Ωστόσο, νέα ερευνητικά δεδομένα έρχονται να φωτίσουν μια πολύ πιο ανησυχητική διάσταση του προβλήματος: την πιθανή σχέση της μακροχρόνιας έκθεσης στον καπνό από πυρκαγιές με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης ορισμένων μορφών καρκίνου.

Τα αποτελέσματα παρουσιάστηκαν στο Ετήσιο Συνέδριο του American Association for Cancer Research (AACR) 2026 και δείχνουν ότι η έκθεση σε καπνό από πυρκαγιές σχετίστηκε με σημαντικά αυξημένο κίνδυνο για καρκίνο του πνεύμονα, του παχέος εντέρου, του μαστού, της ουροδόχου κύστης, καθώς και για καρκίνους του αίματος. Αντίθετα, για τον καρκίνο των ωοθηκών και το μελάνωμα δεν προέκυψε στατιστικά σημαντική συσχέτιση.

Η καθηγήτρια Θεραπευτικής-Επιδημιολογίας-Προληπτικής Ιατρικής, Παθολόγος (Θεραπευτική Κλινική Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ, Νοσοκομείο Αλεξάνδρα) Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, η Αλεξάνδρα Σταυροπούλου (Βιολόγος) και ο Θάνος Δημόπουλος (καθηγητής Θεραπευτικής-Ογκολογίας-Αιματολογίας, διευθυντής Θεραπευτικής Κλινικής, τ. πρύτανης ΕΚΠΑ) αναφέρουν ότι η μελέτη βασίστηκε στην ανάλυση δεδομένων από τη μεγάλη αμερικανική PLCO Cancer Screening Trial, μια πολυετή ερευνητική προσπάθεια που παρακολουθεί την εμφάνιση καρκίνου σε ενήλικες από διάφορες περιοχές των Ηνωμένων Πολιτειών. Στην παρούσα ανάλυση, οι ερευνητές εξέτασαν 91.460 συμμετέχοντες, οι οποίοι ήταν αξιολογήσιμοι ως προς την έκθεσή τους σε καπνό από πυρκαγιές. Οι επιστήμονες συνέδεσαν στοιχεία ατμοσφαιρικής ρύπανσης από τις περιοχές κατοικίας των συμμετεχόντων με δορυφορικά δεδομένα που κατέγραφαν την παρουσία καπνού από πυρκαγιές από το 2006 και μετά.

Για να υπολογίσουν την έκθεση, οι ερευνητές εστίασαν σε τρεις βασικούς δείκτες: τα μικροσωματίδια PM2.5 που προέρχονται από καπνό πυρκαγιών, τον μαύρο άνθρακα και τον αριθμό ημερών, κατά τις οποίες η περιοχή κατοικίας κάθε συμμετέχοντα βρισκόταν κάτω από νέφη καπνού. Στη συνέχεια, κατέγραψαν την έκθεση σε μηνιαία βάση έως την πρώτη διάγνωση καρκίνου ή έως την τελευταία επαφή του συμμετέχοντα με τη μελέτη.

Το σημαντικό στοιχείο είναι ότι οι συσχετίσεις που εντοπίστηκαν δεν αφορούσαν μόνο πολύ υψηλά επίπεδα έκθεσης. Ακόμη και σχετικά χαμηλά επίπεδα PM2.5 από καπνό πυρκαγιών, τέτοια που μπορεί να βιώνει ένα μεγάλο μέρος του γενικού πληθυσμού, ενδέχεται να συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο καρκίνου. Συγκεκριμένα, κάθε επιπλέον αύξηση κατά 1 μικρογραμμάριο ανά κυβικό μέτρο στο μέσο επίπεδο έκθεσης σε PM2.5 σε διάστημα 36 μηνών συνδέθηκε με 92% μεγαλύτερο κίνδυνο για καρκίνο του πνεύμονα, 131% μεγαλύτερο κίνδυνο για καρκίνο του παχέος εντέρου, 109% μεγαλύτερο κίνδυνο για καρκίνο του μαστού, 249% μεγαλύτερο κίνδυνο για καρκίνο της ουροδόχου κύστης και 63% μεγαλύτερο κίνδυνο για καρκίνους του αίματος.

Ο καπνός των πυρκαγιών δεν φαίνεται να αποτελεί μόνο ένα παροδικό περιβαλλοντικό επεισόδιο, αλλά πιθανώς έναν παράγοντα με μακροχρόνιες επιπτώσεις στην υγεία. Όπως εξηγούν οι ερευνητές, αυτό δεν είναι παράλογο από βιολογική άποψη. Ο καπνός των πυρκαγιών περιέχει ένα ευρύ φάσμα τοξικών ουσιών, ανάμεσά τους και γνωστές καρκινογόνες ενώσεις, όπως οι πολυκυκλικοί αρωματικοί υδρογονάνθρακες. Αν και η πρώτη επαφή αυτών των ουσιών γίνεται μέσω των πνευμόνων, οι επιπτώσεις δεν περιορίζονται εκεί. Σύμφωνα με τους επιστήμονες, οι τοξικές ενώσεις μπορούν να επηρεάσουν και το αίμα, διασπείροντας καρκινογόνους παράγοντες σε ολόκληρο το σώμα, ενώ η ίδια η έκθεση στον καπνό προκαλεί φλεγμονή, μια κατάσταση που σχετίζεται με την καρκινογένεση.

Η έρευνα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία αν ληφθεί υπόψη ότι οι δασικές πυρκαγιές γίνονται όλο και συχνότερες και πιο έντονες, τόσο στις Ηνωμένες Πολιτείες όσο και παγκοσμίως. Οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι ο καπνός από τις πυρκαγιές έχει εξελιχθεί σε σημαντική πηγή ατμοσφαιρικής ρύπανσης, ανατρέποντας μέρος της προόδου που είχε επιτευχθεί επί δεκαετίες στον έλεγχο της ρύπανσης του αέρα. Με άλλα λόγια, δεν πρόκειται μόνο για ένα περιβαλλοντικό ή κλιματικό πρόβλημα, αλλά και για μια αναδυόμενη πρόκληση δημόσιας υγείας.

Φυσικά, επειδή τα δορυφορικά δεδομένα για τον καπνό ήταν διαθέσιμα μόνο από το 2006 και μετά, δεν ήταν δυνατό να εξεταστεί ο ρόλος του καπνού στην έναρξη του καρκίνου, αφού πολλές φορές μεσολαβούν χρόνια ανάμεσα στην πρώτη βιολογική βλάβη και στη διάγνωση. Επιπλέον, η ανάλυση βασίστηκε στον τόπο κατοικίας των συμμετεχόντων, υποθέτοντας ότι βρίσκονταν στην ίδια περιοχή σε όλες τις περιόδους έκθεσης. Η μελέτη δεν μπορούσε επίσης να υπολογίσει πόσο χρόνο περνούσαν σε εσωτερικούς ή εξωτερικούς χώρους, κάτι που θα μπορούσε να επηρεάζει το πραγματικό επίπεδο έκθεσης.

Συνοπτικά, ο καπνός από τις πυρκαγιές ίσως έχει πολύ βαθύτερες και πιο μακροχρόνιες συνέπειες από όσες πιστεύαμε μέχρι σήμερα. Η ανάγκη για περαιτέρω έρευνα είναι δεδομένη, ιδιαίτερα ως προς τη χημική σύσταση του καπνού από διαφορετικές γεωγραφικές περιοχές και τον τρόπο με τον οποίο μεταβάλλεται καθώς ταξιδεύει στην ατμόσφαιρα. Όμως ήδη από τώρα, τα νέα αυτά δεδομένα ενισχύουν την ανάγκη για μεγαλύτερη εγρήγορση, καλύτερη ενημέρωση του κοινού και σοβαρότερη αντιμετώπιση του ζητήματος.

