Ράνια Τραγόμαλλου

Υποστηρίζουν ότι το Μέγαρο Μαξίμου επιχειρεί να ανοίξει τη συζήτηση περί αναθεώρησης την ώρα που, όπως λένε, έχει ήδη συγκρουστεί στην πράξη, με βασικές συνταγματικές προβλέψεις και αρχές λειτουργίας των θεσμών. 

Οι άξονες των προτάσεων

Το ΠΑΣΟΚ προσέρχεται στη συζήτηση για τη συνταγματική αναθεώρηση στο πλαίσιο της προτείνουσας Βουλής με ολοκληρωμένο σχέδιο προτάσεων, επιδιώκοντας -όπως σημειώνουν κομματικά στελέχη -να ανοίξει συνολικά η συζήτηση για «όλα τα ζητήματα λειτουργίας του Καταστατικού Χάρτη».

Η Χαριλάου Τρικούπη έχει ήδη ξεκαθαρίσει ότι η απαιτούμενη υπερπλειοψηφία  θα πρέπει να απαιτείται μόνο στην επόμενη, αναθεωρητική Βουλή, ζητώντας αλλαγή του άρθρου 110 ώστε αυτή να αποτελεί τον σταθερό συνταγματικό κανόνα.

Η πρόταση του ΠΑΣΟΚ προβλέπει την αναθεώρηση 21 άρθρων και τη θέσπιση τεσσάρων νέων, με τη Χαριλάου Τρικούπη να υποστηρίζει ότι στόχος είναι:

• η προάσπιση της συνταγματικής τάξης
• η ενίσχυση της διαφάνειας και των θεσμικών αντιβάρων
• η προστασία των πολιτών απέναντι στις προκλήσεις της σύγχρονης κοινωνίας.

Η τελική μορφή των προτάσεων αναμένεται να εμπλουτιστεί μέσα από δημόσια διαβούλευση και κινείται σε τρεις βασικούς άξονες:

• σύγχρονα δικαιώματα
• θεσμοί, διαφάνεια και λογοδοσία
• αλλαγές στην ίδια τη διαδικασία της αναθεώρησης.

Τα 21 άρθρα και οι νέες ρυθμίσεις

Κεντρική θέση στο πακέτο προτάσεων κατέχει η αναθεώρηση του άρθρου 86 για την ευθύνη υπουργών, με το ΠΑΣΟΚ να εισηγείται ουσιαστική αποπολιτικοποίηση της διαδικασίας δίωξης. Η σχετική αρμοδιότητα απομακρύνεται από τη Βουλή και μεταφέρεται σε ειδικό συμβούλιο ενώ σε περίπτωση παραπομπής, η δίκη θα διεξάγεται ενώπιον του Ειδικού Δικαστηρίου.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στην αναθεώρηση του άρθρου 90, με στόχο – όπως αναφέρουν στελέχη του κόμματος – μια Δικαιοσύνη χωρίς κυβερνητική κηδεμονία.

Η πρόταση προβλέπει:

• μεταφορά της αρμοδιότητας επιλογής της ηγεσίας της Δικαιοσύνης σε ειδική μεικτή επιτροπή 19 μελών, στην οποία θα συμμετέχουν μέλη της εθνικής αντιπροσωπείας, δικαστές και εκπρόσωποι της νομικής κοινότητας.
• συνταγματική κατοχύρωση τετραετούς απαγόρευσης ανάληψης δημόσιων θέσεων ευθύνης από αφυπηρετήσαντες δικαστικούς λειτουργούς.

Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η πρόταση για συνταγματική κατοχύρωση της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας. Θα αναλάβει τον έλεγχο των οικονομικών των κομμάτων, των εκλογικών δαπανών και των δηλώσεων περιουσιακής κατάστασης των βουλευτών.

Στις προτάσεις του ΠΑΣΟΚ περιλαμβάνεται ακόμη:

• η ρητή κατοχύρωση του μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα των μη κρατικών πανεπιστημίων μέσω αναθεώρησης του άρθρου 16
• η προστασία των παραμεθόριων και ευαίσθητων περιοχών της χώρας μέσω αλλαγών στο άρθρο 17, με δυνατότητα θέσπισης περιορισμών σε μεταβιβάσεις δικαιωμάτων καθώς και σχετικών μηχανισμών ελέγχου ή απαγόρευσης συναλλαγών για λόγους εθνικής ασφάλειας.

