Ιδιαίτερα αιχμηρή είναι η αναφορά περί «εδάφους σε τρομοκρατικές οργανώσεις», με την οποία η τουρκική πλευρά επιχειρεί να συνδέσει την ευρωπαϊκή κριτική με ζητήματα εσωτερικής ασφάλειας και τρομοκρατίας.

Στην απάντηση του τουρκικού ΥΠΕΞ σημειώνονται τα παρακάτω:

• Η έκθεση περιέχει εκτιμήσεις που βασίζονται σε αβάσιμους ισχυρισμούς και παραπληροφόρηση από κύκλους εχθρικούς προς τη χώρα μας και δεν συνάδουν με τα γεγονότα.
• Είναι προφανές ότι συντάχθηκε στο πλαίσιο μιας σκόπιμης πολιτικής ατζέντας που αντανακλά τα ιδεολογικά κλισέ ορισμένων μελών του ΕΚ.
• Είναι σαφές ότι η έκθεση αποσκοπεί να επισκιάσει την τρέχουσα θετική ατζέντα, σε μια περίοδο κατά την οποία η στρατηγική σημασία των σχέσεων Τουρκίας-ΕΕ αυξάνεται ολοένα και περισσότερο.
• Αυτή η προσέγγιση, η οποία παρέχει έδαφος σε τρομοκρατικές οργανώσεις και κύκλους εχθρικούς προς την Τουρκία, αποδεικνύει για άλλη μια φορά πόσο μακριά βρίσκεται το ΕΚ από την παρουσίαση ενός στρατηγικού οράματος για το μέλλον των σχέσεων Τουρκίας-ΕΕ.
• Απορρίπτουμε κατηγορηματικά και με τον πιο έντονο τρόπο τη στοχοποίηση του αξιότιμου Υπουργού Δικαιοσύνης μας με αβάσιμες κατηγορίες, μέσω της διαστρέβλωσης των νομικών διαδικασιών που διεξάγονται από την ανεξάρτητη τουρκική δικαιοσύνη.
• Η τουρκική δικαιοσύνη δεν δέχεται καμία παρέμβαση από οποιονδήποτε διεθνή θεσμό, εξωτερικό παράγοντα ή πολιτικό κύκλο.

❝Mesnetsiz ithamları kesin bir dille reddediyoruz❞

Dışişleri Bakanlığı, Avrupa Parlamentosu Genel Kurulu’nda kabul edilen 2025 Yılı Türkiye Raporu hakkında açıklama yaptı

— (Rapor) Ülkemiz karşıtı çevrelerin temelsiz iddialarına ve yanlış bilgilere dayanan, gerçeklerle… pic.twitter.com/LjWTg1mXP8

— Anadolu Ajansı (@anadoluajansi) June 17, 2026

«Γαλάζια Πατρίδα», 12 μίλια και casus belli

Το ΕΚ ενέκρινε με ευρεία πλειοψηφία την ετήσια έκθεση για την Τουρκία, στην οποία επισημαίνεται ότι η απόσταση της Άγκυρας από τις αρχές, τις αξίες και τα στρατηγικά συμφέροντα της Ευρωπαϊκής Ένωσης διευρύνεται. Η έκθεση υπερψηφίστηκε με 381 ψήφους, ενώ καταγράφηκαν 107 αρνητικές ψήφοι και 171 αποχές.

Παράλληλα εκφράζεται η ανησυχία για τη διατήρηση του casus belli κατά της Ελλάδας, ενώ ασκείται και κριτική για τη συνεχιζόμενη παραβίαση της κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων κρατών-μελών της ΕΕ, ιδίως της Ελλάδας και της Κύπρου.

Το κείμενο, το οποίο εκπονήθηκε από τον Ισπανό ευρωβουλευτή των Σοσιαλιστών Νάτσο Σάντσες Αμόρ, υπενθυμίζει ότι οι ενταξιακές συνομιλίες της Τουρκίας με την ΕΕ παραμένουν «παγωμένες από το 2018», εξαιτίας των προβλημάτων που καταγράφονται στον τομέα του κράτους δικαίου.

Στην έκθεση σημειώνεται ότι, λόγω της «έλλειψης προόδου» αλλά και της «οπισθοδρόμησης της δημοκρατίας» στην Τουρκία, «η διαδικασία ένταξης της Τουρκίας στην ΕΕ δεν μπορεί να επανακκινήσει υπό τις παρούσες συνθήκες».

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στα ζητήματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων και κράτους δικαίου, με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να περιγράφει την κατάσταση ως «δεινή» και να κάνει λόγο για συνεχιζόμενη «δημοκρατική οπισθοδρόμηση». Παράλληλα, επισημαίνεται ότι εξακολουθούν να εφαρμόζονται νομοθετικές ρυθμίσεις και μέτρα τα οποία, σύμφωνα με την έκθεση, περιορίζουν το κράτος δικαίου και τα θεμελιώδη δικαιώματα.

Για πρώτη φορά η έκθεση του ΕΚ ασκεί έντονη κριτική στη σιωπή άλλων θεσμικών οργάνων της ΕΕ και πολλών κρατών μελών της ΕΕ, απέναντι στη διάβρωση του κράτους δικαίου στην Τουρκία, καλώντας τα να είναι «πιο ηχηρά» σε αυτό το θέμα.

Παράλληλα, το ΕΚ προτρέπει την τουρκική κυβέρνηση, τα θεσμικά όργανα και τα κράτη μέλη της ΕΕ να συνεχίσουν να εργάζονται, πέρα από την παγωμένη διαδικασία ένταξης, προς μια «στενότερη, πιο δυναμική και στρατηγική εταιρική σχέση». Η έκθεση εξετάζει τις σχέσεις ΕΕ – Τουρκίας πέραν της διαδικασίας προσχώρησης σε τομείς αμοιβαίου ενδιαφέροντος, επαναλαμβάνοντας την έκκλησή της για την επανέναρξη όλων των σχετικών διαλόγων υψηλού επιπέδου για την αντιμετώπιση κοινών προκλήσεων, όπως ο εκσυγχρονισμός της τελωνειακής ένωσης. Τονίζεται, επίσης, η σημασία συμμόρφωσης της Τουρκίας με τα εκκρεμή κριτήρια αξιολόγησης για την επανέναρξη της διαδικασίας ελευθέρωσης του καθεστώτος θεωρήσεων (βίζα).

Ελληνοτουρκικά

Το ΕΚ εκφράζει την υποστήριξή του στο διάλογο Ελλάδας-Τουρκίας, όπως η σύνοδος κορυφής Μητσοτάκη-Ερντογάν του Φεβρουαρίου 2026, ως βήμα προς την αποκλιμάκωση στην Ανατολική Μεσόγειο. Παράλληλα, το ΕΚ επαναλαμβάνει την έκκλησή του προς την Τουρκία να υιοθετήσει «εποικοδομητική και όχι διεκδικητική ή επιθετική προσέγγιση» στην περιοχή. Επικρίνει την προώθηση από την Τουρκία του δόγματος της «Γαλάζιας Πατρίδας», εκφράζει βαθιά ανησυχία για τη διατήρηση του casus belli κατά της Ελλάδας, το οποίο χαρακτηρίζει ασύμβατο μεταξύ συμμάχων και καλών γειτόνων, και κατακρίνει τη συνεχιζόμενη παραβίαση της κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων κρατών-μελών της ΕΕ, ιδίως της Ελλάδας και της Κύπρου. Παράλληλα, κάνει αναφορά στο δικαίωμα της Ελλάδας να αυξήσει τα χωρικά της ύδατα στα 12 μίλια.

Ειδική αναφορά γίνεται στις παραβιάσεις του ελληνικού εναέριου χώρου, στην «πολιτική εργαλειοποίηση» του συστήματος NAVTEX, στις παρεμβάσεις σε έργα κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος όπως ο Great Sea Interconnector και ο EastMed, στις αντιδράσεις για το ελληνικό θαλάσσιο πάρκο στο Αιγαίο και στην αύξηση των παράνομων αλιευτικών δραστηριοτήτων τουρκικών σκαφών εντός ελληνικών χωρικών υδάτων. Το ΕΚ καλεί εκ νέου την ‘Αγκυρα να σεβαστεί πλήρως την κυριαρχία των κρατών-μελών, συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματός τους να οριοθετούν ΑΟΖ σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και την UNCLOS, ενώ επαναλαμβάνει ότι το τουρκο-λιβυκό μνημόνιο «παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών, δεν συνάδει με το Δίκαιο της Θάλασσας και δεν μπορεί να παράγει έννομα αποτελέσματα για τρίτες χώρες».

