Ο 86χρονος αξιωματικός πέθανε στις 13 Φεβρουαρίου. Ωστόσο, όπως μεταδίδουν τουρκικά μέσα ενημέρωσης, ετάφη «ως απλός φαντάρος», καθώς του είχαν αφαιρεθεί τα γαλόνια μετά από δικαστική καταδίκη που σχετιζόταν με την υπόθεση της «28ης Φεβρουαρίου», η οποία αφορούσε την ανατροπή της κυβέρνησης του τότε πρωθυπουργού Νετσμετίν Ερμπακάν το 1997.

Σύμφωνα με τα ίδια δημοσιεύματα, ο Ερόλ είχε καταδικαστεί σε 420 ημέρες κάθειρξης στο πλαίσιο των δικών για την παρέμβαση των ενόπλων δυνάμεων στην πολιτική σκηνή της Τουρκίας στα τέλη της δεκαετίας του ’90. Η καταδίκη αυτή είχε ως αποτέλεσμα την αφαίρεση του στρατιωτικού του βαθμού, γεγονός που εξηγεί – τυπικά – την απουσία στρατιωτικής τελετής κατά την κηδεία του.

Η εξέλιξη αυτή προκάλεσε αντιδράσεις σε τμήμα του τουρκικού Τύπου, που έκανε λόγο για έλλειψη τιμών σε έναν ανώτατο αξιωματικό ο οποίος είχε υπηρετήσει επί 44 χρόνια στις ένοπλες δυνάμεις.

Kardak kayalığı krizinin kahramanı emekli Koramiral Aydan Erol, askeri törensiz, er statüsünde toprağa verildi. Bunun nedeni 28 Şubat davasında Erol'un rütbesinin sökülmesi. pic.twitter.com/uW1CxeMjcH

— Odatv (@odatv) February 15, 2026

Η εξόδιος ακολουθία τελέστηκε στο τζαμί Σελίμιγιε, παρουσία συγγενών, φίλων και υποστηρικτών του. Παρά την απουσία επίσημης στρατιωτικής παρουσίας, συγκεντρωμένοι φέρεται να τον αποχαιρέτησαν φωνάζοντας συνθήματα όπως «είμαστε οι στρατιώτες του Κεμάλ», σε μια κίνηση με σαφές πολιτικό μήνυμα.

Η υπόθεση επαναφέρει στο προσκήνιο τις εσωτερικές πολιτικοστρατιωτικές αντιθέσεις στην Τουρκία, αλλά και τις επιπτώσεις που είχαν οι μεταγενέστερες δικαστικές αποφάσεις σε αξιωματικούς που συνδέθηκαν με την περίοδο εκείνη.

«Άκουσα τον κοινοβουλευτικό εκπρόσωπο της ΝΔ μετά τα σχόλιά του για την κυβέρνηση Σημίτη να αναφέρεται για το γκριζάρισμα της περιοχής των Ιμίων. Επειδή εμείς και ο ελλ λαός αντιλαμβάνεται ότι τα Ίμια είναι ελληνική επικράτεια και αυτό είναι αδιαμφισβήτητο, θα του ζητήσω να ανακαλέσει αυτό το τραγικό που είπε και εύχομαι να μην πάρει άλλη έκταση εκτός ελληνικής επικράτειας. Δεν ξέρει τι λέει και του δίνουμε μια ευκαιρία να το πάρει πίσω αυτό που είπε!», αντέδρασε ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ, Παύλος Χρηστίδης, με τον Μακάριο Λαζαρίδη να στρέφει τα βέλη του εκ νέου προς την αξιωματική αντιπολίτευση.

«Εμείς δεν έχουμε ευχαριστήσει τις ΗΠΑ από αυτό εδώ το βήμα. Οι Σημίτης και Πάγκαλος υπήρξαν, μοιραίοι, άβουλοι, τραγικοί. Έδωσαν την ευκαιρία στην Τουρκία να μιλάει για γκρίζες ζώνες και μας οδήγησε στις γαλάζιες πατρίδες, αυτό είπα εγώ», επισήμανε σε οξύ ύφος ο κ. Λαζαρίδης καταγγέλλοντας πως «οδηγήσατε τους τρεις ήρωες πιλότους στο θάνατο καθώς δεν έδωσε ποτέ κανόνες εμπλοκής ο Σημίτης στις Ένοπλες Δυνάμεις».

«Έχετε το θράσος να σηκώνετε το δάκτυλο. Το ΠΑΣΟΚ με την διαχείριση αυτής της εθνικής κρίσης έδωσε την ευκαιρία στην Τουρκία – που η Ελλάδα δεν το αποδέχεται να μιλήσει για γκρίζες ζώνες – και για πρώτη φορά από την μεταπολίτευση το ΠΑΣΟΚ του Σημίτη έδωσε την ευκαιρία να αμφισβητούν ελληνικά νησιά. Αυτά έχουν την σφραγίδα του ΠΑΣΟΚ», πρόσθεσε.

Ο Παύλος Χρηστίδης επέμεινε να ζητά από τον Μακάριο Λαζαρίδη να ανακαλέσει, λέγοντας πως όσα είπε δεν έχουν σχέση με την πραγματικότητα.

«Προσβάλλουν διαδοχικές κυβερνήσεις που ποτέ δεν υιοθέτησαν βρώμικες πρακτικές προπαγάνδας του κινδύνου εξ Ανατολών».

Παράλληλα, η ατάκη του Μακάριου Λαζαρίδη προκάλεσε και την έντονη αντίδραση του προέδρου του ΠΑΣΟΚ, Νίκου Ανδρουλάκη, ο οποίος καταδίκασε εμφατικά τις αναφορές του βουλευτή της ΝΔ, Μακάριου Λαζαρίδη, περί «γκριζαρίσματος» περιοχών στο Αιγαίο μετά τη κρίση στα Ίμια κατά την αντιπαράθεση που είχε νωρίτερα με τον Παύλο Χρηστίδη, κοινοβουλευτικό εκπρόσωπο του ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής.