Παράλληλα, το κόμμα προτείνει την κατοχύρωση του Εθνικού Συστήματος Υγείας ως συνταγματικού θεσμού, καθώς και τη θεσμοθέτηση υποχρέωσης του κράτους να διασφαλίζει την πρόσβαση των πολιτών σε επαρκή και προσιτή κατοικία, κυρίως μέσω προγραμμάτων κοινωνικής στέγασης.

Ξεχωριστή θέση στο σχέδιο αναθεώρησης καταλαμβάνει και η ενίσχυση της αυτοδιοίκησης μέσω αλλαγών στο άρθρο 102, με  διεύρυνση της διοικητικής και κανονιστικής αυτοτέλειας των ΟΤΑ, τον περιορισμό της κρατικής εποπτείας σε έλεγχο νομιμότητας και την ενίσχυση της οικονομικής τους αυτοτέλειας με αυξημένες εγγυήσεις διαφάνειας και δημοσιονομικής ισορροπίας.

Ανδρέας Μαραθιάς

Οι ιδιοκτήτες και οδηγοί ταξί βρίσκονται από χθες σε απεργία διαρκείας, εξαιτίας:

– του άρθρου 50, για την “προθεσμία αντικατάστασης αποχαρακτηρισθέντος επιβατηγού δημόσιας Χρήσης – ΤΑΞΙ αυτοκινήτου με νέο όχημα” καθώς με βάση την αιτιολογική έκθεση του νομοσχεδίου “θεσπίζεται αποκλειστική προθεσμία ενός (1) έτους για την αντικατάσταση αποχαρακτηρισμένου οχήματος ή οχήματος του οποίου έχει λήξει το όριο ηλικίας, ώστε να διασφαλίζεται ότι οι άδειες κυκλοφορίας συνδέονται με ενεργά και σύγχρονα οχήματα” και “προβλέπεται ρητά η ανάκληση της άδειας κυκλοφορίας σε περίπτωση άπρακτης παρέλευσης της προθεσμίας, ενισχύοντας την αποτελεσματικότητα της διοικητικής εποπτείας.”.

– του άρθρου 52, που αναφέρει σχετικά με την εκμίσθωση επιβατηγών ιδιωτικής χρήσης αυτοκινήτων με οδηγό, ότι “Επιτρέπεται στα τουριστικά γραφεία και στα γραφεία ενοικίασης αυτοκινήτων, και σε εταιρείες και συνεταιρισμούς επιβατηγών δημόσιας χρήσης αυτοκινήτων,  η ολική εκμίσθωση επιβατηγών ιδιωτικής χρήσης (Ε.Ι.Χ.) αυτοκινήτων με οδηγό μέσω προκράτησης, με αντίστοιχη σύμβαση, στην οποία αναγράφονται και το σημείο επιβίβασης του μισθωτή και η ώρα έναρξης και λήξης της σύμβασης.”, αλλά και

– του άρθρου 44, για την εφαρμογή αξιολόγησης υπηρεσιών επιβατικών δημόσιας χρήσης, μέσα από τη δημιουργία στο Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών ψηφιακής εφαρμογής ανώνυμης αξιολόγησης μέσω “QR code” των παρεχόμενων υπηρεσιών μεταφοράς με ΕΔΧ.

Ο αναπληρωτής υπουργός Υποδομών και Μεταφορών, Κώστας Κυρανάκης ενόψει της σημερινής ακρόασης 31 φορέων εμφανίστηκε “ανοιχτός σε αλλαγές” ωστόσο όσον αφορά τα επίμαχα άρθρα 50 και  52  εμφανίστηκε μάλλον αμετακίνητος, καθώς απαντώντας στις αιτιάσεις της αντιπολίτευσης τόνισε  “έχουμε ξεπεράσει το στόχο των 10.000 δημόσιων σημείων φόρτισης και συνεπώς υπάρχουν υποδομές για ηλεκτρικά και με το νέο θεσμικό πλαίσιο η μετάβαση θα είναι ομαλή” ενώ παράλληλα σημείωσε “Έχει αυξηθεί δραματικά ο τουρισμός. Εάν δεν αρκούν τα υπάρχοντα ταξί να μεταφέρουν επισκέπτες, δεν μπορούμε να το αφήσουμε έτσι. Δίνουμε όμως προτεραιότητα σε όσους έχουν επενδύσει σε μια άδεια ταξί”.

