«Ο κόσμος αλλάζει γρήγορα και κινούμαστε σε μια νέα τάξη πραγμάτων», σημείωσε, τονίζοντας ότι η Ευρώπη οφείλει «να γίνει μια δύναμη που επιλέγει, διαμορφώνει και αποφασίζει για το μέλλον της».

Παρά την ανθεκτικότητα που επέδειξε η ευρωζώνη τα τελευταία χρόνια, από την πανδημία έως την ενεργειακή κρίση, ο Κυρ. Πιερρακάκης προειδοποίησε ότι οι σημερινές και μελλοντικές προκλήσεις απαιτούν πιο ενεργητική στάση – να δημιουργηθεί χώρος για ανάπτυξη. Όπως είπε, τα σημερινά επίπεδα ανάπτυξης «δεν επαρκούν» για να αντιμετωπιστούν οι μελλοντικές προκλήσεις, όπως οι δημογραφικές πιέσεις και τα ζητήματα παραγωγικότητας, καλώντας σε ευρύτερες μεταρρυθμίσεις για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και της ευρωπαϊκής κυριαρχίας.

«Η ανθεκτικότητα είναι άμυνα, αλλά τώρα πρέπει να περάσουμε στην επίθεση», με στόχο μια ισχυρότερη και πιο αυτόνομη Ευρώπη, ανέφερε χαρακτηριστικά.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην ενέργεια, επισημαίνοντας ότι «η ενέργεια σημαίνει κυριαρχία, ασφάλεια και προστασία των πολιτών», ενώ δεν απέκλεισε σημαντικές οικονομικές επιπτώσεις από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή. Όπως ανέφερε, τα πρόσφατα στοιχεία δείχνουν αύξηση του πληθωρισμού και επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας, με την αβεβαιότητα να καθίσταται ως «η νέα κανονικότητα».

Στο πεδίο της οικονομικής πολιτικής, τόνισε ότι η ανακούφιση προς τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις είναι απαραίτητη, αλλά «τα μέτρα πρέπει να είναι στοχευμένα και προσωρινά», δίνοντας προτεραιότητα στην προστασία των πιο ευάλωτων. «Καμία ευρωπαϊκή στρατηγική δεν θα πετύχει αν δεν είναι κοινωνικά δίκαιη», υπογράμμισε, προσθέτοντας ότι η δημοσιονομική ευελιξία υπάρχει, αλλά θα πρέπει να χρησιμοποιείται με προσοχή και εντός των συμφωνημένων κανόνων.

Αναφερόμενος στα συμπεράσματα του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, σημείωσε ότι τα μη στοχευμένα μέτρα συχνά ωφελούν περισσότερο τα υψηλότερα εισοδήματα, επιβεβαιώνοντας την ανάγκη για καλύτερο σχεδιασμό πολιτικών. Τόνισε, επίσης, ότι σύμφωνα με το ΔΝΤ, οι επιλογές της ΕΕ μετά το 2022, όπως η διαφοροποίηση των ενεργειακών πηγών, έχουν ήδη περιορίσει τις επιπτώσεις της κρίσης.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στο ψηφιακό ευρώ, τονίζοντας ότι αποτελεί κρίσιμο εργαλείο για τη νομισματική κυριαρχία και την ανθεκτικότητα του ευρωπαϊκού συστήματος πληρωμών. «Κάθε μήνας μετράει», σημείωσε, επισημαίνοντας την ανάγκη επιτάχυνσης των διαδικασιών, ώστε η Ευρώπη να μην χάσει το πλεονέκτημα στην ψηφιοποίηση του χρηματοπιστωτικού τομέα.

Όπως σημείωσε, το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα βρίσκεται σε φάση ταχείας ψηφιοποίησης, με διαφορετικές προσεγγίσεις από μεγάλες οικονομίες. Αναφερόμενος στις ΗΠΑ, επισήμανε ότι δεν προχωρούν σε ψηφιακό δολάριο, αλλά βασίζονται σε stablecoins, ενώ η Κίνα ακολουθεί την αντίθετη κατεύθυνση, προωθώντας αποκλειστικά ένα ψηφιακό νόμισμα. Σε αυτό το πλαίσιο, τόνισε ότι η ευρωπαϊκή στρατηγική πρέπει να βασίζεται σε δημόσια υποδομή, με «πυρήνα το ψηφιακό ευρώ», το οποίο όπως είπε μπορεί να ενισχύσει τον διεθνή ρόλο του ευρώ, επιτρέποντας παράλληλα την ανάπτυξη ιδιωτικής καινοτομίας γύρω από αυτό.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στο γεγονός ότι σήμερα «το 95% των stablecoins είναι συνδεδεμένα με το δολάριο και λιγότερο από 1% με το ευρώ», κάτι που, όπως υπογράμμισε, καθιστά ακόμη πιο επιτακτική την ανάγκη προώθησης του ψηφιακού ευρώ. «Αν δεν κινηθούμε γρήγορα, θα χάσουμε μια τεράστια ευκαιρία να ενισχύσουμε τον διεθνή ρόλο του ευρώ», προειδοποίησε.

Αναφερόμενος στην τεχνητή νοημοσύνη, υπογράμμισε ότι η Ευρώπη πρέπει να εστιάσει στην ενίσχυση της τεχνολογικής της κυριαρχίας, επισημαίνοντας πως συχνά «υπερεκτιμούμε το παρόν και υποτιμούμε το μέλλον». Όπως είπε, η βασική πρόκληση είναι η ανάγκη για παγκόσμιο συντονισμό στη διακυβέρνηση της τεχνολογίας, σε μια περίοδο όπου ο πολυμερής συντονισμός δοκιμάζεται.

Καταλήγοντας, ο Κυρ. Πιερρακάκης προειδοποίησε ότι τα διακυβεύματα είναι ιδιαίτερα υψηλά και εξέφρασε την ελπίδα ότι η διεθνής συνεργασία θα προχωρήσει έγκαιρα, χωρίς να χρειαστεί να προηγηθεί κάποιο αρνητικό γεγονός.

Όπως τόνισε ο Κυριάκος Πιερρακάκης, η αντιμετώπιση κρίσεων, όπως ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, απαιτεί στενό ευρωπαϊκό συντονισμό, τον οποίο χαρακτήρισε απαραίτητη προϋπόθεση για την αποτελεσματική διαχείριση κρίσιμων ζητημάτων ενώ μίλησε για τα μέτρα στήριξης, στοχευμένα και προσωρινά, σύμφωνα με τους δημοσιονομικούς κανόνες και τους στόχους της Πράσινης Μετάβασης, όπως είπε. «Η διατήρηση αυτής της ισορροπίας δεν είναι εύκολη, αλλά είναι απολύτως απαραίτητη», αναγνώρισε ο Κ. Πιερρακάκης.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στα συμπεράσματα του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, σημειώνοντας ότι «όταν τα μέτρα δεν είναι στοχευμένα, τελικά ωφελούν πολύ περισσότερο τους πλούσιους παρά τους φτωχούς». Όπως τόνισε, αυτό αποτελεί ένα σημαντικό μάθημα πολιτικής και επιβεβαιώνει τη γραμμή που ακολουθεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Όπως είπε, σύμφωνα με το ΔΝΤ, «περίπου το 70% του συνολικού κόστους των μέτρων του 2022 είτε δεν ήταν στοχευμένα είτε στρέβλωσαν τις τιμές», ενώ προειδοποίησε για τις ανισότητες στις επιδοτήσεις ενέργειας, όπου αν δεν είναι σωστά σχεδιασμένες, μπορεί να ωφελήσουν δυσανάλογα τα υψηλότερα εισοδήματα.

Καταλήγοντας, ο Κυριάκος Πιερρακάκης υπογράμμισε τη σημασία της ενεργειακής μετάβασης, σημειώνοντας ότι τα ευρωπαϊκά νοικοκυριά έχουν ήδη επωφεληθεί από τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης και τη στροφή στις ανανεώσιμες πηγές. Η ΕΕ, όπως είπε, ενισχύει τη στρατηγική της για ενεργειακή ανεξαρτησία, επενδύοντας σε καθαρές μορφές ενέργειας, διασυνδέσεις και κοινά δίκτυα.

«Βρισκόμαστε σε μια στασιμοπληθωριστική τάση», ανέφερε απαντώντας σε σχετικό ερώτημα σημειώνοντας ότι οι προβλέψεις αναθεωρούνται προς τα κάτω για την ανάπτυξη και προς τα πάνω για τον πληθωρισμό, γεγονός που επιβεβαιώνει την πίεση που δέχονται οι ευρωπαϊκές οικονομίες.

Από την πλευρά του, ο Επίτροπος Οικονομίας, Βλάντις Ντομπρόβσκις, παραδέχτηκε ότι αυτό που αντιμετωπίζει σήμερα η Ευρώπη είναι ένα «σοκ στασιμοπληθωρισμού», που σημαίνει επιβράδυνση της οικονομικής ανάπτυξης με ταυτόχρονη αύξηση του πληθωρισμού. Αναφερόμενος στα πιο πρόσφατα στοιχεία, τόνισε ότι ο πληθωρισμός στην ευρωζώνη βρίσκεται στο 3%, κάτι το οποίο οφείλεται κυρίως στην άνοδο των τιμών ενέργειας, με αύξηση κατά 10,9% σε ετήσια βάση και επιβαρύνοντας περαιτέρω την οικονομική δραστηριότητα.

Ο Ντομπρόβσκις υπογράμμισε ότι «ως αποτέλεσμα του πολέμου στη Μέση Ανατολή, οι τιμές της ενέργειας έχουν εκτιναχθεί», με το πετρέλαιο να ξεπερνά τα 125 δολάρια το βαρέλι. Όπως είπε, οι υψηλότερες τιμές ενέργειας επηρεάζουν κάθε παράγοντα της ευρωπαϊκής οικονομίας, τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά, οδηγώντας την ΕΕ σε πορεία ασθενέστερης ανάπτυξης και υψηλότερου πληθωρισμού. Πρόσθεσε ότι οι συνολικές προοπτικές παραμένουν εξαιρετικά αβέβαιες, με περισσότερες λεπτομέρειες να αναμένονται στις εαρινές οικονομικές προβλέψεις της Επιτροπής που θα δημοσιοποιηθούν εντός του μήνα.

Τέλος, ο επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (ESM), Πιερ Γκραμένια προειδοποίησε για αυξημένη αβεβαιότητα και πιέσεις στις αγορές. Όπως ανέφερε, «τις τελευταίες εβδομάδες η αντίδραση των αγορών φάνηκε υπερβολικά αισιόδοξη», ωστόσο η πρόοδος για την επαναλειτουργία του Στενού του Ορμούζ έχει επιβραδυνθεί, οδηγώντας εκ νέου σε άνοδο των τιμών του πετρελαίου. Παράλληλα, σημείωσε ότι τα spreads των κρατικών ομολόγων στην ευρωζώνη διευρύνονται, αν και με ηπιότερο ρυθμό σε σχέση με τον Μάρτιο, υπογραμμίζοντας ότι «ακόμη και αν η σύγκρουση επιλυθεί σύντομα, οι οικονομικές της επιπτώσεις θα διαρκέσουν περισσότερο από την ίδια τη σύγκρουση». Προειδοποίησε, επίσης, ότι μια πιο απότομη ανατιμολόγηση από τις αγορές θα μπορούσε να επιβαρύνει περαιτέρω τις χρηματοπιστωτικές συνθήκες, επηρεάζοντας αρνητικά την ανάπτυξη και περιορίζοντας ακόμη περισσότερο τα ήδη στενά περιθώρια άσκησης πολιτικής.