«Όλα έχουν ένα όριο. Καλώ τον πρωθυπουργό και τον υπουργό Εξωτερικών να αποδοκιμάσουν όσα είπε ο κ. Λαζαρίδης. Ντροπή! Δεν υπάρχει γκριζάρισμα στο Αιγαίο!», υπογράμμισε ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, χειροκροτούμενος από τους βουλευτές του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης.

Η πορεία του Κώστα Σημίτη στον διάβα των δεκαετιών, από το 1936 που γεννήθηκε, έως το 2025 που απεβίωσε, μπορεί να ταυτιστεί με αυτή της σύγχρονης ιστορίας της χώρας, αφού ο ίδιος από ένα σημείο και ύστερα έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην χάραξη της πορείας της Ελλάδας. Σε αυτή την πλούσια από εμπειρία πορεία, υπάρχουν πολλές στιγμές οι οποίες ξεχωρίζουν και αποτέλεσαν ορόσημα των τελευταίων δεκαετιών. Πολλές από αυτές τις περιέγραψε αργότερα ο ίδιος μέσα από βιβλία και κείμενά του.

Ο Κώστας Σημίτης ήταν από τις σημαντικότερες προσωπικότητες της Μεταπολίτευσης αφήνοντας σπουδαία πολιτική παρακαταθήκη και κάνοντας πράξη την ισχυρή Ελλάδα στην Ευρώπη.

Ο πρώην Πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ ήταν βαθιά οραματιστής και ευρωπαϊστής. Συνέδεσε την πρωθυπουργία του με κορυφαίες… pic.twitter.com/sfs4gAKWlP

— Nikos Androulakis (@androulakisnick) January 5, 2025

Η σύγκρουση με τον Ανδρέα Παπανδρέου

Αμέσως μετά την εκλογική νίκη του ΠΑ.ΣΟ.Κ, τον Οκτώβριο του 1981, με τον σχηματισμό της πρώτης κυβέρνησης, κλήθηκε από τον Ανδρέα Παπανδρέου να αναλάβει:

– Υπουργός Γεωργίας, από το 1981 ως το 1985, όπου και εξασφάλισε την επιτυχή ένταξη της ελληνικής γεωργίας στην ευρωπαϊκή αγροτική πολιτική, καθώς και τον πολλαπλασιασμό των ενισχύσεων,

– Υπουργός Εθνικής Οικονομίας, από το 1985 ως το 1987, όπου και εφάρμοσε το πρώτο αυστηρό πρόγραμμα σταθεροποίησης, με ιδιαίτερα θετική επίπτωση στις μακροοικονομικές ανισορροπίες,

– Υπουργός Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων κατά τη διάρκεια της οικουμενικής κυβέρνησης, υπό την προεδρία του καθηγητή Ξενοφώντα Ζολώτα (Νοέμβριος 1989 – Φεβρουάριος 1990),

– Υπουργός Βιομηχανίας, Ενέργειας και Τεχνολογίας και υπουργός Εμπορίου ταυτόχρονα, από το 1993 ως το 1995. Κατά το διάστημα αυτό έθεσε το πλαίσιο μιας μακροχρόνιας πολιτικής ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας.

Η προσήλωσή του στις μεταρρυθμίσεις συχνά τον έφερε σε αντιπαράθεση με τον Ανδρέα Παπανδρέου, γεγονός που οδήγησε σε προσωρινή απομάκρυνσή του από την κυβέρνηση αλλά και νωρίτερα από θέσεις στο ΠΑΣΟΚ.

Το 1979 αναγκάστηκε σε παραίτηση από το Εκτελεστικό Γραφείο έπειτα από σχετικές διαρροές προερχόμενες από τον ίδιο τον Παπανδρέου εξαιτίας ενός φυλλαδίου που έγραφε το σύνθημα «Ναι στην Ευρώπη των λαών».

Δύο χρόνια μετά, στην πρώτη νίκη του ΠΑΣΟΚ το 1981, ο Κώστας Σημίτης δεν ήταν υποψήφιος βουλευτής, με απόφαση της Κεντρικής Επιτροπής και σε αντίθεση με τις διαβεβαιώσεις του Ανδρέα.

Στη συνέχεια, ο Παπανδρέου του πρότεινε να μετάσχει στο ευρωψηφοδέλτιο. Ο Σημίτης εξηγεί γιατί δεν δέχτηκε: «Με ενόχλησε η εντύπωση που ήθελε να δημιουργήσει, ότι ζητούσα από το ΠαΣοΚ να μου εξασφαλίσει μια «σταδιοδρομία». Την είχα πετύχει μόνος μου και δεν χρειαζόμουν κανένα πόστο».

Το 1987 παραιτήθηκε από υπουργός Οικονομίας επειδή ο Παπανδρέου ανέτρεψε το πρόγραμμα σταθεροποίησης της οικονομίας που ο Σημίτης ζήτησε να εφαρμοστεί, καθώς «τον είχε πείσει ο Κουτσόγιωργας ότι θα του κόστιζε ψήφους στις εκλογές».

Το 1995, ο Κώστας Σημίτης παραιτήθηκε από υπουργός Βιομηχανίας όταν δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο να διεκδικήσει την προεδρία του ΠΑΣΟΚ. Ο Ανδρέας Παπανδρέου έκανε δηλώσεις μιλώντας για ανύπαρκτο ουσιαστικό έργο στο υπουργείο του.

Το εκρηκτικό συνέδριο του 1996

Στις 18 Ιανουαρίου 1996, μετά την παραίτηση του Ανδρέα Παπανδρέου από την πρωθυπουργία, η Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΠΑΣΟΚ συνεδρίασε για την εκλογή νέου πρωθυπουργού. Σε μια θυελλώδη διαδικασία, ο Κώστας Σημίτης αναδείχθηκε νέος πρωθυπουργός, επικρατώντας του Άκη Τσοχατζόπουλου στον δεύτερο γύρο της ψηφοφορίας.

