την φορά στην Αθήνα, το κλίμα αυτό μπορεί να διατηρηθεί.

Η εσωτερική πολιτική κατανάλωση και στις δύο χώρες αναμφίβολα ικανοποιείται από όσα δήλωσαν οι δύο ηγέτες. Καθ’ ημάς, η αναφορά του πρωθυπουργού στο casus belli και η απάντηση στις αιτιάσεις Ερντογάν περί “τουρκικής μειονότητας” αξιοποιείται από την κυβέρνηση, πρέπει να σημειωθεί, πάντως, πως η αντιπολίτευση -με ελάχιστες εξαιρέσεις- αντιδρά έως τώρα σε χαμηλούς τόνους, χωρίς να αφίσταται “κατ’ έθιμο” (όπως παλαιότερα και η Ν.Δ) από την μάλλον γενικόλογη κριτική που διατυπώνεται σε ανάλογες περιπτώσεις.

Σαν να έχουν κατανοήσει οι περισσότεροι πώς κανέναν δεν βοηθά να συμπεριληφθούν τα ελληνοτουρκικά στην αμερικανική ατζέντα της συναλλακτικής διπλωματίας χωρίς τα αντίβαρα του διεθνούς δικαίου.

Μετά την υποδοχή και το τυπικό της γνωριμίας των δύο αντιπροσωπειών ακολούθησε ο πρώτος διάλογος μεταξύ των δύο ηγετών.

• «Γεια σας κ. Πρόεδρε» είπε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, «όλα καλά;»
• «Πολύ καλά!» απάντησε ο Τούρκος πρόεδρος, αφότου είχε πρώτα χαιρετίσει τον πρωθυπουργό.

Το τετ-α-τετ των δύο πολιτικών έχει ξεκινήσει ενώ στις 17:00 αναμένονται κοινές δηλώσεις.

Στη συνάντηση των δύο ηγετών συμμετέχουν οι δύο υπουργοί Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης και Χακάν Φιντάν και οι διπλωματικοί σύμβουλοι.

Σύμφωνα με το πρόγραμμα, θα συνεδριάσει το Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας Ελλάδας – Τουρκίας και θα ακολουθήσουν στις 17:00 οι δηλώσεις Μητσοτάκη – Ερντογάν.

«Πιστεύω πραγματικά ότι (σ.σ. οι Μητσοτάκης και Γεραπετρίτης) έχουν αυτή την πρόθεση και την ικανότητα. Υπάρχει όμως ένας άνθρωπος που ονομάζεται Δένδιας, υπάρχει και το ακροατήριο στο οποίο απευθύνεται» είπε ο Τούρκος υπουργός και πρόσθεσε ότι «ο πολιτικός ανταγωνισμός δυστυχώς δεν δημιουργεί ένα περιβάλλον που να ευνοεί την επίλυση τέτοιων στρατηγικών προβλημάτων στην ελληνική πολιτική».

Τουρκική πονηριά, θα μου πείτε. Στο ελληνικό πολιτικό σκηνικό ο Φιντάν εμφανίζει τους Μητσοτάκη, Γεραπετρίτη πρόθυμους για “επίλυση στρατηγικών προβλημάτων (σ.σ η ελληνική θέση κάνει λόγο για μία και μοναδική διαφορά), δρά, από την άλλη, ως “διαφημιστής” του Δένδια στο λεγόμενο “πατριωτικό” ακροατήριο της Ν.Δ και της δεξιάς γενικότερα.

Ενδεχομένως, όμως, ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών να είχε υπ όψιν του και κάτι ακόμα. Ό,τι ο υπουργός Άμυνας δεν θα μετάσχει στην πολυμελή ελληνική κυβερνητική αντιπροσωπεία για τη συνεδρίαση του Ανωτάτου Συμβουλίου Συνεργασίας Ελλάδας- Τουρκίας! Δικαιολογία -και μάλιστα σημαντική- υπάρχει, όμως θα βρεθούν ίσως κάποιοι να πουν ότι ο Φιντάν έκλεισε την πόρτα στον Δένδια και ότι πολιτικά είναι “ανεπιθύμητος” στην Τουρκία.

Ποιοί θα πάνε με τον Μητσοτάκη στην Άγκυρα

Σύμφωνα με πληροφορίες μαζί με τον πρωθυπουργό στην τουρκική πρωτεύουσα θα ταξιδέψουν ο επικεφαλής του διπλωματικού γραφείου Μίλτων Νικολαΐδης και η σύμβουλός του επί διεθνών θεμάτων Αριστοτελία Πελώνη.

Από τα μέλη του υπουργικού συμβουλίου οι ίδιες πληροφορίες αναφέρουν ότι τον Κυριάκο Μητσοτάκη θα συνοδεύουν ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης και ο υφυπουργός Χάρης Θεοχάρης, καθώς και οι υπουργοί Μετανάστευσης και Ασύλου Θάνος Πλεύρης, Υποδομών και Μεταφορών Χρίστος Δήμας, Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας Γιάννης Κεφαλογιάννης και η Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη.

Δεν θα μετέχει στην αντιπροσωπεία ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας, ο οποίος θα βρίσκεται στις Βρυξέλλες για τη ΝΑΤΟϊκή σύνοδο των ομολόγων του. Βεβαίως, μέχρι την τελευταία στιγμή ας κρατήσουμε επιφυλάξεις, ίσως ο πρωθυπουργός να ζητήσει από τον υπουργό Άμυνας να πάει στην Άγκυρα ακριβώς λόγω της υπονομευτικής επίθεσης Φιντάν.

