Η «επιχείρηση Ελευθερία» αναστέλλεται λίγα 24ωρα αφότου ο Ντ. Τραμπ την είχε πανηγυρικά εξαγγείλει ως το μεγάλο βήμα για την αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ. Με χτεσινή ανάρτησή του ο Αμερικανός πρόεδρος κάνει μια χειρονομία συμβιβασμού προς το Ιράν, υποστηρίζοντας ότι έλαβε αυτήν την απόφαση μετά από αίτημα του Ισλαμαμπάντ και μετά από «αμοιβαία συμφωνία» καθώς έχει ήδη σημειωθεί «μεγάλη πρόοδος» για την επίτευξη ειρήνης στον πόλεμο.

Λίγες ώρες νωρίτερα, ο υπουργός Εξωτερικών, Μ. Ρούμπιο, και ο υπουργός Πολέμου, Π. Χέγκσεθ, διαβεβαίωναν ότι η αμερικανική στρατιωτική επιχείρηση θα διασφάλιζε την ελευθερία ναυσιπλοΐας στον Περσικό.

Τα ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης παρουσίασαν την εξέλιξη ως νίκη της Τεχεράνης, ως ότι ο Τραμπ υποχώρησε μετά την αποτυχία του σχεδίου του, εδώ. Σήμερα, ο υπουργός Εξωτερικών, Α. Αραγκτσί, βρίσκεται στο Πεκίνο για συνομιλίες.

Το τελευταίο 24ωρο, είχαν προηγηθεί (α) οι δηλώσεις του Π. Χέγκσεθ και του αρχηγού του αμερικανικού Γενικού Επιτελείου, στρατηγού Κέιν ότι οι επιθέσεις που είχε εξαπολύσει το Ιράν αφότου ξεκίνησε το «σχέδιο Ελευθερία» δεν συνιστούν παραβίαση της εκεχειρίας, και (β) η αποκάλυψη του ενημερωτικού ιστότοπου axios.com ότι ο Λευκός Οίκος είχε ενημερώσει ανεπισήμως την Τεχεράνη για αυτήν την επιχείρηση, ώστε να μην υπάρξουν μεγάλες αντιδράσεις,

Η ανάλυση του BBC

Η αντιπαράθεση για τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ έχει εξελιχθεί στο κεντρικό θέμα της σύγκρουσης ΗΠΑ και Ιράν. Η ήδη εύθραυστη εκεχειρία δείχνει σημάδια κατάρρευσης και ο κίνδυνος γενικευμένου πολέμου επανέρχεται στο προσκήνιο.

Τέσσερις εβδομάδες μετά την κατάπαυση του πυρός, οι διπλωματικές προσπάθειες δεν έχουν αποδώσει, με τις συνομιλίες στο Ισλαμαμπάντ να ολοκληρώνονται χωρίς αποτέλεσμα. Και οι δύο πλευρές εμφανίζονται διατεθειμένες να διαπραγματευτούν, αλλά με ασύμβατους στόχους και αδιαπραγμάτευτες «κόκκινες γραμμές». Αρκεί ένα επεισόδιο για να πυροδοτηθούν νέες εχθροπραξίες.

Μέχρι την έναρξη του πολέμου, το πέρασμα του Ορμούζ λειτουργούσε ως διεθνής θαλάσσιος διάδρομος ελεύθερης ναυσιπλοΐας. Σήμερα, το Ιράν έχει μετατρέψει τον έλεγχο του σε στρατηγικό εργαλείο: μέσο στρατιωτικής πίεσης, πιθανή πηγή εσόδων μέσω επιβολής «διοδίων» και ταυτόχρονα μηχανισμό αποτροπής. Ο υπουργός Εξωτερικών, Α. Αραγτσί, έχει κάνει σαφές ότι δεν υπάρχει επιστροφή στο προηγούμενο καθεστώς.

Για την Ουάσιγκτον, η κατάσταση αυτή δημιουργεί ένα κρίσιμο στρατηγικό δίλημμα. Ο Ντ. Τραμπ δεν μπορεί να αποδεχθεί έναν de facto ιρανικό έλεγχο της θαλάσσιας οδού χωρίς να υπονομεύσει την εικόνα ισχύος των ΗΠΑ, ακόμη και αν η στρατιωτική υπεροχή τους δεν αμφισβητείται επιχειρησιακά.

Η απόφαση των ΗΠΑ να συνοδεύσουν εμπορικά πλοία μέσω των Στενών ήταν αναμενόμενο ότι θα προκαλούσε αντίδραση από την Τεχεράνη. Το κρίσιμο ερώτημα πλέον είναι αν η αλληλουχία δράσεων και αντιδράσεων θα περιοριστεί ή θα οδηγήσει σε ανεξέλεγκτη κλιμάκωση. Ο κίνδυνος λανθασμένων εκτιμήσεων και παρερμηνειών είναι ιδιαίτερα αυξημένος –ένας παράγοντας που ιστορικά έχει οδηγήσει σε ταχεία κλιμάκωση κρίσεων.

