Σύμφωνα με τους Γιατρούς χωρίς σύνορα (Médecins sans frontières -MSF) και τη Knowledge Ecology International (KEI), περισσότερες από 60 χώρες παρουσίασαν στον ΠΟΕ μια αναθεωρημένη έκδοση του κειμένου τους για την παραίτηση από την προστασία των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας για τα εμβόλια κατά της Covid-19 και άλλα ιατρικά εργαλεία.

Η KEI δημοσιοποίησε το αναθεωρημένο κείμενο, που απαιτεί η εξαίρεση να είναι ευρεία και μακράς διάρκειας.

Ο ΠΟΕ δεν ήταν σε θέση προσώρας να επιβεβαιώσει την αυθεντικότητα του εγγράφου, όμως δυτικός διπλωμάτης που πρόσκειται στις συνομιλίες για την άρση των πατεντών δήλωσε στο AFP πως πρόκειται για αυθεντικό κείμενο και πως έχει διανεμηθεί σε όλα τα μέλη του ΠΟΕ.

Σύμφωνα με το κείμενο αυτό, η εξαίρεση θα πρέπει να περιλαμβάνει, εκτός από τα εμβόλια, τις θεραπείες, τα διαγνωστικά μέσα, τα ιατροτεχνολογικά προϊόντα και τους εξοπλισμούς προστασίας, καθώς και τα υλικά και τα απαραίτητα συστατικά για την παραγωγή τους.

Το κείμενο υπογραμμίζει επίσης πως οι εξαιρέσεις θα πρέπει να διαρκέσουν “τουλάχιστον τρία χρόνια”, από την ημερομηνία εφαρμογής του κειμένου, μετά το τέλος των οποίων το Γενικό Συμβούλιο του ΠΟΕ θα πρέπει να αποφασίσει αν οι εξαιρέσεις πρέπει να αρθούν ή να παραταθούν

“Είμαστε ευτυχείς που βλέπουμε τις κυβερνήσεις που υιοθέτησαν την πρόταση εξαίρεσης από τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας Covid-19 να δηλώνουν πως η εξαίρεση έχει στόχο να καταργήσει τους μονοπωλιακούς φραγμούς για όλα τα ιατρικά εργαλεία (…) που είναι απαραίτητα στη μάχη κατά της πανδημίας αυτής”, ανέφερε η Λίνα Μανγκάνεϊ, επικεφαλής των MSF Νότιας Ασίας, σε μια ανακοίνωση.

“Με την τρομακτική αύξηση των μολύνσεων και των θανάτων στις αναπτυσσόμενες χώρες, και με δυνητικά ελπιδοφόρες θεραπείες να αναπτύσσονται, είναι κρίσιμης σημασίας οι κυβερνήσεις να διαθέτουν κάθε απαραίτητη ευελιξία προκειμένου να καταπολεμήσουν αυτήν την πανδημία”, πρόσθεσε.

Από τον Οκτώβριο, η Ινδία και η Νότια Αφρική έχουν καλέσει τον ΠΟΕ να καταργήσει προσωρινά την προστασία των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας, κίνηση η οποία, σύμφωνα με τους υποστηρικτές της, θα τόνωνε την παραγωγή στις αναπτυσσόμενες χώρες και θα αντιμετώπιζε τις κατάφωρες ανισότητες σε ό,τι αφορά την πρόσβαση στα εμβόλια.

Η ιδέα αυτή προσκρούει εδώ και πολύ καιρό στην εντονότατη αντίδραση των φαρμακευτικών κολοσσών και των χωρών όπου λειτουργούν, αλλά οι θέσεις φάνηκαν να εξελίσσονται στις αρχές του μήνα, όταν η Ουάσινγκτον τάχθηκε υπέρ μιας παγκόσμιας εξαίρεσης των πατεντών για τα εμβόλια, ενώ άλλοι αντιτιθέμενοι επί μακρόν δήλωσαν έτοιμοι να συζητήσουν το θέμα.

Οι ευρωβουλευτές κάλεσαν αυτή την εβδομάδα την ΕΕ να υποστηρίξει ενώπιον του ΠΟΕ την άρση των πατεντών.

Με τη νέα αναθεώρηση πάνω στο τραπέζι, οι MSF κάλεσαν τις “κυβερνήσεις περάσουν αμέσως σε διαπραγματεύσεις βάσει του κειμένου”, επιμένοντας ότι δεν υπάρχει χρόνος για χάσιμο.

Σύμφωνα με τους MSF, περισσότερες από 100 χώρες υποστηρίζουν στο εξής την πρόταση, της Κίνας και της Ρωσίας συμπεριλαμβανομένων.