Τόσο ο υπουργός Υποδομών και Μεταφορών, Χρίστος Δήμας, όσο και ο κ. Κυρανάκης υπεραμύνθηκαν του “ερανιστικού” επι της ουσίας νομοσχεδίου λέγοντας ότι “αποτελεί ένα πλαίσιο ορθολογικών παρεμβάσεων, μια στοχευμενη νομοθετική πρωτοβουλία, που προάγει το δημόσιο συμφέρον και αντιμετωπίζει συσσωρευμένα θέματα στον τομέα των μεταφορών”. και με τον εισηγητή της ΝΔ, Φάνης Παππάς, να κάνει λόγο για ένα νομοσχέδιο με στόχο της “ασφάλεια στους δρόμους και την αξιοπιστία στις μεταφορές”, χαρακτηρίζοντας “στρατηγική επιλογή” την ηλεκτροκίνηση.

Ο εισηγητής του ΠΑΣΟΚ, Αναστάσιος Νικολαίδης, ανέφερε “Είμαστε ιδιαίτερα επιφυλακτικοί για ένα ανομοιογενες νομοσχέδιο με ετερόκλητα άρθρα και ρυθμίσεις που δεν εξυπηρετούν το κοινωνικό σύνολο και το οποίο προκαλεί κοινωνική αναταραχή και τα αρνητικά σχόλια των φορέων” και μίλησε για “ακραίες πρακτικές νομοθέτησης για τα ταξί” ζητώντας την απόσυρση του άρθρου 52″.

Εκ μέρους του ΣΥΡΙΖΑ ο αγορητής Αλέξανδρος Μεϊκόπουλος, έκανε λόγο για “αχταρμά ρυθμίσεων” που θα παράξει περισσότερες αντιδράσεις, σημειώνοντας ότι “καμία ευρωπαϊκή χώρα δεν έχει επιβάλει ηλεκτροκινηση στα ταξί” και ότι “πράσινη μετάβαση δεν σημαίνει ο οδηγός να πληρώσει από τη τσέπη του” και από το ΚΚΕ ο Κώστας Μεταξάς, επισήμανε ότι “Στόχος του νομοσχεδίου είναι η απελευθέρωση των μεταφορών καθώς η συντριπτική πλειοψηφία των ρυθμίσεων είναι υπέρ του κεφαλαίου”.

“Είστε κυνικοί και αδίστακτοι και δεν ενδιαφέρεστε για τις λαϊκές ανάγκες. Τα ΜΜΜ παραδίδονται στους ιδιώτες και τα συμφέροντα. Δικαιολογημένες οι αντιδράσεις των ταξί για τα άρθρα 41, 44, 52 και 67 και αταψηφίσουμε επί της αρχής” πρόσθεσε, ενώ η αγορήτρια της Νέας Αριστεράς, Πέτη Πέρκα μίλησε για ένα “νομοσχέδιο συνονθύλευμα διατάξεων, εξυπηρετήσεων και εξισορρόπησης συμφερόντων”, τονίζοντας ότι “η πράσινη μετάβαση δεν μπορεί να γίνει διατάγματα”.

Η αγορήτρια της Ελληνικής Λύσης, Μαρία Αθανασίου, ανέφερε ότι “Το σχέδιο παρουσιαζεται ως μεταρρυθμιστικό, ωστόσο είναι ένα νομοσχέδιο αποσπασματικών  ρυθμίσεων με αδυναμίες και ασάφειες που θα προκαλέσουν περισσότερα προβλήματα στους πολίτες και στους επαγγελματίες και απαιτείται ουσιαστική αναθεώρηση των διατάξεων του νομοσχεδίου και ο Σπύρος Τσιρώνης από τη “Νίκη” είπε “Δεν μπορεί η κυβέρνηση να μιλά  για μεταρυθρισιτό και εκσυγχρονιστικκό νομοσχέδιο όταν έχει συμβεί η τραγωδία των Τεμπών. Το νομοσχέδιο μοιάζει με μια διοικητική τακτοποίηση εκκρεμοτήτων.”.

Τέλος η Τζώρτζια Κεφαλά από την Πλεύση Ελευθερίας υπογράμμισε “Εξυπηρετεί συγκεκριμένα συμφέροντα και μετακυλύει  το κόστος της πράσινης μετάβασης στους πολίτες και τους επαγγελματίες, που διαλύει τον κλάδο των ταξί με την βίαιη απορρύθμιση με την οποία νομιμοποιεί την υποκλοπή έργου μετατρέποντας τις λιμουζίνες σε ταξί.”.