«Αυτό το σενάριο, κάθε μέρα που περνάει, μένει όλο και πιο πίσω», δήλωσε η Γκεοργκίεβα. Η συνέχιση του πολέμου, η πρόβλεψη για τιμή πετρελαίου γύρω στα 100 δολάρια ανά βαρέλι ή και παραπάνω, και οι αυξανόμενες πληθωριστικές πιέσεις σημαίνουν ότι το «δυσμενές σενάριο» του ΔΝΤ είναι ήδη σε ισχύ, είπε σε συνέδριο που διοργάνωσε το Ινστιτούτο Milken.

«Τώρα, αν αυτό συνεχιστεί μέχρι το 2027 και οι τιμές του πετρελαίου φτάσουν τα 125 δολάρια περίπου, τότε πρέπει να περιμένουμε ένα πολύ χειρότερο αποτέλεσμα», πρόσθεσε σημειώνοντας ότι θα δούμε τον πληθωρισμό να αυξάνεται και αναπόφευκτα, οι προσδοκίες για τον πληθωρισμό θα αρχίσουν να αποσταθεροποιούνται.

Υπενθυμίζεται ότι το ΔΝΤ δημοσίευσε τον περασμένο μήνα τρία σενάρια για την πορεία ανάπτυξης του παγκόσμιου ΑΕΠ το 2026 και το 2027 εν μέσω τεράστιας αβεβαιότητας σχετικά με τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή – την κύρια «πρόβλεψη αναφοράς», ένα μεσαίο «δυσμενές σενάριο» και το πολύ χειρότερο «σοβαρό σενάριο».

Το καλό σενάριο προβλέπει επιβράδυνση της παγκόσμιας ανάπτυξης στο 2,5% το 2026 και γενικό πληθωρισμό 5,4%. Το δυσμενές σενάριο προβλέπει ανάπτυξη μόλις 2% και γενικό πληθωρισμό 5,8%.

Ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Chevron, Mike Wirth , μιλώντας στο ίδιο πάνελ, δήλωσε ότι οι ελλείψεις στην προσφορά πετρελαίου θα αρχίσουν να εμφανίζονται σε όλο τον κόσμο λόγω του κλεισίματος των Στενών του Ορμούζ, μέσω των οποίων περνούσε το 20% της παγκόσμιας προσφοράς αργού πετρελαίου πριν από τον πόλεμο.

Οι οικονομίες θα αρχίσουν να συρρικνώνονται, πρώτα στην Ασία, καθώς η ζήτηση προσαρμόζεται για να καλύψει την προσφορά, ενώ τα Στενά παραμένουν κλειστά λόγω του πολέμου ΗΠΑ-Ισραήλ με το Ιράν, δήλωσε ο Wirth.

Η Γκεοργκίεβα δήλωσε ότι το ΔΝΤ παρακολουθεί προσεκτικά τον αργό ρυθμό με τον οποίο εξελίσσεται η σύγκρουση στις αλυσίδες εφοδιασμού, καθώς τα λιπάσματα είναι ήδη 30% έως 40% ακριβότερα, κάτι που θα οδηγούσε τις τιμές των τροφίμων σε άνοδο μεταξύ 3% και 6%. Θα μπορούσαν επίσης να επηρεαστούν και άλλες βιομηχανίες.

«Αυτό που θέλω να τονίσω είναι ότι αυτό είναι πραγματικά σοβαρό», είπε, εκφράζοντας την ανησυχία της για το γεγονός ότι πολλοί υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής εξακολουθούσαν να ενεργούν σαν η κρίση να θα τελείωνε σε μερικούς μήνες θέτοντας σε εφαρμογή μέτρα για να μειώσουν τον αντίκτυπο στους καταναλωτές και τις επιχειρήσεις, γεγονός που θα διατηρούσε τη ζήτηση για πετρέλαιο υψηλή.

«Μην ρίχνετε βενζίνη στη φωτιά», είπε χαρακτηριστικά. «Όλοι σε αυτή την αίθουσα γνωρίζουν ότι αν η προσφορά συρρικνωθεί, η ζήτηση πρέπει να ακολουθήσει», πρόσθεσε.

«Η συζήτηση είναι διαφορετική αν αντιμετωπίζουμε μια κρίση διάρκειας δύο εβδομάδων και διαφορετική όταν η κρίση έχει διάρκεια δύο ή τριών μηνών. Και προφανώς, αυτό θα επηρεάσει και την ευρωπαϊκή αντίδραση», τόνισε.

Όπως επισήμανε ο κ. Πιερρακάκης, ο αντίκτυπος της κρίσης στη Μέση Ανατολή και τα μέτρα που λαμβάνουν αυτή τη στιγμή οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις θα τεθούν στη συνεδρίαση του Eurogroup, στην οποία θα συμμετάσχει και το ΔΝΤ, για να αξιολογήσει αυτά τα μέτρα μαζί με την Επιτροπή.

Σχετικά με τις τιμές ενέργειας, επισήμανε ότι «κάθε κυβέρνηση αυτή τη στιγμή λαμβάνει μέτρα. Υπάρχει αντίκτυπος από την κρίση στη Μέση Ανατολή, που τον αισθάνεται κάθε νοικοκυριό και κάθε επιχείρηση στην Ευρώπη», επισημαίνοντας την ανάγκη συντονισμού της αντίδρασης.

Ο ίδιος ξεκαθάρισε ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει τονίσει πως τα μέτρα πρέπει να είναι στοχευμένα, προσωρινά και προσαρμοσμένα. «Πιστεύουμε ότι τέτοια μέτρα έχουν τη μέγιστη επίδραση για να προστατεύσουν τους πιο ευάλωτους πολίτες και τις οικονομίες μας γενικότερα».

Σε ερώτηση για την αλλαγή που επιχειρείται στη λειτουργία του Στενού του Ορμούζ και την επιβολή δασμών, ο πρόεδρος του Eurogroup τόνισε ότι «η ελευθερία της ναυσιπλοΐας και το να μη γίνει το Στενό του Ορμούζ “διόδια” είναι απολύτως απαραίτητη. Στηρίζουμε με διπλωματικά μέσα οποιαδήποτε πρωτοβουλία που κινείται προς αυτή την κατεύθυνση», ενώ επισήμανε ότι κατανοεί τις ανησυχίες, καθώς προέρχεται από ναυτιλιακή χώρα.

Η σημερινή ατζέντα του Eurogroup, όπως είπε, «είναι πυκνή» και περιλαμβάνει την τραπεζική ενοποίηση στην Ευρώπη, καθώς και το πώς οι startups μπορούν να εξελιχθούν σε scale-ups στην Ευρώπη, ως μέρος της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων και της άρσης εμποδίων. Για την τραπεζική ενοποίηση, «χρειαζόμαστε περισσότερη ενοποίηση στην Ευρώπη. Χρειαζόμαστε περισσότερες διασυνοριακές συγχωνεύσεις και εξαγορές. Αυτό είναι απόλυτα σωστό».

Δύο μήνες μετά, οι εχθροπραξίες έχουν «παγώσει», αλλά δεν διαφαίνεται πουθενά το οριστικό τέλος του πολέμου, σχολιάζει το CNN. Η Ουάσιγκτον εξακολουθεί να μην έχει να επιδείξει σαφή στρατηγικά οφέλη, ενώ η σύγκρουση που αρχικά είχε χαρακτηριστεί ως περιορισμένη, τώρα παρασύρει μεγάλο μέρος του κόσμου σε ένα βάλτο που διευρύνεται – με ελάχιστους να βγαίνουν κερδισμένοι.

«Δεν υπάρχουν πραγματικοί νικητές από τον πόλεμο, αλλά υπάρχουν ορισμένες χώρες που βρίσκονται σε σχετικά πλεονεκτική θέση για να διαχειριστούν τις επιπτώσεις του», δήλωσε στο CNN η Μέλανι Σίσον, ανώτερη ερευνήτρια στο Ινστιτούτο Μπρούκινγκς.

Οι χαμένοι

Ο λαός του Ιράν

Σε κάθε σύγκρουση, οπουδήποτε στον κόσμο, είναι πάντα οι απλοί άνθρωποι που έχουν να χάσουν τα περισσότερα από έναν πόλεμο – και αυτό ισχύει περισσότερο από οπουδήποτε αλλού στο Ιράν.

Ο ιρανικός λαός βρίσκεται υπό πυρά τόσο από το εξωτερικό όσο και από το εσωτερικό. Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ έχουν χτυπήσει χιλιάδες στόχους στο Ιράν – συμπεριλαμβανομένων ορισμένων επιθέσεων σε υποδομές πολιτών – σκοτώνοντας περισσότερους από 3.600 ανθρώπους, μεταξύ των οποίων περισσότεροι από 1.700 πολίτες, σύμφωνα με την οργάνωση Human Rights Activists in Iran. Ο Τραμπ έχει φτάσει στο σημείο να απειλήσει ότι θα καταστρέψει «ολόκληρο τον πολιτισμό» του Ιράν αν οι ηγέτες της χώρας δεν υποκύψουν στις απαιτήσεις του.

Παράλληλα, το ιρανικό καθεστώς έχει εντείνει τη βίαιη καταστολή της αντιπολίτευσης. Η νέα ηγεσία του καθεστώτος, υπό τον Ανώτατο Ηγέτη Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, φαίνεται να είναι ακόμη πιο σκληρή από την προηγούμενη, αποφασισμένη να στείλει ένα μήνυμα σε όποιον τολμήσει να την αμφισβητήσει.

Σύμφωνα με οργανώσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα, περισσότεροι από 600 άνθρωποι έχουν εκτελεστεί από την κυβέρνηση από την αρχή του έτους, αφού χιλιάδες σκοτώθηκαν κατά τη διάρκεια διαδηλώσεων στα τέλη Δεκεμβρίου και τον Ιανουάριο. Επιπλέον, οι Ιρανοί βρίσκονται υπό κυβερνητικό αποκλεισμό του διαδικτύου για πάνω από οκτώ εβδομάδες.

Η ιρανική οικονομία έχει επίσης υποστεί σοβαρό πλήγμα, με αποτέλεσμα την απώλεια θέσεων εργασίας και την αύξηση της φτώχειας.

Ο λαός του Λιβάνου

Ο λαός του Λιβάνου βρίσκεται εδώ και δεκαετίες εγκλωβισμένος στη σύγκρουση μεταξύ της Χεζμπολάχ, που υποστηρίζεται από το Ιράν, και του Ισραήλ. Μια εύθραυστη εκεχειρία ίσχυε μέχρι τον Φεβρουάριο, όταν, μετά τη δολοφονία του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, από το Ισραήλ, η Χεζμπολάχ άρχισε να επιτίθεται εναντίον του Ισραήλ.