Έτσι βασικός στόχος της συνάντησης της Τετάρτης μεταξύ του Κυριάκου Μητσοτάκη και του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν είναι να επιβεβαιωθεί ότι οι δύο πλευρές παραμένουν στην ίδια σελίδα σε ό,τι αφορά την ανάγκη ανοιχτών διαύλων επικοινωνίας, ενώ παράλληλα δεν μετακινούνται από τις βασικές θέσεις τους.

Φαίνεται ότι, πέρα από κάποια διακηρυγμένη καλή θέληση, δεν υπάρχει έδαφος για συζητήσεις.

Πρόσφατα δεν έλειψαν και οι εντάσεις κυρίως λόγω των NAVTEX που εξέδωσαν οι τουρκικές αρχές, με στόχο την επ’ αόριστον προβολή των απόψεών τους περί δικαιοδοσίας της Αγκυρας στο μισό Αιγαίο (ανατολικά του 25ου μεσημβρινού) και αποστρατιωτικοποίησης ελληνικών νησιών. 

Σχετικά με την ανακοίνωση του υπουργείου Άμυνας της Τουρκίας, το οποίο αντέδρασε στο ενδεχόμενο επέκτασης των χωρικών υδάτων της Ελλάδας στο Αιγαίο και επανέφερε τη θεωρία της «Γαλάζιας Πατρίδας», η εκτίμηση είναι ότι επρόκειτο για απάντηση στις δηλώσεις του κ. Μητσοτάκη σχετικά με τις πάγιες θέσεις που εκφράζει η Αθήνα για το συγκεκριμένο ζήτημα. Με αφορμή αυτό, όπως αναφέρουν τουρκικές πηγές, «και η Αγκυρα εξέφρασε τις δικές της θέσεις και απόψεις, χωρίς όμως να προσθέσει κάτι νέο σε σχέση με όσα υποστηρίζει εδώ και χρόνια».

Από την άλλη πλευρά η Άγκυρα ανέλαβε να μεταφέρει για κάποιες ημέρες τη μεγάλη ετήσια αεροναυτική άσκηση «Γαλάζια Πατρίδα», το όνομα της οποίας παραπέμπει στο ομώνυμο δόγμα διεκδίκησης της δικαιοδοσίας στο σύνολο της Ανατολικής Μεσογείου και του μισού Αιγαίου Πελάγους. Η άσκηση αυτή είχε προγραμματιστεί να διεξαχθεί μεταξύ 10ης και 19ης Φεβρουαρίου, ωστόσο θα γίνει σε χρόνο μεταγενέστερο.

Με δεδομένες τις εκπεφρασμένες θέσεις των δύο πλευρών την Τετάρτη, στόχος θα είναι η συνέχιση της τακτικής συνεδρίασης των τριών τρόπων επικοινωνίας ανάμεσα σε Αθήνα και Άγκυρα. Οι διαδικασίες του πολιτικού διαλόγου και της θετικής ατζέντας σε επίπεδο υφυπουργών Εξωτερικών δεν διακόπηκαν ποτέ, μετά την απόφαση για επανεκκίνησή τους τα τελευταία δυόμισι χρόνια. Ενώ πριν από λίγες εβδομάδες συμφωνήθηκε να αρχίσουν ξανά τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης (ΜΟΕ) σε επίπεδο υπουργείων Εθνικής Αμυνας, καθώς ξεπεράστηκε αυτή η περίπου τρίμηνη διακοπή τους, λόγω απόσυρσης από την τουρκική πλευρά (ως ένδειξη διαμαρτυρίας για ανάρτηση του Γενικού Επιτελείου Αεροπορίας που παρεξηγήθηκε από την Άγκυρα ως προσβλητική για τη μνήμη Τούρκων αεροπόρων που σκοτώθηκαν όταν συνετρίβη το C-130 που τους μετέφερε).

Παράλληλα, αναμένεται να συζητηθούν ζητήματα μειονοτικά και θρησκευτικά, τα οποία ενδιαφέρουν και τις δύο πλευρές, με αμοιβαία αιτήματα προς επίλυση, καθώς και οι περιφερειακές και παγκόσμιες εξελίξεις.

Σε επίπεδο θετικής ατζέντας την Τετάρτη δεν αποκλείεται να γίνουν ορισμένες ακόμη προσπάθειες αύξησης του όγκου εμπορικών συναλλαγών ανάμεσα στην Ελλάδα και στην Τουρκία που, παρά τις δεσμεύσεις, παραμένει χαμηλός. Σημαντικός παραμένει, βεβαίως, ο δίαυλος ανάμεσα στους δύο υπουργούς Εξωτερικών.

Το Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας θεωρείται σημαντικό βήμα για την ανάπτυξη των σχέσεων των δύο χωρών, γι’ αυτό και ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναμένεται να συνοδεύεται από πολλούς υπουργούς τους οποίους θα υποδεχθούν οι Τούρκοι ομόλογοί τους.

Το πρώτο φορτίο LNG που θα φτάσει στη Ρεβυθούσα, θα σταλεί στην Ουκρανία τον ερχόμενο Μάρτιο, δηλαδή σε λίγες εβδομάδες, και οι προς παράδοση ποσότητες θα διαμετακομισθούν στην Ουκρανία μέσω του Route 1.

Το προσεχές διάστημα αναμένονται σημαντικές εξελίξεις ενόψει και την κρίσιμης συνάντησης που έχει προγραμματιστεί στον Λευκό Οίκο στις 24 Φεβρουαρίου στην οποία θα συμμετάσχει ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου.

Ως προς τα παραπάνω, πέραν της επιβεβαίωσης της ενίσχυσης της γεωπολιτικής θέσης της Ελλάδας στον αμερικανικό σχεδιασμό για την περιοχή μας, είναι πιθανό να προκύψουν εξελίξεις που υπερβαίνουν τα ενεργειακά και αγγίζουν και το εξαιρετικά ευαίσθητο θέμα των ελληνοτουρκικών.