Οι επιπτώσεις δεν περιορίζονται στη στρατιωτική διάσταση. Το κλείσιμο των Στενών επηρεάζει άμεσα την παγκόσμια οικονομία, διαταράσσοντας την προσφορά πετρελαίου και φυσικού αερίου, αλλά και κρίσιμων πρώτων υλών όπως τα λιπάσματα. Οι συνέπειες αυτές πλήττουν ήδη χώρες μακριά από το πεδίο της σύγκρουσης, ενισχύοντας τον κίνδυνο ενεργειακής και επισιτιστικής κρίσης.

Στο περιφερειακό επίπεδο, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα φαίνεται να αποτελούν βασικό στόχο ιρανικής πίεσης. Η σημασία του λιμανιού της Φουτζέιρα, που επιτρέπει εξαγωγές πετρελαίου εκτός των Στενών, καθιστά τη χώρα ιδιαίτερα ευάλωτη. Ταυτόχρονα, τα ΗΑΕ ενισχύουν τη συνεργασία τους με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, προσπαθώντας να αποφύγουν άμεση εμπλοκή — μια ισορροπία που μπορεί να αποδειχθεί προσωρινή.

Συνολικά, η κρίση έχει φτάσει σε στρατηγικό αδιέξοδο. Παρά την επιχειρησιακή ισχύ των ΗΠΑ, η ανθεκτικότητα της Τεχεράνης και οι περιορισμοί της αμερικανικής στρατηγικής καθιστούν δύσκολη την επίτευξη καθαρής λύσης. Η εγκατάλειψη της συμφωνίας για τα πυρηνικά και η πολιτική «μέγιστης πίεσης» δεν ανέκοψαν το ιρανικό πρόγραμμα και συνέβαλαν στη σημερινή δυναμική σύγκρουσης.

Η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ παραμένει εξαιρετικά ρευστή. Με τις γραμμές επικοινωνίας αδύναμες και την ένταση υψηλή, η ισορροπία μπορεί να διαταραχθεί ανά πάσα στιγμή. Το ενδεχόμενο επιστροφής σε γενικευμένο πόλεμο δεν είναι πλέον θεωρητικό — αλλά ένα άμεσο και υπαρκτό σενάριο.

Σπύρος Σιδέρης

Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν το Πεκίνο μπορεί —και κυρίως αν θέλει— να προσφέρει στην Τεχεράνη ένα πραγματικό δίχτυ ασφαλείας ή αν θα επιμείνει στη γνώριμη πολιτική της προσεκτικής εξισορρόπησης ανάμεσα στο Ιράν, τις Ηνωμένες Πολιτείες και τις χώρες του Κόλπου.

Η επίσκεψη του Αμπάς Αραγτσί πραγματοποιείται κατόπιν πρόσκλησης της κινεζικής πλευράς, με τον Ιρανό υπουργό Εξωτερικών να έχει συνομιλίες με τον Κινέζο ομόλογό του Γουάνγκ Γι. Επισήμως, η ατζέντα περιλαμβάνει τις διμερείς σχέσεις, την περιφερειακή ασφάλεια και τις διεθνείς εξελίξεις. Πίσω όμως από τη διπλωματική γλώσσα, η Τεχεράνη επιδιώκει κάτι πολύ πιο συγκεκριμένο: να διασφαλίσει ότι η Κίνα δεν θα υποκύψει στις αμερικανικές πιέσεις για περιορισμό των αγορών ιρανικού πετρελαίου και δεν θα ενταχθεί σε δυτικούς ναυτικούς μηχανισμούς στον Περσικό Κόλπο.

Για το Ιράν, η Κίνα αποτελεί πλέον τον βασικό γεωοικονομικό άξονα αντοχής. Ενώ η Ρωσία αντιμετωπίζεται κυρίως ως αμυντικός και στρατηγικός εταίρος, το Πεκίνο είναι εκείνο που μπορεί να κρατήσει ανοιχτές τις ενεργειακές, χρηματοδοτικές και εμπορικές αρτηρίες της ιρανικής οικονομίας. Η μακροχρόνια στρατηγική συμφωνία των δύο χωρών, οι παράλληλοι χρηματοπιστωτικοί μηχανισμοί και η συνέχιση των αγορών ιρανικού πετρελαίου έχουν ενισχύσει στην Τεχεράνη την πεποίθηση ότι η οικονομική της αντοχή συνδέεται όλο και περισσότερο με την Ανατολή και όλο και λιγότερο με εύθραυστες συνεννοήσεις με τη Δύση.

• Στο επίκεντρο βρίσκεται το Στενό του Ορμούζ, από όπου διέρχεται κρίσιμο μέρος της παγκόσμιας ενεργειακής ροής. Η Ουάσινγκτον παρουσιάζει την παρουσία της στην περιοχή ως εγγύηση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας, ενώ η Τεχεράνη καταγγέλλει ότι οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους αξιοποιούν την ασφάλεια των θαλάσσιων οδών ως εργαλείο πίεσης και οικονομικής ασφυξίας. Σε αυτό το πλαίσιο, η στάση της Κίνας απέναντι στους δυτικούς ναυτικούς σχηματισμούς δεν είναι για το Ιράν απλώς ένα διπλωματικό ζήτημα. Είναι ζήτημα οικονομικής και πολιτικής επιβίωσης.