Στις 30 Ιουνίου 1996, λίγες μέρες μετά τον θάνατο του Ανδρέα Παπανδρέου, ο Κώστας Σημίτης εξελέγη πρόεδρος του ΠΑ.ΣΟ.Κ. στο 4ο Συνέδριο του κόμματος.

Το Συνέδριο του 1996 υπήρξε, από άποψη ενδιαφέροντος της κοινής γνώμης, το σημαντικότερο απ’ όσα είχαν προηγηθεί. Κυρίως επειδή υπήρχε ένα πολιτικό διακύβευμα: Ποια πολιτική θα ακολουθούσε το ΠΑΣΟΚ στο εξής; Θα επικρατούσαν όσοι υποστήριζαν την αλλαγή της μέχρι τότε πολιτικής ή τα παραδοσιακά στελέχη, το κατεστημένο του κόμματος;

Με την ηγεσία του κόμματος να βρίσκεται στον αέρα, ο Άκης Τσοχατζόπουλος, που είχε ηττηθεί στις εσωκομματικές διαδικασίες για την πρωθυπουργία, διεκδίκησε εκ νέου την ηγεσία. O Kώστας Λαλιώτης, τότε, είχε προτείνει «να προχωρήσετε στη λυτρωτική πράξη για όλο το ΠΑΣΟΚ, σε ένα διδυμο: Εσύ αγαπητέ Κώστα, ως πρωθυπουργός της χώρας και εσύ αγαπητέ Άκη ως πρόεδρος του Κινήματος. Αυτό είναι το δίδυμο».

Ωστόσο, ο Κώστας Σημίτης ήταν κατηγορηματικός: «Διαρχίες, ή πολλές και διαφορετικές γλώσσες κυβέρνησης και κόμματος, μου ήταν κάτι αδιανόητο», ανέφερε αργότερα στο βιβλίο του «Δρόμοι Ζωής».

Στο Συνέδριο του Ολυμπιακού Σταδίου, με τη συμμετοχή 5.000 συνέδρων, το κλίμα ήταν τεταμένο. Η αίθουσα «έβραζε», καθώς το ΠΑΣΟΚ βρισκόταν σε σταυροδρόμι. Θα επικρατούσαν οι δυνάμεις του εκσυγχρονισμού ή τα παραδοσιακά στελέχη που εκπροσωπούσαν το κομματικό κατεστημένο;

Ο Σημίτης έθεσε το δίλημμα ξεκάθαρα: «Εάν δεν εκλεγώ πρόεδρος, θα παραιτηθώ και από πρωθυπουργός». Με αυτήν τη δήλωση έθεσε το πολιτικό του μέλλον σε κίνδυνο, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις, αλλά και συσπειρώνοντας τους υποστηρικτές του.

Στο ίδιο βιβλίο ο Σημίτης εξήγησε για εκείνες τις ημέρες: «Αναγκαίο βήμα μετά την εκλογή μου ως πρωθυπουργού τον Ιανουάριο του 1996 ήταν η συμμετοχή μου στην καθοδήγηση του κόμματος. Εάν το κόμμα δεν στήριζε την κυβερνητική πολιτική, θα ήταν αδύνατη η εφαρμογή της, αλλά και η αποδοχή της από την κοινή γνώμη Πρόεδρος του κόμματος παρέμενε ο Ανδρέας και, μαζί με αυτόν, λειτουργούσαν ως ηγετικός πυρήνας όλα τα πρόσωπα που κυβερνούσαν τα προηγούμενα χρόνια.

Αυτό το πλέγμα στελεχών δεν ήταν σε καμία περίπτωση διατεθειμένο ούτε να χάσει θέσεις-κλειδιά, ούτε να αποδεχθεί περιορισμούς της εξουσίας του. Κατά την επιλογή της νέας κυβέρνησης ήμουν ιδιαίτερα προσεκτικός. Δεν άκουσα όσους με συμβούλευαν να απομακρύνω από την κυβέρνηση σχεδόν όλους όσοι ανήκαν στο έως τότε σύστημα εξουσίας του ΠΑΣΟΚ.

Οι συνεργάτες μου με διαβεβαίωναν ότι ο θάνατος του Ανδρέα είχε αλλάξει τα δεδομένα. Να θέσω με σαφήνεια το δίλημμα στο οποίο έπρεπε να απαντήσουν οι σύνεδροι: Ήθελαν μία και αποτελεσματική κυβέρνηση, ή διάφορους πόλους εξουσίας που θα υπονόμευαν ο ένας τον άλλο; Αν επέλεγαν το πρώτο, που ήταν και η καθαρή λύση, ήμουν διατεθειμένος να συνεχίσω. Σε αντίθετη περίπτωση, θα υπέβαλλα αμέσως την παραίτησή μου. Διαρχίες, ή πολλές και διαφορετικές γλώσσες κυβέρνησης και κόμματος, μου ήταν κάτι αδιανόητο».

Τα Ίμια

Από τις 25 Δεκεμβρίου του 1996, με αφορμή ένα ναυτικό ατύχημα, είχε αρχίσει να εξελίσσεται η κρίση στις ελληνοτουρκικές σχέσεις.

Τη Δευτέρα 29 Ιανουαρίου η Άγκυρα δήλωσε ότι τα Ίμια ανήκουν στην Τουρκία και μια τουρκική φρεγάτα πλησίασε τις βραχονησίδες. «Την Τρίτη 30.1 το πρωί συγκαλώ τα αρμόδια για το θέμα μέλη της Κυβερνητικής Επιτροπής (…) Την ίδια ημέρα η ΕΥΠ ενημερώνει το ΓΕΝ ότι εντοπίστηκε σήμα από τουρκική πηγή προς τουρκικό πλοίο στην περιοχή με οδηγία να φωτογραφηθεί και αν βιντεοσκοπηθεί μια νησίδα των Ιμίων. Πρόκειται για εκείνη που στη συνέχεια θα καταληφθεί από τους Τούρκους».