Το Ισραήλ αντέδρασε εξαπολύοντας μια σειρά θανατηφόρων αεροπορικών επιθέσεων και μια πιο εκτεταμένη χερσαία εισβολή με στόχο την καταστροφή της Χεζμπολάχ. Πάνω από 2.500 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί από τις ισραηλινές επιθέσεις στο Λίβανο από την έναρξή τους στις 2 Μαρτίου, όπως ανακοίνωσε το Υπουργείο Υγείας του Λιβάνου την Τρίτη.

Μια ανάλυση δορυφορικών εικόνων από το CNN υποδηλώνει ότι το Ισραήλ έχει υιοθετήσει στον Λίβανο την ίδια στρατηγική που είχε εφαρμόσει προηγουμένως στη Γάζα και τώρα ισοπεδώνει ολόκληρα χωριά. Το Ισραήλ έχει αναφέρει ότι οι 600.000 άνθρωποι που έχουν εκτοπιστεί στο νότιο Λίβανο δεν θα επιτραπεί να επιστρέψουν στα σπίτια τους έως ότου η Χεζμπολάχ παύσει να απειλεί το βόρειο Ισραήλ.

Χώρες του Κόλπου

Οι χώρες του Κόλπου έχουν βρεθεί να πλήττονται σοβαρά από έναν πόλεμο που δεν ήθελαν και προσπάθησαν σκληρά να αποτρέψουν.

Παρά το γεγονός ότι βρίσκονται κοντά σε πολλές από τις πιο καταστροφικές συγκρούσεις των τελευταίων ετών, απολάμβαναν δεκαετίες σταθερότητας και ευημερίας – μέχρι που το Ιράν άρχισε να ανταποδίδει τα πυρά εναντίον των ΗΠΑ και του Ισραήλ, επιτιθέμενο εναντίον τους.

Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έχουν πληγεί κατά πολύ περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη χώρα, συμπεριλαμβανομένου του Ισραήλ, καθώς έχουν δεχτεί περισσότερες ιρανικές ρουκέτες και drones. Αν και η συντριπτική πλειοψηφία τους έχει αναχαιτιστεί, η ζημιά έχει ήδη γίνει, απειλώντας τη θέση των ΗΑΕ ως περιφερειακού εμπορικού και τουριστικού κόμβου.

Εν τω μεταξύ, το κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ από το Ιράν είχε καταστροφικές επιπτώσεις για το Ιράκ, το Κατάρ και το Κουβέιτ, τα οποία εξαρτώνται από αυτό το θαλάσσιο πέρασμα για τις εξαγωγές πετρελαίου, φυσικού αερίου και άλλων προϊόντων.

Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο μείωσε σημαντικά τις προβλέψεις του για την οικονομική ανάπτυξη αυτών των χωρών και εκτιμά ότι οι οικονομίες του Ιράκ, του Κατάρ και του Κουβέιτ θα συρρικνωθούν φέτος.

Ο αμερικανικός λαός

Ο πόλεμος έχει επιβαρύνει τους Αμερικανούς και τα πορτοφόλια τους. Ήδη πληρώνουν περισσότερα για τη βενζίνη και τα αεροπορικά εισιτήρια, καθώς και για ορισμένες υπηρεσίες, καθώς όλο και περισσότερες επιχειρήσεις αρχίζουν να προσθέτουν επιπλέον χρέωση καυσίμων στις τιμές τους. Ο ετήσιος πληθωρισμός αυξήθηκε στο 3,3% τον Μάρτιο, από 2,4% τον Φεβρουάριο. Το κλίμα εμπιστοσύνης των καταναλωτών καταρρέει.

«Δεν υπάρχει άλλος τρόπος να το πούμε: η κατάσταση για τις Ηνωμένες Πολιτείες αυτή τη στιγμή δεν είναι καλή», δήλωσε η Σίσον, από το Ινστιτούτο Μπρούκινγκς. «Η αμερικανική οικονομία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το πετρέλαιο για τις μεταφορές ανθρώπων και εμπορευμάτων και δεν έχει επενδύσει αρκετά στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας».

Η παγκόσμια οικονομία και οι καταναλωτές σε όλο τον κόσμο

Οι καταναλωτές σε όλο τον κόσμο ήδη νιώθουν τις επιπτώσεις του πολέμου.

Η κατάσταση είναι ιδιαίτερα δύσκολη στην Ασία, όπου πολλές χώρες εξαρτώνται από τις εισαγωγές πετρελαίου και άλλων πετροχημικών προϊόντων που χρησιμοποιούνται στη μεταποιητική βιομηχανία. Οι κάτοικοι της Λατινικής Αμερικής αγωνίζονται να αντεπεξέλθουν στις αυξημένες τιμές της ενέργειας και των τροφίμων. Η κρίση επιβαρύνει τις ήδη δοκιμαζόμενες οικονομίες σε ολόκληρη την Αφρική. Επιπλέον, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα προειδοποιεί για έναν «μεγάλο σοκ».

Πριν από τον πόλεμο, σύμφωνα με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, ο παγκόσμιος πληθωρισμός αναμενόταν να επιβραδυνθεί στο 3,8% φέτος από 4,1% πέρυσι. Τώρα, το ΔΝΤ προβλέπει ότι οι τιμές θα αυξηθούν κατά 4,4%.

Το ΔΝΤ μείωσε επίσης τις προβλέψεις του για την οικονομική ανάπτυξη νωρίτερα αυτό το μήνα, αναφέροντας ότι πλέον αναμένει η παγκόσμια οικονομία να αναπτυχθεί κατά 3,1% φέτος, σε σύγκριση με το 3,3% που προέβλεπε τον Ιανουάριο.

Το ΔΝΤ προειδοποίησε ότι οι φτωχότερες χώρες θα πληγούν περισσότερο, εν μέρει λόγω της ραγδαίας ανόδου των τιμών των λιπασμάτων. Οι κάτοικοι αυτών των χωρών εξαρτώνται περισσότερο από τη γεωργία και δαπανούν μεγαλύτερο ποσοστό των συνολικών εισοδημάτων τους για τρόφιμα.

Πιθανοί χαμένοι που είναι νωρίς ακόμα να πούμε

Ντόναλντ Τραμπ

Ο Τραμπ πήρε ένα τεράστιο ρίσκο το οποίο έχει αποδώσει ακόμα καρπούς. Υποσχέθηκε έναν σύντομο πόλεμο με στόχο να τερματίσει τις ιρανικές πυρηνικές και πυραυλικές απειλές – και ίσως ακόμη και να ανατρέψει το ίδιο το καθεστώς. Ωστόσο, αυτοί οι στόχοι δεν έχουν επιτευχθεί ακόμα και το τέλος της σύγκρουσης παραμένει αβέβαιο.

Στις ΗΠΑ, ο πόλεμος δεν ήταν δημοφιλής εξαρχής. Όσο περισσότερο παρατείνεται, τόσο χειρότερα γίνονται τα αποτελέσματα των δημοσκοπήσεων για τον Τραμπ. Μια δημοσκόπηση από σύνολο δημοσκοπήσεων του CNN – δηλαδή ο μέσος όρος πρόσφατων δημοσκοπήσεων – δείχνει ότι το ποσοστό αποδοχής του προέδρου ανέρχεται σε μόλις 37%.

«Από πολιτική άποψη, οι τιμές του φυσικού αερίου είναι ήδη υψηλές και συνεχίζουν να αυξάνονται, κάτι που δεν βοηθά την κυβέρνηση Τραμπ. Και από διπλωματική άποψη, ο Τραμπ φαίνεται αδύναμος. Φαίνεται πλέον να καταλαβαίνει ότι η επανάληψη των εχθροπραξιών θα κοστίσει πολύ στις Ηνωμένες Πολιτείες και δεν είναι πολύ πιθανό να φέρει τα αποτελέσματα που επιθυμεί – όσον αφορά το πυρηνικό ζήτημα, το Στενό το Ορμούζ, καθώς και την αλλαγή καθεστώτος», πρόσθεσε ο Σίσον.

Ωστόσο, ο Τραμπ θα μπορούσε ακόμα να βγει νικητής – αν το Ιράν αναγκαστεί να υποκύψει και να αποδεχτεί τις ακραίες απαιτήσεις των ΗΠΑ. Αλά κάτι τέτοιο δεν φαίνεται πιθανό, τουλάχιστον για την ώρα.

Ισραήλ και Μπενιαμίν Νετανιάχου

Μόλις πριν από λίγα χρόνια, η ιδέα μιας άμεσης σύγκρουσης μεταξύ Ιράν και Ισραήλ θα ήταν αδιανόητη – κυρίως επειδή το μεγαλύτερο μέρος του κόσμου, και ειδικά οι ΗΠΑ, προσπαθούσαν ενεργά να την αποτρέψουν.

Ωστόσο, ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, κατάφερε να πείσει τον Τραμπ ότι μια κοινή αμερικανο-ισραηλινή επίθεση κατά του Ιράν ήταν ο μόνος τρόπος για να αντιμετωπιστεί το καθεστώς και το πυρηνικό του πρόγραμμα. Αυτό αποτέλεσε στρατηγική νίκη για τον Νετανιάχου, τουλάχιστον αρχικά. Την περασμένη εβδομάδα, ο Νετανιάχου επανέλαβε για άλλη μια φορά την υπόσχεσή του ότι θα «αλλάξει το πρόσωπο της Μέσης Ανατολής» και ότι «συνεργάζεται πλήρως» με τον Ντόναλντ Τραμπ.

Το γεγονός ότι η στρατιωτική επιχείρηση κατέστρεψε μεγάλο μέρος της στρατιωτικής ισχύος του Ιράν μπορεί να δώσει στον Νετανιάχου την ώθηση που χρειάζεται, ενόψει της εκλογικής χρονιάς στο Ισραήλ.

Παράλληλα, πολλές δημοσκοπήσεις έχουν δείξει ότι, ενώ οι περισσότεροι Ισραηλινοί υποστηρίζουν τον πόλεμο με το Ιράν, δεν πιστεύουν ότι οι ΗΠΑ και το Ισραήλ κερδίζουν. Ο πόλεμος έχει επίσης βλάψει περαιτέρω την εικόνα του Ισραήλ στις ΗΠΑ, η οποία είχε ήδη πληγεί λόγω της καταστροφικής σύγκρουσης στη Γάζα.

Υπάρχουν επίσης ανησυχίες για την ασφάλεια του μεγάλου αριθμού ανθρώπων που ζουν στις βόρειες περιοχές του Ισραήλ, όπου η απειλή από τους πυραύλους και τα drones της Χεζμπολάχ έχει αυξηθεί εκ νέου.

Το ιρανικό καθεστώς

Το ιρανικό καθεστώς έχει υποστεί απώλειες στη σύγκρουση, καθώς πολλοί υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι, μεταξύ των οποίων και ο επί πολλά χρόνια Ανώτατος Ηγέτης Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, έχουν σκοτωθεί από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ.