Η Τεχεράνη ζητά από το Πεκίνο τρία πράγματα.

• Πρώτον, διπλωματική κάλυψη σε διεθνείς οργανισμούς και κυρίως στο Συμβούλιο Ασφαλείας, ώστε να αποτραπούν αποφάσεις που θα μπορούσαν να νομιμοποιήσουν νέες κυρώσεις ή στρατιωτικές κινήσεις εναντίον του Ιράν.
• Δεύτερον, συνέχιση των αγορών ιρανικού πετρελαίου μέσω ειδικών διαύλων, παρά την απειλή αμερικανικών δευτερογενών κυρώσεων.
• Τρίτον, διατήρηση ανοιχτών καναλιών τεχνικής, οικονομικής και ενδεχομένως αμυντικής συνεργασίας, στο πλαίσιο αυτού που η Τεχεράνη περιγράφει ως υβριδικό πόλεμο της Δύσης.

Η επίσκεψη έχει και σαφή γεωπολιτική διάσταση. Ο Αραγτσί μεταφέρει στο Πεκίνο την ιρανική ειρηνευτική πρόταση των 14 σημείων, επιδιώκοντας να την καταστήσει αποδεκτό πλαίσιο για τον τερματισμό της κρίσης. Η κίνηση αυτή στοχεύει να αποτρέψει την Κίνα από το να στηρίξει ή να ανεχθεί οποιαδήποτε δυτική πρωτοβουλία που θα έδινε νομικό ή πολιτικό άλλοθι σε νέα πίεση κατά της Τεχεράνης.

• Το Πεκίνο, από την πλευρά του, κινείται με τη δική του ψυχρή λογική συμφερόντων. Η Κίνα θέλει σταθερότητα στον Κόλπο, καθώς εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την ενεργειακή ασφάλεια της περιοχής. Δεν επιθυμεί κλείσιμο του Ορμούζ, ούτε μια γενικευμένη σύγκρουση που θα εκτόξευε τις τιμές του πετρελαίου και θα διατάρασσε την παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα. Ταυτόχρονα, όμως, δεν θέλει να εμφανιστεί ως δύναμη που εγκαταλείπει το Ιράν υπό την πίεση των Ηνωμένων Πολιτειών.

Έτσι, η κινεζική στάση παραμένει μια προσεκτική στρατηγική αντιστάθμισης. Το Πεκίνο στηρίζει τη διπλωματική αποκλιμάκωση, καλεί σε πολιτική λύση και διαρκή κατάπαυση του πυρός, αλλά αποφεύγει την άμεση εμπλοκή που θα το έφερνε σε ανοιχτή αντιπαράθεση με την Ουάσινγκτον ή θα έθετε σε κίνδυνο τις εμπορικές του σχέσεις με τα κράτη του Κόλπου.

Ιδιαίτερη σημασία έχει και ο χρονισμός της επίσκεψης, καθώς συμπίπτει με έντονη κινητικότητα γύρω από πιθανές επαφές του Ντόναλντ Τραμπ με την κινεζική ηγεσία. Η Τεχεράνη θέλει να προλάβει το ενδεχόμενο τα ιρανικά συμφέροντα να μετατραπούν σε διαπραγματευτικό χαρτί σε μια ευρύτερη αμερικανοκινεζική παρτίδα. Ο Αραγτσί επιχειρεί να χαράξει εκ των προτέρων τις ιρανικές «κόκκινες γραμμές» και να πείσει το Πεκίνο ότι η κρίση δεν οφείλεται στις επιλογές της Τεχεράνης, αλλά στην αμερικανική στρατηγική πίεσης.

• Το αποτέλεσμα της επίσκεψης δεν θα κριθεί από τις δηλώσεις, αλλά από τις πράξεις. Θα φανεί στο αν η Κίνα θα συνεχίσει να αγοράζει ιρανικό πετρέλαιο, αν θα μπλοκάρει αντιιρανικές πρωτοβουλίες στο Συμβούλιο Ασφαλείας και αν θα αποφύγει να ενταχθεί σε δυτικούς ναυτικούς μηχανισμούς στον Κόλπο.

Για το Ιράν, το Πεκίνο είναι σήμερα κάτι περισσότερο από εταίρος. Είναι ένας κρίσιμος παράγοντας στην προσπάθεια να σπάσει ο οικονομικός και γεωπολιτικός κλοιός. Για την Κίνα, όμως, το Ιράν είναι μέρος μιας πολύ μεγαλύτερης εξίσωσης: της αντιπαράθεσης με τις Ηνωμένες Πολιτείες, της ασφάλειας της ενέργειας και της επιδίωξης να εμφανιστεί ως δύναμη σταθερότητας σε μια περιοχή όπου η Ουάσινγκτον δείχνει ολοένα περισσότερο εγκλωβισμένη.