Συνολικά 62 χώρες υποστηρίζουν στο εξής την πρόταση, με την Ινδονησία, τα Φίτζι, το Βανουάτου και τη Ναμίμπια να έχουν προστεθεί σε αυτές τις τελευταίες εβδομάδες.

Αξίζει να σημειωθεί ότι όπως αναφέρει ο ευρωβουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ Δημήτρης Παπαδημούλης, οι ευρωβουλευτές της ΝΔ καταψήφισαν την τροπολογία.

«Στα λόγια Ναι, στην πράξη Όχι», σχολιάζει ο Δ. Παπαδημούλης δηκτικά προς τη ΝΔ.

«Η κυβέρνηση ετοιμάζεται να νομοθετήσει τις απλήρωτες υπερωρίες, τη δυνατότητα οι εργαζόμενοι να δουλεύουν απλήρωτα δεκάωρα, κάτι που θα οδηγήσει σε μείωση μισθού, γιατί – υπό κανονικές συνθήκες – η υπερωριακή εργασία αμείβεται επιπλέον» τόνισε και πρόσθεσε ότι «δεν θα πλήξει μόνο τους εργαζομένους, αφού μείωση μισθού σημαίνει μείωση της ζήτησης, που θα πλήξει τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, τους ελεύθερους επαγγελματίες, ένα πολύ μεγάλο κομμάτι της κοινωνίας».

«Ακόμα, με το νομοσχέδιο αυτό η κυβέρνηση δίνει ένα σήμα ανομίας στην εργοδοσία», τόνισε ο Νάσος Ηλιόπουλος και συνέχισε λέγοντας, ότι «με τις ατομικές συμβάσεις που θα γίνουν κανόνας με αυτό το νομοσχέδιο, ο εργαζόμενος δεν θα έχει πλέον καμία δυνατότητα να διαπραγματεύεται τους όρους εργασίας του. Το νομοσχέδιο αυτό σημαίνει ζωή-λάστιχο για τον εργαζόμενο, εργασία χωρίς δικαιώματα, απλήρωτη εργασία».

Αναφερθείς, στην πρόταση για την άρση της πατέντας των εμβολίων με την οποία τάχθηκε η κυβέρνηση Μπάιντεν, τόνισε ότι «η πρόταση αυτή, που στηρίζει ο ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία όλον αυτόν τον καιρό, αποτελεί και πρόταση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, ο οποίος λέει ότι αν δεν είμαστε όλοι ασφαλείς δεν θα είναι κανένας ασφαλής – και η τραγωδία που ζει αυτές τις μέρες η Ινδία το δείχνει αυτό».

Σημείωσε ότι «είναι τεράστιο λάθος της κυβέρνησης Μητσοτάκη ότι ειρωνεύτηκε αυτήν την πρόταση» και εξήγησε: «Θυμόμαστε τον ίδιο τον Κυριάκο Μητσοτάκη, μέσα στη Βουλή, να μιλάει για “εμβολιόδεντρα” και άλλα κυβερνητικά στελέχη να χαρακτηρίζουν την πρόταση αυτή “μπούρδες”…

Πρέπει έστω και τώρα στο και 5′, η κυβέρνηση να καταθέσει πρόταση στην Κομισιόν για την άρση της πατέντας, για να βρεθεί και η ΕΕ από τη σωστή πλευρά της ιστορίας. Το εμβόλιο είναι δημόσιο αγαθό και με το να υπερασπίζονται ακόμα κάποιοι τις πατέντες, σημαίνει ότι θέτουν σε κίνδυνο την ασφάλεια όλων μας».

«Στο ζήτημα της πνευματικής ιδιοκτησίας, δεν πιστεύουμε πως αυτό μπορεί να είναι βραχυπρόθεσμα μια μαγική λύση, όμως πιστεύουμε ότι οφείλουμε να είμαστε έτοιμοι να συζητήσουμε για το θέμα αυτό, μόλις μπούν στο τραπέζι συγκεκριμένες προτάσεις», δήλωσε ο πρόεδρος του συμβουλίου, που εκπροσωπεί τις 27 χώρες μέλη, πριν από την έναρξη της άτυπης ευρωπαϊκής συνόδου κορυφής.

Οι ειδικοί λένε ότι ενδέχεται να χρειαστούν χρόνια μέχρι να ολοκληρωθεί η διαπραγμάτευση του θέματος και να μην αντιμετωπιστεί έτσι η άμεση ανάγκη παρασκευής περισσότερων δόσεων με πιο γοργούς ρυθμούς.