Για το θέμα μίλησε στην ΕΡΤ ο πρόεδρος των λιμενεργατών Λευκάδας, Στάθης Βασιλάτος, ο οποίος είπε ότι οι Αρχές έφτασαν γρήγορα στο σημείο όπου βρέθηκε το θαλάσσιο drone και έδωσαν οδηγίες να τηρηθεί απόσταση ασφαλείας και να μην επιχειρηθεί καμία παρέμβαση στο αντικείμενο.

«Αυτόνομο και τεχνολογικά προηγμένο» το drone

Σύμφωνα με τον ίδιο, το θαλάσσιο drone φαίνεται να ήταν αυτόνομης λειτουργίας, με ενσωματωμένες μπαταρίες και σύστημα πλοήγησης GPS.

«Είχε κάμερα υψηλής ανάλυσης στο κέντρο και δύο πάνελ που πιθανότατα σχετίζονται με το GPS. Ήταν μαύρο, χαμηλό, περίπου στο ένα μέτρο από την επιφάνεια της θάλασσας, ώστε να μην εντοπίζεται εύκολα τη νύχτα», ανέφερε.

Ο ίδιος εκτίμησε ότι πιθανόν το drone έχασε το σήμα GPS ή επηρεάστηκε από καιρικές συνθήκες, με αποτέλεσμα να κινηθεί ανεξέλεγκτα προς τα βράχια της περιοχής.

«Είχε τρεις αισθητήρες μπροστά. Οι δύο ήταν σπασμένοι όταν το εντοπίσαμε, κάτι που δείχνει ότι πιθανότατα προσέκρουσε και έχασε τον προσανατολισμό του», σημείωσε.

Άμεση κινητοποίηση των Aρχών

Οι ψαράδες, σύμφωνα με τον κ. Βασιλάτο, αντέδρασαν ψύχραιμα και ακολούθησαν τις οδηγίες του Λιμεναρχείου, το οποίο τους ζήτησε να απομακρυνθούν από το σημείο.

«Υπήρξε φόβος γιατί ήταν άγνωστης προέλευσης αντικείμενο. Όμως οι ψαράδες ενήργησαν σωστά και άμεσα ενημέρωσαν τις αρχές», τόνισε.

Το drone στη συνέχεια περισυλλέχθηκε από σκάφος του Λιμενικού και μεταφέρθηκε σε ασφαλή απόσταση περίπου 300 μέτρων από κατοικημένη περιοχή, έως ότου αναλάβουν ειδικά κλιμάκια.

Έρευνα για την προέλευση του drone
Στην υπόθεση εμπλέκονται ήδη αρμόδιες υπηρεσίες, με πληροφορίες να αναφέρουν ότι εξετάζεται η συνδρομή εξειδικευμένων τεχνικών των Ενόπλων Δυνάμεων, καθώς και υπηρεσιών ασφαλείας.

Τα βασικά ζητούμενα παραμένουν η ταυτότητα, η χώρα προέλευσης και η αποστολή του θαλάσσιου drone.

Ψαράδες: «Δεν ξέραμε τι ήταν»

Οι δύο ψαράδες που το εντόπισαν ανέφεραν ότι τη στιγμή εκείνη πίστεψαν πως έπρεπε να δράσουν άμεσα. «Είτε είχαμε άγιο, είτε δεν το υπολογίσαμε σωστά, αλλά νομίσαμε ότι έπρεπε να ειδοποιήσουμε και αυτό κάναμε», δήλωσε χαρακτηριστικά ο ένας από αυτούς.

Υπενθυμίζεται ότι το θαλάσσιο drone εντοπίστηκε την Πέμπτη στη θαλάσσια περιοχή της Βασιλικής και ρυμουλκήθηκε αρχικά προς το λιμάνι της περιοχής, πριν μεταφερθεί για περαιτέρω έλεγχο στο Πλατυγιάλι Αστακού. Οι ψαράδες, δύο αδέλφια, ειδοποίησαν άμεσα το Λιμεναρχείο Λευκάδας και το Νυδρί.

Το Γαλλικό Πρακτορείο επικοινώνησε με δύο από τους Γάλλους που βρίσκονται πάνω στο κρουαζιερόπλοιο. Η Τζούλια κι ο Ρολάντ περιέγραψαν τη ζωή τους στο πλοίο ως σχεδόν φυσιολογική. «Μας συμβουλεύουν να μένουμε στις καμπίνες μας όσο το δυνατόν περισσότερο, να αποφεύγουμε τις μεγάλες συγκεντρώσεις. Μπορούμε να συνομιλούμε μεταξύ μας σε μικρές ομάδες και από απόσταση», είπαν.

Σήμερα (09/05) έγινε γνωστό ότι και τρίτος Βρετανός θεωρείται ότι μπορεί να έχει τον ιό και αυτή την ώρα βρίσκεται στο απομακρυσμένο νησί Τριστάν ντα Κούνια, όπου είχε κάνει στάση το πλοίο στα μέσα Απριλίου.

Πάντως, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας αξιολογεί τον κίνδυνο για τον γενικό πληθυσμό ως χαμηλό. «Αυτή δεν είναι η αρχή μιας επιδημίας. Δεν είναι αρχή μιας πανδημίας», είπε η Αμερικανίδα επιδημιολόγος Μαρία Βαν Κέρκοβ.

Καθησυχαστικός εμφανίστηκε και ο Αμερικανός πρόεδρος. «Eίναι όλα, ελπίζουμε, υπό έλεγχο. Έχουμε πολλούς πολλούς ανθρώπους που δουλεύουν πάνω σε αυτό. Θα είναι όλα καλά, ελπίζουμε», είπε ο Τραμπ.

Την κατάσταση στην Ελλάδα παρακολουθούν στενά το υπουργείο Υγείας και ο ΕΟΔΥ. «Δεν έχει καμία σχέση ο ιός με τον κορωνοϊό. Δεν υπάρχει κίνδυνος παγκόσμιας πανδημίας. Δεν μεταδίδεται εύκολα από άνθρωπο σε άνθρωπο. Μεταδίδεται πολύ δύσκολα από άνθρωπο σε άνθρωπο. Δεν υπάρχει τίποτα που να μας φοβίζει για να μπούμε σε έναν τόσο μεγάλο συναγερμό», σημείωσε ο Άδωνις Γεωργιάδης, ενώ ο πρόεδρος του ΕΟΔΥ Θεόδωρος Βασιλακόπουλος τόνισε πως τα μέτρα που λαμβάνονται είναι αυστηρότατα.

Ενόψει της τουριστικής περιόδου, το υπουργείο Υγείας εξέδωσε εγκύκλιο με αναλυτικές οδηγίες για μέτρα προστασίας σε κρουαζιερόπλοια.

Έρευνα σε 12 χώρες

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει ενεργοποιήσει επιχείρηση εντοπισμού και παρακολούθησης επιβατών που αποβιβάστηκαν από το πλοίο σε διάφορα λιμάνια, καθώς εκτιμάται ότι ενδέχεται να έχουν μεταφέρει τον ιό σε Ευρώπη, Αμερική, Ασία και Ωκεανία.

Οι υγειονομικές αρχές σε όλο τον κόσμο προσπαθούν να εντοπίσουν 29 επιβάτες 12 διαφορετικών εθνικοτήτων που αποβιβάστηκαν από το κρουαζιερόπλοιο στη Σάντα Ελένα μετά το πρώτο σκέλος του ταξιδιού του, στις 24 Απριλίου. Οι αρχές εκφράζουν φόβους ότι οι επιβάτες αυτοί ενδέχεται, χωρίς να το γνωρίζουν, να μετέφεραν τον θανατηφόρο ιό στις χώρες τους.