Το απόγευμα της Τρίτης συνεχίζεται στη Βουλή η συζήτηση για τις προγραμματικές δηλώσεις της κυβέρνησης, οι πληροφορίες λένε ότι ο τουρκικός στόλος βγήκε από τα Δαρδανέλια, και ο Μπιλ Κλίντον καλεί τον Έλληνα Πρωθυπουργό. «Ο πρόεδρος Κλίντον με πληροφορεί ότι ανησυχεί μήπως η κρίση στα Ίμια οδηγήσει σε θερμό επεισόδιο μεταξύ των δύο χωρών και συμβουλεύει να πάρουμε τα αναγκαία μέτρα ώστε να αποφευχθεί μια πολεμική σύγκρουση. Από τη συνομιλία μας σχημάτισα την εντύπωση ότι η ενημέρωσή του ήταν ελλιπής (…) Του απάντησα ότι Ίμια ανήκουν στην Ελλάδα» είχε δηλώσει ο Κώστας Σημίτης.

Μετά τη λήξη της κοινοβουλευτικής συζήτησης πραγματοποιήθηκε και δεύτερη σύσκεψη της Κυβερνητικής Επιτροπής. Ο αρχηγός ΓΕΕΘΑ κ. Λυμπέρης έχει απλώσει τους χάρτες πάνω στο τραπέζι και υποστηρίζει ότι η Ελλάδα έχει εκεί «τη μεγαλύτερη δύναμη» και ότι η Τουρκία κάνει κινήσεις τακτικής. Ο Σημίτης ρώτησε τον Λυμπέρη αν φυλάσσεται η δεύτερη βραχονησίδα, «μου απάντησε χωρίς δισταγμό ότι βεβαίως και φυλάσσεται». «Συμφωνούμε όλοι ότι πρέπει να απευθυνθούμε στις ΗΠΑ, επειδή είναι η μόνη χώρα που μπορεί να επηρεάσει αποφασιστικά την τουρκική στάση. Ο Θεόδωρος Πάγκαλος ανέλαβε να μιλήσει με τον Χόλμπρουκ, όταν η Άγκυρα ανακοίνωσε ότι Τούρκοι κομάντος κατέλαβαν την μία από τις δύο νησίδες. Ο Λυμπέρης το διέψευδε, αλλά το επιβεβαίωναν οι Αμερικανοί. Ζητήθηκε η βοήθεια των ΗΠΑ για απεμπλοκή. Πολύ αργότερα ο Σημίτης ενημερώθηκε για την πτώση του ελικοπτέρου και τα τρία νεκρά μέλη του.

Την Τετάρτη ενημέρωσε τη Βουλή και ευχαρίστησε τους Αμερικανούς για τη συμβολή τους, προκαλώντας θύελλα αντιδράσεων ακόμα και από ένα κομμάτι του ΠΑΣΟΚ που αμφισβήτησε την ικανότητα της κυβέρνησης να χειρίζεται τα εθνικά θέματα.

Η είσοδος στο ευρώ

Στις 19 Ιουνίου 2000 στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Σάντα Μαρία ντα Φέιρα, αποφασίστηκε η υιοθέτηση του ευρωπαϊκού νομίσματος Ευρώ από την Ελλάδα.

Ο Κώστας Σημίτης, στη δεύτερη περίοδο της πρωθυπουργίας του (2000-2003), ήταν και τα πρώτα χρόνια της Ελλάδας στο ευρώ. Την 1η Ιανουαρίου 2002 τα τραπεζογραμμάτια και τα κέρματα ευρώ τέθηκαν σε κυκλοφορία ταυτόχρονα με τις υπόλοιπες 11 χώρες.

Τα οφέλη από την ένταξη στο ευρώ έγιναν αισθητά τα πρώτα αυτά χρόνια. Επίσης σημαντικό ρόλο έπαιξαν οι επενδύσεις για την προετοιμασία των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004 στην Αθήνα. Η ένταξη στο ευρώ έφερε μαζί με το νέο νόμισμα αυξημένη αξιοπιστία αλλά και σημαντικούς περιορισμούς στη μακροοικονομική πολιτική της χώρας. Η νομισματική πολιτική είναι πλέον αποκλειστική ευθύνη της ΕΚΤ. Η δημοσιονομική πολιτική όφειλε να τηρεί της δεσμεύσεις του Συμφώνου Σταθερότητας για χαμηλά δημοσιονομικά ελλείμματα και μειούμενο δημόσιο χρέος.

Ο αείμνηστος Πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ και Πρωθυπουργός κλήθηκε πολλές φορές μετά την απομάκρυνσή του από τα πολιτικά πράγματα να απαντήσει σε ένα ερώτημα: «Ήταν η Ελλάδα έτοιμη για το ευρώ;».

Στο βιβλίο του «Ο εκτροχιασμός» (εκδ. Πόλις, 2012), αναφέρει χαρακτηριστικά:

«Από τα μέσα της δεκαετίας του 1990, η Ελλάδα αποδύθηκε σε μια τιτάνια προσπάθεια για την ικανοποίηση των κριτηρίων σύγκλισης. Χρησιμοποίησε όλα τα διαθέσιμα δώρα: δημοσιονομική πολιτική, νομισματική πολιτική, εισοδηματική πολιτική, αποκρατικοποιήσεις τραπεζών και δημοσίων επιχειρήσεων. Με όποιον τρόπο και αν μετρηθούν οι δημοσιονομικές επιδόσεις (ταμειακό ή εθνικολογιστικό), το κρατικό έλλειμμα μειώθηκε κατά δέκα εκατοστιαίες μονάδες, από το 12,5% του ΑΕΠ το 1993, σε 2,5% το 1999, έτος με τα οικονομικά στοιχεία του οποίου ελήφθη η απόφαση συμμετοχής της Ελλάδας στην ευρωζώνη.