Παρότι δεν έχει ακόμα προσδιοριστεί με ακρίβεια η ημερομηνία, οι πληροφορίες αναφέρουν ότι μεταξύ 9 και 13 Φεβρουαρίου θα συνεδριάσει στην Άγκυρα το Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας Ελλάδας-Τουρκίας και θα συναντηθούν οι Κυριάκος Μητσοτάκης και Ταγίπ Ερντογάν.

Μέχρι να προσγειωθεί ο κυβερνητικό αεροσκάφος στην τουρκική πρωτεύουσα ο κίνδυνος μίας ακόμα αναβολής -έχουν προηγηθεί δύο– στην πρώτη επίσημη συνάντηση των δύο ηγετών από το 2023 είναι υπαρκτός. Αμφότεροι δέχονται πιέσεις στο εσωτερικό των χωρών τους, η δε Τουρκία με τις τελευταίες κινήσεις της (Navtex διετούς διάρκειας, αποστρατιωτικοποίηση νησιών και θέμα “τουρκικής” μειονότητας στη Θράκη) εμφανίζεται να επιμένει στη γνωστή αναθεωρητική της ατζέντα που υπερβαίνει κατά πολύ την ελληνική “κόκκινη” γραμμή.

Καθ’ ημάς δεν είναι λίγοι εκείνοι που διερωτώνται τι μπορεί να συζητηθεί με την Τουρκία σε ένα τέτοιο πλαίσιο επιθετικότητας και ακούγονται ακόμα και κραυγές ακραίων περί “προδοσίας”- χαρακτηριστική η δήλωση της Μαρίας Καρυστιανού.

Το καλύτερο δυνατό που, υπ΄ αυτές τις συνθήκες, μπορεί να αναμένει κανείς είναι να επαναδιατυπωθούν οι “καλές προθέσεις” εκατέρωθεν και να συνεχιστεί η τακτική των …ταραγμένων (από τις προκλήσεις της Άγκυρας) “ήρεμων νερών” και κάποιες συμφωνίες χαμηλής πολιτικής.

Κάτι τέτοιο συμφέρει την Τουρκία που ρίχνει το βάρος της στις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή (εδραίωση της επιρροής της στη Συρία, Ιράν, Συμβούλιο Ειρήνης για τη Γάζα) και προσπαθεί να ενισχύσει τις γέφυρες της με την ΕΕ. Συμφέρει, προφανώς, και την Ελλάδα για να κρατά σε χαμηλή ένταση το μέτωπο των ελληνοτουρκικών και να μην αποσπάται από τις πρωτοβουλίες για τα ενεργειακά, την ίδια ώρα που αποκτά προβάδισμα στους εξοπλισμούς. Επιπλέον πρέπει να λαμβάνεται υπ όψιν και το γεγονός ότι η Ελλάδα οδηγείται σε εκλογές το αργότερο την άνοιξη του 2027 και η Τουρκία το 2028.

Υπάρχει, όμως, κι ένας ακόμα σημαντικός λόγος.

Μητσοτάκης και Ερντογάν έχουν κάθε λόγο να “προσποιούνται” ότι συνομιλούν ώστε να αποφύγουν κάποια άμεση εμπλοκή του αμερικανικού παράγοντα στα ελληνοτουρκικά. Ο Ντόναλντ Τραμπ επενδύει στην περιοχή μας (Chevron, Exxon Mobil, κάθετος διάδρομος) και είναι σαφές πώς δεν επιθυμεί οιαδήποτε διαταραχή από αιφνίδιες εντάσεις.

Αυτό θα μπορούσε να τον οδηγήσει σε μία ενεργή εμπλοκή στη βάση της συναλλακτικής διπλωματίας που εφαρμόζει και χωρίς, φυσικά, να λαμβάνονται υπ όψιν οι κανόνες διεθνούς δικαίου. Όπως εφάρμοσε την μέθοδο της “σιμουλτανέ” (τριμερούς) διαπραγμάτευσης με τον Πούτιν και τον Ζελένσκι στο ουκρανικό, θα μπορούσε –εφόσον το κρίνει απαραίτητο για τα αμερικανικά συμφέροντα– να πράξει κάτι ανάλογο στα ελληνοτουρκικά. Οι πρόσφατες δηλώσεις του πρέσβη των ΗΠΑ στην Άγκυρα Τομ Μπάρακ πρέπει να αποτελούν δείγμα τέτοιων προθέσεων.

Μητσοτάκης και Ερντογάν δεν έχουν κανένα λόγο να δουν τον Τραμπ να εμπλέκεται σε μία πρωτοβουλία μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, καθένας για τους δικούς του λόγους. Υπό την έννοια αυτή και εφόσον δεν συντρέξουν λόγοι αναβολής οι δύο ηγέτες είναι περίπου υποχρεωμένοι να συνομιλούν για …τα μάτια του προέδρου των ΗΠΑ και της διεθνούς κοινότητας. Σε αυτό φαίνεται πώς συμφωνούν…

Κάτι που γίνεται περισσότερο εμφανές με τη ρητορική των τελευταίων ημερών. Ο Τούρκος Υπουργός Εξωτερικών, τόνισε ότι στόχος της Τουρκίας είναι ο «δίκαιος διαμοιρασμός της Ανατολικής Μεσογείου, όπου η Τουρκία κάνει με αποφασιστικότητα βήματα για την προστασία των δικαιωμάτων και των συμφερόντων της».

Διαλύοντας κάθε ψευδαίσθηση για τις προθέσεις της Άγκυρας, ο κ. Φιντάν υπογράμμισε ότι η Τουρκία υποστηρίζει «την εξέταση όλων των διαφορών του Αιγαίου ως ένα σύνολο και την εξεύρεση λύσης σε αυτές μέσω ενός ουσιαστικού και εποικοδομητικού διαλόγου, στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου και των σχέσεων καλής γειτονίας, ώστε να δούμε το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο ως περιοχή σταθερότητας και ευημερίας».