Παγκόσμια ανησυχία για τον χανταϊό στο κρουαζιερόπλοιο -Σε ποιες χώρες βρίσκονται οι επιβάτες υπό παρακολούθηση, ποιους ψάχνουν

Μέχρι στιγμής έχουν επιβεβαιωθεί πέντε κρούσματα, μεταξύ των οποίων τρεις θάνατοι: ένα ζευγάρι από την Ολλανδία και ένας Γερμανός επιβάτης, ενώ αρκετοί ακόμη αναφέρουν συμπτώματα της νόσου.

Μεταξύ των χωρών που συμμετέχουν στην ιχνηλάτηση βρίσκονται το Ηνωμένο Βασίλειο, οι ΗΠΑ, η Γερμανία, η Ολλανδία, ο Καναδάς, η Σουηδία, η Ελβετία, η Σιγκαπούρη και άλλες.

Το πιο ανησυχητικό στοιχείο, σύμφωνα με τους ειδικούς, είναι η περίοδος επώασης του ιού, η οποία μπορεί να φτάσει έως και έξι εβδομάδες, γεγονός που καθιστά δύσκολη την άμεση ανίχνευση νέων περιστατικών.

Ογκολόγος ανέλαβε τους ασθενείς όταν ο γιατρός του πλοίου νόσησε

Ένας γιατρός που ταξίδευε ως επιβάτης στο κρουαζιερόπλοιο MV Hondius ανέλαβε να περιθάλψει ασθενείς με χανταϊό, γιατί ο γιατρός του πλοίου ήταν από τους πρώτους που προσβλήθηκαν.

«Κατά κάποιον τρόπο βρέθηκα να αναλαμβάνω τον ρόλο του γιατρού του πλοίου» αποκάλυψε στο CNN ο Στίβεν Κόρνφελντ, όπως αναφέρει η New York Post, αναφερόμενος στον ρόλο που κλήθηκε να αναλάβει όταν ασθένησε ο γιατρός του κρουαζιερόπλοιου.

«Ήξερα ότι ένας από τους επιβάτες αρρώσταινε. Αυτό συνέβη στα τέλη Απριλίου και απλώς προσφέρθηκα να βοηθήσω τον γιατρό, για να βεβαιωθώ ότι θα ένιωθε ότι είχε επαρκή κάλυψη» είπε για τα αρχικά στάδια, πριν γίνει γνωστό ότι είχαν να κάνουν με έναν θανατηφόρο ιό. Πρόσθεσε ότι «μου είπαν ότι ο γιατρός ήταν και αυτός άρρωστος. Έτσι, μέσα σε 12 με 24 ώρες, έγινε σαφές ότι υπήρχαν αρκετοί άνθρωποι άρρωστοι και ότι η κατάστασή τους επιδεινωνόταν».

Όπως εξήγησε ο Κόρνφελντ, που είναι ογκολόγος από το Όρεγκον, τρία άτομα αρρώστησαν περίπου την ίδια περίοδο, αλλά δεν συνειδητοποίησαν ότι η ασθένειά τους ήταν ο χανταϊός μέχρι την περασμένη εβδομάδα, πολλές ημέρες μετά τον πρώτο θάνατο στις 11 Απριλίου, ο οποίος τότε θεωρήθηκε ότι οφειλόταν σε φυσικά αίτια». Μόλις στις 2 με 3 Μαΐου, έγινε γνωστό περί τίνος πρόκειται.

Ένας Ολλανδός, 70 ετών, πέθανε στο πλοίο στις 11 Απριλίου και η σύζυγός του, 69 ετών, πέθανε δύο εβδομάδες αργότερα, αφού αποχώρησε από την κρουαζιέρα και προσπάθησε να πετάξει από τη Νότια Αφρική. Πριν φύγει από τη ζωή η γυναίκα, έδειχνε «μεγάλη σύγχυση, μεγάλη αδυναμία», αλλά τα συμπτώματά της ήταν «ασαφή», είπε ο Κόρνφελντ. Από την πλευρά του ο γιατρός, που πλέον νοσηλεύεται στην εντατική στο Γιοχάνεσμπουργκ, είχε πυρετό και κόπωση.

Ο Κόρνφελντ είπε ότι κανένας δεν φαινόταν σε πολύ κρίσιμη κατάσταση, το πρόβλημα με τον χανταϊό είναι όμως ότι η κατάσταση των ασθενών επιδεινώνεται ραγδαία πολύ γρήγορα.

Έτσι, αναγκάστηκε ο Κόρνφελντ να εργάζεται 18 ώρες την ημέρα για την περίθαλψη των ασθενών του πλοίου με πολύ περιορισμένα μέσα.

«Βρήκα κατάλληλα προστατευτικά, έκαναν μπάνια και έπλενα συχνά τα ρούχα μου. Ένιωθα ευάλωτος, αλλά όχι εξαιρετικά ευάλωτος», εξήγησε.

Πώς ξεκίνησε η διασπορά

Οι πρώτες ενδείξεις δείχνουν ότι η αρχική μόλυνση πιθανόν να συνδέεται με έκθεση σε περιβάλλον με τρωκτικά, πιθανώς σε ταξίδι παρατήρησης άγριας ζωής στη Νότια Αμερική.

Οι αρχές εξετάζουν το ενδεχόμενο μετάδοσης του ιού Andes, μιας σπάνιας μορφής χανταϊού που, σε αντίθεση με άλλες παραλλαγές, μπορεί να μεταδοθεί από άνθρωπο σε άνθρωπο.

Πότε έχουμε επιδημία και πότε πανδημία

Η επιστημονική κοινότητα ξεκαθαρίζει ότι δεν πρόκειται ούτε για επιδημία και ασφαλώς ούτε για πανδημία. Τα κριτήρια για την ανακήρυξη μιας επιδημίας βασίζονται στην ξαφνική και απροσδόκητη αύξηση των κρουσμάτων μιας νόσου.

Πρώτον, η εμφάνιση κρουσμάτων σε αριθμό που υπερβαίνει κατά πολύ αυτό που θα αναμενόταν, για παράδειγμα σε μια συγκεκριμένη εποχή. Δεύτερο κριτήριο ο γεωγραφικός περιορισμός, η νόσος δηλαδή εντοπίζεται σε συγκεκριμένη περιοχή, για παράδειγμα σε μια πόλη, σε μια περιφέρεια ή σε μια χώρα.

Επίσης, χαρακτηριστικό της επιδημίας, η ταχεία μετάδοση. Εξαπλώνεται πάρα πολύ γρήγορα στους ανθρώπους και μάλιστα συχνά. Τα κρούσματα συνδέονται με μια κοινή πηγή μόλυνσης ή έναν κοινό παράγοντα εξάπλωσης.

Τέλος, η χρονική διάρκεια, δηλαδή πρόκειται για ένα φαινόμενο το οποίο δεν είναι μόνιμο, αλλά εκδηλώνεται σε ορισμένες χρονικές περιόδους.

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, μια επιδημία μετατρέπεται σε πανδημία όταν η νόσος εξαπλώνεται παγκοσμίως. Η βασική διαφορά δεν είναι η σοβαρότητα της νόσου, δηλαδή πόσο θανατηφόρα είναι, αλλά ο βαθμός της γεωγραφικής εξάπλωσης του.