Ωστόσο, όπως προκύπτει από το ρεπορτάζ της Καθημερινής, παρά την πλήρη συμφωνία των δύο πλευρών, η αιγυπτιακή πλευρά καθυστέρησε αδικαιολόγητα την υπογραφή του «Συμφωνητικού και Διακανονιστικού Συμβολαίου». Κύκλοι με γνώση των διαπραγματεύσεων εκτιμούν ότι οι καθυστερήσεις ήταν προσχηματικές, κάτι που επιβεβαιώθηκε με τη μεταγενέστερη δικαστική εξέλιξη.

Το εν λόγω συμφωνητικό είχε συμφωνηθεί μεταξύ του υποστράτηγου δρ Χαλέντ Μουμπάρακ Χουσεΐν Μπάκρι, κυβερνήτη της περιφέρειας Νοτίου Σινά και εξουσιοδοτημένου εκπροσώπου της αιγυπτιακής ηγεσίας, και του αρχιεπισκόπου Δαμιανού, ο οποίος ενεργεί ως νομικός εκπρόσωπος της Μονής, βάσει του προεδρικού διατάγματος 306 του 1974.

Στόχος της συμφωνίας ήταν η αναγνώριση της ιδιοκτησίας της Μονής επί των αμφισβητούμενων εκτάσεων, δίνοντας οριστική λύση σε μια μακροχρόνια διαμάχη.

Στο προοίμιο της συμφωνίας γίνεται αναδρομή στο ιστορικό της υπόθεσης, αρχής γενομένης από την αγωγή που κατατέθηκε ήδη από το 2015 από την Περιφέρεια Νοτίου Σινά, αμφισβητώντας ιδιοκτησίες της μονής, και στη συνέχεια σε δύο εφέσεις που κατατέθηκαν από τα αντίδικα μέρη.

«Το Εφετείο διέταξε τη συγχώνευση των δύο εφέσεων και, πριν αποφασίσει επί της ουσίας τους, διέταξε τον διορισμό πενταμελούς επιτροπής εμπειρογνωμόνων από το υπουργείο Δικαιοσύνης, η οποία ανέλαβε την αποστολή της και υπέβαλε έκθεση που περιείχε περιγραφή των αμφισβητούμενων οικοπέδων, συνολικής έκτασης (71) οικοπέδων, τις περιγραφές τους, τα όριά τους, τα σημεία αναφοράς, τις εκτάσεις και τα χαρακτηριστικά της κατοχής τους, όσον αφορά τις δραστηριότητές τους ή τα κτίρια, καθώς και τις αποφάσεις που σχετίζονται με αυτά και τις νομικές ενέργειες που πραγματοποιήθηκαν σχετικά με αυτά μεταξύ των μερών αυτής της συμφωνίας. Οι δύο εφέσεις εξακολουθούν να εκκρεμούν ενώπιον του δικαστηρίου και αναβλήθηκαν για τη συνεδρίαση της 26ης Μαρτίου 2025 (σ.σ. πρόκειται για συνεδρίαση που αναβλήθηκε και πραγματοποιήθηκε την περασμένη Τετάρτη, οπότε και εκδόθηκε η επίμαχη απόφαση)», αναφέρεται στο προοίμιο.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην αναγνώριση από το αιγυπτιακό κράτος της ιστορικής σημασίας και της πολιτιστικής κληρονομιάς της περιοχής της Αγίας Αικατερίνης και του πολιτισμού της κοινότητας του Σινά που ζει στην περιοχή από τον 4ο αιώνα μ.Χ., ενώ επισημαίνεται η αναγνώριση της περιοχής ως Μνημείου Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς από την UNESCO.

«Τα μέρη συμφωνούν να τερματίσουν τη δικαστική διαμάχη μέσω ενός διακανονισμού που διασφαλίζει τη διατήρηση της φυσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς και των φυσικών πόρων, την ελευθερία άσκησης των θρησκευτικών τελετών από τους πολίτες και την ικανότητα του κράτους να υλοποιήσει τα μελλοντικά του σχέδια για βιώσιμη ανάπτυξη», καταλήγει το προοίμιο.

Τι αναφέρουν τα άρθρα της συμφωνίας

Στο πρώτο άρθρο της συμφωνίας αναφέρεται ότι «Η εγγραφή της περιοχής της Αγίας Αικατερίνης στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO το 2002, μαζί με το συνημμένο έγγραφο που περιλαμβάνει τα οικόπεδα, εκκλησίες και κτίρια που σχετίζονται με το Μοναστήρι, αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της παρούσας συμφωνίας, συμπληρώνει και ερμηνεύει τους όρους της».