Ο κ. Φιντάν δήλωσε επίσης ότι η Τουρκία συνεχίζει τις προσπάθειες «για την προστασία των δικαιωμάτων της ‘τουρκικής’ μειονότητας στη Δυτική Θράκη», προβαίνοντας ,όπως είπε, σε «βήματα αμοιβαιότητας όταν αυτό είναι απαραίτητο».

Διπλωματικές πηγές έσπευσαν να απαντήσουν άμεσα στον κ. Φιντάν, υπογραμμίζοντας τη μεγάλη απόσταση που χωρίζει τις δύο πλευρές, καθώς και τις δυσκολίες που θα υπάρξουν για την επανάληψη των υψηλού επιπέδου επαφών. «Η οριοθέτηση Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης και υφαλοκρηπίδας είναι η μία και μόνη διαφορά μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, ως εκ τούτου αναθεωρητικές θέσεις και προτάσεις είναι καθολικά απορριπτέες. Η Ελλάδα παραμένει προσηλωμένη στις αρχές του Διεθνούς Δικαίου και επιθυμεί, πάντοτε με γνώμονα το εθνικό συμφέρον, να συνεχίσει τον δομημένο διάλογο με την Τουρκία επί τη βάσει αυτών των αρχών. Ως προς το καθεστώς της μουσουλμανικής μειονότητας, η Συνθήκη της Λωζάννης, καθορίζει σαφώς τον χαρακτήρα της μειονότητας στη Θράκη ως θρησκευτικό, στα μέλη της οποίας η Ελλάδα επιφυλάσσει πλήρη ισονομία και ισοπολιτεία» ηταν η απάντηση των διπλωματικών πηγών.

Μέσα στο επιβαρυμένο κλίμα που έχει προκαλέσει η οξυμένη ρητορική της Άγκυρας, η Αθήνα επιδιώκει να διατηρηθούν, οι ανοιχτοί δίαυλοι και το δύσκολο «μορατόριουμ» αποφυγής εντάσεων στις διμερείς σχέσεις.

Ο πρωθυπουργός, μιλώντας την Παρασκευή στο συνέδριο «Athens Policy Dialogues» τόνισε ότι δεν είναι απαραίτητο το ΑΣΣ να παράγει πάντοτε θεαματικά αποτελέσματα και ότι θα μπορούσε να λειτουργήσει για την ανασκόπηση της προόδου που έχει σημειωθεί μέχρι σήμερα στις διμερείς σχέσεις και στην προώθηση της θετικής ατζέντας.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, πάντως, απαντώντας και στις ανησυχίες που εκφράζονται από διάφορες πλευρές ότι αυτή η «λειτουργική σχέση» με την Τουρκία δεν πρέπει να γίνεται εις βάρος των εθνικών συμφερόντων, υπενθύμισε ότι «όπου χρειάστηκε, η Ελλάδα όρθωσε τη δική της πολιτική, θέτοντας όρια και πλαίσιο στην Τουρκία».

Παρέπεμψε μάλιστα στο βέτο που τέθηκε για τη συμμετοχή της Τουρκίας στο ευρωπαϊκό αμυντικό πρόγραμμα SAFE, αλλά και στη συνεχή ενίσχυση των Ενόπλων Δυνάμεων και της αποτρεπτικής ισχύος της χώρας , παραπέμποντας και στην εμβληματική εκδήλωση της 18ης Δεκεμβρίου στα ναυπηγεία της Λοριάν της Γαλλίας, όπου θα υψωθεί η ελληνική σημαία στη φρεγάτα Κίμων, την πρώτη Belh@rra, η οποία στις αρχές του έτους θα καταπλεύσει στην Ελλάδα και θα παραδοθεί στο Ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό.

«Εννοείται ότι η σημασία που αποδίδουμε στον διάλογο στη βάση του Διεθνούς Δικαίου, δεν σημαίνει ότι κάνουμε βήμα πίσω στην προάσπιση των εθνικών μας συμφερόντων, των ζητημάτων άμυνας, κυριαρχίας μας, κυριαρχικών δικαιωμάτων της χώρας μας», συμπλήρωσε, μιλώντας στην ιστοσελίδα της «Αυγής».

Αναλυτικά ο Σωκράτης Φάμελλος δήλωσε:

Ενημερωθήκαμε σήμερα ότι ταξιδεύετε για Άγκυρα. Ποιος είναι ο λόγος της επίσκεψης σας στην Τουρκία, είναι κάτι προγραμματισμένο ή έκτακτο;

Ανταποκριθήκαμε στην πρόσκληση να παρευρεθούμε στο Συνέδριο του CHP, ένα κόμμα με το οποίο ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ διατηρεί σχέσεις διαλόγου και συνεργασίας και που ανήκει στη Σοσιαλιστική Διεθνή.

Το Συνέδριο του CHP είναι μία ευκαιρία να εργαστούμε, ώστε να προωθήσουμε τον διάλογο μεταξύ των χωρών και των λαών μας.

Είναι σημαντικό πάντοτε για τα εθνικά συμφέροντα να διεξάγεται πολυδιάστατος διάλογος με τη γειτονική χώρα. Ειδικά σήμερα που στο διεθνές σκηνικό σκοτεινιάζει επικίνδυνα υποχωρεί το Διεθνές Δίκαιο και η πολυμερής διπλωματία. Παρά τις αντιξοότητες, έχουμε χρέος να δίνουμε τον αγώνα για ένα άλλο πρότυπο συνεννόησης με σεβασμό του Διεθνούς Δικαίου και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Από τη διαπίστωση αυτή πηγάζει και μία ακόμα υποχρέωσή μας.