Ωστόσο, ορισμένες εγκαταστάσεις, μεταξύ των οποίων και πιθανές αποθήκες υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου, ενδέχεται να μην έχουν πληγεί καθόλου.

Εμπειρογνώμονες που μίλησαν στο CNNi σημειώνουν ότι παραμένει ασαφές πόσο αποτελεσματικά ήταν ακόμη και τα πλήγματα που θεωρούνται επιτυχημένα.

Από τα πανεπιστήμια μέχρι τα ορυχεία ουρανίου

Ένα πανεπιστήμιο στο κέντρο της Τεχεράνης, το οποίο οι ΗΠΑ και το Ισραήλ θεωρούν ότι συνδέεται με τα πρώτα στάδια της πυρηνικής εφοδιαστικής αλυσίδας του Ιράν, επλήγη στα μέσα Μαρτίου στο πλαίσιο της αμερικανοϊσραηλινής εκστρατείας.

Το συγκεκριμένο ίδρυμα βρίσκεται υπό αμερικανικές κυρώσεις από το 2012, με την κατηγορία ότι συμμετέχει σε έρευνα και ανάπτυξη όπλων μαζικής καταστροφής.

Η ανάλυση του CNNi περιλαμβάνει δεκάδες σημεία σε όλο το Ιράν, με στόχο να διαπιστωθεί πόσο μεγάλο μέρος της πυρηνικής αλυσίδας έχει τεθεί εκτός λειτουργίας.

Το συμπέρασμα, είναι ότι η ζημιά είναι σημαντική, αλλά όχι τόσο εκτεταμένη όσο θα επιθυμούσαν η Ουάσιγκτον και το Τελ Αβίβ.

Παραμένει ενεργό το ορυχείο Saghand

Η διαδικασία ξεκινά από εγκαταστάσεις όπως το ορυχείο ουρανίου Saghand, όπου εξορύσσεται το μετάλλευμα ουρανίου. Δορυφορικές εικόνες δείχνουν ότι τα τελευταία χρόνια το ορυχείο έχει επεκταθεί σημαντικά, με νέα μηχανήματα και αυξημένη δραστηριότητα.

Το CNNi αναφέρει ότι, μετά τα πρόσφατα πλήγματα, δεν εντόπισε ενδείξεις ζημιών στο σημείο. Αντίθετα, σε νεότερες εικόνες διακρίνονται ακόμη μηχανήματα να λειτουργούν. Αυτό δείχνει ότι το πρώτο στάδιο της πυρηνικής αλυσίδας του Ιράν ενδέχεται να έχει μείνει ανέπαφο.

Σοβαρές ζημιές στη μονάδα Αρντακάν

Το μετάλλευμα ουρανίου που εξορύσσεται μεταφέρεται στη συνέχεια σε μονάδες παραγωγής, όπως αυτή στο Αρντακάν, όπου μετατρέπεται σε yellowcake, δηλαδή σε συμπυκνωμένη μορφή ουρανίου.

Η συγκεκριμένη εγκατάσταση, σύμφωνα με το CNNi, υπέστη σοβαρές ζημιές από πλήγματα στις 27 Μαρτίου.

Δορυφορική εικόνα που ελήφθη τον επόμενο μήνα δεν δείχνει σημαντικές αλλαγές στο σημείο, κάτι που υποδηλώνει ότι το Ιράν δεν έχει ακόμη προχωρήσει στην αποκατάσταση της μονάδας.

Το κρίσιμο ερώτημα του Ισφαχάν

Μετά την παραγωγή του yellowcake, ή αλλιώς «κίτρινου κέικ», το υλικό μεταφέρεται σε εγκαταστάσεις όπως αυτές στο Ισφαχάν, όπου καθαρίζεται και μετατρέπεται σε εξαφθοριούχο ουράνιο. Πρόκειται για ένα κρίσιμο στάδιο, το οποίο, σύμφωνα με το CNNi, έχει εξελιχθεί σε μεγάλο πονοκέφαλο για τις ΗΠΑ και το Ισραήλ.

Η γαλλική εφημερίδα Le Monde είχε εντοπίσει τον περασμένο Ιούνιο, σε δορυφορικές εικόνες που ελήφθησαν λίγες ημέρες πριν από ισραηλινά πλήγματα, φορτηγό κοντά στην περιοχή. Τα κοντέινερ που διακρίνονταν στις εικόνες πιθανότατα μετέφεραν ουράνιο μέσα σε υπόγειες σήραγγες, σύμφωνα με ειδικούς που μίλησαν στο CNNi.

Λίγες ημέρες αργότερα, οι εγκαταστάσεις στην περιοχή επλήγησαν σοβαρά από ισραηλινές επιθέσεις, με αρκετά κτίρια να έχουν καταστραφεί. Ωστόσο, οι υπόγειες σήραγγες φαίνεται ότι δεν επλήγησαν στα τελευταία αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα.

Ανησυχία προκαλούν οι σήραγγες

Στις αρχές του 2026, το Ιράν κάλυψε με χώμα αρκετές εισόδους των υπόγειων σηράγγων στο Ισφαχάν, εμποδίζοντας την πρόσβαση σε αυτές. Τον Απρίλιο, σύμφωνα με το CNNi, τοποθετήθηκαν επιπλέον οδοφράγματα μπροστά από τις εισόδους.

Η κίνηση αυτή ενισχύει τις υποψίες ότι μέσα στις σήραγγες μπορεί να παραμένει κάτι ιδιαίτερα πολύτιμο. Παρ’ όλα αυτά, οι εγκαταστάσεις αυτές δεν χτυπήθηκαν στην τελευταία σειρά επιθέσεων, γεγονός που προκαλεί ερωτήματα ακόμη και στους ειδικούς.

Ο David Albright, ιδρυτής του Institute for Science and International Security και ειδικός στα πυρηνικά όπλα, δήλωσε στο CNNi ότι το υλικό που ενδέχεται να βρίσκεται αποθηκευμένο στο βουνό του Isfahan αποτελεί μεγάλο κίνδυνο.

Όπως ανέφερε, η ποσότητα εμπλουτισμένου ουρανίου που έχει παραχθεί από το Ιράν αντιστοιχεί περίπου σε έναν ολόκληρο χρόνο παραγωγής του συνόλου του εμπλουτιστικού του συγκροτήματος και πιστεύεται ότι βρίσκεται κυρίως, αν όχι σχεδόν εξ ολοκλήρου, στο Isfahan.

Νίκος Γιαννόπουλος

Έρευνες της αγοράς από διακεκριμένες εταιρίες έχουν καταδείξει ότι οι πρώτες περικοπές αφορούν επώνυμα προϊόντα (που αντικαθιστώνται από φθηνότερες επιλογές), γλυκά και σνακ αλλά και προϊόντα προσωπικής φροντίδας σχετικά υψηλού κόστους. Λογικές οι παραπάνω περικοπές.

Πλέον όμως οι “κόφτες” επεκτείνονται και σε είδη πρώτης ανάγκης όπως το κρέας και το ψάρι, τα γαλακτοκομικά (ειδικά τα βρεφικά γάλατα είναι πολύ ακριβά στην Ελλάδα) τα φρούτα και τα λαχανικά. Σ’ αυτά τα είδη παρατηρείται μείωση στην ποσότητα που αγοράζονται ή στη συχνότητα της αγοράς τους.

Την ίδια ώρα ο πληθωρισμός, άρα και η ακρίβεια, καλά κρατούν εξωθώντας τους καταναλωτές σε νέες περικοπές. Το 2025 τα γλυκά και τα σοκολατοειδή αυξήθηκαν κατά 9,6% και το φρέσκο κρέας κατά 7,6%. Σ’ αυτά ακριβώς τα είδη παρατηρήθηκαν και οι μεγαλύτεροι “κόφτες” των καταναλωτών.