Το ΕΚ τονίζει την ανάγκη τήρησης των συστάσεων της Επιτροπής της Βενετίας, ιδιαίτερα όσον αφορά τις μειονότητες, όπως ο ελληνορθόδοξος πληθυσμός της Ίμβρου και της Τενέδου, καθώς και τον σεβασμό προς το Οικουμενικό Πατριαρχείο, με αναγνώριση της νομικής του προσωπικότητας και του τίτλου του Οικουμενικού Πατριάρχη. Εκφράζουν βαθιά ανησυχία για την έλλειψη προστασίας μνημείων παγκόσμιας κληρονομιάς, όπως η Αγία Σοφία και η Μονή Παναγίας Σουμελά, καθώς και για τις πράξεις βανδαλισμού εναντίον μειονοτικών χώρων λατρείας, ζητώντας την άμεση εφαρμογή των αποφάσεων της UNESCO.

ΝΑΤΟ

Στα ζητήματα ασφάλειας και άμυνας, η έκθεση υπογραμμίζει τη στρατηγική και γεωπολιτική σημασία της Τουρκίας για την ΕΕ και το ΝΑΤΟ, αναγνωρίζοντας τον αυξανόμενο ρόλο της σε περιοχές κρίσιμες για την ευρωπαϊκή ασφάλεια, όπως η Μαύρη Θάλασσα, η Ουκρανία, ο Νότιος Καύκασος και η Μέση Ανατολή, καθώς και τη συμβολή της σε αποστολές διαχείρισης κρίσεων της ΕΕ. Το ΕΚ τάσσεται υπέρ της περαιτέρω ενίσχυσης της πρακτικής συνεργασίας ΕΕ-Τουρκίας σε θέματα ασφάλειας και άμυνας όπου υπάρχουν κοινά στρατηγικά συμφέροντα, εκφράζει ωστόσο ανησυχία για τη συνεχιζόμενη παρεμπόδιση της συνεργασίας ΕΕ-ΝΑΤΟ από την Άγκυρα μέσω του αποκλεισμού κράτους-μέλους της ΕΕ και καλεί την Τουρκία να εγκαταλείψει αυτή την πρακτική.

Παράλληλα, η έκθεση καταγράφει περαιτέρω επιδείνωση της ευθυγράμμισης της Τουρκίας με την Κοινή Εξωτερική Πολιτική και Πολιτική Ασφαλείας της ΕΕ, η οποία υποχώρησε από 6% το 2024 σε 4% το 2025, το χαμηλότερο επίπεδο που έχει καταγραφεί. Παρότι χαιρετίζει την εντατικοποίηση του πολιτικού διαλόγου και τη συμμετοχή της Τουρκίας σε αποστολές της ΕΕ, το ΕΚ εκφράζει ανησυχία για την αυξανόμενη αντιδυτική στάση των τουρκικών αρχών και καλεί την Άγκυρα να άρει εμπόδια που υπονομεύουν την εμπιστοσύνη μεταξύ συμμάχων, όπως η διατήρηση του casus belli κατά κράτους-μέλους της ΕΕ, οι αμφισβητήσεις κυριαρχίας άλλων κρατών και η διατήρηση του ρωσικού συστήματος αεράμυνας S-400. Επιπλέον, εκφράζει σοβαρή ανησυχία για την προσέγγιση της Τουρκίας με τους BRICS+ και τον Οργανισμό Συνεργασίας της Σαγκάης, τονίζοντας ότι ενδεχόμενη πλήρης ένταξη στους BRICS+ είναι θεμελιωδώς ασύμβατη με την ενταξιακή της πορεία προς την ΕΕ.

Παρά τις παραπάνω επιφυλάξεις, το ΕΚ εκτιμά ότι, υπό το φως των γεωπολιτικών εξελίξεων, «θα πρέπει να διερευνηθούν οι δυνατότητες συνεργασίας με την Τουρκία στο πλαίσιο των τρεχουσών και μελλοντικών πολιτικών της ΕΕ στον τομέα της ασφάλειας και της άμυνας». Παράλληλα, όμως καλεί την ‘Αγκυρα «να άρει τα σοβαρά εμπόδια που υπονομεύουν την εμπιστοσύνη μεταξύ εταίρων και συμμάχων».

Κυπριακό

Το ΕΚ επαναβεβαιώνει την πάγια θέση του ότι η μόνη λύση στο κυπριακό πρόβλημα είναι μια δίκαιη, συνολική, βιώσιμη και δημοκρατική διευθέτηση, εντός του συμφωνηθέντος πλαισίου των Ηνωμένων Εθνών, στη βάση μιας δικοινοτικής, διζωνικής ομοσπονδίας με ενιαία διεθνή νομική προσωπικότητα, ενιαία κυριαρχία, ενιαία ιθαγένεια και πολιτική ισότητα, όπως ορίζεται στις σχετικές αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας, στους συμφωνηθέντες τομείς σύγκλισης και στο πλαίσιο του ΓΓ του ΟΗΕ, καθώς και σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και τις αρχές και αξίες της ΕΕ. Χαιρετίζει τις πρόσφατες πρωτοβουλίες για επανέναρξη των διαπραγματεύσεων, συμπεριλαμβανομένων των άτυπων συναντήσεων υπό την αιγίδα του ΟΗΕ το 2025-2026, καθώς και τα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης μεταξύ των δύο κοινοτήτων. Ταυτόχρονα, καταδικάζει τις μονομερείς ενέργειες της Τουρκίας, όπως η παράνομη εγκατάσταση κατοίκων στα Βαρώσια και ο σφετερισμός περιουσιών Ελληνοκυπρίων, ενώ ζητεί την αποχώρηση των τουρκικών στρατευμάτων από το νησί και τον σεβασμό της Πράσινης Γραμμής. Τέλος, υπογραμμίζει ότι η προοπτική στενότερης συνεργασίας ΕΕ – Τουρκίας εξαρτάται από την πλήρη συμμόρφωση με τα κριτήρια της Κοπεγχάγης και την εποικοδομητική συμβολή της Άγκυρας στην επίλυση του κυπριακού, συμπεριλαμβανομένης της αποστρατιωτικοποίησης και της προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Ο εισηγητής της έκθεσης, Νάτσο Σάνσεθ Αμόρ, δήλωσε ότι «η διαδικασία ένταξης της Τουρκίας στην ΕΕ δεν μπορεί να επανεκκινηθεί υπό τις τρέχουσες συνθήκες». Τόνισε ότι εδώ και 10 χρόνια «περιμένουμε καλά νέα» από την Τουρκία, όμως καταγράφεται «απόλυτη έλλειψη βούλησης» συμμόρφωσης με τις ευρωπαϊκές αρχές. Υπογράμμισε ότι «πλέον η Τουρκία είναι μια πραγματικά αυταρχική χώρα» και διερωτήθηκε «τι δουλειά μπορεί να έχει στην ΕΕ μια αυταρχική χώρα», σημειώνοντας ταυτόχρονα ότι υπάρχει κοινωνία πολιτών που επιθυμεί δημοκρατία και όχι απολυταρχισμό. Τόνισε ότι «δεν θέλουμε να σκοτώσουμε και την τελευταία τους ελπίδα», αλλά ότι το κράτος δικαίου και τα ανθρώπινα δικαιώματα είναι προϋποθέσεις για την ΕΕ.

H εξέταση έχει οριστεί να αρχίσει στις 08:30 και έτσι, οι υποψήφιοι θα πρέπει να έχουν προσέλθει στις αίθουσες εξέτασης μέχρι τις 08:00. Η διάρκεια εξέτασης είναι τρεις ώρες.

Αξίζει να σημειωθεί, ότι μαζί τους, οι υποψήφιοι θα πρέπει να έχουν τα εξής:

– Δελτίο ταυτότητας ή διαβατήριο.

– Δελτίο εξεταζομένου Πανελλαδικών Εξετάσεων.

– Στυλό μπλε ή μαύρου χρώματος. Αξίζει να σημειωθεί, ότι δεν επιτρέπεται να χρησιμοποιηθεί μολύβι στις απαντήσεις, παρά μόνον εάν ορίζεται σχετικά από τις οδηγίες των θεμάτων. Οι υποψήφιοι επιτρέπεται να έχουν μαζί τους γόμα και ξύστρα.

– Γεωμετρικά όργανα, για τα μαθήματα που χρειάζονται.

– Ένα μπουκαλάκι με νερό ή χυμό.