Να σταθούμε αλληλέγγυοι προς τον Εκρέμ Ιμάμογλου, τον δήμαρχο της Κωνσταντινούπολης, όπως και προς όλους όσοι έχουν συλληφθεί ή διωχθεί άδικα, καθώς και προς τον τουρκικό Λαό που αγωνίζεται για τη Δημοκρατία και την προστασία του Κράτους Δικαίου.

Σας θυμίζω ότι προσωπικά έστειλα από την πρώτη ημέρα επιστολή συμπαράστασης στον Εκρέμ Ιμάμογλου, καταδικάζοντας την απαράδεκτη σύλληψη του, όπως και δεκάδων άλλων δημοκρατών πολιτών και δημοσιογράφων.

Επίσης, στην Άγκυρα θα συναντηθούμε και με τη συμπρόεδρο του DEM, ένα κόμμα με το οποίο έχουμε στενή συνεργασία και μοιραζόμαστε κοινές αξίες και κοινούς αγώνες. Στη συνάντηση αυτή, θα έχουμε την ευκαιρία να εκφράσουμε ξεκάθαρα την αλληλεγγύη μας προς τον Σελαχατίν Ντεμιρτάς και τα στελέχη του, τους βουλευτές του, τους δημάρχους και τις χιλιάδες μέλη του που διώκονται και φυλακίζονται για πολιτικούς λόγους.

Αντιλαμβάνεστε ότι το κόκκινο νήμα αυτής της επίσκεψης που δεν είναι διόλου εθιμοτυπική, είναι η σημασία που δίνουμε για την Ειρήνη, τα ανθρώπινα δικαιώματα, τη Δημοκρατία, την ανεξαρτησία των Θεσμών και των δικαστικών Αρχών. Είναι στοιχεία που για εμάς πάντοτε βρίσκονται στον πυρήνα της πολιτικής μας δράσης.

Και φυσικά θα έχουμε και τη δυνατότητα να εκφράσουμε και τις πάγιες θέσεις του ΣΥΡΙΖΑ Προοδευτική Συμμαχία, είτε ως αντιπολίτευση είτε ως κυβέρνηση, για τις σχέσεις των δύο χωρών που πρέπει να είναι σχέσεις βασισμένες στο Διεθνές Δίκαιο, στο Δίκαιο της Θάλασσας και φυσικά στο ευρωπαϊκό κεκτημένο, σε ένα πλαίσιο συνεργασίας και ενίσχυσης της Ειρήνης και της ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο αλλά και σεβασμού των ανθρώπινων δημοκρατικών δικαιωμάτων. Και -όπως επιδιώκουμε πάντα- θα έχουμε και τις αντίστοιχες συναντήσεις και ενημέρωση και από την Ελληνική Πρεσβεία στην Άγκυρα.

Ποιες θεωρείτε ότι πρέπει να είναι οι σχέσεις Ελλάδας και Τουρκίας και πως αξιολογείτε την τρέχουσα περίοδο; Τι προτείνει ο ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ και τι πρέπει να κάνει η κυβέρνηση;

Για τον ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ προτεραιότητα είναι η ειρήνη, η ευημερία, η ασφάλεια των πολιτών και η ενίσχυση της εξωτερικής πολιτικής, ώστε όλες οι διεθνείς σχέσεις να χαρακτηρίζονται από συνεργασία και κατανόηση. Προφανώς πρέπει να υπάρχει μία σταθερή, στέρεη βάση και αυτή για εμάς είναι μόνο το Διεθνές Δίκαιο, το Δίκαιο της Θάλασσας και οι Διεθνείς Συνθήκες.

Όλοι γνωρίζουμε ότι υπάρχουν κατά καιρούς εντάσεις στις σχέσεις των χωρών μας. Και διαφορετικές αναγνώσεις και εμπρηστικές δηλώσεις και παραβατικές ενέργειες. Ειδικά τον τελευταίο καιρό από τότε που η Τουρκία επανέφερε το αναθεωρητικό αφήγημα της «Γαλάζιας Πατρίδας». Με πάγιο επιχείρημα τον σεβασμό του Διεθνούς Δικαίου, προτάσσουμε πάντα την ανάγκη για ενεργό διάλογο για την επίλυση των όποιων ζητημάτων χωρίς να βασιζόμαστε στον νόμο του ισχυρού ή στις απειλές για τη χρήση βίας. Εννοείται ότι η σημασία που αποδίδουμε στον διάλογο στη βάση του Διεθνούς Δικαίου, δεν σημαίνει ότι κάνουμε βήμα πίσω στην προάσπιση των εθνικών μας συμφερόντων, των ζητημάτων άμυνας, κυριαρχίας μας, κυριαρχικών δικαιωμάτων της χώρας μας.

Η βάση του διαλόγου πρέπει να είναι οι Διεθνείς Συμφωνίες, οι κανόνες του Διεθνές Δικαίου, ο αλληλοσεβασμός και μια Ειρηνική προσέγγιση, όπου οι όποιες διαφορές θα επιλύονται μέσω της διπλωματίας. Αυτή είναι η θέση Αρχής μας και προς αυτή την κατεύθυνση, υποστηρίζουμε σταθερά τη διευθέτηση της μοναδικής ελληνοτουρκικής διαφοράς για οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ, με προσφυγή στη Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης και σύμφωνα με τους κανόνες του Δικαίου της Θάλασσας.

Οι αναθεωρητικές λογικές και πρακτικές, η εμμονή της Τουρκίας στο casus belli, η αμφισβήτηση κυριαρχικών μας δικαιωμάτων όπως στην περίπτωση του καλωδίου στην Κάσο και η συνεχιζόμενη παράνομη κατοχή εδαφών της Κυπριακής Δημοκρατίας είναι σοβαρά εμπόδια στην προσπάθεια βελτίωσης των σχέσεων μας και απαιτούν επίλυση.