Στα απορρυπαντικά, την ίδια ώρα, παρατηρείται μία έντονη στροφή σε περισσότερο οικονομικά προϊόντα, σ’ αυτά που χαρακτηρίζουμε “ετικέτας” και είναι, ανά σούπερ μάρκετ, αρκετά πιο φθηνά σε σχέση με τα προϊόντα των επώνυμων εταιριών. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα σ’ αυτό είναι τα απορρυπαντικά των πιάτων. Τα ετικέτας σε μικρή συσκευασία δεν ξεπερνούν το 1 ευρώ ανά τεμάχιο.

Σύμφωνα με μία περσινή έρευνα του ΙΕΛΚΑ οι καταναλωτές συμβιβάζονται, τρόπον τινά, με τη σκληρή πραγματικότητα. Μόνο των 17% αυτών δήλωσε πρόθυμο να πληρώσει παραπάνω για “ποιοτικά προϊόντα”. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι η τιμή ενός προϊόντος είναι πλέον το βασικό κριτήριο της αγοράς του. Το αντέχει η τσέπη; Μπαίνει στο καλάθι. Δεν το αντέχει; Δεν μπαίνει όσο χρήσιμο ή ελκυστικό και αν είναι.

Αν όλα τα παραπάνω συνδεθεί με το εύρημα των ερευνών της ΕΛΣΤΑΤ ότι σχεδόν το 20% του εισοδήματος κατευθύνεται πλέον στα τρόφιμα, γίνεται απολύτως κατανοητό γιατί μπαίνει ο κόφτης στις αγορές του σούπερ μάρκετ.

Γι’ αυτό επίσης έχει αλλάξει, αισθητά θα έλεγε κανείς, η βιωμένη πραγματικότητα στα σούπερ μάρκετ και στα λοιπά καταστήματα τροφίμων.

Πλέον οι καταναλωτές συγκρίνουν τιμές πιο συστηματικά, επιλέγουν προϊόντα σε προσφορά, κάνουν λίστα πριν τα ψώνια για να αποφύγουν περιττές αγορές και αρκετές φορές επισκέπτονται περισσότερα από ένα καταστήματα. Οι συνταξιούχοι, με περισσότερο χρόνο και… λιγότερο εισόδημα στη διάθεσή τους έχουν υιοθετήσει μαζικά τις παραπάνω συνήθειες.

Είναι, έτσι, απολύτως σαφές ότι οι αλλαγές αυτές φαίνεται να παγιώνονται, διαμορφώνοντας ένα νέο καταναλωτικό τοπίο. Η ακρίβεια δεν οδηγεί μόνο σε προσωρινές περικοπές, αλλά σε μια συνολική αναθεώρηση των προτεραιοτήτων των νοικοκυριών αλλά σε αλλαγή συγκεκριμένων συμπεριφορών.

Το «καλάθι» μικραίνει, οι επιλογές γίνονται πιο προσεκτικές και η έννοια της αγοράς μετατοπίζεται από την ευκολία στην ανάγκη.

Το ερώτημα που μένει ανοιχτό είναι αν αυτές οι αλλαγές αποτελούν μια συγκυριακή προσαρμογή ή τη νέα μόνιμη κανονικότητα στην καταναλωτική ζωή της χώρας. Αν πρόκειται για το δεύτερο, είναι ξεκάθαρο ότι αυτή η νέα κανονικότητα απέχει πολύ από αυτό που επιθυμούν οι πολίτες για τη ζωή τους. Δεν πρόκειται άρα για κανονικότητα, αλλά για οικονομική δυστοπία.

Τα παραπάνω διαπιστώνει δεκαετής μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «EMBO Reports».

Η ερευνητική ομάδα, με επικεφαλής το Πανεπιστήμιο του Μπέρμιγχαμ, διαπίστωσε ότι κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος, γνωστά ως Τ βοηθητικά κύτταρα (CD4+) διατηρούν μια μακροχρόνια μνήμη της παχυσαρκίας. Οι δείκτες προσκολλώνται στο DNA στα ανοσοκύτταρα μέσω μιας βιολογικής διαδικασίας που είναι γνωστή ως μεθυλίωση του DNA. Αυτή η αποτύπωση είναι πιθανό να διαρκέσει 5-10 χρόνια μετά την επιτυχή απώλεια βάρους.

Η επίδραση αυτής της «μνήμης» της παχυσαρκίας θα μπορούσε να προκαλέσει δυσλειτουργία ορισμένων δραστηριοτήτων που συνήθως κάνει το ανοσοποιητικό σύστημα, συμπεριλαμβανομένου του καθαρισμού των υπολειμμάτων και της ρύθμισης της γήρανσης του ανοσοποιητικού συστήματος. Η ερευνητική ομάδα πιστεύει ότι αυτό θα μπορούσε να κάνει τα άτομα που χάνουν βάρος να συνεχίσουν να διατρέχουν κίνδυνο εμφάνισης παθήσεων που σχετίζονται με την παχυσαρκία, ακόμα και μετά την επίτευξη ενός φυσιολογικού βάρους.

Για να χαρτογραφήσουν με ακρίβεια τις επιπτώσεις της παχυσαρκίας στο ανοσοποιητικό σύστημα, οι ερευνητές ανέλυσαν ανοσοκύτταρα από τέσσερις διαφορετικές ομάδες συμμετεχόντων. Η μελέτη περιλάμβανε συλλογή αίματος από ασθενείς που ζούσαν με παχυσαρκία και λάμβαναν ενέσεις απώλειας βάρους, από ασθενείς με μια σπάνια γενετική διαταραχή που ονομάζεται σύνδρομο Alstrom και χαρακτηρίζεται από πρώιμη έναρξη παιδικής παχυσαρκίας. Επίσης, συλλογή αίματος και λιπώδους ιστού από μια ομάδα ατόμων που συμμετείχαν σε άσκηση δέκα εβδομάδων και από ομάδες με φυσιολογικό βάρος ή παχυσαρκία, που λόγω οστεοαρθρίτιδας έχουν υποβληθεί σε ολική αρθροπλαστική ισχίου ή γόνατος.

Η ερευνητική ομάδα συμπλήρωσε την ανάλυση με μελέτη κυττάρων από μοντέλα ποντικών που ακολουθούσαν διατροφή υψηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά, καθώς και με δείγματα αίματος από υγιείς εθελοντές. Τα μοντέλα αυτά βοήθησαν τους επιστήμονες να κατανοήσουν καλύτερα τους κυτταρικούς μηχανισμούς που συνδέουν την παχυσαρκία με τη δυσλειτουργία του ανοσοποιητικού.

Ο καθηγητής Κλαούντιο Μάουρο από το Τμήμα Φλεγμονής και Γήρανσης του Πανεπιστημίου του Μπέρμιγχαμ, συνεπικεφαλής της μελέτης, σημειώνει ότι «η βραχυπρόθεσμη απώλεια βάρους δεν αρκεί απαραίτητα για να μειώσει άμεσα τον κίνδυνο εμφάνισης νοσημάτων που σχετίζονται με την παχυσαρκία, όπως ο διαβήτης τύπου 2 και ορισμένες μορφές καρκίνου». Ωστόσο, προσθέτει ότι «η συνεχής διαχείριση του βάρους μετά την απώλεια κιλών είναι πιθανό να επιτρέπει στη “μνήμη της παχυσαρκίας” να εξασθενεί σταδιακά», αν και αυτό απαιτεί περαιτέρω μελέτη για να επιβεβαιωθεί.