Ωστόσο, το καθεστώς παραμένει στη θέση του και οι νέοι ηγέτες του φαίνονται πιο ριζοσπαστικοί και πιο διατεθειμένοι για αντιπαράθεση από τους προηγούμενους. Το πιο σημαντικό είναι ότι το καθεστώς έχει αποκτήσει νέα διπλωματική επιρροή, αποδεικνύοντας ότι μπορεί να προκαλέσει παγκόσμια αναταραχή κλείνοντας το Στενό του Ορμούζ.

«Πήραν το ρίσκο και, ως αποτέλεσμα αυτής της μάλλον επικίνδυνης κίνησης, απέδειξαν ότι έχουν τον de facto έλεγχο του Στενού, κάτι που έχει σημαντικές επιπτώσεις για το μέλλον της περιοχής και της παγκόσμιας οικονομίας», δήλωσε η Μόνα Γιακουμπιάν, διευθύντρια του Προγράμματος για τη Μέση Ανατολή στο Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Μελετών (CSIS).

Ουκρανία

Βραχυπρόθεσμα, ο πόλεμος στο Ιράν αποτελεί πολύ κακή είδηση για το Κίεβο. Σημαντικές παραδόσεις όπλων έχουν ανακατευθυνθεί, ενώ ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε στο CNN την περασμένη εβδομάδα ότι οι προμήθειες αντιβαλλιστικών πυραύλων έχουν επηρεαστεί αρνητικά λόγω της περιορισμένης παραγωγικής ικανότητας στις ΗΠΑ.

Η κρίση στη Μέση Ανατολή έχει επίσης αποσπάσει την προσοχή του κόσμου από την Ουκρανία, με την αμερικανική διαπραγματευτική ομάδα, υπό την ηγεσία του Αμερικανού απεσταλμένου Στιβ Γουίτκοφ, να επικεντρώνεται πλέον στο Ιράν.

Όμως, ίσως υπάρχει και μια θετική πλευρά. Τα περισσότερα από τέσσερα χρόνια που προσπαθεί να αμυνθεί ενάντια στη Ρωσία έχουν μετατρέψει την Ουκρανία σε κάτι σαν υπερδύναμη στον τομέα των drones. Η ιρανική απειλή έκανε τον κόσμο να το αντιληφθεί αυτό.

«Αυτός ο πόλεμος έχει δημιουργήσει κάποιες ενδιαφέρουσες προοπτικές για την Ουκρανία στον Κόλπο. Ο Ζελένσκι ταξίδεψε στον Κόλπο και τον υποδέχτηκαν με ανοιχτές αγκάλες. … Αυτό θα μπορούσε να αποτελέσει την αρχή μιας σημαντικής σχέσης, λόγω του κοινού ενδιαφέροντός τους για την ανάπτυξη τεχνολογίας κατά των drones», δήλωσε η Γιακουμπιάν.

Νικητές… μέχρι στιγμής

Κίνα

Η Κίνα, ο μεγαλύτερος εισαγωγέας ενέργειας στον κόσμο, εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το πετρέλαιο της Μέσης Ανατολής. Ωστόσο, οι ειδικοί υποστηρίζουν ότι το Πεκίνο ενδέχεται να βγει από αυτή τη σύγκρουση πιο ισχυρό.

Η Κίνα έχει αντεπεξέλθει σχετικά καλά στην πετρελαϊκή κρίση. Κατά τη διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας, δημιούργησε τεράστια αποθέματα πετρελαίου, διαφοροποίησε τις πηγές εισαγωγών της και επιτάχυνε τη μετάβαση στην ηλεκτρική ενέργεια, η οποία παράγεται από εγχώριες πηγές ενέργειας, όπως ο άνθρακας και οι ανανεώσιμες πηγές. Αυτό βοηθά τη χώρα να αντέξει την πίεση των υψηλών τιμών του πετρελαίου. Θα μπορούσε επίσης να οδηγήσει σε αύξηση της ζήτησης για κινεζικά φωτοβολταϊκά και ανεμογεννήτριες στο μέλλον, καθώς αναμένεται να αυξηθεί η ζήτηση για ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.

Υπάρχει επίσης και μια διπλωματική πτυχή. Η Κίνα ενδέχεται επίσης να ωφεληθεί από τη ζημιά που έχει υποστεί η φήμη των ΗΠΑ λόγω του πολέμου, ανέφερε η Γιακουμπιάν. «Οι ΗΠΑ έχουν υποστεί τεράστιο πλήγμα σε παγκόσμιο επίπεδο εξαιτίας αυτού του πολέμου. Πρόκειται για έναν πόλεμο που δεν χαίρει δημοφιλίας, όχι μόνο στις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά και σε ολόκληρο τον κόσμο… και η Κίνα κατάφερε να πάρει το πάνω χέρι σε αυτό το θέμα και να αναδειχθεί ως βασικός υποστηρικτής της παγκόσμιας ειρήνης και ασφάλειας, καθώς και του διεθνούς δικαίου», σημείωσε.

Υπάρχει επίσης μια διάσταση που αφορά την ασφάλεια και τη στρατηγική. Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή έχει αναγκάσει τις ΗΠΑ να αποσύρουν ορισμένα από τα πιο κρίσιμα στρατιωτικά τους μέσα από την Ασία, αποδυναμώνοντας την αποτροπή τους σε μια περιοχή όπου η Κίνα επιβάλλει όλο και περισσότερο τη δύναμή της και διατηρεί φιλοδοξίες έναντι της Ταϊβάν.

Ωστόσο, η κινεζική οικονομία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις εξαγωγές. Εάν η παγκόσμια οικονομία συνεχίσει να αντιμετωπίζει δυσκολίες, θα μειωθεί ο αριθμός των πελατών για τα προϊόντα της. Αυτό συμβαίνει ήδη. Οι εξαγωγές προς τη Μέση Ανατολή – μια βασική αγορά για την Κίνα – παρουσιάζουν πτώση.

Εταιρείες ορυκτών καυσίμων

Ενώ η ραγδαία άνοδος των τιμών του πετρελαίου κάνει τη ζωή πολύ πιο ακριβή για τους ανθρώπους σε όλο τον κόσμο, οι εταιρείες πετρελαίου και φυσικού αερίου αποκομίζουν τεράστια κέρδη.

Οι Chevron, Shell, BP, ConocoPhillips, Exxon και TotalEnergies καταγράφουν όλες τεράστια κέρδη λόγω των υψηλών τιμών του πετρελαίου και των απότομων διακυμάνσεων σε αυτές. Σύμφωνα με μια νέα έκθεση της Oxfam, οι έξι εταιρείες προβλέπεται να καταγράψουν κέρδη ύψους 94 δισ.  δολαρίων φέτος.

Ωστόσο, τα υψηλά κέρδη έχουν οδηγήσει σε εκκλήσεις για την επιβολή φόρων στα έκτακτα κέρδη αυτών των εταιρειών σε πολλές χώρες. Η κρίση καθιστά επίσης τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας πιο ελκυστικές και θα μπορούσε να επιταχύνει τη μείωση της χρήσης ορυκτών καυσίμων.

Ρωσία

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η ρωσική οικονομία έχει πάρει ώθηση από τη σύγκρουση. Οι υψηλές τιμές του πετρελαίου και των λιπασμάτων έχουν αποφέρει επιπλέον έσοδα στο Κρεμλίνο – ειδικά αφού οι ΗΠΑ χαλάρωσαν προσωρινά τις κυρώσεις για το ρωσικό πετρέλαιο που βρισκόταν ήδη εν πλω, προκειμένου να υπάρξει νέα προσφορά στην αγορά πετρελαίου καθώς οι τιμές ανέβαιναν.

Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας ανακοίνωσε νωρίτερα αυτή την εβδομάδα ότι τα έσοδα της Ρωσίας από τον ενεργειακό τομέα σχεδόν διπλασιάστηκαν τον Μάρτιο, φτάνοντας τα 19 δισ. δολάρια, από 9,75 δισ. δολάρια τον Φεβρουάριο. Ωστόσο, οι συνεχιζόμενες επιθέσεις της Ουκρανίας εναντίον ρωσικών πετρελαϊκών εγκαταστάσεων – ιδίως λιμένων και διυλιστηρίων – έχουν περιορίσει την ποσότητα πετρελαίου που μπορεί να πουλήσει η Ρωσία.

«Υπάρχει όμως ένα σημαντικό “αλλά” εδώ», είπε η Γιακουμπιάν, αναφερόμενη στις νέες σχέσεις που έχει αναπτύξει η Ουκρανία στον Κόλπο. «Για τους Ρώσους, οι οποίοι, φυσικά, έχουν επίσης παρουσία στον Κόλπο, το γεγονός ότι ο κύριος αντίπαλός τους εισέρχεται στη Μέση Ανατολή πρέπει να αποτελεί λόγο βαθιάς ανησυχίας», πρόσθεσε, επισημαίνοντας τη μακροχρόνια παρουσία της Μόσχας στην περιοχή και τους δεσμούς της με αυτήν.

Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας

Η παγκόσμια πετρελαϊκή κρίση έχει εντείνει την επιθυμία πολλών χωρών να στραφούν προς τις καθαρές μορφές ενέργειας, κάτι που θα μπορούσε να αποδειχθεί ευεργετικό για τον τομέα.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε την περασμένη εβδομάδα μια νέα στρατηγική για την προστασία των πολιτών από τις «απότομες διακυμάνσεις των τιμών των ορυκτών καυσίμων» και την επιτάχυνση της ανάπτυξης της «εγχώριας καθαρής ενέργειας», εν μέρει ως απάντηση στην παγκόσμια ενεργειακή κρίση.

Υπάρχει όμως και μια επιφύλαξη: Η κρίση στο Ιράν οδηγεί σε αύξηση των τιμών των υλικών που χρησιμοποιούνται στον τομέα των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, όπως το αλουμίνιο, και διαταράσσει βασικές εφοδιαστικές αλυσίδες. Αυτό θα μπορούσε να καταστήσει την τεχνολογία των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας πιο δαπανηρή.

Κατασκευαστές drones και όπλων

Όπως συμβαίνει σε κάθε σύγκρουση, οι κατασκευαστές όπλων αναμένεται να αποκομίσουν κέρδη. Το Διεθνές Ινστιτούτο Ερευνών για την Ειρήνη της Στοκχόλμης δημοσίευσε τη Δευτέρα μια έκθεση από την οποία προκύπτει ότι οι παγκόσμιες στρατιωτικές δαπάνες αυξήθηκαν κατά 2,9% πέρυσι, φτάνοντας τα 2,019 τρισ. δολάρια το 2025.

Ο Σιάο Λιάνγκ, ερευνητής στο Πρόγραμμα Στρατιωτικών Δαπανών και Παραγωγής Όπλων του ινστιτούτου, δήλωσε ότι η αύξηση αυτή οφείλεται στο γεγονός ότι τα κράτη ανταποκρίθηκαν «σε μια ακόμη χρονιά πολέμων, αβεβαιότητας και γεωπολιτικών αναταραχών με προγράμματα εξοπλισμού μεγάλης κλίμακας».