Απέναντι στη σημερινή τουρκική αδιαλλαξία, ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ προτείνει σταθερά την ενίσχυση του διαλόγου και της συνεργασίας, ώστε να ενδυναμώσουμε περισσότερο την πολιτική και οικονομική μας σχέση, συζητώντας για τις περιφερειακές προκλήσεις και στέλνοντας ένα σαφές και θετικό μήνυμα ότι η περιοχή μας έχει τη δυνατότητα να μεταμορφωθεί σε περιοχή Ειρήνης, σταθερότητας και ευημερίας.

Πέραν των όσων ανέφερα, υπάρχουν και πολλά άλλα θέματα που μας αφορούν, πέρα από την οικονομική συνεργασία, όπως τα θέματα της κλιματικής κρίσης, των πολιτιστικών σχέσεων, της πολιτικής προστασίας, της διαχείρισης του μεταναστευτικού/προσφυγικού που απαιτούν στενή διπλωματική συνεργασία, πάντα στο πλαίσιο του Διεθνούς Δικαίου και των ευρωπαϊκών αποφάσεων.

Ο ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ, σε αντίθεση με τον κ. Μητσοτάκη και τη ΝΔ, δεν έχει εργαλειοποιήσει ποτέ την εξωτερική πολιτική και ειδικότερα τις σχέσεις με την Τουρκία, για μικροκομματικά οφέλη. Και έχουμε επισημάνει ότι η επίκληση των ήρεμων νερών και της Διακήρυξης των Αθηνών δεν πρέπει να λειτουργεί ως άλλοθι για την ανυπαρξία σήμερα εθνικής στρατηγικής.

Σήμερα, περισσότερο ίσως από ποτέ άλλοτε, υπάρχει η ανάγκη για μια ενεργητική πολυπαραμετρική εξωτερική πολιτική. Τη μόνη προϋπόθεση για μια Ελλάδα πόλο Ειρήνης, σταθερότητας, διαλόγου από τα Βαλκάνια ως την Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή. Τη μόνη που μπορεί να διασφαλίσει αποτελεσματική προστασία της κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων της χώρας μας.

Το Κυπριακό αποτελεί το μεγαλύτερο αγκάθι στις ελληνοτουρκικές σχέσεις… Ποια η θέση του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ; Πιστεύετε πώς μπορεί να βρεθεί λύση;

Έχουν περάσει 50 χρόνια κατοχής! Είναι πάρα πολλά. Κανείς μας δεν μπορεί να το αποδεχτεί και αυτή η κατάσταση κινδυνεύει να κατοχυρωθεί.

Για τον ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ το κυπριακό παραμένει στην κορυφή των προτεραιοτήτων μας. Σας θυμίζω ότι η πρώτη μου επίσκεψη ως πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ ήταν στην Κύπρο. Δεν ήταν απλώς μια συμβολική κίνηση, αλλά μια επίσκεψη ουσίας, τονίζοντας πως απαιτείται να βρεθεί άμεσα μια δίκαιη και βιώσιμη λύση με βάση τις αποφάσεις του ΌΗΕ.

Έχουμε επανειλημμένως εκφράσει τη θέση πως απαιτείται η άμεση επανεκκίνηση των συνομιλιών από εκεί που διακόπηκαν, στο Κραν Μοντανά το 2017, για μια λύση διζωνικής – δικοινοτικής ομοσπονδίας με μία ιθαγένεια, χωρίς εγγυήσεις και σαφώς χωρίς κατοχικά στρατεύματα, όπως προβλέπουν τα ψηφίσματα του ΌΗΕ.

Σε μια σύγχρονη ευρωπαϊκή χώρα δεν μπορεί να υπάρχουν ξένα στρατεύματα κατοχής και παρεμβατικά δικαιώματα. Πραγματική προοπτική για το Κυπριακό θα υπάρξει, αν υπάρξουν πολιτικές πρωτοβουλίες και ουσιαστικός διάλογος.

Υπενθυμίζω ότι κατά την περίοδο διακυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ, το Κυπριακό αποτέλεσε σταθερά μία από τις πιο σημαντικές προτεραιότητες της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής. Εργαστήκαμε για τη δημιουργία ενός θετικού διεθνούς πλαισίου και για την ενίσχυση της διαπραγματευτικής θέσης της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ στήριξε ενεργά όλες τις διαδικασίες υπό την αιγίδα του ΌΗΕ, συμμετέχοντας στις διεθνείς διαπραγματεύσεις. Αναλάβαμε πρωτοβουλίες και ρόλο υπέρ μιας βιώσιμης και ειρηνευτικής λύσης, κάτι που εκτιμήθηκε από τον διεθνή παράγοντα.

Παράλληλα, προωθήσαμε συνεργασίες, ενισχύοντας τον γεωπολιτικό ρόλο της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ανατολική Μεσόγειο και τη θωράκιση των κυριαρχικών της δικαιωμάτων. Και προσωπικά είχα την ευκαιρία να συνεργαστώ με τους Κύπριους ομολόγους μας σε πολλές τριμερείς συνεργασίες στην Ανατολική Μεσόγειο.

Συνολικά, η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ επιδίωξε να ενισχύσει τον διεθνή παράγοντα υπέρ μιας δίκαιης και βιώσιμης λύσης, στηρίζοντας με συνέπεια τον διάλογο και το Διεθνές Δίκαιο, με στόχο μια Κύπρο ενωμένη, ασφαλή και πλήρως ανεξάρτητη.

Υπάρχει σαφέστατο θέμα Διεθνών Θεσμών και ΕΕ.