Ο Τζέιμς επιλέχθηκε να συμμετάσχει σε κλινική δοκιμή που εξέταζε αν μια καθημερινή δόση ασπιρίνης (ακετυλοσαλικυλικού οξέος) μπορεί να προστατεύσει από την ανάπτυξη καρκίνου.

Περίπου το 80% των ατόμων με σύνδρομο Lynch εμφανίζουν καρκίνο του εντέρου στη διάρκεια της ζωής τους. Ωστόσο, μέχρι στιγμής, τα δεδομένα για τον Τζέιμς είναι ενθαρρυντικά.

«Λαμβάνει ασπιρίνη εδώ και 10 χρόνια και δεν έχει εμφανίσει καρκίνο», λέει ο καθηγητής κλινικής γενετικής Τζον Μπερν από το Πανεπιστήμιο του Νιούκαστλ, που ηγήθηκε της μελέτης.

Πράγματι, υπάρχουν εδώ και καιρό ενδείξεις ότι το φάρμακο μπορεί να μειώσει τις πιθανότητες εξάπλωσης ή ακόμη και εμφάνισης του καρκίνου του παχέος εντέρου. Τον τελευταίο χρόνο, μια σειρά από δοκιμές και μελέτες έχουν ενισχύσει αυτή την υπόθεση. Ορισμένες χώρες έχουν ήδη εντάξει την ασπιρίνη στις οδηγίες τους ως πρώτη γραμμή πρόληψης για άτομα υψηλού κινδύνου- αν και οι ειδικοί τονίζουν ότι αυτό πρέπει να γίνεται μόνο υπό την επίβλεψη γιατρού.

Οι αρχαίες ρίζες της ασπιρίνης

Τα τελευταία ευρήματα προσφέρουν μια αξιοσημείωτη νέα ανατροπή στην ιστορία ενός από τα παλαιότερα και πιο αποτελεσματικά φάρμακα. Στα τέλη του 19ου αιώνα, αρχαιολόγοι εντόπισαν πήλινες πινακίδες ηλικίας 4.400 ετών από την αρχαία μεσοποταμιακή πόλη Νιπούρ, στο σημερινό Ιράκ, οι οποίες περιείχαν λίστες με φάρμακα που είχαν παρασκευαστεί από φυτικές, ζωικές και ορυκτές ουσίες. Μεταξύ αυτών ήταν και μια ουσία που προέρχεται από την ιτιά. Τώρα γνωρίζουμε ότι αυτή περιέχει μια χημική ουσία που ονομάζεται σαλικίνη, την οποία το σώμα μπορεί να μετατρέψει σε σαλικυλικό οξύ που βοηθά στην καταπράυνση του πόνου. Είναι πολύ παρόμοια σε δομή με τη σύγχρονη ασπιρίνη – το ακετυλοσαλικυλικό οξύ – αλλά ερεθίζει το στομάχι. Άλλοι αρχαίοι πολιτισμοί – συμπεριλαμβανομένων των Αιγυπτίων, των Ελλήνων και των Ρωμαίων – επίσης χρησιμοποιούσαν τη θεραπεία αυτή.

Η σύγχρονη μελέτη της ουσίας ξεκίνησε το 1763, όταν ο Άγγλος κληρικός Έντουαρντ Στόουν περιέγραψε τις αντιπυρετικές ιδιότητες του φλοιού ιτιάς. Περίπου έναν αιώνα αργότερα, οι επιστήμονες κατάφεραν να συνθέσουν το σαλικυλικό οξύ σε μια λιγότερο διαβρωτική μορφή, το ακετυλοσαλικυλικό οξύ, το οποίο κυκλοφόρησε στην αγορά η Bayer. Τον 20ό αιώνα, παρατηρήθηκαν και απρόσμενα οφέλη της ασπιρίνης στην πρόληψη καρδιαγγειακών νοσημάτων, καθώς αραιώνει το αίμα και μειώνει τη δημιουργία θρόμβων.

Το 2010, ο Πίτερ Ρόθγουελ, καθηγητής κλινικής νευρολογίας στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, επανεξέτασε τα δεδομένα για την ασπιρίνη ως πρόληψη καρδιαγγειακών παθήσεων. Στις αναλύσεις του, το φάρμακο φάνηκε να μειώνει τόσο τη συχνότητα εμφάνισης όσο και την εξάπλωση του καρκίνου.

Η πρόκληση της τεκμηρίωσης στον γενικό πληθυσμό

Η απόδειξη ότι η ασπιρίνη μπορεί να προλαμβάνει τον καρκίνο στον γενικό πληθυσμό είναι ιδιαίτερα δύσκολη, καθώς οι ιδανικές κλινικές δοκιμές θα απαιτούσαν μεγάλους πληθυσμούς, ομάδες ελέγχου με placebo και παρακολούθηση για δεκαετίες μέχρι να εμφανιστούν επαρκή περιστατικά. Λόγω του χρόνου και του κόστους που απαιτείται, τέτοιες μελέτες θεωρούνται πρακτικά σχεδόν αδύνατες, όπως επισημαίνει η Άννα Μάρτλινγκ, καθηγήτρια χειρουργικής στο Ινστιτούτο Καρολίνσκα στη Σουηδία.

Για αυτόν τον λόγο, οι επιστήμονες έχουν στρέψει την προσοχή τους σε συγκεκριμένες ομάδες, όπως σε εκείνους που έχουν ήδη νοσήσει με καρκίνο ή σε εκείνους που είναι γενετικά επιρρεπείς στην εμφάνισή του.

Κλινικές δοκιμές και νέα δεδομένα

Το 2020, ο Μπερν δημοσιοποίησε τα αποτελέσματα μιας τυχαιοποιημένης ελεγχόμενης μελέτης με τη συμμετοχή 861 ασθενών με σύνδρομο Lynch. Η δεκαετής παρακολούθηση έδειξε ότι όσοι λάμβαναν καθημερινά 600 mg ασπιρίνης για τουλάχιστον δύο χρόνια μείωσαν περίπου στο μισό τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του παχέος εντέρου.

Η ομάδα του έκτοτε διεξήγαγε μια δεύτερη δοκιμή, η οποία βρίσκεται υπό αξιολόγηση από ομοτίμους. Τα πρώτα αποτελέσματα υποδηλώνουν ότι μια πολύ χαμηλότερη δόση ασπιρίνης (75-100 mg) είναι εξίσου αποτελεσματική – αν όχι περισσότερο. Η χαμηλή δόση (75-100mg) είναι παρόμοια με αυτή που λαμβάνουν οι άνθρωποι για την πρόληψη καρδιαγγειακών επεισοδίων. Αυτό έχει σημασία, καθώς η ασπιρίνη μπορεί να έχει δυσάρεστες παρενέργειες, όπως δυσπεψία, εσωτερική αιμορραγία, έλκος στομάχου, ακόμη και εγκεφαλική αιμορραγία, και η χαμηλότερη δόση μπορεί να γίνει πολύ καλύτερα ανεκτή.

Τα ευρήματα ήδη διαμορφώνουν τις πολιτικές δημόσιας υγείας

Στο Ηνωμένο Βασίλειο, οι κατευθυντήριες οδηγίες έχουν ήδη αναθεωρηθεί με βάση τα ευρήματά μας, επισημαίνει ο Μπερν. Από το 2020, συνιστούν στα άτομα με σύνδρομο Lynch να ξεκινούν τη λήψη ασπιρίνης περίπου από την ηλικία των 20 ετών, ή από τα 35 στις λιγότερο σοβαρές περιπτώσεις.