Παρόμοια θετική εξέλιξη είχαν και τα λοιπά μεγέθη που συγκροτούν τα κριτήρια ονομαστικής σύγκλισης (πληθωρισμός, μακροχρόνια επιτόκια, δημόσιο χρέος συναλλαγματική ισοτιμία). Η απόφαση της ένταξης από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Santa Maria de Feira τον Ιούνιο του 2000 ελήφθη έπειτα από εξονυχιστικό έλεγχο των επιδόσεων της ελληνικής οικονομίας από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, την Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή και τις αντίστοιχες γνωματεύσεις τους».

Νέα τουρκική πρόκληση στα Ίμια καθώς το Σάββατο μία τουρκική ακταιωρός εισήλθε στα ελληνικά χωρικά ύδατα με το Λιμενικό να επεμβαίνει άμεσα.

Αποτέλεσμα ήταν η τουρκική ακταιωρός να αποχωρήσει και να επιστρέψει προς τις μικρασιατικές ακτές.

Υπενθυμίζεται ότι η Τουρκία αμφισβητεί την ελληνική κυριότητα ήδη από τα γεγονότα του 1996.

Η πληροφορία ήρθε στον απόηχο της δημοσίευσης από το τουρκικό υπουργείο Άμυνας δημοσίευσε νέο βίντεο ισχυριζόμενο ότι κατά τη διάρκεια δραστηριότητας επιτήρησης από drone της τουρκικής διοίκησης ναυτικών δυνάμεων στις 14 Φεβρουαρίου, «διαπιστώθηκε ότι τα τμήματα της ελληνικής ακτοφυλακής εγκατέλειψαν την περιοχή αφήνοντας το σκάφος που μετέφερε παράτυπους μετανάστες στα ανατολικά της Χίου.

Deniz Kuvvetleri Komutanlığımıza ait İHA ile 14 Şubat 2024’te icra edilen keşif ve gözetleme faaliyeti esnasında, Yunanistan’a ait sahil güvenlik unsurlarının Sakız Adası’nın doğusu ile Çeşme/İzmir batısında kalan bölgede, düzensiz göçmenleri taşıyan 1 adet botu denize bırakarak… pic.twitter.com/j4NKVDiSrV

— T.C. Millî Savunma Bakanlığı (@tcsavunma) February 17, 2024

Σύμφωνα με το έγγραφο που δημοσιεύει η Καθημερινή, η κρίση άρχισε να λαμβάνει σοβαρές διαστάσεις στις 22 Ιανουαρίου 1996, την ίδια ημέρα που ο Κώστας Σημίτης εξελέγη πρωθυπουργός από την Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΠΑΣΟΚ.

• Εκείνη την ημέρα ο δήμαρχος Καλύμνου Δημήτρης Διακομιχάλης, αντιδρώντας σε πληροφορίες ότι το τουρκικό ΥΠΕΞ θεωρεί τα Ιμια τουρκικά, τοποθετεί την ελληνική σημαία στην ανατολική νησίδα των Ιμίων.

Το Σάββατο 27 Ιανουαρίου Τούρκοι δημοσιογράφοι της «Χουριέτ» την αντικαθιστούν με την τουρκική σημαία. Την Κυριακή 28 Ιανουαρίου στις 10.00, το ταχύ περιπολικό «Αντωνίου» αφαιρεί την τουρκική και επαναφέρει τη «δημοτική» ελληνική σημαία – χωρίς να έχει αυτή την εντολή.

Η εντολή του υπουργού Αμυνας Γεράσιμου Αρσένη ήταν απλώς να αφαιρεθεί η τουρκική σημαία. Αλλωστε στις βραχονησίδες δεν υπάρχουν σημαίες. Στο υπουργείο Αμυνας συνειδητοποιούν ότι η νέα ελληνική σημαία τοποθετήθηκε από τις Ενοπλες Δυνάμεις, άρα τώρα οι Ενοπλες Δυνάμεις θα πρέπει να προσφέρουν φύλαξη στη σημαία. Σύμφωνα με το απόρρητο έγγραφο, στις 20.50 εκείνης της Κυριακής αποβιβάστηκαν στην ανατολική Ιμια επτά βατραχάνθρωποι για να φρουρήσουν τη σημαία. Στις έξι το πρωί της Δευτέρας 29 Ιανουαρίου επιβιβάστηκαν εκ νέου στην κανονιοφόρο «Πυρπολητής» και επέστρεψαν στην Κάλυμνο.

Στις 08.25 ο αρχηγός ΓΕΕΘΑ ναύαρχος Χρήστος Λυμπέρης διέταξε το ΓΕΝ να αποβιβάσει και πάλι βατραχανθρώπους στα Ιμια, κάτι το οποίο πραγματοποιήθηκε στις 10.45.

Σελίδες από το άκρως απόρρητο έγγραφο του ΓΕΕΘΑ

Το χρονικό

Τα ξημερώματα της Τρίτης 30 Ιανουαρίου στις 04.27 το ΓΕΝ στέλνει στα Iμια τη φρεγάτα «Ναβαρίνο». Στις 08.55 αποστέλλεται από το ΓΕΕΘΑ σήμα που ενημερώνει ότι ο αρχηγός ΓΕΕΘΑ, έπειτα από απόφαση του υπουργού Aμυνας, αναλαμβάνει την επιχειρησιακή διοίκηση της 1ης Στρατιάς, της ΑΣΔΕΝ, των εφεδρειών ΓΕΣ (Μονάδες Ειδικών Δυνάμεων), των μάχιμων μονάδων του Πολεμικού Ναυτικού και της ΑΤΑ.

Ο Λυμπέρης εκτιμά ότι μπορεί οι Τούρκοι να αποβιβαστούν στην Καλόλιμνο. Και έτσι γίνεται η επιλογή να εγκατασταθούν σε αυτό το νησί καταδρομείς (και όχι στη δυτική Iμια). Eτσι, στις 14.56 διατάσσεται η αυξημένη επιτήρηση της Καλολίμνου (Γαϊδουρονήσι), μιας νησίδας ένα ναυτικό μίλι δυτικά των Ιμίων.