– Ρολόι χειρός, αλλά όχι έξυπνο ρολόι (smartwatch).

Ωστόσο, οι υποψήφιοι απαγορεύεται να έχουν μαζί τους τα εξής:

– Βιβλία, τετράδια και σημειώσεις.

– Διορθωτικό (blanco) οποιασδήποτε μορφής (υγρό ή ταινία).

– Κινητό τηλέφωνο και άλλα μέσα μετάδοσης ή λήψης πληροφοριών και επικοινωνίας, υπολογιστικές μηχανές.

Τι ισχύει για τα κινητά

Πιο συγκεκριμένα, σε ό,τι αφορά τα κινητά τηλέφωνα, απαγορεύεται η κατοχή κινητού, έστω και απενεργοποιημένου, μέσα στην αίθουσα εξέτασης και συνιστά επαρκή λόγο για μηδενισμό του γραπτού. Σε περίπτωση κατά την οποία εξεταζόμενος, κατα την προσέλευση του στο Εξεταστικό Κέντρο φέρει μαζί του κινητό τηλέφωνο, είναι υποχρεωμένος να το παραδίδει στον πρόεδρο της Λυκειακής Επιτροπής, ο οποίος θα το φυλάσσει σε ειδικό χώρο. Μετά τη λήξη της εξέτασης, ο υποψήφιος θα παραλαμβάνει το κινητό του και θα αποχωρεί.

Ιδιαίτερη προσοχή στη διαχείριση του τετραδίου

Οι υποψήφιοι θα πρέπει να έχουν υπ’ όψιν τους να χρησιμοποιήσουν τις σελίδες του τετραδίου που θα τους δοθεί με φειδώ, καθώς δεύτερο τετράδιο δεν θα δοθεί σε κανέναν υποψήφιο, αφού οι σελίδες του τετραδίου έχουν θεωρηθεί επαρκείς για τις απαντήσεις.

Οι υποψήφιοι μπορούν να χρησιμοποιήσουν τα τελευταία φύλλα του τετραδίου τους ως πρόχειρο, αφού αναγραφεί σαφώς η ένδειξη «ΠΡΟΧΕΙΡΟ» σε όσες σελίδες χρησιμοποιηθούν ως πρόχειρο. Οι σελίδες αυτές σε καμία περίπτωση δεν βαθμολογούνται.

Επιπλέον, κατά την αναγραφή των ονομαστικών τους στοιχείων στην αρχή της εξέτασης όσο και κατά την αναγραφή των απαντήσεων, οι υποψήφιοι δεν πρέπει να διπλώνουν τα εξώφυλλα του τετραδίου τους ή να τσαλακώνουν το τετράδιο.

Τρεις σημαντικοί παράγοντες:

• Η διαφορά στις αποδόσεις των 10ετών ομολόγων του ελληνικού δημοσίου με αυτή των αντίστοιχων γερμανικών έχει υποχωρήσει περισσότερο από μία ποσοστιαία μονάδα (115 μονάδες βάσης) σε σύγκριση με το τέλος του α΄ τριμήνου του 2023, δηλαδή λίγο πριν αρχίσουν οι διεθνείς οίκοι αξιολόγησης να δίνουν την επενδυτική βαθμίδα.
• Το άμεσο όφελος από τη μείωση του κόστους δανεισμού για το ελληνικό δημόσιο είναι σημαντικό για τους φορολογούμενους, όπως είναι και για τις τράπεζες, που ανέκτησαν επίσης την επενδυτική βαθμίδα, και για μεγάλες επιχειρήσεις.
• Η διαθεσιμότητα κεφαλαίων με χαμηλότερο κόστος αυξάνει με τη σειρά της τις επενδύσεις και την οικονομική δραστηριότητα συμβάλλοντας στη διατήρηση ενός σταθερού ρυθμού ανάπτυξης πάνω από το 2% τα τελευταία χρόνια.

Εκτός από τις ποσοτικές παραμέτρους, οι οίκοι αξιολόγησης λαμβάνουν υπόψη στη βαθμολογία τους – με αυξημένη βαρύτητα – και ποιοτικές αξιολογήσεις που σχετίζονται με δείκτες διακυβέρνησης.

Επομένως, «προκειμένου να επιταχυνθεί η πορεία προς τον στόχο αυτό, είναι σημαντικό να υπάρξουν επιπλέον βελτιώσεις, ειδικά στις θεσμικές παραμέτρους που υπεισέρχονται στις αξιολογήσεις», αναφέρει η ΤτΕ, προσθέτοντας ότι «η διατήρηση της πολιτικής σταθερότητας και η συνέχιση των μεταρρυθμίσεων σε θεσμούς, όπως η Δικαιοσύνη και η δημόσια διοίκηση, θεωρούνται καθοριστικοί παράγοντες, με απτά αποτελέσματα για την ελληνική οικονομία».

Στην ανάλυσή της, η ΤτΕ εκτιμά αρχικά τις βαθμολογίες που δίνονται από τους τρεις μεγαλύτερους οίκους αξιολόγησης – Fitch, Moody’s και S&P – με βάση τα θεμελιώδη μεγέθη της ελληνικής οικονομίας, από τα οποία προκύπτει το ποσοτικό σκέλος των πιστοληπτικών αξιολογήσεων.

Χρησιμοποιεί τις προβλέψεις των τριών οίκων για την τριετία 2025-2027 καθώς και τις προβλέψεις του Υπουργείου Οικονομικών έως και το 2029. Οι τρεις μεγάλοι οίκοι αναμένουν θετικούς ρυθμούς αύξησης του ΑΕΠ για τα έτη 2026 και 2027, της τάξεως του 2%-2,3% για το 2026 και 1,9%-2,1% για το 2027. Με βάση τις παραδοχές του Πολυετούς Δημοσιονομικού Προγραμματισμού (ΠΔΠ) 2026-2029 του Υπουργείου Οικονομικών, αναμένεται σταδιακή επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας, καθώς οι ρυθμοί ανάπτυξης αναμένεται να μειωθούν από 2,4% το 2026 σε 1,7% το 2027, 1,6% το 2028 και 1,3% το 2029.

Για τα δημοσιονομικά μεγέθη, οι προβλέψεις των οίκων είναι σχετικά παρόμοιες και συγκλίνουν ότι θα συνεχισθούν τα πρωτογενή πλεονάσματα και η μείωση του χρέους την διετία 2026-2027. Με βάση τις προβλέψεις του ΠΔΠ, αναμένεται ότι ο προϋπολογισμός της γενικής κυβέρνησης θα παραμείνει περίπου ισοσκελισμένος, δηλ. τα δημοσιονομικά έσοδα θα καλύπτουν τις δαπάνες. Έτσι, σε συνδυασμό με τις μειωμένες δαπάνες για τόκους, το υπουργείο Οικονομικών αναμένει μείωση του δείκτη δημόσιου χρέους στο 119% του ΑΕΠ έως το τέλος του 2029, από περίπου 146% στο τέλος του 2025.

Η βελτίωση στον λόγο δημόσιου χρέους προς ΑΕΠ θα συμβάλει αυξητικά στη συνολική βαθμολογία της ελληνικής οικονομίας κατά περισσότερο από μισή βαθμίδα και σε συνδυασμό με την ανάπτυξη της οικονομίας και τη μείωση της μεταβλητότητας του ΑΕΠ αναμένεται να οδηγήσουν σε βελτίωση του κρατικού αξιόχρεου περίπου κατά μία βαθμίδα, δηλαδή από BBB σε BBB+.

Εφόσον υπάρξει και σημαντική βελτίωση στις θεσμικές ή διαρθρωτικές παραμέτρους μέσω μεταρρυθμίσεων, το ελληνικό δημόσιο θα μπορεί να πάρει μία περαιτέρω βαθμίδα και να βρεθεί έτσι στην κατηγορία Α.

Οι μεταρρυθμίσεις που θα οδηγήσουν σε υψηλότερη βαθμολογία είναι σχετικές με τους δείκτες διακυβέρνησης που χρησιμοποιεί η Παγκόσμια Τράπεζα και λαμβάνονται υπόψη από τους οίκους πιστοληπτικής αξιολόγησης. Ειδικότερα, αφορούν στο κράτος δικαίου, την πολιτική σταθερότητα και απουσία βίας, τον έλεγχο της διαφθοράς, την ποιότητα του ρυθμιστικού περιβάλλοντος, την αποτελεσματικότητα του δημόσιου τομέα και την εκπροσώπηση και λογοδοσία.