«Λαμβάνοντας υπόψη το εύρος των τρεχουσών κρίσεων, καθώς και τους μακροπρόθεσμους στόχους πολλών κρατών όσον αφορά τις στρατιωτικές δαπάνες, αυτή η αύξηση θα συνεχιστεί πιθανώς έως το 2026 και πέραν αυτού», πρόσθεσε.

Ωστόσο, ούτε ο αμυντικός τομέας μπορεί να θεωρηθεί σίγουρος νικητής μακροπρόθεσμα. Οι μετοχές ορισμένων από τις μεγαλύτερες αμυντικές εταιρείες στον κόσμο έχουν δεχτεί πιέσεις τους τελευταίους μήνες, μετά από μια σταθερή ανοδική πορεία τα τελευταία χρόνια. Οι αναλυτές υποστηρίζουν ότι αυτό οφείλεται εν μέρει στη μη δημοτικότητα του πολέμου με το Ιράν στις ΗΠΑ και στις προσδοκίες για πιθανή αλλαγή πολιτικής στο μέλλον, καθώς και στην αβεβαιότητα σχετικά με το αν ο αμυντικός προϋπολογισμός της κυβέρνησης Τραμπ θα εγκριθεί από το Κογκρέσο.

Ο Κυριάκος Πιερρακάκης, μιλώντας στο δείπνο που διοργάνωσαν το Πανεπιστήμιο Πειραιά και το Πάντειο Πανεπιστήμιο στο πλαίσιο του 3rd Maritime Security Conference, παρουσίασε την Ελλάδα ως παράδειγμα για το πώς η Ευρώπη μπορεί να απαντήσει ταυτόχρονα σε παλιές εκκρεμότητες και σε νέες κρίσεις.

Στο κέντρο της ομιλίας του βρέθηκαν τα Στενά του Ορμούζ, τα οποία χαρακτήρισε «σημείο ασφυξίας» για την παγκόσμια οικονομία. Επικαλούμενος τον επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας Fatih Birol, ανέφερε ότι αν τα Στενά δεν ανοίξουν γρήγορα, η σημερινή κρίση μπορεί να εξελιχθεί στη μεγαλύτερη ενεργειακή κρίση στην ιστορία.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέθεσε, στις πετρελαϊκές κρίσεις του 1973 και του 1979 η απώλεια έφτανε συνολικά τα 10 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, ενώ σήμερα η απώλεια υπολογίζεται σε 13 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως. Αντίστοιχα, στο φυσικό αέριο, η μείωση μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία ήταν 75 δισ. κυβικά μέτρα σε ετήσια βάση, ενώ τώρα, με βάση την αναγωγή των τρεχουσών απωλειών, φτάνει τα 110 δισ. κυβικά μέτρα.

Ο ίδιος υπογράμμισε ότι η επίπτωση δεν περιορίζεται στο πετρέλαιο και στο φυσικό αέριο. Από τα Στενά επηρεάζονται επίσης τα λιπάσματα, τα πετροχημικά προϊόντα και άλλες κρίσιμες αλυσίδες εφοδιασμού, ενώ η πίεση είναι ήδη ορατή στις τιμές των καυσίμων σε Ευρώπη και ΗΠΑ.

Για την ευρωπαϊκή απάντηση, ο κ. Πιερρακάκης παρέπεμψε στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για προσωρινά, στοχευμένα και προσαρμοσμένα μέτρα στήριξης πολιτών και επιχειρήσεων. O υπουργός τόνισε πως η Ευρώπη έχει πλέον τα μαθήματα του 2022 και γνωρίζει ότι η δημοσιονομική πολιτική δεν πρέπει να συγκρούεται με τη νομισματική, στέλνοντας το μήνυμα ότι η στήριξη παραμένει στο τραπέζι, αλλά όχι με οριζόντιες παρεμβάσεις χωρίς όρια. Η διάρκεια της κρίσης, το βάθος των επιπτώσεων και η κατάσταση που θα διαμορφωθεί μετά το άνοιγμα των Στενών θα κρίνουν τον χώρο και το είδος των παρεμβάσεων.

Στο δεύτερο σκέλος της ομιλίας του, ο κ. Πιερρακάκης έβαλε στο τραπέζι την ανάγκη ευρωπαϊκής βιομηχανικής και τεχνολογικής στρατηγικής. Ανέφερε ως παράδειγμα το 5G, λέγοντας ότι η Ευρώπη είχε μπροστά της τη δυνατότητα να χτίσει ισχυρούς ευρωπαϊκούς πρωταθλητές γύρω από εταιρείες όπως η Ericsson και η Nokia, αλλά εγκλωβίστηκε σε 27 διαφορετικές στρατηγικές, 27 δημοπρασίες φάσματος και 27 ρυθμιστικές αρχές.

Σε αντιδιαστολή, αναφέρθηκε στο ελληνικό μοντέλο με το Ταμείο «Φαιστός», όπου το 25% των εσόδων από τη δημοπρασία του 5G χρησιμοποιήθηκε για τη χρηματοδότηση εφαρμογών, ενώ δόθηκε δωρεάν πρόσβαση στο φάσμα σε startups και πανεπιστήμια. Κατά τον υπουργό, ένα αντίστοιχο πανευρωπαϊκό μοντέλο θα μπορούσε να αποτελέσει πραγματική ευρωπαϊκή βιομηχανική πολιτική.

Από εκεί πέρασε στα πέντε διδάγματα που, όπως είπε, μπορεί να αντλήσει η Ευρώπη από την Ελλάδα.

Το πρώτο αφορά τη δημοσιονομική διαχείριση και τη δυνατότητα μιας χώρας να περάσει από την κρίση σε πρωτογενή πλεονάσματα, με αποκλιμάκωση χρέους και υψηλότερη ανάπτυξη από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Το δεύτερο αφορά τον ψηφιακό μετασχηματισμό του κράτους. Ο κ. Πιερρακάκης σημείωσε ότι η Ελλάδα, την οποία περιέγραψε ως μία από τις πιο γραφειοκρατικές χώρες της Ευρώπης, παρέχει πλέον πάνω από 2.200 ψηφιακές υπηρεσίες, ενώ τα έργα του Ταμείου Ανάκαμψης θα επιτρέψουν την ψηφιοποίηση και άλλων κρίσιμων λειτουργιών του Δημοσίου.

Το τρίτο αφορά την ενέργεια. Ο υπουργός στάθηκε στη μεταμόρφωση της ΔΕΗ, η οποία, όπως είπε, βρισκόταν σχεδόν σε κατάσταση χρεοκοπίας το 2019, ενώ σήμερα εξελίσσεται σε ευρωπαϊκό πρωταθλητή. Παράλληλα, συνέδεσε την απεξάρτηση από τον λιγνίτη, την ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών και τον κάθετο διάδρομο LNG με την ενεργειακή ασφάλεια της Ελλάδας και της Ευρώπης.

Το τέταρτο δίδαγμα αφορά το Ταμείο Ανάκαμψης και τον τρόπο με τον οποίο η ευρωπαϊκή χρηματοδότηση μπορεί να συνδεθεί με μεταρρυθμίσεις και συγκεκριμένες επενδυτικές προτεραιότητες. Το πέμπτο αφορά τη νοοτροπία της δημοσιονομικής πειθαρχίας, την οποία ο κ. Πιερρακάκης χαρακτήρισε πλέον «καθεστώς» στην Ελλάδα.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στην εκλογή του στην προεδρία του Eurogroup, την οποία παρουσίασε ως σύμβολο της αλλαγής που έχει συντελεστεί στη χώρα. Όπως είπε, η Ελλάδα του υψηλού χρέους και των ελλειμμάτων είναι πλέον η χώρα με πρωτογενές πλεόνασμα 4,9% του ΑΕΠ, ταχεία αποκλιμάκωση χρέους και ρυθμούς ανάπτυξης υψηλότερους από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Κλείνοντας, ο υπουργός επανέφερε τη συζήτηση στα «προφανή» που πρέπει να κάνει η Ευρώπη. Έβαλε στην ίδια εξίσωση την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, το ψηφιακό ευρώ, την τραπεζική ένωση και την ένωση κεφαλαιαγορών, λέγοντας ότι, σύμφωνα με το ΔΝΤ, τέτοιες κινήσεις μπορούν να προσθέσουν 5 έως 7 μονάδες ανάπτυξης ετησίως για κάθε κράτος-μέλος.

Ο κ. Μητσοτάκης αναφέρει χαρακτηριστικά: “Σε μια κρίσιμη γεωπολιτική συγκυρία, επιβεβαιώσαμε τη στρατηγική επιλογή που κάναμε το 2021 να ενισχύσουμε τη σχέση Ελλάδας και Γαλλίας, μετατρέποντάς την σε μια ισχυρή, πολυεπίπεδη συμμαχία. Η Ενισχυμένη Συνολική Στρατηγική Σχέση που υπογράψαμε πριν από λίγες ώρες, είναι μια ευρεία στρατηγική συμφωνία που αναβαθμίζει και εμβαθύνει ακόμη περισσότερο τις ελληνογαλλικές σχέσεις, σηματοδοτώντας τη συμπόρευσή μας όχι μόνο στην άμυνα, αλλά και στην οικονομία, την πολιτική προστασία, το μεταναστευτικό, την τεχνολογία, το περιβάλλον, την παιδεία και τον πολιτισμό”.

Ο πρωθυπουργός αναφέρεται και στα μέτρα στήριξης που ανακοινώθηκαν επισημαίνοντας:

“Πέρα από τις πολύ σημαντικές αυτές εξελίξεις, η εβδομάδα που αφήνουμε πίσω μας είχε στο επίκεντρο την οικονομία και τη στήριξη του διαθέσιμου εισοδήματος. Η «συνταγή» μας παραμένει σταθερή: όσο η οικονομία πηγαίνει καλύτερα από τις προβλέψεις, τόσο το πλεόνασμα θα επιστρέφει στους πολίτες και κυρίως στους πιο αδύναμους. Η δυναμική της οικονομίας μας, όπως αυτή αποτυπώνεται από τα επίσημα στοιχεία της Eurostat, μας επέτρεψε να ανακοινώσουμε την Τετάρτη 8 νέα μέτρα ενίσχυσης, συνολικού ύψους 500 εκ. ευρώ”.

ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ Η ΑΝΑΡΤΗΣΗ ΜΗΤΣΟΤΑΚΗ:

Bonjour! Σήμερα σας καλημερίζω στα γαλλικά, επηρεασμένος προφανώς από την επίσκεψη του Προέδρου της Γαλλίας και φίλου Emmanuel Macron στην Αθήνα την Παρασκευή και το Σάββατο. Είναι πάντα καλό να επιβεβαιώνεις στην πράξη ότι έχεις ισχυρούς συμμάχους, ειδικά όταν αυτό μεταφράζεται σε συμφωνίες που θωρακίζουν τη χώρα.