Δεδομένων αυτών των αποτελεσμάτων, είναι φυσικό να αναρωτηθούμε εάν η ασπιρίνη θα μπορούσε να ωφελήσει άλλες ομάδες ασθενών. Η Μάρτλινγκ έχει διερευνήσει εάν η ασπιρίνη μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο μετάστασης σε άτομα που έχουν ήδη διαγνωστεί με καρκίνο του παχέος εντέρου. Η ομάδα της επικεντρώθηκε σε άτομα με κοινές μεταλλάξεις στους όγκους του εντέρου ή του ορθού.

Η τριετής τυχαιοποιημένη ελεγχόμενη δοκιμή περιλάμβανε 2.980 ασθενείς, με τη μία ομάδα να λαμβάνει 160 mg ασπιρίνης ημερησίως, ξεκινώντας εντός τριών μηνών από την επέμβαση, και την άλλη να λαμβάνει εικονικό φάρμακο. Η ομάδα που έλαβε ασπιρίνη είχε λιγότερο από το μισό κίνδυνο υποτροπής – ένα πολύ σημαντικό μέγεθος επίδρασης. Επιπλέον, τόσο οι μελέτες της Μάρτλινγκ όσο και του Μπερν κατέγραψαν ελάχιστες περιπτώσεις ανεπιθύμητων ενεργειών στους συμμετέχοντες που έλαβαν ασπιρίνη.

Η μελέτη της Μάρτλινγκ, που δημοσιεύτηκε τον Σεπτέμβριο του 2025, οδήγησε άμεσα σε αλλαγές στην κλινική πρακτική στη Σουηδία. Από τον Ιανουάριο του 2026, οι ασθενείς με καρκίνο του εντέρου υποβάλλονται σε έλεγχο για τις συγκεκριμένες μεταλλάξεις και, εφόσον τις φέρουν, τους χορηγείται χαμηλή δόση ασπιρίνης.

Στοχευμένες μελέτες σε ομάδες υψηλού κινδύνου

Δεν είναι ακόμη σαφές εάν η ασπιρίνη θα μπορούσε να προστατεύσει τους ασθενείς και από άλλους καρκίνους – αλλά σύντομα μπορεί να έχουμε κάποιες απαντήσεις. Η Ρουθ Λάνγκλεϊ, καθηγήτρια ογκολογίας και ιατρικών δοκιμών στο University College London, διεξάγει αυτή τη στιγμή μια μεγάλη τυχαιοποιημένη ελεγχόμενη δοκιμή με 11.000 συμμετέχοντες που διαγνώστηκαν με καρκίνο του παχέος εντέρου, του μαστού, του οισοφάγου ή του προστάτη στο Ηνωμένο Βασίλειο, την Ιρλανδία και την Ινδία. Η ομάδα της θα εξετάσει την επίδραση μιας ημερήσιας προληπτικής δόσης ασπιρίνης 100mg ή 300mg και ελπίζει να έχει αποτελέσματα τον επόμενο χρόνο.

Πρόσφατη μελέτη του Ραχούλ Ροϊτσαουντούρι, καθηγητή ανοσολογίας του καρκίνου στο Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ, υποδεικνύει την ύπαρξη ενός ακόμη μηχανισμού, στον οποίο εμπλέκεται ένα γονίδιο που παρεμποδίζει τα Τ-κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος να εντοπίζουν και να εξουδετερώνουν μεταστατικά καρκινικά κύτταρα. Διαπίστωσαν ότι το συγκεκριμένο γονίδιο μπορεί να ενεργοποιείται από έναν παράγοντα πήξης, τη θρομβοξάνη Α2, η οποία συμβάλλει στον σχηματισμό θρόμβων αίματος όταν το σώμα υφίσταται τραυματισμό. Δεδομένου ότι η ασπιρίνη αναστέλλει τη θρομβοξάνη, μπορεί επομένως να κάνει τα καρκινικά κύτταρα πιο ορατά στο ανοσοποιητικό σύστημα. Ωστόσο, η εν λόγω μελέτη διεξήχθη σε ποντίκια, επομένως δεν μπορούμε να είμαστε σίγουροι αν τα αποτελέσματα θα ισχύουν και για τους ανθρώπους.

Παρότι τα ευρήματα είναι ενθαρρυντικά, η προληπτική χρήση ασπιρίνης δεν συνιστάται για όλους, καθώς μπορεί να προκαλέσει παρενέργειες όπως αιμορραγίες και έλκη. Οι ειδικοί τονίζουν ότι η χρήση της πρέπει να γίνεται μόνο από συγκεκριμένες ομάδες υψηλού κινδύνου και πάντα υπό ιατρική καθοδήγηση.

Οι μισοί από τους ερωτηθέντες δήλωσαν ότι η ελάχιστη ηλικία θα πρέπει να είναι τα 16 έτη, ενώ ένας στους τέσσερις δήλωσε ότι η ηλικία θα πρέπει να είναι μεταξύ 13 και 15 ετών. 
Μόνο το 4% δήλωσε ότι δεν θα πρέπει να υπάρχουν ηλικιακοί περιορισμοί για τη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, ενώ το 22% δήλωσε ότι οι περιορισμοί θα πρέπει να αφεθούν στην κρίση των γονέων.

Η δημοσκόπηση έρχεται καθώς οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις προχωρούν με μέτρα για να εμποδίσουν τα παιδιά να έχουν πρόσβαση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Ηγέτες όπως ο Ισπανός Πέδρο Σάντσεθ και ο Γάλλος Εμανουέλ Μακρόν είναι ένθερμοι υποστηρικτές των απαγορεύσεων των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, με τον Σάντσεθ να δηλώνει τον Φεβρουάριο ότι θέλει να προστατεύσει τους ανηλίκους από την «ψηφιακή Άγρια Δύση».

«Ο πρωθυπουργός της Ελλάδας, Κυριάκος Μητσοτάκης, ανακοίνωσε αυτή την εβδομάδα την απαγόρευση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης για άτομα κάτω των 15 ετών, η οποία θα τεθεί σε ισχύ τον Ιανουάριο του 2027. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξετάζει επίσης το ενδεχόμενο επιβολής ενός κανόνα περιορισμού ηλικίας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης σε ολόκληρη την Ένωση» σημειώνει το Politico.

Ωστόσο, οι επικριτές των απαγορεύσεων των μέσων κοινωνικής δικτύωσης υποστηρίζουν ότι είναι αναποτελεσματικές στην προστασία των παιδιών από τις διαδικτυακές βλάβες και στην πραγματικότητα παραβιάζουν τα δικαιώματα των παιδιών. Τέτοια μέτρα είναι «επικίνδυνα και κοινωνικά απαράδεκτα», έγραψαν 371 ειδικοί σε θέματα ασφάλειας και απορρήτου σε ανοιχτή επιστολή στις αρχές Μαρτίου.

Η έρευνα European Pulse, που διεξήχθη από την Cluster17 για το Politico και την beBartlet, διεξήγαγε έρευνα σε 6.698 Ευρωπαίους σε όλη την Ισπανία, τη Γερμανία, τη Γαλλία, την Ιταλία, την Πολωνία και το Βέλγιο από τις 13 Μαρτίου έως τις 21 Μαρτίου.

Σύμφωνα με πληροφορίες, περίπου στις 17:00 της Πέμπτης, η προϊσταμένη της Εισαγγελίας Λάρισας, κ. Παπαϊωάννου, έδωσε προφορική εντολή προς την Υποδιεύθυνση Δίωξης και Εξιχνίασης Εγκλημάτων (ΥΔΕΕ) Λάρισας, προκειμένου να σχηματιστεί δικογραφία για την υπόθεση. Η εντολή αφορά στη διερεύνηση της καταγραφής αστυνομικών από τη χθεσινή διαδικασία, καθώς και της ανάρτησης των σχετικών οπτικοακουστικών υλικών σε διαδικτυακές πλατφόρμες.