Τα περισσότερα περιστατικά καταγράφηκαν στον Προαστιακό Αθηνών και ειδικότερα στο Σιδηροδρομικό Κέντρο Αχαρνών (ΣΚΑ), έναν από τους βασικότερους κόμβους του δικτύου.

Σε μία από τις πιο χαρακτηριστικές περιπτώσεις, τον Δεκέμβριο του 2023, συρμός του Προαστιακού παραβίασε κόκκινο σήμα ενώ στην ίδια γραμμή κινούνταν Intercity. Η αποφυγή σύγκρουσης επετεύχθη την τελευταία στιγμή, έπειτα από παρέμβαση σταθμάρχη και χρήση ακαριαίας πέδης.

Η έκθεση επισημαίνει ότι βασικό αίτιο των συμβάντων είναι η απουσία λειτουργικής σηματοδότησης σε μεγάλα τμήματα του δικτύου, με χαρακτηριστικό παράδειγμα το τμήμα ΣΚΑ – Κιάτο, όπου – όπως τονίζεται – το σύστημα ουσιαστικά δεν λειτουργεί εδώ και χρόνια.

Αυτό έχει δημιουργήσει μια επικίνδυνη «κανονικότητα», όπου οι μηχανοδηγοί καλούνται να παραβιάζουν καθημερινά κόκκινα σήματα κατόπιν προφορικών εντολών.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στις συνθήκες εργασίας των μηχανοδηγών, με συνεχόμενες βάρδιες σε περιβάλλοντα υποβαθμισμένης λειτουργίας, γεγονός που – σύμφωνα με τον ΕΟΔΑΣΑΑΜ – μειώνει την επαγρύπνηση και ενισχύει τον κίνδυνο λαθών.

Παράλληλα, διαπιστώνεται ότι σε αρκετές περιπτώσεις οι μηχανοδηγοί δεν αντέδρασαν έγκαιρα, παρά το γεγονός ότι είχαν προειδοποιηθεί από το πορτοκαλί σήμα για επερχόμενο κόκκινο.

Σημαντικό ρόλο στα περιστατικά φαίνεται να διαδραματίζει και η χαμηλής ποιότητας επικοινωνία μεταξύ σταθμαρχών και μηχανοδηγών, η οποία δεν ακολουθεί τα προβλεπόμενα πρωτόκολλα ασφαλείας.

Η απουσία σύγχρονων συστημάτων, όπως το GSM-R, σημαίνει ότι η επικοινωνία γίνεται μέσω ασυρμάτων με παρεμβολές, χωρίς σαφή και αποκλειστική σύνδεση μεταξύ των εμπλεκομένων.

Παρά το πέρασμα του χρόνου από τα Τέμπη, η έκθεση καταδεικνύει ότι κρίσιμες αδυναμίες στο σιδηροδρομικό σύστημα παραμένουν, τόσο σε επίπεδο υποδομών όσο και διαδικασιών.

Τα οχτώ περιστατικά

• Το πρώτο από τα οκτώ συμβάντα σημειώθηκε στις 23/12/2023 στο ΣΚΑ, όπου ο Προαστιακός που εκτελούσε το δρομολόγιο 1313 Κιάτο – Πειραιάς και παραβίασε τον ερυθρό φωτόσημο. 
  Στον άξονα Αθήνα – Θεσσαλονίκη ωστόσο κινούνταν η αμαξοστοιχία Intercity 51 που εκτελούσε το δρομολόγιο Θεσσαλονίκη – Αθήνα, με 32 λεπτά καθυστέρηση. 
  Τα δύο τρένα μπορεί αρχικά να έρχονταν από διαφορετικές γραμμές αλλά θα έμπαιναν τελικά στη γραμμή καθόδου προς Αθήνα. Η σταθμάρχης έδωσε προτεραιότητα στο Intercity, ωστόσο ο Προαστιακός συνέχιζε κανονικά. 
  Είναι ενδεικτικός ο διάλογος που ακολούθησε και αναφέρεται στην έκθεση του ΕΟΔΑΣΑΑΜ: «Μόλις η σταθμάρχης είδε ότι ο συρμός 1313 συνέχιζε χωρίς να επιβραδύνει, επενέβη άμεσα μέσω Ρ/Τ δίνοντάς την εντολή “ΚΙΑΤΟ να παραμείνει στο ΣΣ ΣΚΑ διότι αναμένεται η αμαξοστοιχία 51”. Επειδή δεν έλαβε απάντηση επενέβη και ο προϊστάμενος του ΣΚΑ καλώντας την αμαξοστοιχία 1313 και λέγοντας “τι κάνετε ρε παιδιά”. Ο μηχανοδηγός τότε απαντά “τι κάνουμε δεν μας κάλεσε κάνεις”. Ο προϊστάμενος ΣΚΑ τον ρώτησε “το κόκκινο δεν το είδατε” και αμέσως η αμαξοστοιχία σταμάτησε κάνοντας χρήση ακαριαίας πέδης».
• Το δεύτερο συμβάν σημειώθηκε στις 18/2/2024 πάλι κοντά στο ΣΚΑ όπου ενεπλάκησαν αμαξοστοιχία του Προαστιακού και εμπορικό τρένο, με το τελευταίο να περνάει κόκκινο φωτόσημο και να εξαναγκάζεται σε παλινδρόμηση της, ώστε να απελευθερωθεί το κύκλωμα γραμμής και να μπορέσει να διέλθει το επιβατικό.
• Στο τρίτο συμβάν στις 9/3/2024 ενεπλάκη η αμαξοστοιχία 2235 του Προαστιακού, η οποία διήνυσε πάνω από 1 χιλιόμετρο μέχρι να σταματήσει.
• Το τέταρτο συμβάν σημειώθηκε στις 15/3/2024 στο σιδηροδρομικό σταθμό Κορωπί, ωστόσο ενεπλάκη συρμός του μετρό που είχε ξεκινήσει από το αεροδρόμιο.
• Το πέμπτο συμβάν έλαβε χώρα στις 20/3/2024 πάλι στο ΣΚΑ, όταν ο συρμός του Προαστιακού 2235 παραβίασε ερυθρό φωτόσημο.
• Το έκτο συμβάν συνέβη στις 22/4/2024 με τον Προαστιακό που εκτελούσε το δρομολόγιο 1553 έπραξε το ίδιο.
• Στο έβδομο συμβάν στις 16/5/2024 κοντά στο ΣΚΑ η αμαξοστοιχία Προαστιακού 1314 παραβίασε επίσης κόκκινο.
• Τέλος, στο όγδοο συμβάν στις 25/5/2024 η αμαξοστοιχία 2243 του Προαστιακού παραβίασε κόκκινο φωτόσημο στον σιδηροδρομικό σταθμό Κάντζας.

Γιατί τα τρένα παραβίασαν τα ερυθρά φωτοσήματα

1. Ελλείψεις σε κρίσιμα συστήματα

Στο πόρισμά του ο ΕΟΔΑΣΑΑΜ τονίζει ότι «σχεδόν σε όλο το μήκος της σιδηροδρομικής γραμμής του Προαστιακού ΣΚΑ – Κιάτο εδώ και πολλά χρόνια δεν υπάρχει σηματοδότηση εν λειτουργία», ενώ «από το 2009 έχουν καταγραφεί πολλά επαναλαμβανόμενα προβλήματα στη λειτουργία του συστήματος τα οποία οδήγησαν εν τέλει στην πλήρη διακοπή λειτουργίας του συστήματος σηματοδότησης».

«Επομένως το τμήμα αυτό λειτουργεί για περίπου 15 χρόνια σε κατάστασης υποβαθμισμένης λειτουργίας, όσον αφορά την σηματοδότηση», υπογραμμίζει ο Οργανισμός, σημειώνοντας παράλληλα ότι τοπικά προβλήματα στη σηματοδότηση καταγράφονται και στα άλλα τμήματα του Προαστιακού, δηλαδή στα Πειραιάς – Αεροδρόμιο και Αεροδρόμιο Λιόσια.

«Αυτό σημαίνει ότι όλοι οι μηχανοδηγοί που δουλεύουν στον Προαστιακό γνωρίζουν ότι θα πρέπει να υπερβούν καθημερινά στην βάρδια τους δεκάδες κόκκινα φωτόσημα, με προφορική εντολή ρυθμιστή κυκλοφορίας», τονίζεται επίσης.