Σε ανάρτησή του, ο Αμερικανός πρόεδρος υπογράμμισε: «Με βάση το αίτημα του Πακιστάν και άλλων χωρών, τη σημαντική στρατιωτική επιτυχία που είχαμε κατά τη διάρκεια της εκστρατείας εναντίον του Ιράν και την πρόοδο προς μια πλήρη και τελική συμφωνία με εκπροσώπους του Ιράν, συμφωνήσαμε αμοιβαία ότι, ενώ ο αποκλεισμός θα παραμείνει σε πλήρη ισχύ, το Project Freedom θα παύσει για σύντομο χρονικό διάστημα ώστε να διαπιστωθεί αν η συμφωνία μπορεί να οριστικοποιηθεί και να υπογραφεί».

Η ανακοίνωση έρχεται σε μια περίοδο αυξημένης έντασης στην περιοχή, καθώς νωρίτερα σημειώθηκε περιστατικό με εμπορικό πλοίο στα Στενά του Ορμούζ.

Σύμφωνα με το UKMTO, το πλοίο επλήγη «από άγνωστο βλήμα», χωρίς να έχουν δοθεί περισσότερες λεπτομέρειες για την προέλευση ή τις συνέπειες της επίθεσης.

Η προσωρινή παύση της επιχείρησης «Project Freedom» εντάσσεται στο πλαίσιο των διπλωματικών προσπαθειών για αποκλιμάκωση της έντασης με το Ιράν.

Παρά τη διακοπή της συγκεκριμένης πρωτοβουλίας, ο Ντόναλντ Τραμπ ξεκαθάρισε ότι ο ναυτικός αποκλεισμός παραμένει σε ισχύ, αφήνοντας να εννοηθεί ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες διατηρούν την πίεση, ενώ παράλληλα εξετάζουν την πιθανότητα επίτευξης συμφωνίας.

Νωρίτερα ο Μάρκο Ρούμπιο, σε συνέντευξη Τύπου στον Λευκό Οίκο, υποστήριξε ότι η επιθετική φάση της σύγκρουσης έχει ολοκληρωθεί.

«Η επιχείρηση Επική Οργή έχει τελειώσει, όπως γνωστοποίησε ο πρόεδρος στο Κογκρέσο. Έχουμε ξεπεράσει αυτή τη φάση», δήλωσε ο Αμερικανός ΥΠΕΞ.

Όπως τόνισε, οι ΗΠΑ ενεργούν πλέον αμυντικά: «Απαντούμε μόνο εάν δεχτούμε επίθεση. Πρόκειται για μια αμυντική επιχείρηση. Αν δεν δεχτούν πυρά τα πλοία και δεν δεχτούμε πυρά εμείς, δεν ανοίγουμε πυρ, αλλά αν μας πυροβολήσουν θα ανταποδώσουμε».

Ο Μάρκο Ρούμπιο ανέφερε επίσης ότι οι ΗΠΑ βρίσκονται σε επαφή με πλοία που επιθυμούν να εξέλθουν από τον Περσικό Κόλπο.

Από την πλευρά του ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ είχε δηλώσει ότι «εκατοντάδες» πλοία περιμένουν για να περάσουν από τα Στενά του Ορμούζ, γεγονός που αναδεικνύει την πίεση στη διεθνή ναυσιπλοΐα.

Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών κάλεσε το Ιράν «να αποδεχτεί την πραγματικότητα», επισημαίνοντας ότι οι ειδικοί απεσταλμένοι Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ συνεχίζουν να εργάζονται για διπλωματική λύση.

Όπως ανέφερε, στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων δεν βρίσκεται μόνο ο εμπλουτισμός ουρανίου, αλλά και η τύχη των πυρηνικών υλικών που παραμένουν θαμμένα και προσβάσιμα από το Ιράν.

«Ο πρόεδρος ήταν σαφής ότι δεν αφορά μόνο τον εμπλουτισμό, αλλά και το τι συμβαίνει με το υλικό που είναι βαθιά θαμμένο και στο οποίο έχουν ακόμη πρόσβαση οι Ιρανοί», υπογράμμισε.

Ο Μάρκο Ρούμπιο εξέφρασε την ελπίδα ότι η Κίνα θα ασκήσει πίεση στο Ιράν, προκειμένου να αλλάξει στάση στα Στενά του Ορμούζ, προειδοποιώντας ότι οι ενέργειές του οδηγούν σε διεθνή απομόνωση.

Αναφερόμενος στο προσχέδιο ψηφίσματος που προωθεί η Ουάσινγκτον στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, σημείωσε ότι έχουν γίνει «προσαρμογές» ώστε να αποφευχθεί ενδεχόμενο βέτο από τη Μόσχα και το Πεκίνο.

Μιλώντας σε ενημέρωση στον Λευκό Οίκο την Τρίτη (05.05.2026), ανέφερε ότι η στρατιωτική επιχείρηση συνοδείας πλοίων των ΗΠΑ στα Στενά του Ορμούζ «Επική Οργή»  αποσκοπεί στο να βοηθήσει αυτούς τους ναυτικούς και να διασφαλίσει τη διέλευσή τους με ασφάλεια. «Η επιχείρηση έχει τελειώσει. Το «Epic Fury», όπως ενημέρωσε το Κογκρέσο ο πρόεδρος, ανήκει στο παρελθόν, έχουμε ολοκληρώσει αυτό το στάδιο», ανέφερε ο Μάρκο Ρούμπιο κατά τη διάρκεια ενημέρωσης στον Λευκό Οίκο.