Στο τρίτο άρθρο γίνεται αναφορά σε ιδιοκτησία της μονής: «Τα μέρη συμφωνούν ότι, σύμφωνα με την εγγραφή του Μοναστηριού της Αγίας Αικατερίνης στη Λίστα Παγκόσμιας Κληρονομιάς, το Μοναστήρι, τα κτίριά του, τα οικόπεδά του, οι εκκλησίες και τα συναφή κτίρια που αναφέρονται στο συνημμένο και υπογεγραμμένο έγγραφο από τα μέρη αποτελούν ιδιοκτησία του Μοναστηριού που ανήκει στο Ελληνορθόδοξο Δόγμα.

Το Μοναστήρι διατηρεί την αυτονομία του στη διαχείριση των εσωτερικών του υποθέσεων, διοικητικών και θρησκευτικών, χωρίς εξωτερική παρέμβαση. Αυτό περιλαμβάνει τον έλεγχο στις καθημερινές λειτουργίες, τη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς και την προσήλωση στις παραδόσεις του. Η διάταξη αυτή επιβεβαιώνει τη μοναδική ιστορική και πνευματική σημασία του Μοναστηριού, επιτρέποντάς του να διατηρήσει την ταυτότητα και την κληρονομιά του διαμέσου των αιώνων. Όλα τα παραπάνω τελούν υπό την εποπτεία του ηγουμένου, ο οποίος φέρει τον τίτλο του Αρχιεπισκόπου της Επισκοπής του Σινά στην Αίγυπτο».

Στο ίδιο άρθρο γίνεται αναφορά σε συνεργασία της μονής με το Ανώτατο Συμβούλιο Αιγυπτιακών Αρχαιοτήτων για παρεμβάσεις συντήρησης των κτισμάτων, ενώ επισημαίνεται ότι δεν προστατεύονται μόνο τα κτίσματα αλλά και η μοναστική ζωή εντός των τειχών της μονής.

Αντίστοιχα, το τέταρτο άρθρο επιβεβαιώνει τη συμφωνία για διατήρηση της αρχιτεκτονικής της μονής, των θησαυρών της, ακόμη και «των αρχαίων δέντρων, τα οποία αποτελούν ζωτικό κομμάτι της περιβαλλοντικής κληρονομιάς, ανεκτίμητο φυσικό θησαυρό». Στο πέμπτο άρθρο τα μέρη συμφωνούν να επιβεβαιώσουν τον σεβασμό όλων των υφιστάμενων αποφάσεων από πρωθυπουργό, υπουργό Πολιτισμού και πρόεδρο αρχής αρχαιοτήτων για τη μονή, τους ναούς και τα κτίρια γύρω από αυτή, καθώς και των οικοπέδων που αποτελούν αντικείμενο της δικαστικής διαμάχης. Στο έκτο άρθρο η Περιφέρεια Νοτίου Σινά δεσμεύεται για την προστασία της περιοχής και την ασφάλεια της μονής, ενώ ο αρχιεπίσκοπος δεσμεύεται για τη διατήρηση της μονής και την παροχή των αναγκαίων διευκολύνσεων στους επισκέπτες.

Στο έβδομο άρθρο αναφέρεται: «Τα μέρη συμφωνούν πλήρως στη δέσμευσή τους για συμφιλίωση, παραίτηση και τερματισμό της εν εξελίξει δικαστικής διαμάχης μεταξύ της Περιφέρειας Νοτίου Σινά και του Μοναστηριού» και ότι «τα μέρη επίσης δεσμεύονται να αποσύρουν και να συμφιλιωθούν σε όλες τις αμοιβαίες αγωγές και νομικές διαφορές και να διευθετήσουν κάθε εκκρεμή διαφωνία μέσω συμβιβασμού».

Η συμφωνία, με την οποία η δικαστική διαμάχη θα έκλεινε, καθώς διευθετούσε όλα τα εκκρεμή ζητήματα, τελικά ακόμη δεν έχει υπογραφεί, με τις εκτιμήσεις πηγών της σιναϊτικής κοινότητας να συγκλίνουν στο ότι η καθυστέρηση υπήρξε σκόπιμη, προκειμένου, τελικά, να εκδοθεί η δικαστική απόφαση, η οποία διαμορφώνει νέα, δυσμενή δεδομένα.