2. Βάρδιες των μηχανοδηγών σε υποβαθμισμένες καταστάσεις 

Ένα άλλο κρίσιμο ζήτημα στα εν λόγω κρίσιμα περιστατικά είναι ο ανθρώπινος παράγοντας, με τον ΕΟΔΑΣΑΑΜ να καταδεικνύει «τις συνεχόμενες βάρδιες των
μηχανοδηγών σε τέτοιες υποβαθμισμένες καταστάσεις», οι οποίες «δημιουργούν μια εσφαλμένη κανονικότητα στην υπέρβαση κόκκινων/σβηστών φωτοσημάτων και στην αντίστοιχα μειωμένη επαγρύπνησή των μηχανοδηγών».

Το σημαντικό είναι ότι «έως σήμερα το πρόβλημα εξακολουθεί να υφίσταται σε τμήματα του δικτύου στα οποία δεν έχει ολοκληρωθεί η σηματοδότηση (πχ στο τμήμα ΣΚΑ – Κιάτο) και η υπέρβαση ερυθρών φωτοσημάτων είναι σύνηθες φαινόμενο, όπως έχει επισημανθεί άλλωστε από το προσωπικό έλξης».

3. Χαμηλής ποιότητας επικοινωνία μεταξύ σταθμάρχη και μηχανοδηγού

Ο ΕΟΔΑΣΑΑΜ υπογραμμίζει παράλληλα την προβληματική επικοινωνία σταθμαρχών με μηχανοδηγούς, κάτι που αναδεικνύεται μία από τις βασικές αιτίες των συμβάντων. Συγκεκριμένα διαπιστώνονται τα εξής δύο θέματα:

• η χαμηλής ποιότητας επικοινωνία μεταξύ σταθμάρχη και μηχανοδηγού και
• το γεγονός ότι δεν υπάρχει επικοινωνία ένας με έναν όπως θα συνέβαινε για παράδειγμα στην περίπτωση που υπήρχε εν λειτουργία σύστημα επικοινωνίας GSMR.

Σχετικά με το πρώτο θέμα, ο Οργανισμός επισημαίνει ότι «οι επικοινωνίες δεν ήταν σύμφωνες με την προβλεπόμενη τυποποίηση των ανταλλασσόμενων μηνυμάτων και την μεθοδολογία των επικοινωνιών σχετιζόμενων με την ασφάλεια, όπως αναφέρεται αναλυτικά στα: α) στο Γενικό Κανονισμό Κίνησης (ΓΚΚ), β) Έγγραφο ΟΣΕ “κανονιστικές διατάξεις για την χρήση των Ραδιοτηλεφώνων” και γ) τον Εκτελεστικό κανονισμό (ΕΕ) 2019/773 της Επιτροπής, σχετικά με την τεχνική προδιαγραφή διαλειτουργικότητας για το υποσύστημα “διεξαγωγή και διαχείριση της κυκλοφορίας” του σιδηροδρομικού συστήματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης».

Επιπλέον, τονίζει ότι «βάσει των ανωτέρω ο σταθμάρχης και ο μηχανοδηγός όφειλε να ακολουθήσει τυποποιημένο μοτίβο μηνυμάτων, να επαναλάβει την εντολή που έλαβε και να ακολουθήσει συγκεκριμένη ορολογία. Αυτά δεν έχουν γίνει σχεδόν σε κανένα τα υπό διερεύνηση συμβάντα, γεγονός που οδήγησε στο να υπάρχουν παρανοήσεις στις προφορικές εντολές των σταθμαρχών που είχαν ως αποτέλεσμα παραβιάσεις των φωτοσημάτων».

4. Σημαντική απουσία τεχνικού μέσου για επικοινωνία

Σχετικά με το δεύτερο θέμα της παραπάνω ενότητας, «σε αρκετά από τα συμβάντα διαπιστώνεται ότι σημαντικό ρόλο έπαιξε η απουσία τεχνικού μέσου για επικοινωνία ένας με έναν μεταξύ του σταθμάρχη και του μηχανοδηγού»

«Ειδικά στο συμβάν της 16/5/2025 είναι η βασική αιτία», υπογραμμίζει ο ΕΟΔΑΣΑΑΜ, επισημαίνοντας: «Από την περίοδο των συμβάντων έως σήμερα ο βασικός τρόπος επικοινωνίας εξακολουθεί να είναι μέσω ασυρμάτου VHF ή TETRA, το οποίο ακούγεται από όλους στην ευρύτερη περιοχή του συμβάντος και συχνά με παράσιτα και βόμβο.

Με την εισαγωγή του GSMR θα επιτευχθεί ψηφιακή καθαρή επικοινωνία η οποία μπορεί να γίνει ένας με έναν ή με περισσότερους δέκτες (ακρόαση σε συγκεκριμένη περιοχή πχ μεταξύ δύο σταθμών), όπως έχει την δυνατότητα να επιλέξει ο καλών.

Απαιτείται προηγουμένως η διενέργεια μιας ολοκληρωμένης αξιολόγησης Κινδύνου από όλους τους εμπλεκόμενους, για το πότε/που θα χρησιμοποιείτε η επικοινωνία ένας με έναν και πότε/που η επικοινωνία με περισσότερους δέκτες. Αυτό δεδομένου ότι σε συμβάντα όπως της 13/9/2024 (μεταξύ Αγ. Ανάργυροι -ΣΣ Αθηνών) η “ανοικτή ακρόαση” αποσόβησε παραλίγον ατύχημα».

5. Προβληματική αντίδραση των μηχανοδηγών

Επιπλέον, στην έκθεση τονίζεται: «Το πρόβλημα παραβιάσεων ερυθρών σηματοδοτών συνδέεται με την διαπιστωμένα προβληματική (μη έγκαιρη) αντίδραση των μηχανοδηγών στις περισσότερες περιπτώσεις, στις οποίες ενώ κατά κανόνα μπορούν να δουν το προειδοποιητικό πορτοκαλί φωτόσημο αναμμένο (προειδοποιητικό ότι το επόμενο φωτόσημο θα είναι κόκκινο), ακολούθως δεν είναι προετοιμασμένοι να σταθμεύσουν προ του επόμενου, κόκκινου, φωτοσήμου».

Νίκος Κουντούρης

Ειδικότερα τονίζονται οι προκλήσεις που σχετίζονται με τις κυβερνοεπιθέσεις, τις υβριδικές απειλές, την προστασία κρίσιμων υποδομών  ( ενέργεια, μεταφορές, επικοινωνίες ), το σκοτεινό διαδίκτυο και τις κρυπτοσυναλλαγές καθώς και την ταχύτατη ανάπτυξη και χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης για κακόβουλους σκοπούς. 

Μπορεί τις τελευταίες μέρες η υπηρεσία να βρίσκεται σε κόκκινο συναγερμό λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή , αλλά και την προηγούμενη χρονιά βρισκόταν σε «αλέρτ» λόγω και των πολέμων σε Ουκρανία και Γάζα και των εξελίξεων σε Ασία και Αφρική και είχε προχωρήσει στον εντοπισμό δυο ατόμων που τελικά συνελήφθησαν από τις αρχές για κατασκοπευτική δράση στη Σούδα και την Αλεξανδρούπολη.  

Νέες μέθοδοι κατασκοπείας

Οι μέθοδοι κατασκοπείας, η οποία θεωρείται από τις πλέον επικίνδυνες απειλές για την εθνική ασφάλεια έχουν πλέον αλλάξει.  «Τα τελευταία χρόνια η απειλή έχει μεταφερθεί δυναμικά και στο ψηφιακό πεδίο. Ξένες υπηρεσίες και τρίτοι δρώντες αξιοποιούν το διαδίκτυο, τα κοινωνικά δίκτυα και τις κρυπτογραφημένες εφαρμογές για να προσεγγίσουν πρόσωπα με πρόσβαση σε ευαίσθητες πληροφορίες, δημιουργώντας ένα περιβάλλον όπου η παραδοσιακή συλλογή πληροφοριών από ανθρώπινες πήγες (Human Intelligence – HUMINT) διασταυρώνεται με σύγχρονες μεθόδους cyber-espionage. Ψευδή προφίλ, πλασματικές επαγγελματικές ταυτότητες και η χρήση του σκοτεινού διαδικτύου διευκολύνουν τη στρατολόγηση συνεργατών και τη διακίνηση δεδομένων, ενώ οι κρυπτοσυναλλαγές προσφέρουν νέα μέσα αμοιβής και συγκάλυψης ιχνών. Το εξεταζόμενο διάστημα, η ΕΥΠ εντόπισε και απέτρεψε κατασκοπευτικές ενέργειες σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις και κρίσιμες υποδομές, αξιοποιώντας τόσο το πληροφοριακό της δίκτυο όσο και τεχνικά μέσα. Ενδεικτικά, σημειώνεται η ανάσχεση κατασκοπευτικής δράσης στην Αλεξανδρούπολη, με τον εντοπισμό και τη σύλληψη, σε συνεργασία με τις αστυνομικές αρχές, ημεδαπού, που φέρεται ότι δρούσε υπέρ τρίτων συμφερόντων. Αντίστοιχα, χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτέλεσε η σύλληψη αλλοδαπού για κατασκοπευτική δραστηριότητα σε βάρος στρατιωτικών εγκαταστάσεων στη Σούδα» αναφέρεται στην έκθεση.