«Τώρα περνάμε στην επιχείρηση “Ελευθερία”», πρόσθεσε, αναφερόμενος στην πρωτοβουλία του Τραμπ για τη συνοδεία εμπορικών πλοίων μέσω του στενού. Ο Λευκός Οίκος ενημέρωσε το Κογκρέσο την περασμένη εβδομάδα ότι οι εχθροπραξίες κατά του Ιράν έχουν «τερματιστεί», καθώς συμπληρώθηκε το όριο των 60 ημερών που απαιτεί επίσημη έγκριση από τους νομοθέτες.

Ωστόσο, ο Ντόναλντ Τραμπ δεν έχει αποκλείσει το ενδεχόμενο επανέναρξης των βομβαρδισμών εάν καταρρεύσουν οι διαπραγματεύσεις ή αν το Ιράν παραβιάσει την τρέχουσα κατάπαυση του πυρός.

Ο Ρούμπιο είπε ότι τα ζητήματα που αφορούν το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, συμπεριλαμβανομένου του αποθέματος εμπλουτισμένου ουρανίου υψηλού βαθμού, θα επιλυθούν μέσω διαπραγματεύσεων.

«Όσον αφορά τις διαπραγματεύσεις, νομίζω ότι ο πρόεδρος έχει καταστήσει σαφές πως μέρος της διαδικασίας δεν είναι μόνο ο εμπλουτισμός, αλλά και το τι θα γίνει με αυτό το υλικό που βρίσκεται κάπου βαθιά», ανέφερε. «Δεν θέλω να θέσω σε κίνδυνο τις διαπραγματεύσεις, αλλά αρκεί να πω ότι ο πρόεδρος και όλη η ομάδα είναι πλήρως ενήμεροι για τη σημασία αυτού του ζητήματος, το οποίο θα πρέπει να αντιμετωπιστεί με τον έναν ή τον άλλο τρόπο», κατέληξε.

Σύμφωνα με πληροφορίες από ιρανικά μέσα ενημέρωσης και το πρακτορείο Tasnim, η σύσταση της «Persian Gulf Strait Authority» σηματοδοτεί την επιβολή ενός αυστηρού πλαισίου διέλευσης, καθώς τα πλοία θα υποχρεούνται πλέον να υποβάλλουν επίσημη αίτηση, να λαμβάνουν έγκριση και να καταβάλλουν ειδικά τέλη πριν τη χρήση του στρατηγικού περάσματος.

Η νέα αυτή γραφειοκρατική διαδικασία απαιτεί από τους πλοιοκτήτες και τους καπετάνιους να επικοινωνούν απευθείας με τον ιρανικό φορέα, συμπληρώνοντας τα απαραίτητα έγγραφα ναυσιπλοΐας.

Η οριστική άδεια για τη διέλευση από τη σημαντικότερη ενεργειακή αρτηρία του πλανήτη θα χορηγείται μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, αφού πρώτα επιβεβαιωθεί η πληρωμή των προβλεπόμενων δασμών.

Αυτή η εξέλιξη αλλάζει άρδην το καθεστώς ελεύθερης ναυσιπλοΐας στην περιοχή, θέτοντας υπό τον πλήρη έλεγχο του Ιράν τη ροή των δεξαμενόπλοιων και των εμπορικών σκαφών.

Την ίδια στιγμή, το κλίμα στην περιοχή πολώνεται περαιτέρω από τις απειλητικές προειδοποιήσεις των Φρουρών της Επανάστασης.

Ο ιδεολογικός στρατός του Ιράν ξεκαθάρισε ότι δεν θα γίνει ανεκτή καμία παρέκκλιση από τον προκαθορισμένο διάδρομο, τονίζοντας χαρακτηριστικά: «Προειδοποιούμε όλα τα πλοία που σκοπεύουν να διασχίσουν τα Στενά του Ορμούζ ότι το μόνο ασφαλές πέρασμα είναι ο διάδρομος που είχε ανακοινώσει νωρίτερα το Ιράν».

Η ανακοίνωση, η οποία μεταδόθηκε από την κρατική τηλεόραση, καθιστά σαφές ότι οποιαδήποτε προσπάθεια παράκαμψης των νέων κανόνων θα αντιμετωπιστεί με δυναμικό τρόπο, καθώς σημειώνεται πως: «Οποιαδήποτε εκτροπή πλοίου προς άλλες διαδρομές είναι επικίνδυνη και θα οδηγήσει σε μια ισχυρή απάντηση του Ναυτικού των Ιρανών Φρουρών της Επανάστασης».

Η κλιμάκωση αυτή συμπίπτει με την παρουσία των ΗΠΑ στον Κόλπο, εντείνοντας τους φόβους για μια γενικευμένη κρίση στην καρδιά των πετρελαϊκών οδών.