Για ποιες αρχές της Ευρώπης μιλάμε όταν η ίδια εφαρμόζει δύο μέτρα και δύο σταθμά; Άλλη εξωτερική πολιτική όταν πρόκειται για την Ουκρανία, άλλη για τη Γάζα, άλλη για την Κύπρο; Αξιοπιστία μηδέν και πλήρης απαξίωσή της στα μάτια των πολιτών και ιδίως των νέων.

Αναφερθήκατε στην Ευρώπη. Ποια θεωρείτε ότι πρέπει να είναι η σχέση ΕΕ και Τουρκίας και ποιος θα πρέπει να είναι ο ρόλος της Ελλάδας;

Σήμερα βιώνουμε τραγικά την έλλειψη στρατηγικής αυτονομίας της ΕΕ. Κανονικά, αν η ΕΕ λειτουργούσε αυτόνομα, προς όφελος των Λαών της, θα έπρεπε να είχε ενεργό ρόλο στην ενίσχυση της ασφάλειας και της σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο. Με σαφή και αδιαπραγμάτευτη στήριξη σε κράτη-μέλη της, όπως είναι η Ελλάδα και Κύπρος, και με όρους που διασφαλίζουν τα κυριαρχικά δικαιώματα τους.

Έχουμε τονίσει εμφατικά πως η ΕΕ πρέπει να επενδύσει στην Ειρήνη και στην ενοποίηση της πολιτικής ασφάλειας και διπλωματίας. Και φυσικά ότι για την Ευρώπη προέχει η πρωτοβουλία Ειρήνης και όχι η οικονομία του πολέμου, που στερεί πόρους από τις κοινωνικές πολιτικές και δεν προλαμβάνει τις συρράξεις.

Προφανώς και η ευρωπαϊκή διάσταση στη σχέση μας με την Τουρκία είναι σημαντική. Και υποστηρίζουμε την ευρωπαϊκή προοπτική της Τουρκίας και τις σχέσεις με την Ευρώπη που πέρα από την κάλυψη των κριτηρίων ένταξης περιλαμβάνει και την ενσωμάτωση του κοινοτικού κεκτημένου και του Διεθνούς Δικαίου, κάτι που ωφελεί και τις δύο χώρες. Χωρίς να υποτιμώ τα θέματα των καλών γειτονικών σχέσεων, αλλά και του σεβασμού των βασικών ευρωπαϊκών αξιών, όπως η ανεξαρτησία των θεσμών και της δικαιοσύνης, αλλά και ο σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο εσωτερικό της. Έτσι έχουμε εκφράσει την έντονη αντίδραση μας για το πρόγραμμα SAFE και για τη συμμετοχή της Τουρκίας σε αυτό, καθώς ούτε το Διεθνές Δίκαιο είναι σεβαστό, διατηρείται το casus belli και συνεχίζεται η παράνομη κατοχή εδάφους ενός ευρωπαϊκού κράτους, της Κυπριακής Δημοκρατίας. Απαιτούμε από την κυβέρνηση να λάβει όλα τα μέτρα και να απαιτήσει να μην υπάρξει συμμετοχή της Τουρκίας σε προγράμματα, έργα και χρηματοδοτήσεις αμυντικού στρατιωτικού εξοπλισμού της ΕΕ.

Η ΕΕ σήμερα είτε θα υποστηρίξει με συνέπεια τις Αρχές του Κράτους Δικαίου και την ασφάλεια των κρατών-μελών, είτε θα αποδυναμώσει περαιτέρω την αξιοπιστία της και τη δυναμική της, οδηγούμενη στην απαξίωση, στην ανυπαρξία. Μια εξέλιξη που θα πληρώσουν ακριβά οι Λαοί της.

Σε ανακοίνωση που εξέδωσε το Τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών σχολιάζει πως «από το 2003, η Ελληνοκυπριακή Διοίκηση Νότιας Κύπρου (ΕΚΕΚΑ) υπογράφει διμερείς συμφωνίες με παράκτιες χώρες της περιοχής σχετικά με την οριοθέτηση των θαλάσσιων περιοχών γύρω από το νησί της Κύπρου, αγνοώντας τους Τουρκοκύπριους» οι οποίοι, όπως αναφέρει «αποτελούν το κυρίαρχο ισότιμο στοιχείο του νησιού της Κύπρου».

Η Άγκυρα παραδέχεται ότι «η περιοχή που αποτελεί αντικείμενο της εν λόγω συμφωνίας βρίσκεται εκτός της τουρκικής υφαλοκρηπίδας στην Ανατολική Μεσόγειο», ωστόσο σχολιάζει πως «η χώρα μας προσεγγίζει το ζήτημα στο πλαίσιο του Κυπριακού και των δικαιωμάτων των Τουρκοκυπρίων».

Υποστηρίζει πως «η υπογραφή μιας τέτοιας συμφωνίας από τον Λίβανο ή άλλες παράκτιες χώρες της περιοχής με την Ελληνοκυπριακή Διοίκηση αφορά στενά τα ίσα δικαιώματα και συμφέροντα των Τουρκοκυπρίων στο νησί».

«Θα θέλαμε να σας υπενθυμίσουμε ότι η Ελληνοκυπριακή Διοίκηση δεν εκπροσωπεί τους Τουρκοκύπριους ή ολόκληρο το νησί και δεν έχει την δικαιοδοσία να λαμβάνει τέτοιες αποφάσεις που αφορούν ολόκληρο το νησί» σημειώνει μεταξύ άλλων και μάλιστα καλεί τη διεθνή κοινότητα και τις χώρες της περιοχής «να μην υποστηρίξουν τα μονομερή» όπως τα χαρακτηρίζει «βήματα της Ελληνοκυπριακής Διοίκησης».