Τρομοκρατία στην ψηφιακή εποχή

Στην εποχή μας  τα εργαλεία της τεχνολογίας χρησιμοποιούν φυσικά και οι τρομοκράτες. Χαρακτηριστικά η έκθεση αναφέρει:  «η τρομοκρατία εκμεταλλεύεται την ψηφιακή διάσταση ως εργαλείο πληροφοριακής επιρροής και στρατολόγησης. Το διαδίκτυο, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και οι πλατφόρμες ανταλλαγής μηνυμάτων χρησιμοποιούνται για τη διάδοση ιδεολογίας, την ενθάρρυνση πράξεων βίας και την καθοδήγηση μεμονωμένων δραστών, ενώ ανησυχητική εξέλιξη είναι η αξιοποίηση online παιχνιδιών και εικονικών κοινοτήτων ως πεδίων προσέγγισης και προσηλυτισμού ευάλωτων ατόμων, συχνά νεαρής ηλικίας. Η παραγωγή και διασπορά βίντεο-προπαγάνδας, η χρήση ανώνυμων καναλιών για τη μετάδοση οδηγιών, καθώς και η αξιοποίηση deepfakes για τη δημιουργία παραπλανητικού περιεχομένου, συνθέτουν ένα περιβάλλον όπου η τρομοκρατία αποκτά νέα μέσα ενίσχυσης και διείσδυσης».

Τα στελέχη της ΕΥΠ για την πρόληψη και αποτροπή τρομοκρατικών απειλών έδωσαν «ιδιαίτερη προσοχή  στην πρόληψη ριζοσπαστικοποίησης σε διαδικτυακές κοινότητες, gaming πλατφόρμες και μέσα κοινωνικής δικτύωσης, όπου αναπτύχθηκαν μηχανισμοί έγκαιρης ανίχνευσης, καθώς μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις αφορά την πιθανή δράση μεμονωμένων ατόμων (μοναχικών λύκων) ή μικρών πυρήνων, οι οποίοι προβαίνουν σε επιθέσεις απλοϊκού σχεδιασμού κάνοντας χρήση εύκολα προσβάσιμων υλικών. Επιπλέον, διερευνώνται διαρκώς προσπάθειες παρείσφρησης τρομοκρατικών στοιχείων στις μεταναστευτικές ροές, καθώς και περιστατικά ριζοσπαστικοποίησης σε χώρους όπου συγκεντρώνονται ευάλωτοι πληθυσμοί».

 19 κυβερνοεπιθέσεις στην Ελλάδα 

Στο κεφάλαιο 4 της έκθεσης για τις νέες απειλές και ειδικότερα στην ενότητα για τις  Κυβερνοεπιθέσεις και την κυβερνοασφάλεια γίνεται αναφορά σε ηλεκτρονικές  επιθέσεις που έγιναν στη χώρα μας: «πέραν της μικρότερης κλίμακας συμβάντων καταγράφηκαν 19 σοβαρές επιθέσεις παραβίασης υποδομών πληροφορικής στις επιτηρούμενες δομές του Δημοσίου, ενώ παράλληλα, καταγράφηκαν πολυάριθμες επιθέσεις κατανεμημένης άρνησης υπηρεσίας (DDoS) εναντίον φορέων του Δημοσίου. Επιπλέον, ξεχωρίζοντας πάντα τις πιο σοβαρές περιπτώσεις καταγράφηκαν 6 περιστατικά λυτρισμικού (ransomware), ενώ αντιμετωπίστηκαν 6 περιστατικά ηλεκτρονικής «αλίευσης» (phishing emails) που στοχοποίησαν δημόσιους φορείς.

Για το σκοτεινό διαδίκτυο και τις κρυπτοσυναλλαγές η έκθεση αναφέρει :
«η διασύνδεση μεταξύ σκοτεινού διαδικτύου (Dark Web) και κρυπτοσυναλλαγών (cryptocurrencies) διαμορφώνει ένα οικοσύστημα που ενισχύει τον υβριδικό χαρακτήρα των απειλών. Δεν πρόκειται μόνο για εργαλεία εγκληματικών ομάδων, αλλά και για μέσα που δύνανται να αξιοποιηθούν σε επιχειρήσεις κατασκοπείας, στη στρατολόγηση ατόμων από τρίτους δρώντες ή στην αποσταθεροποίηση κρατών μέσω χρηματοδότησης δραστηριοτήτων που στοχεύουν κρίσιμους τομείς»

Στους κινδύνους που δημιουργεί το νέο παγκόσμιο τεχνολογικό τοπίο εστιάζει στο μήνυμά του ο διοικητής της ΕΥΠ Θεμιστοκλής Δεμίρης που στον πρόλογο της έκθεσης σημειώνει χαρακτηριστικά:  «Οι πόλεμοι γίνονται όλο και πιο τηλεκατευθυνόμενοι… Τρομοκρατικές δράσεις μπορούν να αποφασιστούν μέσω ηλεκτρονικών δικτύων… Κρατικές βάσεις δεδομένων αποδεικνύονται ευάλωτες και προσβάσιμες σε τρίτους. Υβριδικές επιθέσεις μπορούν να οργανώνονται από κακόβουλους δρώντες, κρατικούς η μη, με τρόπους που δύσκολα ανιχνεύονται.  Εκστρατείες παραπληροφόρησης με ψευδείς ειδήσεις που μπορούν να προκαλέσουν κοινωνική αναταραχή και να κλονίσουν θεσμούς, είναι πιο εύκολες από ποτέ».

Στην έκθεση γίνεται και αναφορά  στις τάσεις στις μεταναστευτικές ροές.

Η κατάσταση στη Λιβύη οδήγησε σε εκτόξευση των  ροών προς την Κρήτη. Παρατηρήθηκε αύξηση 304% στις αφίξεις από Λιβύη.  Το 2025 είχαμε 19.681, έναντι 4.794 αφίξεων το 2024. Το πρόβλημα αποδίδεται και σε αδυναμίες των τοπικών Αρχών αλλά και στο μεγάλο βαθμό διείσδυσης κυκλωμάτων διαφθοράς, παράγοντες που δυσχεραίνουν τη συνεργασία ανάμεσα στις υπηρεσίες των δυο χωρών. Αντίθετα μείωση παρατηρήθηκε στις αφίξεις μεταναστών από την Τουρκία ( συνολικά μπήκαν στην Ελλάδα 28.611 μετανάστες) . Μέσω Έβρου καταγράφηκε μείωση κατά 6%  σε σύγκριση με το 2024   και μέσω των νησιών μας  μείωση κατά 56% σε σύγκριση με το 2024 .

Όπως αναφέρεται στην έκθεση, για τη διερεύνηση της πυραντοχής ελήφθησαν δείγματα καθισμάτων από διαφορετικά βαγόνια. Διευκρινίζεται ότι είχε προηγηθεί προμήθεια και αντικατάσταση προσκέφαλων, εδρών και πλατών καθισμάτων Α’ και Β’ Θέσης, σύμφωνα με τις συμβάσεις που είχαν υπογραφεί.

Ωστόσο, ο έλεγχος κατέδειξε ότι «τα τρία δείγματα σαφώς δεν καλύπτουν το επίπεδο πυραντοχής του προτύπου EN 45545-2», όσον αφορά τη δοκιμή μέτρησης του Μέγιστου Μέσου Ρυθμού Έκλυσης Θερμότητας. Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στο γεγονός ότι τα δείγματα «Β4 ΝΕΟ» και «Β2 ΚΟΥΠΕ» παρουσίασαν πολύ χαμηλότερη πυραντοχή σε σχέση με το δείγμα «Β4 ΠΑΛΑΙΟ».

Σύμφωνα με το πόρισμα, η διαφοροποίηση αυτή πιθανόν συνδέεται με την ύπαρξη και το είδος του ενδιάμεσου στρώματος πυροπροστασίας. Το δείγμα «Β4 ΠΑΛΑΙΟ» διέθετε σκούρο καφέ ενδιάμεσο στρώμα, παρουσιάζοντας σαφώς καλύτερη συμπεριφορά. Αντίθετα, το δείγμα «Β2 ΚΟΥΠΕ» δεν είχε διακριτό ενδιάμεσο στρώμα πυροπροστασίας και εμφάνισε τον χειρότερο δείκτη MAHRE.