ΗΠΑ: Η “Επιχείρηση Ελευθερία” μόλις ξεκίνησε

Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ ανακοίνωσε ότι η Επιχείρηση Ελευθερία μόλις ξεκίνησε και περιλαμβάνει το άνοιγμα μιας ασφαλούς διόδου από τα Στενά του Ορμούζ. Η επιχείρηση πραγματοποιείται υπό την ηγεσία των ΗΠΑ.

Ειδικότερα, ο εκπρόσωπος της CENTCOM, Τιμ Χόκινς ανέφερε σε δήλωσή του: «Η επιχείρηση Ελευθερία μόλις ξεκίνησε και προβλέπει το άνοιγμα ενός ασφαλούς περάσματος και την παροχή ομπρέλας ασφαλείας».

Ο ίδιος εξήγησε ότι «στόχος είναι να στηρίξει την περιφερειακή και την παγκόσμια οικονομία και ότι οι αρμοδιότητες της Επιχείρησης είναι αμυντικές, συγκεκριμένες και προσωρινές».

«Υπήρξαν θετικές αντιδράσεις από πλοιοκτήτες και ασφαλιστικές εταιρείες», συνέχισε ο Χόκινς, αναφέροντας ότι «η επιχείρηση αφορά όλα τα εμπορικά πλοία που διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ».

Τραμπ: Δεν θα επιτρέψουμε σε “τρελούς” να αποκτήσουν πυρηνικά όπλα-Το Ιράν δεν έχει καμία πιθανότητα

Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, δήλωσε σε δημοσιογράφους στο Οβάλ Γραφείο του Λευκού Οίκου ότι «βρισκόμαστε σε μια μικρή στρατιωτική σύγκρουση. Τη χαρακτηρίζω μικρή, γιατί το Ιράν δεν έχει καμία πιθανότητα. Δεν είχε ποτέ. Το γνωρίζουν και οι ίδιοι».

Πρόσθεσε: «Όταν μιλούν μαζί μου, μου το λένε αυτό, αλλά μετά βγαίνουν στην τηλεόραση και λένε πόσο καλά τα πάνε, ενώ δεν έχουν ναυτικό. Δεν έχουν αεροπορία. Δεν έχουν καμία δυνατότητα αντιαεροπορικής άμυνας, έχουν καταστραφεί πλήρως, δεν έχουν ραντάρ. Δεν έχουν ηγεσία. Οι ηγέτες τους έχουν εξουδετερωθεί».

Ο ίδιος συνέχισε: «Πρόκειται για άρρωστους ανθρώπους και δεν θα επιτρέψουμε σε “τρελούς” να αποκτήσουν πυρηνικά όπλα. Η ισχύς ενός πυρηνικού όπλου είναι κάτι για το οποίο δεν θέλω καν να μιλήσω. Αυτό δεν πρόκειται να συμβεί».

Ο Τραμπ ανέφερε επίσης: «Τους έχουμε συντρίψει. Έχουν φτάσει στο σημείο να περιορίζονται σε μικρά σκάφη με ένα πολυβόλο στο μπροστινό μέρος».

Ο Αμερικανός πρόεδρος αναφέρθηκε σύντομα στον πόλεμο με το Ιράν στην αρχή εκδήλωσης στο Οβάλ Γραφείο, αφού πρώτα επαίνεσε τον υπουργό Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ, ο οποίος στεκόταν δίπλα του.

Ο Τραμπ δήλωσε ότι ο Χέγκσεθ έδωσε μια «εξαιρετική συνέντευξη Τύπου» μαζί με τον στρατηγό Νταν Κέιν, αρχηγό του Μικτού Επιτελείου Ενόπλων Δυνάμεων.

«Δεν τους αρέσει να παίζουν παιχνίδια μαζί μας», είπε ο Τραμπ, αναφερόμενος στο Ιράν. «Δεν τους αρέσει καθόλου. Θα το δείτε. Με τον χρόνο θα το δείτε. Νομίζω ότι το έχετε ήδη δει. Ουσιαστικά εξουδετερώσαμε τον στρατό τους μέσα σε περίπου δύο εβδομάδες».

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, ο Τραμπ έφτασε την Παρασκευή κοντά στο να διατάξει νέο κύμα επιθέσεων, αλλά την τελευταία στιγμή υπαναχώρησε, αφού το Ιράν υπέβαλε επικαιροποιημένη πρόταση για συμφωνία τερματισμού του πολέμου, την οποία στη συνέχεια απέρριψε.

Αντ’ αυτού, επέλεξε να προχωρήσει σε επιχείρηση αποσυμφόρησης στο Στενό του Ορμούζ, δίνοντας παράλληλα περισσότερο χρόνο στη διπλωματία.

Ο Τραμπ φέρεται να δέχεται πιέσεις από συμβούλους εκτός Λευκού Οίκου να επανεκκινήσει τις εχθροπραξίες. Ωστόσο, αξιωματούχοι επισημαίνουν ότι προς το παρόν προτιμά να εξαντλήσει τα περιθώρια των διαπραγματεύσεων.