Σε μια κρίσιμη γεωπολιτική συγκυρία, επιβεβαιώσαμε τη στρατηγική επιλογή που κάναμε το 2021 να ενισχύσουμε τη σχέση Ελλάδας και Γαλλίας, μετατρέποντάς την σε μια ισχυρή, πολυεπίπεδη συμμαχία. Η Ενισχυμένη Συνολική Στρατηγική Σχέση που υπογράψαμε πριν από λίγες ώρες, είναι μια ευρεία στρατηγική συμφωνία που αναβαθμίζει και εμβαθύνει ακόμη περισσότερο τις ελληνογαλλικές σχέσεις, σηματοδοτώντας τη συμπόρευσή μας όχι μόνο στην άμυνα, αλλά και στην οικονομία, την πολιτική προστασία, το μεταναστευτικό, την τεχνολογία, το περιβάλλον, την παιδεία και τον πολιτισμό. Πρόκειται για μια συμφωνία που καθιστά την Ελλάδα πιο ασφαλή, ενισχύει τη γεωπολιτική της θέση και δημιουργεί νέες ευκαιρίες και προοπτικές για συνέργειες, από την τεχνητή νοημοσύνη έως την κυβερνοασφάλεια. Ταυτόχρονα, ενισχύουμε ουσιαστικά την αποτρεπτική μας ισχύ, μέσα από την ανανέωση της συμφωνίας στρατηγικής εταιρικής συνεργασίας στην άμυνα και την ασφάλεια του 2021. Ελλάδα και Γαλλία, είμαστε κράτη-μέλη της ΕΕ και του ΝΑΤΟ, ταυτόχρονα όμως γινόμαστε ένας ισχυρός άξονας στη Μεσόγειο, κάτι που αποδείξαμε με την αμυντική στήριξη προς την Κύπρο, δείχνοντας τι σημαίνει ευρωπαϊκή αλληλεγγύη στην πράξη. Συνεχίζουμε να βαδίζουμε μαζί στον δρόμο μιας ισχυρής, ανταγωνιστικής και αυτόνομης Ευρώπης -θέματα που συζητήσαμε και στο άτυπο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στην Κύπρο. Μιας Ευρώπης ικανής να στέκεται με αυτοπεποίθηση σε έναν αβέβαιο κόσμο και να υπερασπίζεται συμφέροντα των πολιτών της και τις αξίες της.

Πέρα από τις πολύ σημαντικές αυτές εξελίξεις, η εβδομάδα που αφήνουμε πίσω μας είχε στο επίκεντρο την οικονομία και τη στήριξη του διαθέσιμου εισοδήματος. Η «συνταγή» μας παραμένει σταθερή: όσο η οικονομία πηγαίνει καλύτερα από τις προβλέψεις, τόσο το πλεόνασμα θα επιστρέφει στους πολίτες και κυρίως στους πιο αδύναμους. Η δυναμική της οικονομίας μας, όπως αυτή αποτυπώνεται από τα επίσημα στοιχεία της Eurostat, μας επέτρεψε να ανακοινώσουμε την Τετάρτη 8 νέα μέτρα ενίσχυσης, συνολικού ύψους 500 εκ. ευρώ.

Πώς μεταφράζονται, λοιπόν, αυτά τα μέτρα:

– 1,86 εκ. συνταξιούχοι και άτομα με αναπηρία θα δουν το ετήσιο επίδομα που λαμβάνουν να αυξάνεται από τα 250 στα 300 ευρώ

– Πάνω από 1 εκ. ενοικιαστές θα λάβουν επιστροφή ενός εκ των 12 ενοικίων που καταβάλλουν, μετά την επέκταση των εισοδηματικών κριτηρίων που ανακοινώσαμε

– 3,3 εκ. γονείς με παιδιά θα λάβουν από 150 ευρώ ανά παιδί

– 1,3 εκ. ιδιώτες και 284.000 επιχειρήσεις και ελεύθεροι επαγγελματίες με ληξιπρόθεσμες οφειλές προς το κράτος μπορούν να ρυθμίσουν ευκολότερα τα χρέη τους με 72 δόσεις

– 250.000 κατά κύριο επάγγελμα αγρότες θα λάβουν πρόσθετη στήριξη για το πετρέλαιο κίνησης και τα λιπάσματα

– Η επιδότηση 20 λεπτών στο Diesel επεκτείνεται και τον Μάιο.

Ξέρω καλά ότι κανένα μέτρο δεν αρκεί για να εξαφανίσει από μόνο του τις πιέσεις της διεθνούς ακρίβειας. Όμως, το γεγονός ότι η Ελλάδα είναι σήμερα μία από τις μόλις πέντε χώρες της ΕΕ με πλεόνασμα, μας επιτρέπει να δίνουμε λύσεις χωρίς να ρισκάρουμε όσα χτίσαμε.

Μία ακόμα θετική είδηση για την οικονομία μας από την Ευρώπη, καθώς εκταμιεύθηκε και η 7η δόση ύψους 1,18 δισ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, φτάνοντας έτσι να έχουμε εισπράξει μέσα σε 4,5 χρόνια 24,6 δισ. ευρώ. Πόροι που μετατρέπονται σε έργα που η χώρα είχε ανάγκη εδώ και δεκαετίες: από την ανακαίνιση των νοσοκομείων και τον ψηφιακό εκσυγχρονισμό του κράτους, μέχρι τις υποδομές που κάνουν την Ελλάδα μια σύγχρονη χώρα.

Όμως, καθώς καμία εβδομάδα δεν έχει μόνο ευχάριστα, έρχομαι στο πρόβλημα του αφθώδους πυρετού που ανέκυψε σε κτηνοτροφικές μονάδες της Λέσβου. Δίνεται μια μεγάλη και συντεταγμένη μάχη, με την κινητοποίηση όλων των διαθέσιμων πόρων και δυνάμεων ώστε να περιοριστεί και να εκριζωθεί η νόσος από το νησί. Θέλω να ξέρουν οι κτηνοτρόφοι ότι είμαστε δίπλα τους και ήδη επεξεργαζόμαστε και θα παρουσιάσουμε ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο μέτρων στήριξης, χωρίς οικονομικό πλαφόν, με 4 βασικές παρεμβάσεις που καλύπτουν τόσο τις απώλειες ζωικού κεφαλαίου όσο και το εισόδημα, το κόστος ζωοτροφών και τις επιπτώσεις στην παραγωγή γάλακτος. Είναι, όμως, μια μάχη που πρέπει να δώσουμε μαζί. Ζητώ από τους παραγωγούς να ακολουθήσουν πιστά τα μέτρα βιοασφάλειας, ώστε να περιορίσουμε τη νόσο όσο πιο γρήγορα γίνεται.

Επόμενο θέμα για σήμερα, το πρόγραμμα «Κοινωνικός Τουρισμός», οι αιτήσεις για το οποίο ξεκίνησαν την Τρίτη με σκοπό να αρχίσει να τρέχει από τις 18 Μαΐου, νωρίτερα από κάθε προηγούμενη χρονιά. Είναι ένα πρόγραμμα που έχει αγαπηθεί πολύ, σκεφτείτε ότι από το 2019 μέχρι σήμερα, πάνω από 1,2 εκ. συμπολίτες μας έκαναν διακοπές μέσω αυτού. Φέτος, διαθέτουμε 300.000 επιταγές, με την πρόνοια μας να στρέφεται κυρίως σε εκείνους που έχουν μεγαλύτερη ανάγκη: οι πολύτεκνοι εντάσσονται στο πρόγραμμα αυτόματα, ενώ τα άτομα με αναπηρία λαμβάνουν τη μέγιστη μοριοδότηση.

Μια πολύ σημαντική εξέλιξη αφορά την προσβασιμότητα των ατόμων με αναπηρία στην πόλη, καθώς η Υπηρεσία Δωρεάν Μετακίνησης Ατόμων με Αναπηρία ενισχύεται με ακόμα 7 ειδικά διαμορφωμένα οχήματα, ανεβάζοντας τον συνολικό στόλο της ΟΣΥ στα 10. Τι σημαίνει αυτό στην πράξη; Σημαίνει ότι τα διαθέσιμα δρομολόγια υπερδιπλασιάζονται. Δεν μένουμε όμως μόνο στα οχήματα. Επενδύουμε στους ανθρώπους, εκπαιδεύοντας οδηγούς και ελεγκτές ώστε να παρέχουν την υποστήριξη που χρειάζεται, αλλά και στην τεχνολογία, καταργώντας τη γραφειοκρατία. Ενώ με την Κάρτα Αναπηρίας πλέον συνδεδεμένη απευθείας με το ηλεκτρονικό εισιτήριο, οι συμπολίτες μας μετακινούνται δωρεάν, χωρίς να προσκομίζουν δικαιολογητικά και χωρίς την ταλαιπωρία του παρελθόντος.

Συνεχίζω στον χώρο της δημόσιας υγείας και στη θεμελίωση του νέου κτηριακού συγκροτήματος στο Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο «Αττικόν», μία από τις μεγάλες «ναυαρχίδες» του ΕΣΥ που είχε σχεδιαστεί να εξυπηρετεί 80.000 ανθρώπους τον χρόνο και εξυπηρετεί πλέον 200.000. Γι’ αυτό και έχει μεγάλη σημασία η δωρεά του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος και το ευχαριστούμε θερμά. Είναι ένας εθνικός ευεργέτης για το ΕΣΥ και θα αναφέρω μόνο την κατασκευή και τον εξοπλισμό των τριών νέων, υπερσύγχρονων νοσοκομείων στην Κομοτηνή, τη Θεσσαλονίκη και τη Σπάρτη που θα παραδοθούν μέσα στο επόμενο 12μηνο και θα αλλάξουν τον νοσοκομειακό χάρτη της χώρας. Όσον αφορά το «Αττικόν», τα δύο καινούργια κτήρια θα ολοκληρωθούν και θα παραδοθούν στο Δημόσιο το 2027. Θα εξυπηρετήσουν τις ανάγκες του Νοσοκομείου σε κλίνες και χώρους εφημερευόντων ιατρών και θα φιλοξενήσουν το Εθνικό Συντονιστικό Κέντρο για τις Κινητές Ιατρικές Μονάδες. Ευχαριστούμε και πάλι.

Τα εύσημα του ΟΟΣΑ απέσπασε ο ψηφιακός μετασχηματισμός της ελληνικής εκπαίδευσης, επισημαίνοντας ότι η χώρα μας από ουραγός στην εκπαιδευτική καινοτομία αναδεικνύεται ως ένα από τα πλέον δυναμικά παραδείγματα εκπαιδευτικής προσαρμογής στη σύγχρονη εποχή, καθώς συγκαταλέγεται σήμερα ανάμεσα στις χώρες που όχι απλώς ακολουθούν τις εξελίξεις, αλλά συμβάλλουν ενεργά στη διαμόρφωσή τους. Μερικά παραδείγματα: το Digital School, χάρη στο οποίο ένα παιδί που ζει στο πιο απομακρυσμένο νησί ή σε ένα ορεινό χωριό, έχει πλέον την ίδια πρόσβαση στη γνώση με έναν μαθητή στην Αθήνα. Το Ψηφιακό Φροντιστήριο για τη δωρεάν διδασκαλία των μαθητών, με έμφαση στην προετοιμασία των υποψηφίων για τις Πανελλαδικές Εξετάσεις. Οι δεκάδες χιλιάδες διαδραστικοί πίνακες στα σχολεία, οι εφαρμογές επικοινωνίας, όπως το e-Parents, που ενισχύουν τη διασύνδεση σχολείου και οικογένειας, και πολλές άλλες παρεμβάσεις. Με λίγα λόγια, έχουμε κάνει σημαντικές επενδύσεις σε ψηφιακές υποδομές και σε εκπαιδευτικούς πόρους.