Για το δείγμα «Β4 ΝΕΟ», η έκθεση αναφέρει ότι διέθετε λεπτό στρώμα λευκού ινώδους υλικού, διαφορετικό από εκείνο του παλαιού δείγματος, το οποίο ωστόσο «δεν φαίνεται να συνεισφέρει ουσιαστικά στην πυραντοχή του υλικού».

Ανομοιομορφία και «υποδεέστερη απόδοση» των νέων υλικών

Στην έκθεση επισημαίνεται ότι όλα τα καθίσματα θα έπρεπε να πληρούν τις ίδιες τεχνικές προδιαγραφές, όπως αυτές προβλέπονται από τις αρχικές συμβάσεις προμήθειας και το πρότυπο UIC 564-2, παρουσιάζοντας παρόμοια συμπεριφορά στις δοκιμές.

«Αντιθέτως», σημειώνεται, «η σημαντικά καλύτερη συμπεριφορά του δείγματος “Β4 ΠΑΛΑΙΟ” και η υποδεέστερη απόδοση του δείγματος “Β4 ΝΕΟ” αποδεικνύουν ανομοιόμορφη μηχανική συμπεριφορά ή διαφοροποιήσεις στην ποιότητα των υλικών στις διαφορετικές θέσεις».

Δοκιμές πυραντοχής σε εργαστήρια της Γερμανίας

Όπως αναφέρεται στο πόρισμα, τον Δεκέμβριο του 2024 ελήφθησαν δείγματα καθισμάτων από τρεις διαφορετικές θέσεις σε δύο βαγόνια της επιβατικής αμαξοστοιχίας IC-62. Τα δείγματα εστάλησαν από τον ΕΟΔΑΣΑΑΜ στα εξειδικευμένα εργαστήρια RST της Γερμανίας, όπου πραγματοποιήθηκαν δοκιμές πυραντοχής σύμφωνα με το πρότυπο ISO 5660-1.

Οι δοκιμές δεν είχαν ολοκληρωθεί κατά τη δημοσίευση της Έκθεσης Διερεύνησης, με αποτέλεσμα το ζήτημα της πυραντοχής των καθισμάτων να παραμένει ανοιχτό. Τα αποτελέσματα απεστάλησαν στον ΕΟΔΑΣΑΑΜ στις 25 Αυγούστου 2025 και περιλαμβάνονται στην παρούσα έκθεση, η οποία αποτελεί το Παράρτημα Θ’ της Έκθεσης Διερεύνησης, μαζί με τη σχετική Σύσταση Ασφαλείας.

«Το Ισραήλ δεν έχει πολιτική λιμού. Το Ισραήλ έχει πολιτική πρόληψης της λιμοκτονίας», αναφέρει το γραφείο του πρωθυπουργού σε ανακοίνωσή του στο X. «Οι μόνοι που λιμοκτονούν σκόπιμα στη Γάζα είναι οι Ισραηλινοί όμηροι».

Η δήλωση αναφέρει ότι η έκθεση της IPC του ΟΗΕ αγνοεί τις ανθρωπιστικές προσπάθειες του Ισραήλ και παραλείπει να αναφέρει την πτώση των τιμών του πετρελαίου, της ζάχαρης, του αλατιού, του αλευριού, της μαγιάς και των ρεβιθιών στη Γάζα, την οποία το γραφείο του Νετανιάχου αποδίδει στην είσοδο ανθρωπιστικών προμηθειών στη Λωρίδα. Η πηγή των πληροφοριών σχετικά με τις τιμές αυτές ωστόσο είναι ασαφής.

Η δήλωση αναφέρει επίσης ότι το αμφιλεγόμενο, υποστηριζόμενο από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, Ίδρυμα Ανθρωπιστικής Βοήθειας για τη Γάζα, καθώς και ΜΚΟ με τη βοήθεια του Ισραήλ, έχουν σερβίρει εκατομμύρια ζεστά γεύματα στους κατοίκους της Γάζας.

«Το Ισραήλ θα συνεχίσει να ενεργεί υπεύθυνα, διασφαλίζοντας ότι η βοήθεια θα φτάσει στους πολίτες της Γάζας, καταστρέφοντας παράλληλα τον μηχανισμό τρομοκρατίας της Χαμάς. Η «εκστρατεία λιμοκτονίας» που ενορχηστρώνεται από τη Χαμάς δεν θα μας αποτρέψει από το να απελευθερώσουμε τους ομήρους μας και να εξαλείψουμε τη Χαμάς» προσθέτει το γραφείο του Νετανιάχου.

Καταλήγει με τη φράση: «Ο πολιτισμένος κόσμος πρέπει να απαιτήσει δύο πράγματα: την άμεση, άνευ όρων απελευθέρωση όλων των ομήρων και την αλήθεια».

Από την άλλη πλευρά, το γραφείο του Ισραηλινού πρωθυπουργού επικαλείται στοιχεία του ΟΗΕ, τα οποία αναφέρουν ότι τον Ιούλιο, «από τα 1.012 φορτηγά βοήθειας μόνο 10 έφτασαν στις αποθήκες. Τα υπόλοιπα λεηλατήθηκαν πριν από τη διανομή». Κατηγορεί επίσης τον ΟΗΕ ότι αρνήθηκε να παραδώσει «εκατοντάδες παλέτες τροφίμων» από το πέρασμα Kerem Shalom.

Επικαλούμενο στοιχεία από τον Συντονιστή Κυβερνητικών Δραστηριοτήτων στα Εδάφη του Υπουργείου Άμυνας, αναφέρει ότι το Ισραήλ έχει διευκολύνει την είσοδο εκατομμυρίων τόνων βοήθειας στη Γάζα από την έναρξη του πολέμου. Παραδέχεται ωστόσο ότι υπήρξαν «προσωρινές ελλείψεις» ανθρωπιστικής βοήθειας στη Γάζα «τις οποίες το Ισραήλ ξεπέρασε με ρίψεις από αέρος, θαλάσσιες παραδόσεις, ασφαλείς οδούς μεταφοράς και σημεία διανομής που επανδρώνονταν από αμερικανικές εταιρείες». Κατηγορεί για τις ελλείψεις αυτές τις «συστηματικές κλοπές της Χαμάς».

Η δήλωση ωστόσο, δεν αναφέρει τον 11εβδομάδων αποκλεισμό της ανθρωπιστικής βοήθειας που επέβαλε το Ισραήλ στη Λωρίδα της Γάζας μετά την κατάρρευση της τελευταίας συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός στις 2 Μαρτίου.

Στη συνέχεια, επικράτησε σύγχυση στο πιλοτήριο. Στην ηχογράφηση ακούγεται ένας από τους πιλότους να ρωτά τον άλλο γιατί «έκοψε». Ο άλλος πιλότος απαντά ότι δεν το έκανε.

Η 15σέλιδη έκθεση δεν προσδιόρισε ποια σχόλια έγιναν από τον κυβερνήτη της πτήσης και ποια από τον πρώτο αξιωματικό. Ένας από τους πιλότους έκανε μια κλήση «mayday, mayday, mayday» λίγο πριν τη συντριβή.

Και οι δύο πιλότοι ήταν έμπειροι, με περίπου 19.000 ώρες πτήσης μεταξύ τους, συμπεριλαμβανομένων περισσότερων από 9.000 με το 787.

Η αλλαγή στη θέση cutoff διακόπτει σχεδόν αμέσως τους κινητήρες και χρησιμοποιείται συνήθως για να σβήσουν οι κινητήρες όταν το αεροπλάνο έχει φτάσει στην πύλη του αεροδρομίου και σε ορισμένες καταστάσεις έκτακτης ανάγκης, όπως πυρκαγιά στον κινητήρα – αν και σπάνια χρησιμοποιούνται και οι δύο διακόπτες ταυτόχρονα.

Η έκθεση δεν αναφέρει ότι υπήρχε κάποια κατάσταση έκτακτης ανάγκης που να απαιτούσε τη διακοπή λειτουργίας των κινητήρων. Επίσης, δεν δίνει καμία συμπέρασμα σχετικά με το πώς μετακινήθηκαν οι διακόπτες.