«Ποιο είναι το τρέχον ζήτημα; Δεν αφορά στην πραγματικότητα την πνευματική ιδιοκτησία. Είναι δυνατόν να δώσουμε πνευματική ιδιοκτησία σε εργαστήρια που δεν γνωρίζουν πώς να παρασκευάσουν (τα εμβόλια) και δεν θα τα παρασκευάσουν αύριο;», διερωτήθηκε ο gάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν κατά την άφιξή του στη σύνοδο. «Το βασικό ζήτημα για την αλληλεγγύη είναι η διανομή των δόσεων», υποστήριξε, προσθέτοντας ότι η Γαλλία συνεργάζεται στενά με τη Γερμανία στο θέμα αυτό.

Το Βερολίνο εξέφρασε την αντίθεσή του στην άρση των πατεντών την Πέμπτη.

Την Τετάρτη, ο αμερικανός πρόεδρος Τζο Μπάιντεν στήριξε το αίτημα της Ινδίας και της Νότιας Αφρικής, για προσωρινή άρση των πατεντών για τα εμβόλια της Covid-19, ένα γεγονός που προκάλεσε την οργή πολλών φαρμακευτικών εταιρειών.

Ορισμένοι ευρωπαίοι αξιωματούχοι υποστηρίζουν ότι θα χρειαστούν μέχρι και δύο χρόνια διαπραγματεύσεων στους κόλπους του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου, για να επιτευχθεί συμφωνία.

Οι Ευρωπαίοι ηγέτες πιθανότατα θα ακούσουν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ότι η άρση της πατέντας δεν θα βοηθούσε να αυξηθεί η παραγωγή, ιδίως στις φτωχότερες χώρες, αφού η διαδικασία αυτή απαιτεί προηγμένες τεχνολογίες και εγκαταστάσεις.

Η αμερικανική εταιρεία Moderna παραιτήθηκε των πνευματικών δικαιωμάτων της για το εμβόλιό της τον περασμένο Οκτώβριο (χρησιμοποιεί την τεχνολογία του «αγγελιαφόρου RNA») αλλά καμία άλλη φαρμακευτική εταιρεία δεν έχει ανακοινώσει μέχρι σήμερα ότι θα προσπαθήσει να «αντιγράψει» το σκεύασμά της.

Η Γερμανία, η έδρα της BioNTech, της εταιρείας που έχει την πατέντα για το δεύτερο εμβόλιο του «αγγελιαφόρου RNA» (αναπτύχθηκε σε συνεργασία με την αμερικανική Pfizer) αντιτίθεται στην άρση της πατέντας, ενώ αντιθέτως η Ιταλία συμφωνεί με την πρόταση του Μπάιντεν.

Ενώ η πανδημία συνεχίζεται, οι πιθανότητες είναι ότι ακόμη πιο επικίνδυνες νέες παραλλαγές του SARS-CoV-2 θα εμφανιστούν. Η φαρμακευτική βιομηχανία επιμένει, ότι η πιο πρόσφορη προσέγγιση για την αντιμετώπισή της είναι να ξεπεραστούν τα προβλήματα στην εξασφάλιση πρώτων υλών και να πουληθούν ή να δωρηθούν εμβόλια σε όλες τις χώρες του κόσμου.

• «Κανείς δεν θα είναι ασφαλής, μέχρι να είμαστε όλοι. Αν γίνουν εμβολιασμοί μόνο στις αναπτυγμένες χώρες η νίκη μας επί του Covid-19 θα είναι βραχύβια. Βλέπουμε πόσο γρήγορα μεταλλάσσεται ο ιός, δημιουργώντας νέες παραλλαγές, που συνεπάγονται νέες προκλήσεις» γράφουν οι ηγέτες του Βελγίου, της Σουηδίας, της Γαλλίας, της Δανίας και της Ισπανίας σε κοινή επιστολή τους προς την Κομισιόν.

«Τα εμβόλια έχουν καταστεί θέμα ασφαλείας και η ΕΕ δεν μπορεί να υστερεί. Για τον λόγο αυτόν, βασική προτεραιότητα είναι η αύξηση της ικανότητας παραγωγής στην Ευρώπη», πρόσθεσαν.

Η ΕΕ, μια από τους μεγαλύτερους παραγωγούς εμβολίων στον κόσμο, είναι επίσης και ο κύριος εξαγωγέας, με 200 εκατομμύρια δόσεις να έχουν ήδη σταλεί σε άλλες χώρες του κόσμου. Οι ΗΠΑ και η Βρετανία δεν έχουν εξάγει κανένα από τα εμβόλια που παρασκευάζονται στο έδαφός τους.