Παράλληλα, Αμερικανοί αξιωματούχοι προειδοποιούν ότι, αν οι συνομιλίες παραμείνουν σε αδιέξοδο τις επόμενες ημέρες, ο Τραμπ είναι έτοιμος να διατάξει μια σύντομη αλλά ισχυρή στρατιωτική επιχείρηση, με στόχο να σπάσει το αδιέξοδο.

Σύμβουλοι του Τραμπ, μεταξύ των οποίων και ο Τζάρεντ Κούσνερ, φέρεται να του έχουν μεταφέρει ότι σημειώνεται πρόοδος στη μείωση των διαφορών με το Ιράν.

Ωστόσο, προειδοποιούν ότι δεν υπάρχει καμία εγγύηση πως οποιαδήποτε συμφωνία επιτευχθεί με τον Ιρανό Υπουργό Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, θα γίνει αποδεκτή από τους Φρουρούς της Ισλαμικής Επανάστασης.

Την ίδια ώρα, Αμερικανοί αξιωματούχοι υποβαθμίζουν τις πρόσφατες ιρανικές επιθέσεις στο Στενό του Ορμούζ και κατά των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, επισημαίνοντας ότι δεν ξεπερνούν το όριο που θα απαιτούσε την επανέναρξη του πολέμου.

Νωρίτερα σήμερα, ο Τραμπ απέφυγε να διευκρινίσει ποια ιρανική ενέργεια θα μπορούσε να εκληφθεί ως παραβίαση της κατάπαυσης του πυρός, λέγοντας στους δημοσιογράφους: «Θα σας ενημερώσω όταν το κάνουν».

Την ίδια στιγμή, ο αμερικανικός στρατός συνεχίζει τις επιχειρήσεις για τη διασφάλιση των θαλάσσιων οδών στο στενό, διατηρώντας τον αποκλεισμό κατά του Ιράν και προετοιμαζόμενος για το ενδεχόμενο ταχείας στρατιωτικής δράσης, εφόσον δοθεί εντολή, προσθέτει το ρεπορτάζ.

Ο Μάρος Σέφτσοβιτς συναντήθηκε με τον Αμερικανό εκπρόσωπο Εμπορίου, Τζέιμισον Γκριρ, στο Παρίσι την Τρίτη, με την απειλή του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ να αυξήσει τους δασμούς σε ευρωπαϊκά αυτοκίνητα και φορτηγά στο 25% να αποτελεί μία από τις βασικές ανησυχίες της ΕΕ.

Η Επιτροπή ανέφερε ότι οι δύο άνδρες είχαν συνομιλία διάρκειας μιάμισης ώρας για τα πιο επείγοντα ζητήματα της εμπορικής συμφωνίας. Ο Τραμπ υποστηρίζει ότι αυξάνει τους δασμούς στα αυτοκίνητα επειδή η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν συμμορφώνεται με τους όρους της συμφωνίας.

Η Κομισιόν πρόσθεσε ότι ο Σέφτσοβιτς ενημέρωσε τον Γκριρ για το πιθανό χρονοδιάγραμμα εφαρμογής από την ΕΕ της κατάργησης των δασμών σε εισαγόμενα αμερικανικά βιομηχανικά προϊόντα, όπως είχε συμφωνηθεί μεταξύ των δύο πλευρών πέρυσι. Αυτό δεν αναμένεται να συμβεί πριν από τον Ιούνιο.

«Παράλληλα, κάλεσε για ταχεία επιστροφή στους συμφωνημένους όρους του Turnberry, δηλαδή έναν ενιαίο δασμό 15% που να περιλαμβάνει τα πάντα, με τις συμφωνημένες εξαιρέσεις για την ΕΕ», ανέφερε η Επιτροπή.

Το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ ακύρωσε τους προηγούμενους παγκόσμιους δασμούς τον Φεβρουάριο και η Ουάσινγκτον τους αντικατέστησε με μια οριζόντια επιβάρυνση 10% επιπλέον των υφιστάμενων δασμών. Σε ορισμένες περιπτώσεις, τα ευρωπαϊκά προϊόντα αντιμετωπίζουν έτσι αμερικανικούς δασμούς που υπερβαίνουν το 15%.

«Θα ήταν ωφέλιμο τα βασικά χαρακτηριστικά της συμφωνίας να έχουν τεθεί σε ισχύ πριν από την επέτειο του ενός έτους», πρόσθεσε η Κομισιόν, σημειώνοντας ότι ο Σέφτσοβιτς και ο Γκριρ συμφώνησαν να εντείνουν τις επαφές τους.

Το ιδιωτικό μήνυμα, όπως σημειώνει το Axios που φέρνει στη δημοσιότητα την πληροφορία, υποδηλώνει ότι ο Λευκός Οίκος αποσκοπούσε να μετριάσει τον κίνδυνο πιθανής κλιμάκωσης.

Ωστόσο, παρά την προειδοποίηση, οι Ιρανοί εξαπέλυσαν χθες Δευτέρα σειρά επιθέσεων εναντίον πλοίων του αμερικανικού ναυτικού, εμπορικών πλοίων αλλά και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων. Και σήμερα, είχαμε νέο συναγερό στα Εμιράτα.