Preliminary report for Air India is out. Here are main excerpts:

– 08:08:42: Engine 1 and Engine 2 fuel cutoff switches transitioned from RUN to CUTOFF position one after another with a time gap of 01 sec

– In the cockpit voice recording, one of the pilots is heard asking the… pic.twitter.com/GuOetCXOBW

— aircraftmaintenancengineer (@airmainengineer) July 11, 2025

Ωστόσο, ο εμπειρογνώμονας αεροπορίας David Learmount δήλωσε στο Sky News ότι «ακούγεται σκόπιμο», αλλά σημείωσε επίσης ότι «υπάρχουν περιπτώσεις πιλότων που εκτελούν λανθασμένες ενέργειες αντί για αυτές που πρέπει να κάνουν».

Ο κ. Learmount είπε ότι η μόνη ενέργεια που έπρεπε να κάνουν οι πιλότοι εκείνη τη στιγμή ήταν να ανασύρουν το σύστημα προσγείωσης του αεροσκάφους, αλλά αυτό δεν έγινε.

Πρόσθεσε: «Αυτό ήταν; Αυτοί οι διακόπτες δεν βρίσκονται καν κοντά στο μοχλό του συστήματος προσγείωσης και έχουν εντελώς διαφορετική εμφάνιση. Οι διακόπτες καυσίμου δεν μπορούν να ενεργοποιηθούν ή να απενεργοποιηθούν κατά λάθος. Πρέπει να τραβηχτούν προς τα έξω πριν επιλεγεί η θέση «up» (εκκίνηση) ή «down» (απενεργοποίηση)».

Ομοίως, ο Tim Atkinson, πιλότος και σύμβουλος αεροπορίας, δήλωσε στην Gillian Joseph του Sky News ότι «υπάρχουν πολύ λίγες καταστάσεις ή περιστάσεις που θα μπορούσαν να εξηγήσουν αυτό το γεγονός».

Εξήγησε: «Η μία θα ήταν ένα εντελώς εξαιρετικό ανθρώπινο λάθος, μια ακούσια πράξη, και η άλλη – λυπάμαι πολύ που το λέω – θα ήταν μια σκόπιμη πράξη. Και αυτό δεν είναι υπόθεση ή κατηγορία, είναι απλώς μια ανάλυση των λίγων πληροφοριών που έχουμε στη διάθεσή μας αυτή τη στιγμή».

Ένας από τους κινητήρες μπόρεσε να επανεκκινηθεί, αλλά δεν μπόρεσε να αντιστρέψει την επιβράδυνση του αεροσκάφους, σύμφωνα με την έκθεση.

Η AAIB της Ινδίας ανέφερε στην έκθεσή της: «Στο παρόν στάδιο της έρευνας, δεν υπάρχουν συστάσεις για ενέργειες προς τους χειριστές και τους κατασκευαστές του Boeing 787-8 και/ή του κινητήρα GE GEnx-1B».

Σύμφωνα με την έκθεση, δεν παρατηρήθηκε σημαντική δραστηριότητα πτηνών στην περιοχή της πορείας του αεροσκάφους. Το αεροσκάφος άρχισε να χάνει ύψος πριν περάσει τον περιμετρικό τοίχο του αεροδρομίου, πρόσθεσε.

Το αεροσκάφος συνετρίβη σε μια πολυσύχναστη περιοχή, σκοτώνοντας 241 επιβάτες και 19 άτομα στο έδαφος, ενώ κατέκαψε τα πάντα γύρω του.

Ο μόνος επιζών επιβάτης ήταν ο Βρετανός Vishwash Kumar Ramesh, ο οποίος καθόταν δίπλα σε μια έξοδο κινδύνου και, σύμφωνα με την αστυνομία, «κατάφερε να διαφύγει πηδώντας από την πόρτα κινδύνου».

Το αεροσκάφος συνετρίβη και χτύπησε μια φοιτητική εστία ιατρικής σχολής σε μια κατοικημένη περιοχή του Αχμενταμπάντ, με την έκθεση να αναφέρει: «Το αεροσκάφος καταστράφηκε λόγω της πρόσκρουσης με τα κτίρια στο έδαφος και της επακόλουθης πυρκαγιάς».

Τα δύο μαύροι κουτιά του αεροσκάφους, που περιείχαν τους καταγραφείς φωνής του πιλοτηρίου και τους καταγραφείς δεδομένων πτήσης, ανακτήθηκαν τις ημέρες μετά τη συντριβή.

Παρέχουν ζωτικά δεδομένα, όπως το υψόμετρο, την ταχύτητα πτήσης και τις τελευταίες συνομιλίες των πιλότων, τα οποία μπορούν να βοηθήσουν στον προσδιορισμό των πιθανών αιτίων της συντριβής.

Η έκθεση της AAIB βασίζεται στα αρχικά ευρήματα της έρευνας, 30 ημέρες μετά τη συντριβή. Αναφέρει ότι η έρευνα συνεχίζεται. Η τελική έκθεση αναμένεται εντός ενός έτους.

Αναλυτικά τα θέματα στη Νεοελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία Γενικής Παιδείας:

Αύριο οι υποψήφιοι των ΕΠΑΛ θα εξεταστούν στις 31 Μαΐου στο μάθημα των Νέων Ελληνικών.

Στη συνέχεια, όσον αφορά τους υποψηφίους των ΓΕΛ, τη Δευτέρα 2 Ιουνίου θα διεξαχθούν οι εξετάσεις για τα Αρχαία Ελληνικά (Ομάδα Προσανατολισμού Ανθρωπιστικών Σπουδών), τα Μαθηματικά (Ο.Π. Θετικών Σπουδών και Σπουδών Οικονομίας και Πληροφορικής) και τη Βιολογία (Ο.Π. Σπουδών Υγείας).

Την Τετάρτη 4 Ιουνίου οι υποψήφιοι των ΓΕΛ θα εξεταστούν στα Λατινικά (Ο.Π. Ανθρωπιστικών Σπουδών), τη Χημεία (Ο.Π. Θετικών Σπουδών και Σπουδών Υγείας) και την Πληροφορική (Ο.Π. Σπουδών Οικονομίας και Πληροφορικής).

Οι εξετάσεις των πανελλαδικά εξεταζόμενων μαθημάτων θα ολοκληρωθούν την Παρασκευή 6 Ιουνίου, με τα μαθήματα: Ιστορία (Ο.Π. Ανθρωπιστικών Σπουδών), Φυσική (Ο.Π. Θετικών Σπουδών και Σπουδών Υγείας) και Οικονομία (Ο.Π. Σπουδών Οικονομίας και Πληροφορικής).

Αντίστοιχα, το πρόγραμμα των Πανελλαδικών για τους υποψηφίους των ΕΠΑΛ, έχει ως εξής:

Έναρξη το Σάββατο 31 Μαΐου 2025 με το μάθημα των Νέων Ελληνικών. Συνέχεια, την 3η Ιουνίου, εξέταση στα Μαθηματικά (Άλγεβρα). Θα ακολουθήσουν, από τις 5 έως και τις 16 Ιουνίου οι εξετάσεις σε μαθήματα ειδικότητας.

Τέλος, αξίζει να σημειωθεί, ότι οι εξετάσεις των ειδικών μαθημάτων θα διεξαχθούν από τις 14 έως και τις 25 Ιουνίου 2025. Παρομοίως, η διεξαγωγή των Υγειονομικών Εξετάσεων και Πρακτικής Δοκιμασίας των υποψηφίων (ΓΕΛ και ΕΠΑΛ) για εισαγωγή στα Τμήματα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού (ΤΕΦΑΑ) από τις 16 έως και τις 27 Ιουνίου.

Ο Νίκος Παπαδόπουλος κατέθεσε μήνυση με την οποία στρέφεται κατά των αστυνομικών, των υπευθύνων της Εθνικής Πινακοθήκης και κατά παντός άλλου για τα αδικήματα της διέγερσης σε αμοιβαία διχόνοια, παράνομης βίας και παράνομης παρακράτησης.

Σε δήλωση του αναφέρει μεταξύ άλλων ότι η ενέργεια του να κατεβάσει τα έργα «δεν ήταν οργή, ήταν κραυγή αγωνίας γιατί καταπατήθηκαν τα ιερά και τα όσια» και ότι «τα βέβηλα έργα ξανά τοποθετήθηκαν στην έκθεση, τα οποία πληρώνει ο ελληνικός λαός και καθυβρίζουν την Ελλάδα μας».

Αξίζει να σημειωθεί ότι η δικογραφία που έχει σχηματιστεί σε βάρος του, έχει πάρει το δρόμο για τη Βουλή προκειμένου να δοθεί άδεια για να προχωρήσουν οι ποινικές διαδικασίες.