Πέρασε από το Ελεγκτικό Συνέδριο η κατακύρωση του διεθνούς διαγωνισμού που έγινε τον Οκτώβριο του 2025 για την ηλεκτρονική επιτήρηση υποδίκων, καταδίκων και κρατούμενων σε άδεια, τα αποκαλούμενα «βραχιολάκια», ένα σημαντικό βήμα εκσυγχρονισμού της ποινικής πολιτικής της χώρας. Θυμίζω ότι η πιλοτική εφαρμογή του ξεκίνησε το 2025 και τώρα, μετά το «πράσινο φως» του Ανώτατου Δημοσιονομικού Δικαστηρίου, τίθεται σε πλήρη εφαρμογή πανελλαδικά. Οι αρμόδιες δικαστικές αρχές φυσικά θα αποφασίζουν για τη δυνατότητα επιβολής του μέτρου, όπου πληρούνται οι προϋποθέσεις του νόμου, αλλά είναι σαφές ότι η ηλεκτρονική επιτήρηση αφορά κατά βάση την ελαφρύτερη και μέσης βαρύτητας εγκληματικότητα, ενώ ιδιαίτερη έμφαση δίνεται σε ευάλωτες ομάδες, όπως κρατούμενοι άνω των 70 ετών, μητέρες με ανήλικα παιδιά και άτομα με αναπηρία. Σε καμία περίπτωση δεν θα εφαρμόζεται σε καταδικασμένους για βαριές εγκληματικές πράξεις.

Με την ευκαιρία, να συγχαρώ μια ακόμη φορά τα στελέχη της Υποδιεύθυνσης Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος για την εξάρθρωση του γιγαντιαίου κυκλώματος διακίνησης λαθραίων καπνικών προϊόντων, με τη ζημιά στο Δημόσιο να ξεπερνά το 1 δισ.! Στην υπόθεση φέρονται να εμπλέκονται 38 φυσικά πρόσωπα και 21 εταιρείες κάθε νομικής μορφής και επιπλέον 7 ναυτιλιακές εταιρείες. Η Αρχή για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες προχώρησε σε μια από τις μεγαλύτερες δεσμεύσεις περιουσιακών στοιχείων στην Ελλάδα -πολυτελή ακίνητα, εργοστάσια, αυτοκίνητα, σκάφη και 3 τάνκερ.

Συνεχίζω με ακόμη έναν επαναπατρισμό ελληνικών αρχαιοτήτων, μια αποκατάσταση δικαίου στον χώρο του πολιτισμού. Αυτήν τη φορά ο νόστος αφορά πέντε αρχαία έργα τέχνης -αγγεία, χάλκινο κάτοπτρο, ένα άγαλμα και ένα τμήμα ανάγλυφου- που χρονολογούνται μεταξύ 6ου π.Χ. και 2 μ.Χ. αιώνα και επέστρεψαν από τις Ηνωμένες Πολιτείες στη γη που τα δημιούργησε. Είχαν αποκτηθεί από την οικογένεια Grey, η οποία επικοινώνησε με τις ελληνικές αρχές και προσφέρθηκε να τα επιστρέψει. Είναι μια κίνηση που την χαιρετίζουμε. Κάθε φορά που ένας δικός μας θησαυρός γυρίζει πίσω, αποκαθίσταται ένα κομμάτι της ιστορίας μας.

Κλείνω με μία πολύ σημαντική θετική είδηση. Την εβδομάδα που πέρασε έγκυροι διεθνείς οικονομικοί οργανισμοί, μεταξύ των οποίων και το ΔΝΤ, κατέγραψαν ότι η Ελλάδα έχει σημειώσει τα τελευταία χρόνια, την ιστορικά μεγαλύτερη μείωση δημοσίου χρέους στην Ευρώπη και παγκοσμίως. Η μείωση αυτή κατά 65 μονάδες ή σχεδόν κατά 30% από τα υψηλά της πανδημίας είναι μια συνειδητή επιλογή δημοσιονομικής ευθύνης και διαγενεακής αλληλεγγύης προς τα παιδιά μας. Πολύ απλά διότι οι νέοι Έλληνες και Ελληνίδες δεν πρέπει ποτέ ξανά στο μέλλον να ζήσουν σε μια υπερχρεωμένη χώρα που διώχνει τους νέους ανθρώπους στο εξωτερικό. Η δική μας κυβέρνηση δεν θα περάσει τον λογαριασμό στις επόμενες γενιές. Ο στόχος μας είναι από το επόμενο έτος η Ελλάδα να μην είναι η χώρα της ΕΕ με το υψηλότερο ευρωπαϊκό χρέος συνεχίζοντας με συνέπεια την πορεία σύγκλισης με την υπόλοιπη Ευρώπη και σε αυτό το κρίσιμο πεδίο.

Εμφανώς μεγαλύτερη αυτή η ανασκόπηση από της προηγούμενης εβδομάδας. Επιστροφή στην κανονικότητα, θα έλεγε κανείς. Τα λέμε την επόμενη Κυριακή!

   Στη μελέτη υπογραμμίζεται, σύμφωνα με την ανακοίνωση, ότι η επιχειρησιακή αυτονομία, οι στρατηγικές μεταρρυθμίσεις και η έμφαση στον ψηφιακό μετασχηματισμό, λειτούργησαν ως καταλύτες για την αναβάθμιση της εξυπηρέτησης πολιτών και επιχειρήσεων, ενισχύοντας παράλληλα την εμπιστοσύνη των φορολογουμένων, την εκούσια συμμόρφωση και τα δημόσια έσοδα.

   Από τη σύστασή της η ΑΑΔΕ, όπως αναφέρει η ανακοίνωση, υλοποίησε ένα εκτεταμένο πρόγραμμα αλλαγών, εστιάζοντας στην αυτοματοποίηση των διαδικασιών και την αξιοποίηση μεγάλων δεδομένων (Big Data). Εργαλεία όπως η ψηφιακή πύλη myAADE, η πλατφόρμα myDATA, η προσυμπλήρωση δηλώσεων, η διασύνδεση POS με τα πληροφοριακά συστήματα της Αρχής και η χρήση προηγμένων εργαλείων Business Intelligence (BI) για την αυτοματοποιημένη αξιολόγηση κινδύνου, στήριξαν τη μετάβαση στο νέο σύγχρονο μοντέλο λειτουργίας.

   Τα αποτελέσματα των μεταρρυθμίσεων σε όλα τα πεδία αποτυπώνονται στα επίσημα στοιχεία της μελέτης. Ενδεικτικά:

   * σταθερά ανοδική πορεία του λόγου φόρων προς ΑΕΠ, ο οποίος ξεπέρασε το 28% το 2025 (έναντι 20,5% το 2009).

   * μείωση του κενού ΦΠΑ (VAT gap) κατά 21 ποσοστιαίες μονάδες, από 30% το 2011 σε 9% το 2024.

   * ηλεκτρονική υποβολή δηλώσεων ΦΠΑ σε ποσοστό 100%.

   * υψηλές επιδόσεις σε διεθνή εργαλεία αξιολόγησης, όπως τα TADAT και ISORA.

Με τον πληθωρισμό να καλπάζει και τις υποδομές της χώρας να υφίστανται ανυπολόγιστες ζημιές, οι αναλυτές προειδοποιούν πλέον για μια επερχόμενη ανθρωπιστική καταστροφή.

Πληθωριστικό σοκ και νομισματική κατάρρευση

Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία, ο πληθωρισμός στο Ιράν ξεπέρασε το 50% το 2025, ενώ ειδικά στον τομέα των τροφίμων οι τιμές έχουν εκτοξευθεί σε δυσθεώρητα επίπεδα. Ενδεικτικά, οι τιμές σε έλαια και λίπη κατέγραψαν άνοδο 219% μέχρι τον Μάρτιο του 2026. Το εθνικό νόμισμα, το ριάλ, έχει χάσει το 60% της αξίας του, με την ισοτιμία να διολισθαίνει στα 1,32 εκατομμύρια ριάλ ανά δολάριο.

Για να ανταπεξέλθουν στην έλλειψη ρευστότητας, οι τράπεζες ξεκίνησαν πρόσφατα τη διανομή χαρτονομίσματος των 10 εκατομμυρίων ριάλ, της μεγαλύτερης ονομαστικής αξίας στην ιστορία της χώρας.

Το πλήγμα στις εξαγωγές και οι κυρώσεις

Ο αποκλεισμός των Στενών του Χορμούζ, από όπου διέρχεται το 90% του εμπορίου της χώρας, έχει στερήσει από την Τεχεράνη το 70% των εσόδων από εξαγωγές. Παράλληλα, οι αμερικανικές πιέσεις προς τις κινεζικές τράπεζες για διακοπή των συναλλαγών με το Ιράν έχουν κλείσει μια από τις τελευταίες «σανίδες σωτηρίας» της οικονομίας του.

Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) εκτιμά ότι η ιρανική οικονομία θα συρρικνωθεί κατά 6,1% εντός του 2026, ενώ οι ζημιές στις υποδομές από τα πλήγματα ΗΠΑ και Ισραήλ υπολογίζονται μεταξύ 200 και 270 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Δυσοίωνες προβλέψεις

Ανώτατοι αξιωματούχοι της Τεχεράνης φέρονται να ενημέρωσαν τον Πρόεδρο Μασούντ Πεζεσκιάν πως η ανοικοδόμηση της οικονομίας μπορεί να απαιτήσει πάνω από μία δεκαετία. Παρά την εμπειρία δεκαετιών υπό καθεστώς κυρώσεων, οι ειδικοί επισημαίνουν πως ο συνδυασμός κατεστραμμένων διυλιστηρίων, δημοσιονομικών ελλειμμάτων και διεθνούς απομόνωσης δημιουργεί ένα εκρηκτικό μείγμα.

Ακόμη και στην περίπτωση μιας ειρηνευτικής συμφωνίας, η ανάκαμψη προβλέπεται εξαιρετικά βραδεία, με τον ιρανικό λαό να βρίσκεται αντιμέτωπος με παρατεταμένη εξαθλίωση.

Αυτό δημιουργεί, στο πλαίσιο πάντα των νέων δημοσιονομικών κανόνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, πρόσθετο δημοσιονομικό χώρο, τον οποίο σκοπεύουμε να κατευθύνουμε προς τους πολίτες, ιδιαίτερα προς εκείνους που έχουν μεγαλύτερη ανάγκη, με στοχευμένο τρόπο», τόνισε ο υπουργός Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, κατά την ομιλία του στη συνάντηση με τους Αρχηγούς των Διπλωματικών Αποστολών της ΕΕ στην Πρεσβεία της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Αθήνα.