Στις 15.20 απογειώνονται δύο ελικόπτερα με 12 άνδρες από την Κω και φτάνουν στη νησίδα στις 15.40. Αργά το βράδυ, μέσα σε λιγότερο από μια ώρα ο Λυμπέρης θέτει σε επιφυλακή το σύνολο των Ενόπλων Δυνάμεων.

Στις 23.20 αποφασίζεται από τον αρχηγό ΓΕΕΘΑ η διασπορά μονάδων Eβρου και Νήσων Ανατολικού Αιγαίου σε νέες θέσεις που παρέχουν πρόσθετες δυνατότητες για την ανάληψη στρατιωτικών αποστολών.

Στις 23.41 εκδίδεται σήμα για τον απόπλου του συνόλου του ελληνικού στόλου. Στις 23.48 έρχεται η διαταγή στις Ειδικές Δυνάμεις για την εφαρμογή άκρως απόρρητων σχεδίων («Ερινύς» και «Κίρκη»).

Στις 23.57 εκδίδεται σήμα για να τεθεί η Πολεμική Αεροπορία σε διάταξη μάχης.

 Σύμφωνα με το απόρρητο έγγραφο του ΓΕΕΘΑ, στη 1 π.μ. τη νύχτα Τρίτης προς Τετάρτη 31 Ιανουαρίου από πηγή υψηλής αξιοπιστίας έρχεται η πληροφορία ότι επίκειται εχθρική επίθεση.

Ο αρχηγός ΓΕΕΘΑ δίνει την εντολή στον αρχηγό ΓΕΝ να στοχοποιηθούν όλα τα τουρκικά πλοία.

Ο αντιπερισπασμός των Τούρκων

Στη 01.35 δύο τουρκικά ελικόπτερα Black Hawk υπερίπτανται των Ιμίων την ίδια ώρα που η φρεγάτα «Γιαβούζ» βρίσκεται 500 μέτρα από τις νησίδες. Δέκα λεπτά αργότερα ο αρχηγός ΓΕΝ, προφανώς σε συνεννόηση με τον αρχηγό ΓΕΕΘΑ, διέταξε να ριφθούν φωτοβολίδες κατά των ελικοπτέρων και αν αυτά επιχειρήσουν να προσγειωθούν, να καταρριφθούν.

Οκτώ λεπτά αργότερα οι Τούρκοι απομάκρυναν ανατολικά το «Γιαβούζ» και τα ελικόπτερα. Αλλά την ίδια ώρα έρχονται πληροφορίες ότι τουρκικό ελικόπτερο ίσως προσπαθήσει να προσγειωθεί στο Φαρμακονήσι. Στις 02.10 δόθηκε προφορική εντολή από τον υφυπουργό Εθνικής Αμυνας πτέραρχο Νίκο Κουρή που βρισκόταν στο Κέντρο Επιχειρήσεων στο Πεντάγωνο, εάν ελικόπτερο επιχειρήσει προσγείωση να καταρριφθεί. Η εντολή τροποποιήθηκε πέντε λεπτά αργότερα έτσι ώστε να βληθούν μόνο οι άνδρες που θα αποβιβαστούν από το ελικόπτερο.

Στην πραγματικότητα επρόκειτο για αντιπερισπασμό των Τούρκων. Οι Ελληνες νόμιζαν ότι οι Τούρκοι επιχειρούσαν επίθεση, αλλά με αυτή την επιχείρηση της δήθεν επίθεσης οι Τούρκοι κάλυψαν την αποβίβαση δικών τους κομάντος στη δυτική Ιμια, χωρίς να το αντιληφθεί η ελληνική πλευρά!

Περίπου την ίδια ώρα επιχειρείται να αποβιβαστούν στην έως τότε αφύλακτη δυτική Ιμια, Ελληνες κομάντος, χωρίς κανένας να γνωρίζει ότι μόλις είχαν αποβιβαστεί Τούρκοι κομάντος. Οι Ελληνες καθυστέρησαν γιατί οι ασύρματοί τους δεν είχαν μπαταρίες. Τις είχαν πάρει οι συνάδελφοί τους στην ανατολική Ιμια για να τις έχουν ως εφεδρικές. Ετσι οι κομάντος σχεδίαζαν να πάνε πρώτα στην ανατολική Ιμια για να τις πάρουν και μετά να κατευθυνθούν στη δυτική Ιμια. Μέχρι να το κάνουν αυτό, κυκλοφόρησε η πληροφορία ότι στη δυτική Ιμια είχαν αποβιβαστεί Τούρκοι κομάντος.

Ποιος έδωσε την εντολή να πάνε έλληνες κομάντος στη δυτική Ιμια;

Ποιος έδωσε όμως την εντολή να πάνε Ελληνες κομάντος στη δυτική Ιμια; Μέχρι εκείνη την ώρα υποτίθεται ότι αρκούσε ο κλοιός των επτά πλοίων. Ισως ο Λυμπέρης να έδωσε την εντολή επειδή είχε προβληματιστεί από τον προηγούμενο διάλογό του με τον πρωθυπουργό για το «αν φυλάσσεται η νησίδα».

Ισως ο υφυπουργός Αμυνας Νίκος Κουρής. Τελικά η αποβίβαση των Ελλήνων ακυρώθηκε. Οι Τούρκοι πρόλαβαν πρώτοι. Αλλά πώς το έμαθαν στην Αθήνα;

Από το Αθηναϊκό Πρακτορείο Ειδήσεων (ΑΠΕ). Στην Τουρκία, σε ζωντανή τηλεοπτική εκπομπή περίπου στις 3.30 ώρα Ελλάδος ανακοινώθηκε από το τουρκικό ΥΠΕΞ ότι «πραγματοποιήθηκε ειρηνική κατάληψη των δυτικών Ιμίων από τους Τούρκους». Η ανακοίνωση μεταδόθηκε από το Αθηναϊκό Πρακτορείο Ειδήσεων με τηλεγράφημα από την Αγκυρα.