Πάντως, σήμερα Τρίτη, ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ και ο πρόεδρος του Γενικού Επιτελείου, στρατηγός Νταν Κέιν, υποβάθμισαν τις ιρανικές επιθέσεις και ισχυρίστηκαν ότι η εκεχειρία παρέμενε σε ισχύ.

Ο στρατηγός είπε ευθέως ότι οι επιθέσεις «είναι κάτω από το όριο της επανέναρξης μείζονος κλίμακας επιχειρήσεων». Από την πλευρά του, ο Χέγκσεθ ανέφερε ότι οι ΗΠΑ «επικοινωνούν τόσο ανοιχτά όσο και διακριτικά με τους Ιρανούς» για τη διεξαγωγή της επιχείρησης».

«Αυτή τη στιγμή, η εκεχειρία είναι σε ισχύ», ξεκαθάρισε ο υπουργός που υπονόησε ότι ενέργειες όπως οι χθεσινές γίνονται χωρίς την άδεια της ιρανικής ηγεσίας, η οποία και «πρέπει να χαλιναγωγήσει» όσους τις πράττουν.

Αυτό παρά το ότι αξιωματούχοι των ΗΠΑ και του Ισραήλ πιστεύουν ότι ο πρόεδρος Τραμπ θα μπορούσε να δώσει εντολή για την επανέναρξη των εχθροπραξιών αυτή την εβδομάδα, εάν συνεχιστεί το διπλωματικό αδιέξοδο.

Πρόσθεσε: «Όταν μιλούν μαζί μου, μου το λένε αυτό, αλλά μετά βγαίνουν στην τηλεόραση και λένε πόσο καλά τα πάνε, ενώ δεν έχουν ναυτικό. Δεν έχουν αεροπορία. Δεν έχουν καμία δυνατότητα αντιαεροπορικής άμυνας, έχουν καταστραφεί πλήρως, δεν έχουν ραντάρ. Δεν έχουν ηγεσία. Οι ηγέτες τους έχουν εξουδετερωθεί».

Ο ίδιος συνέχισε: «Πρόκειται για άρρωστους ανθρώπους και δεν θα επιτρέψουμε σε “τρελούς” να αποκτήσουν πυρηνικά όπλα. Η ισχύς ενός πυρηνικού όπλου είναι κάτι για το οποίο δεν θέλω καν να μιλήσω. Αυτό δεν πρόκειται να συμβεί».

Ο Τραμπ ανέφερε επίσης: «Τους έχουμε συντρίψει. Έχουν φτάσει στο σημείο να περιορίζονται σε μικρά σκάφη με ένα πολυβόλο στο μπροστινό μέρος».

Ο Αμερικανός πρόεδρος αναφέρθηκε σύντομα στον πόλεμο με το Ιράν στην αρχή εκδήλωσης στο Οβάλ Γραφείο, αφού πρώτα επαίνεσε τον υπουργό Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ, ο οποίος στεκόταν δίπλα του.

Ο Τραμπ δήλωσε ότι ο Χέγκσεθ έδωσε μια «εξαιρετική συνέντευξη Τύπου» μαζί με τον στρατηγό Νταν Κέιν, αρχηγό του Μικτού Επιτελείου Ενόπλων Δυνάμεων.

«Δεν τους αρέσει να παίζουν παιχνίδια μαζί μας», είπε ο Τραμπ, αναφερόμενος στο Ιράν. «Δεν τους αρέσει καθόλου. Θα το δείτε. Με τον χρόνο θα το δείτε. Νομίζω ότι το έχετε ήδη δει. Ουσιαστικά εξουδετερώσαμε τον στρατό τους μέσα σε περίπου δύο εβδομάδες».

Η κυρία Γκιλφόιλ είπε, επίσης, ότι τον Ιούλιο θα έρθει στη χώρα μας ο Αμερικανός υπουργός Πολέμου Πιτ Χέγκσεθ και ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο και εικάζεται ότι μπορεί να έρθει τότε στην Αθήνα και ο Αμερικανός πρόεδρος -ωστόσο τίποτα δεν έχει κλείσει ακόμα.

Ρούμπιο και Χέγκσεθ θα μεταβούν στην Τουρκία για τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ.

Η επίσκεψη θα συμπέσει με τον εορτασμό των 250 ετών από την αμερικανική ανεξαρτησία.

Κυβερνητικές πηγές δήλωναν πάντως άγνοια: «Σχετικά με τα δημοσιεύματα περί επίσκεψης Τραμπ, δεν γνωρίζουμε κάτι. Αν υπάρξει οτιδήποτε θα ενημερωθείτε» ανέφεραν χαρακτηριστικά.

Υπενθυμίζεται πως η  Κίμπερλι Γκιλφόιλ, είχε αποκαλύψει τον περασμένο Φεβρουάριο πως ο Ντόναλντ Τραμπ θα ερχόταν στην Ελλάδα, σχολιάζοντας πως «θα είναι απίστευτη τιμή για την χώρα».