Ζητούν μάλιστα, οι γειτονικές χώρες «να μην γίνουν όργανα σε προσπάθειες σφετερισμού των νόμιμων δικαιωμάτων και συμφερόντων των Τουρκοκυπρίων, οι οποίοι αποτελούν τα κυρίαρχα και ισότιμα ​​στοιχεία του νησιού».

«Η Τουρκία, μαζί με την ΤΔΒΚ, θα συνεχίσει να υπερασπίζεται αποφασιστικά τα δικαιώματα και τα συμφέροντα των Τουρκοκυπρίων» καταλήγει η ανακοίνωση.

Στο πλαίσιο της Διατλαντικής Συνεργασίας για την Ενέργεια (P-TEC), που πραγματοποιήθηκε στο Ζάππειο, υπεγράφησαν συμφωνίες με έντονο γεωπολιτικό αποτύπωμα, σηματοδοτώντας τη νέα εποχή ελληνοαμερικανικών σχέσεων με αιχμή τον τομέα της ενέργειας. Ξεχωρίζει η μακροχρόνια σύμβαση μεταξύ της ATLANTIC – SEE LNG TRADE (στην οποία συμμετέχουν ο Όμιλος ΑΚΤΩΡ και η ΔΕΠΑ Εμπορίας) και της αμερικανικής Venture Global Inc., που προβλέπει την προμήθεια σημαντικών ποσοτήτων υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) από τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Η συμφωνία αυτή, την οποία χαιρέτισαν ο Αμερικανός υπουργός Εσωτερικών Νταγκ Μπέργκαμ και ο υπουργός Ενέργειας Κρις Ράιτ, εντάσσεται στη στρατηγική ενίσχυσης του «Κάθετου Διαδρόμου» – του άξονα που θα μεταφέρει αμερικανικό LNG από τα ελληνικά λιμάνια προς την Ουκρανία και την Κεντρική Ευρώπη. «Η Ελλάδα είναι ενεργειακός κόμβος και καταλύτης σταθερότητας στην Ανατολική Ευρώπη», τόνισε ο κ. Μπέργκαμ, ενώ ο κ. Ράιτ υπογράμμισε ότι οι συμφωνίες «επιβεβαιώνουν τη βούληση των ΗΠΑ να στηρίξουν τους Ευρωπαίους συμμάχους τους με αμερικανική ενέργεια».

Η νέα πρέσβης των ΗΠΑ στην Ελλάδα, Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, μίλησε για «ένα νέο κεφάλαιο στις σχέσεις των δύο χωρών», επισημαίνοντας τη σημασία της συνεργασίας για την ασφάλεια και τη διαφοροποίηση των ενεργειακών πηγών.

Παράλληλα, η Ουάσιγκτον εντείνει την παρουσία της στην Ανατολική Μεσόγειο. Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ πρότεινε για νέο πρέσβη στη Λευκωσία τον επιχειρηματία Τζον Μπρέσλοου, ενώ μαζί με την κ. Γκίλφοϊλ στην Αθήνα, τον Τομ Μπαρακ στην Άγκυρα και τον ανώτερο σύμβουλο Μασάντ Μπούλος, συγκροτείται ένα «κουαρτέτο» αξιωματούχων που λογοδοτούν απευθείας στον Λευκό Οίκο. Αποστολή τους: η προώθηση ενεργειακών συνεργασιών και η σταθεροποίηση των σχέσεων στην περιοχή.

Κεντρικό στοιχείο της αμερικανικής στρατηγικής παραμένει ο Κάθετος Διάδρομος, ο οποίος εξασφαλίζει την ασφαλή ροή LNG προς την Ευρώπη, περιορίζοντας την επιρροή της Ρωσίας. Ο Μπούλος, με επαφές σε Λιβύη, Τουρκία και Αίγυπτο, επιχειρεί να ενθαρρύνει διάλογο για την επίλυση διαφορών στις ΑΟΖ και να διαμορφώσει συνθήκες σταθερότητας που θα ευνοήσουν τις ενεργειακές επενδύσεις.

Στην ίδια κατεύθυνση, οι κοινές διακηρύξεις της συνόδου P-TEC επαναβεβαίωσαν τη σημασία του σχήματος 3+1 (Ελλάδα, Κύπρος, Ισραήλ + ΗΠΑ) ως πλατφόρμας συνεργασίας. Η συμμετοχή της Κύπρου θεωρείται κρίσιμη, ενώ αποφεύχθηκαν αναφορές σε εκκρεμή έργα όπως το GSI, που παραμένει παγωμένο.

Για την Αθήνα, οι εξελίξεις αυτές συνιστούν στρατηγικό κέρδος. Η συμφωνία για τη μεταφορά LNG μέσω του Κάθετου Διαδρόμου προς την Ουκρανία και την Κεντρική Ευρώπη ενισχύει τον ρόλο της χώρας ως κόμβου παράκαμψης της Μαύρης Θάλασσας. Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης επεσήμανε ότι «δεν πρέπει να μπαίνει ρωσικό φυσικό αέριο στην Ευρώπη από την πίσω πόρτα, δηλαδή μέσω Τουρκίας».

Αντίθετα, στην Άγκυρα επικρατεί προβληματισμός. Η συνεχιζόμενη συνεργασία με τη Μόσχα, παρά τις κυρώσεις, αποδυναμώνει τη φιλοδοξία της Τουρκίας να εξελιχθεί σε ενεργειακό κόμβο της Ευρώπης. Αναλυτές εκτιμούν ότι η Ουάσιγκτον επιχειρεί να μεταφέρει τον άξονα σταθερότητας νοτιότερα, με επίκεντρο την Ελλάδα, περιορίζοντας ταυτόχρονα την τουρκική επιρροή στη Λιβύη και την Ανατολική Μεσόγειο.