Στέλεχος του ΑΠΕ τηλεφωνεί στον Δημήτρη Ρέππα, που ήταν υπουργός Τύπου και συμμετείχε στη σύσκεψη στη Βουλή, αλλά εκείνη τη στιγμή είχε βγει από την αίθουσα. Μπαίνει ξανά και ανακοινώνει αναστατωμένος:

«Οι Τούρκοι λένε ότι είναι πάνω στα Ιμια εδώ και δύο ώρες!».

Η ερώτηση Σημίτη στον Λυμπέρη

Ο Σημίτης ρωτάει τον Λυμπέρη αν μπορεί να ισχύει κάτι τέτοιο. Ο Λυμπέρης απαντάει αρχικά ότι η είδηση είναι σίγουρα ανακριβής. Ο Σημίτης ρωτάει αν μπορεί με ελικόπτερο να επιβεβαιωθεί τι συμβαίνει και ο Λυμπέρης απαντάει αρνητικά.

Ο Σημίτης συγκαλεί το ΚΥΣΕΑ και τα μέλη του αρχίζουν να προσέρχονται από τις 04.10 και μετά.

Σύμφωνα με το απόρρητο έγγραφο του ΓΕΕΘΑ, στις 04.25 η πληροφορία για κατάληψη των δυτικών Ιμίων επιβεβαιώθηκε και από την ελληνική πλευρά και συγκεκριμένα από την Ανώτατη Στρατιωτική Διοίκηση Εσωτερικού και Νήσων (ΑΣΔΕΝ) και από το ΓΕΝ. Η επιβεβαίωση έγινε από το ελληνικό ελικόπτερο, που απονηώθηκε στις 04.13 από τη φρεγάτα «Ναβαρίνο», κάτι που ο Σημίτης στο βιβλίο του υπογραμμίζει ότι έγινε εν αγνοία του ΚΥΣΕΑ.

Στις 04.40 ο υφυπουργός Εθνικής Αμυνας Νίκος Κουρής από το Κέντρο Επιχειρήσεων στο Πεντάγωνο δίνει εντολή για την προετοιμασία σχεδίασης επιχείρησης ανακατάληψης της δυτικής νήσου των Ιμίων από Ειδικές Δυνάμεις.

Ο Λυμπέρης στη σύσκεψη στη Βουλή εξηγεί ότι θα χρειαστούν περίπου 6 ώρες για την προετοιμασία της επιχείρησης αυτής. Ο Σημίτης παρατηρεί ότι μια τέτοια επιχείρηση «δεν μπορεί να γίνει μέρα μεσημέρι». Αρα, δεν μπορεί να γίνει καθόλου! Εν τω μεταξύ το ελικόπτερο, κατά την επιστροφή του, ένα ναυτικό μίλι βόρεια των Ιμίων, ανέφερε ένδειξη master caution χωρίς να δηλώσει συγκεκριμένη βλάβη. Η επικοινωνία με το πλοίο διεκόπη και αμέσως μετά χάθηκε από το ραντάρ στις 04.49.

Η πληροφορία έφτασε στο ΚΥΣΕΑ, αλλά όπως αναφέρει ο Σημίτης αρχικά διαψεύστηκε. Υποστηρίχθηκε ότι το ελικόπτερο προσθαλασσώθηκε ή ότι κινδύνευσε.

Το δίλημμα

Εκείνη την ώρα, με Eλληνες και Τούρκους στις δύο νησίδες των Ιμίων, το δίλημμα ήταν νέα κλιμάκωση της κρίσης με βομβαρδισμούς που θα κατέληγαν σε διαπραγμάτευση με ευρύτερη αμφισβήτηση των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων ή απόσυρση όλων των δυνάμεων με μεσολάβηση του Χόλμπρουκ.

Ο Σημίτης ζητεί από τον Πάγκαλο να προχωρήσει σε συμφωνία με τον Αμερικανό βοηθό υπουργό Εξωτερικών για ευρωπαϊκά θέματα, Ρίτσαρντ Χόλμπρουκ, που εκείνη τη νύχτα –και μετά το τηλεφώνημα Σημίτη – Κλίντον, που έγινε τα μεσάνυχτα– είχε αναλάβει χρέη διαμεσολαβητή. Στις 6 επήλθε συμφωνία Πάγκαλου – Χόλμπρουκ για ταυτόχρονη αποχώρηση με τη φράση «όχι πλοία, όχι στρατεύματα, όχι σημαίες».

Η σύσκεψη τελειώνει, αλλά ο Σημίτης παραμένει στο γραφείο πρωθυπουργού. Στις 7 το πρωί πληροφορείται από το Mega ότι το ελικόπτερο κατέπεσε.

Τηλεφωνεί στον Αρσένη ο οποίος επιβεβαιώνει την πληροφορία και του λέει ότι η προηγούμενη διάψευση οφειλόταν σε λάθος. Σύμφωνα με το απόρρητο έγγραφο, στις 07.25 άρχισε η ακύρωση όλων των εντολών αυξημένης ετοιμότητας σε όλο το στράτευμα και η ακύρωση όλων των μέτρων συναγερμού, ενώ βρίσκονταν σε εξέλιξη οι έρευνες για την ανεύρεση του πληρώματος. Οπως αναφέρεται σε άλλο έγγραφο του Πολεμικού Ναυτικού: «Τα ευρήματα στο σημείο πτώσεως του ελικοπτέρου ήταν διάσπαρτα, οι δε πλωτήρες απείχαν μεταξύ τους περί τα 30 μέτρα.