Την εξέλιξη είχε προαναγγείλει ο υπουργός Δικαιοσύνης, Γιώργος Φλωρίδης, ο οποίος μιλώντας στον ραδιοφωνικό σταθμό Alpha 98.9 και τον Γιώργο Ευγενίδη είχε κάνει λόγο για «μια ελάχιστη πλειοψηφία που αντιδρούσε χωρίς να διαμαρτύρεται για ιδιαίτερο λόγο απλά έβλεπε ότι μπροστά της κατέρρεε η απόπειρα να αναβληθεί η δίκη και δεύτερον να μεταφερθεί στην Αθήνα από τη Λάρισα», συμπληρώνοντας ότι «σε αυτή την προσπάθεια η κυρία Κωνσταντοπούλου πρωταγωνίστησε με κακουργηματικές πράξεις με την κινηματογράφηση αστυνομικού χωρίς τη θέλησή της».

Τα βίντεο που δημοσίευσε η Κωνσταντοπούλου

Στο βίντεο μέσα από την αίθουσα του δικαστηρίου, η πρόεδρος της Πλεύσης Ελευθερίας απευθυνόταν στους αστυνομικούς που είχαν τοποθετηθεί μπροστά από τα έδρανα των δικηγόρων. «Σας παρακαλώ, τι κάνετε εδώ κύριοι και με τίνος εντολής είστε εδώ που είναι τα έδρανα των συνηγόρων; Θα συλλάβετε τους συνηγόρους; Κύριοι σας μιλάω, μπορείτε να μου πείτε τι κάνετε εδώ;» ακούγεται να λέει η κυρία Κωνσταντοπούλου η οποία στη συνέχει κάνει άλλα πλάνα λέγοντας «αυτή είναι η αίθουσα και έδιωξαν τους συγγενείς πίσω».

@zoekonstant

Αστυνομοκρατία μέσα στην αίθουσα

♬ πρωτότυπος ήχος – zoekonstant

Στο δεύτερο βίντεο η Ζωή Κωνσταντοπούλου έχει καταγράψει την προσπάθειά της να μπει στο κτήριο από το σημείο που είχε οριστεί για τους συγγενείς των θυμάτων της τραγωδίας των Τεμπών, με τους αστυνομικούς να της εξηγούν ότι η απόφαση της προέδρου του δικαστηρίου ορίζει ότι οι συνήγοροι μπαίνουν από άλλο σημείο ελέγχου. «Θέλουμε να περάσουμε με τους εντολείς μας, ο συνήγορος δεν χωρίζεται από τους εντολείς της» έλεγε η πρόεδρος της Πλεύσης Ελευθερίας με την αστυνομικό να της εξηγεί ότι «με εντολή της προέδρου πρέπει να διαπιστευτείτε σε άλλο σημείο».

Στην επισήμανση, δε, του στελέχους της ΕΛΑΣ ότι «απαγορεύεται η βιντεοσκόπηση», η κυρία Κωνσταντοπούλου απάντησε «γιατί απαγορεύεται; Είστε σε υπηρεσία κυρία μου και εσείς αυτό που κάνετε απαγορεύετε. Με εμποδίζετε να περάσω;».

   Η έρευνα έγινε στο Περού, που έχει εντατική γεωργία σε ορισμένες περιοχές, μεγάλη ποικιλία κλιματικών συνθηκών και οικοσυστημάτων και σημαντικές κοινωνικές και εδαφικές ανισότητες. Τα δεδομένα καταδεικνύουν αυξημένη έκθεση ορισμένων ομάδων πληθυσμού σε φυτοφάρμακα, ιδίως των αυτόχθονων και των αγροτικών κοινοτήτων. Κατά μέσο όρο, αυτοί οι πληθυσμοί εκτίθενται ταυτόχρονα σε δώδεκα διαφορετικά φυτοφάρμακα που ανιχνεύονται σε υψηλές συγκεντρώσεις. 

   Οι ερευνητές μελέτησαν 31 χημικές ουσίες που χρησιμοποιούνται στη γεωργία, καμία από τις οποίες δεν ταξινομείται από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας ως γνωστή καρκινογόνα ουσία για τον άνθρωπο. Στη συνέχεια, μοντελοποίησαν τη διασπορά των φυτοφαρμάκων στο περιβάλλον κατά την περίοδο 2014-2019 και δημιούργησαν έναν χάρτη υψηλής ανάλυσης με τις περιοχές που διέτρεχαν τον υψηλότερο κίνδυνο έκθεσης. Διασταυρώνοντας αυτή τη χαρτογράφηση με δεδομένα από περισσότερους από 150.000 ασθενείς που διαγνώστηκαν με καρκίνο μεταξύ 2007 και 2020, οι ερευνητές μπόρεσαν να εντοπίσουν περιοχές, όπου οι άνθρωποι ήταν πιο πιθανό να εκτεθούν σε φυτοφάρμακα στο περιβάλλον και πιο πιθανό να επηρεαστούν από ορισμένους καρκίνους. Διαπίστωσαν ότι σε αυτές τις περιοχές ο κίνδυνος ανάπτυξης καρκίνου ήταν κατά μέσο όρο 150% υψηλότερος.

   Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Nature Health», δείχνει ότι ορισμένοι όγκοι αν και σε διαφορετικά όργανα έχουν κοινές βιολογικές ευπάθειες που συνδέονται με την κυτταρική τους προέλευση και επηρεάζονται από την έκθεση σε φυτοφάρμακα. Το συκώτι είναι ένα βασικό όργανο στον μεταβολισμό των χημικών ουσιών και θεωρείται σημείο-φρουρός για την περιβαλλοντική έκθεση. Οι μοριακές αναλύσεις που διεξήχθησαν στο Ινστιτούτο Παστέρ δείχνουν ότι τα φυτοφάρμακα διαταράσσουν τις διαδικασίες που βοηθούν στη διατήρηση της κυτταρικής λειτουργίας και της κυτταρικής ταυτότητας. Αυτές οι βιολογικές αλλαγές εμφανίζονται πριν από την ανάπτυξη του καρκίνου υποδηλώνοντας πρώιμες, σωρευτικές και σιωπηλές επιπτώσεις. Μπορούν να κάνουν τους ιστούς πιο ευάλωτους και σε άλλους παράγοντες κινδύνου, όπως λοιμώξεις, φλεγμονές ή περιβαλλοντικούς στρεσογόνους παράγοντες.

   Τα αποτελέσματα της έρευνας αμφισβητούν τις συμβατικές τοξικολογικές προσεγγίσεις, οι οποίες βασίζονται στην αξιολόγηση μεμονωμένων ουσιών και στον καθορισμό ορίων που θεωρούνται ασφαλή. Υπογραμμίζουν τη σημασία της εξέτασης των μειγμάτων φυτοφαρμάκων, της περιβαλλοντικής έκθεσης και των πραγματικών κοινωνικών δεδομένων. Επίσης, εντοπίζουν ότι τα ακραία καιρικά φαινόμενα, όπως το Ελ Νίνιο, μπορούν να επιδεινώσουν την έκθεση στα φυτοφάρμακα και τη διασπορά τους στο περιβάλλον.

   Οι ερευνητές ζητούν επανεκτίμηση των πολιτικών αξιολόγησης κινδύνου και πρόληψης.

   Σύνδεσμος για την επιστημονική δημοσίευση:

https://www.nature.com/articles/s44360-026-00087-0