Τούτο σημαίνει ότι το ελικόπτερο προσέκρουσε στη θάλασσα με ταχύτητα και δεν εισήλθε καν στη διαδικασία της αυτοπεριστροφής (αναγκαστική προσθαλάσσωση) διότι τότε, έστω κι αν αυτή δεν ήταν επιτυχής, το ελικόπτερο δεν θα διελύετο. Αυτά ενισχύουν την άποψη περί παραισθήσεων, απώλειας προσανατολισμού, σε συνδυασμό με βλάβη σε κύριο σύστημα του ελικοπτέρου, οποιοδήποτε κι αν ήταν αυτό. Τα αναγραφόμενα στον Τύπο περί παρεμβολών είναι εντελώς ανακριβή καθ’ όσον οι κινητήρες, τα δυναμικά μέρη του ελικοπτέρου (άξονες, στροφεία), τα βασικά όργανα πτήσεως (βαρομετρικό υψόμετρο, ενδείκτης στροφών – κλήσεων, τεχνητός ορίζων και ταχύμετρο) δεν παρεμβάλλονται».

Πηγή: Καθημερινή

Οι Τούρκοι βρίσκονται στην περιοχή των Ιμίων με το Λιμενικό να έχει σημάνει συναγερμό.

Πηγή: newsbreak.gr

Το επεισόδιο που σημειώθηκε κοντά στα Ίμια, όταν ακταιωρός της τουρκικής ακτοφυλακής που εμπόδιζε ελληνικά αλιευτικά σκάφη, προσέκρουσε σε ταχύπλοοτου ελληνικού Λιμενικού Σώματος, κατά τη διάρκεια περιπολίας αποτυπώνουν τα βίντεο-ντοκουμέντο που αναρτήθηκε στο διαδίκτυο πριν λίγες ώρες. 

Το βίντεο δείχνει όσα έγιναν το πρωί των Θεοφανίων στη θαλάσσια περιοχή ανατολικά των Ιμίων. Το πλοίο της τουρκικής ακτοφυλακής άρχισε να παρενοχλεί τους Έλληνες ψαράδες.

 Μάλιστα, το βίντεο δείχνει καθαρά ότι άνδρες της τουρκικής πλευράς όπλισαν τα 50άρια πάνω στην κόντρα γέφυρα και τα γέμισαν με σφαίρες, 20 μόλις μέτρα από το ελληνικό αλιευτικό.

Πηγή:Πρώτο Θέμα

Αξίζει να σημειωθεί ότι προηγήθηκε η δημοσιοποίηση φωτογραφιών από πλευράς Τουρκίας για το συμβάν.

Το Λιμενικό υπογραμμίζει ότι από την σύγκρουση προκλήθηκαν μικρές υλικές ζημιές στο περιπολικό του ΛΣ της Ελληνικής Ακτοφυλακής.

Αναλυτικά η ανακοίνωση:

«Πρωινές ώρες 06-01-2021, στη θαλάσσια περιοχή ανατολικά των Ιμίων, περιπολικό σκάφος της Τουρκικής Ακτοφυλακής παρενόχλησε περιπολικό σκάφος της Λιμενικής Αρχής Κω, με αποτέλεσμα την πρόκληση μικρών υλικών ζημιών στο περιπολικό σκάφος Λ.Σ.-ΕΛ.ΑΚΤ.

Έξαλλοι οι Ρώσοι με την πρόεδρο της ελληνικής επιτροπής εμβολιασμών – Τι συνέβη

Σημειώνεται ότι, το περιπολικό σκάφος Λ.Σ.-ΕΛ.ΑΚΤ. εκτελούσε διατεταγμένη υπηρεσία στην ευρύτερη θαλάσσια περιοχή. Από το περιστατικό δεν προκλήθηκε τραυματισμός μέλους πληρώματος».

Το επεισόδιο σημειώθηκε μεταξύ ενός ελληνικού σκάφους του λιμενικού και μιας τουρκικής ακταιωρού την ημέρα των Θεοφανίων.

Ωστόσο, μέχρι στιγμής, δεν έχουν γίνει γνωστές οι λεπτομέρειες του συμβάντος.

Κάποιες πρώτες πληροφορίες του ίδιου μέσου, θέλουν η σύγκρουση να προήλθε κατά τη διάρκεια ελιγμών των τουρκικών και ελληνικών σκαφών σε μια περιοχή όπου βρίσκονταν -σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες- ελληνικά αλιευτικά σκάφη.

Όπως όλα δείχνουν πρόκειται για ένα ακόμη επεισόδιο στον γνωστό «πόλεμο της τσιπούρας» και στην προσπάθεια που κάνουν Τούρκοι και Έλληνες ψαράδες να ψαρεύουν στην περιοχή με αποτέλεσμα να δημιουργούνται αντιπαραθέσεις.

Κι αυτό διότι μαζί με τα αλιευτικά σκάφη βρίσκονται σε μικρό χώρο και σκάφη του λιμενικού των δύο χωρών με αποτέλεσμα οι ελιγμοί να οδηγούν ορισμένες φορές σε συγκρούσεις.

Σύμφωνα με το enikos.gr, στις 7 Δεκεμβρίου ο Νομικός Σύμβουλος του Marine Traffic απάντησε εγγράφως προς το Λιμενικό Σώμα, αναφέροντας ότι η εφαρμογή χρησιμοποιεί ηλεκτρονικούς χάρτες – ιδιοκτησίας της εταιρείας Google στους οποίους οι ονομασίες για τοποθεσίες είναι προδιατυπωμένες παγκοσμίως.

Αυτό που έχει ιδιαίτερη σημασία είναι ότι ο Νομικός Σύμβουλος στην επιστολή του επικαλείται και άλλες διαδικτυακές εφαρμογές στις οποίες υφίσταται η διπλή ονομασία Imia/Kardak, επισημαίνοντας τυχόν λοιπές ενέργειες εκ μέρους των κρατικών υπηρεσιών της Ελλάδας για την διόρθωση των σφαλμάτων.

Με το θέμα σύμφωνα με τις ίδιες πηγές έχει ασχοληθεί και το ΓΕΕΘΑ.​

Στην φωτογραφία βλέπετε πώς αποτυπώνεται η ονομασία των βραχονησίδων Ίμια στους χάρτες που χρησιμοποιεί το Marine Traffic.

Πηγή: enikos.gr