Αναλυτικά η ομιλία του Κ. Πιερρακάκη:

«Σας ευχαριστώ πολύ για τα καλά σας λόγια και για την ευγενική πρόσκληση, κύριε Πρέσβη. Χαίρομαι ιδιαίτερα που βρίσκομαι ξανά μαζί σας σε αυτή τη συζήτηση, προκειμένου να μιλήσουμε ανοιχτά για ζητήματα κοινού ενδιαφέροντος στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Θα ήθελα να ξεκινήσω με ορισμένες εισαγωγικές παρατηρήσεις σχετικά με την τρέχουσα κατάσταση, τόσο για την Ελλάδα όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Υπό το πρίσμα των πρόσφατων γεωπολιτικών εξελίξεων, παρατηρούμε μια εξαιρετικά πυκνή αλληλουχία γεγονότων τους τελευταίους μήνες. Αυτό αποτυπώνεται ξεκάθαρα και στις συζητήσεις του Eurogroup και του ECOFIN. Συχνά μοιάζει σαν κάθε μήνας να φέρνει ένα νέο θέμα, με τις δικές του προκλήσεις και τους δικούς του κινδύνους. Σε μεγάλο βαθμό λειτουργούμε σε καθεστώς διαρκούς διαχείρισης κρίσεων, κάτι που έγινε ιδιαίτερα εμφανές και κατά την πρόσφατη Εαρινή Σύνοδο του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας στην Ουάσινγκτον, όπου πολλά από αυτά τα ζητήματα συζητήθηκαν εκτενώς.

Ξεκινώντας από την Ελλάδα, θα ήθελα να σημειώσω ότι αύριο θα ανακοινώσουμε τα τελικά δημοσιονομικά αποτελέσματα για το 2025. Όλα δείχνουν ότι η επίδοση θα είναι καλύτερη του αναμενομένου, με σημαντικά ισχυρότερη θέση, ιδίως όσον αφορά στο πλεόνασμα. Αυτό δημιουργεί, στο πλαίσιο πάντα των νέων δημοσιονομικών κανόνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, πρόσθετο δημοσιονομικό χώρο, τον οποίο σκοπεύουμε να κατευθύνουμε προς τους πολίτες, ιδιαίτερα προς εκείνους που έχουν μεγαλύτερη ανάγκη, με στοχευμένο τρόπο. Παράλληλα, η προσέγγιση αυτή αντανακλά και την πορεία της ελληνικής οικονομίας τα τελευταία χρόνια, η οποία είναι ξεκάθαρα αναπτυξιακή.

Τα τελευταία χρόνια, η ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας κινείται περίπου στο διπλάσιο του ευρωπαϊκού μέσου όρου. Προσπαθούμε να καλύψουμε το χαμένο έδαφος μετά από μια υπαρξιακή κρίση την προηγούμενη δεκαετία, κατά την οποία χάθηκε περίπου το 25% του ΑΕΠ. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια έχουμε επιτύχει βιώσιμους ρυθμούς ανάπτυξης.

Βρισκόμαστε, θα έλεγα, σε έναν θετικό κύκλο ανατροφοδότησης. Έχουμε καταφέρει να επιτύχουμε βιώσιμα δημοσιονομικά πλεονάσματα, τη μεγαλύτερη και ταχύτερη αποκλιμάκωση του χρέους στην Ευρώπη, και ταυτόχρονα θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης. Όλα αυτά βασίζονται σε μια βασική προϋπόθεση: τη σταθερότητα, τόσο δημοσιονομική όσο και πολιτική και, κυρίως, στις μεταρρυθμίσεις. Θα επαναλάμβανα τη λέξη «μεταρρυθμίσεις» πολλές φορές: μεταρρυθμίσεις, μεταρρυθμίσεις, μεταρρυθμίσεις. Είναι ο μόνος μηχανισμός που μπορεί να διασφαλίσει διατηρήσιμη ανάπτυξη.

Ταυτόχρονα, πλησιάζουμε σε ιστορικά χαμηλά ποσοστά ανεργίας. Εφόσον συνεχιστεί η παρούσα τάση, εκτιμούμε ότι θα το επιτύχουμε σύντομα.

Ο τραπεζικός τομέας παρουσιάζει συνεχή βελτίωση, ενώ τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια μειώνονται σημαντικά.

Σε ό,τι αφορά στις προβλέψεις για την οικονομία, αναμένουμε και στην Ελλάδα, όπως και σε όλες τις ευρωπαϊκές οικονομίες, αναθεώρηση προς τα κάτω των προβλέψεων για την ανάπτυξη το 2026, καθώς και ανοδική αναθεώρηση των εκτιμήσεων για τον πληθωρισμό.

Αυτό αποτελεί συνέπεια της κρίσης που έχουμε μπροστά μας, ιδίως σε ό,τι αφορά τα Στενά του Ορμούζ και τη συνολική κρίση στη Μέση Ανατολή. Επιτρέψτε μου να σταθώ λίγο σε αυτό, περνώντας παράλληλα και στη ευρύτερη ευρωπαϊκή εικόνα.

Η αίσθηση είναι ότι το βάθος της κρίσης στα Στενά του Ορμούζ θα εξαρτηθεί από τρεις βασικούς παράγοντες:

Ο πρώτος είναι η διάρκεια. Θα έλεγα ότι η διάρκεια είναι η λέξη-κλειδί. Για πόσο χρονικό διάστημα θα παραμείνουν τα Στενά σε κατάσταση αβεβαιότητας ή ακόμη και κλειστά;

Ο δεύτερος παράγοντας είναι το επίπεδο των ζημιών στις ενεργειακές υποδομές της περιοχής. Τις προηγούμενες εβδομάδες, τα διαθέσιμα στοιχεία κατέγραφαν περίπου 80 ενεργειακές εγκαταστάσεις που αντιμετωπίζουν προβλήματα, εκ των οποίων οι 30 είναι σε σοβαρή κατάσταση.

Και ο τρίτος παράγοντας είναι το ποιο θα είναι το καθεστώς στα Στενά του Ορμούζ μετά το τέλος της κρίσης. Διότι αυτό το καθεστώς θα αποτιμηθεί και θα ενσωματωθεί στις αγορές.

Οι τρεις αυτοί παράγοντες, συνολικά, καθορίζουν το εύρος των πιθανών εκβάσεων της τρέχουσας κρίσης στη Μέση Ανατολή.

Θα πρόσθετα ότι πρέπει να έχουμε πλήρη επίγνωση ότι οι πολιτικές που λαμβάνονται σε περιόδους κρίσης τείνουν να έχουν διάρκεια στον χρόνο. Αν ανατρέξει κανείς στη δεκαετία του 1970 και στην τότε ενεργειακή κρίση, θα δει μια σειρά από συνέπειες, ορισμένες θετικές, άλλες αρνητικές.

Για παράδειγμα, τότε ιδρύθηκε ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA), κάτι που σήμερα αποδεικνύεται εξαιρετικά σημαντικό. Η ύπαρξη του IEA διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στη διαχείριση της τρέχουσας κρίσης. Ακόμη και η πρόσφατη δυνατότητα απελευθέρωσης 400 εκατομμυρίων βαρελιών από τα στρατηγικά αποθέματα αποτέλεσε μια ιδιαίτερα σημαντική παρέμβαση.

Μετά την κρίση της δεκαετίας του ’70 υπήρξε επίσης στροφή προς την πυρηνική ενέργεια. Περίπου το 40% της συνολικής εγκατεστημένης ισχύος αναπτύχθηκε μετά την πετρελαϊκή κρίση. Την ίδια περίοδο ενισχύθηκε σημαντικά το ενδιαφέρον για τους ενεργειακούς πόρους της Σοβιετικής Ένωσης, δηλαδή της σημερινής Ρωσίας, ενώ επιταχύνθηκε και η εκμετάλλευση των κοιτασμάτων πετρελαίου στη Βόρεια Θάλασσα.

Αναφέρω αυτά τα παραδείγματα για να υπογραμμίσω ότι οι αποφάσεις που λαμβάνονται σε περιόδους κρίσης μπορούν να έχουν επιπτώσεις που διαρκούν δεκαετίες.

Για τον λόγο αυτό, είναι κρίσιμο σήμερα να έχουμε επίγνωση ότι κάθε απόφαση που λαμβάνουμε, είτε ως κράτη-μέλη, είτε συλλογικά ως Ευρώπη, μπορεί να έχει σημαντικές συνέπειες, οι οποίες δεν είναι πάντοτε προβλέψιμες.

Έχουμε συχνά την τάση να υπερεκλογικεύουμε το παρελθόν, να δραματοποιούμε το παρόν και να υποτιμούμε το μέλλον. Και σε αυτή τη συγκυρία, δεν πρέπει να υποτιμήσουμε το μέλλον.

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, συζητούμε, προφανώς, τις πολιτικές που θα μπορέσουν να ανταποκριθούν με τον βέλτιστο τρόπο στις ανησυχίες πολιτών και επιχειρήσεων. Το πλαίσιο πολιτικής που έχει διαμορφωθεί δίνει έμφαση σε μέτρα προσωρινά, στοχευμένα και προσαρμοσμένα.

Και τα μέτρα που έχουμε λάβει σε εθνικό επίπεδο, τα οποία ανακοινώσαμε πριν από λίγες εβδομάδες, κινούνται σε αυτή τη λογική. Να αναφέρω ενδεικτικά ένα από αυτά: το Fuel Pass, ένα ενεργειακό επίδομα που έχει ως στόχο να διευκολύνει τους πολίτες που πλήττονται περισσότερο από την κρίση.

Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διαμορφώνει και παρουσιάζει ένα πλαίσιο πολιτικών, το οποίο λειτουργεί ως κατευθυντήρια γραμμή για τα κράτη-μέλη, ώστε να μπορέσουν να ανταποκριθούν αποτελεσματικά στις ανάγκες πολιτών και επιχειρήσεων. Προφανώς, η εξέλιξη των παρεμβάσεων θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από το πώς θα διαμορφωθεί η κατάσταση το επόμενο διάστημα.

Θα ήθελα, τέλος, να επισημάνω έναν ακόμη κρίσιμο παράγοντα: η δημοσιονομική και η νομισματική πολιτική πρέπει να κινούνται σε συντονισμό. Δεν θα πρέπει να λαμβάνονται δημοσιονομικά μέτρα που έρχονται σε αντίθεση με τη νομισματική πολιτική που ασκεί ανεξάρτητα η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.

Ιδανικά, θα πρέπει να αποφύγουμε την εξέλιξη της ενεργειακής κρίσης σε δημοσιονομική κρίση. Αυτό σημαίνει ότι οι παρεμβάσεις μας πρέπει να είναι απολύτως στοχευμένες, «χειρουργικές», και να κινούνται εντός του πλαισίου πολιτικής που έχει διαμορφώσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Κλείνοντας αυτό το σκέλος, και απαντώντας και στο ερώτημά σας, κύριε Πρέσβη, να πω ότι αυτό ήταν το βασικό θέμα που κυριάρχησε και κατά την εβδομάδα της Συνόδου του ΔΝΤ. Πρόκειται, αναμφίβολα, για μια πολύ μεγάλη κρίση. Κανείς μας δεν το εύχεται, ούτε το θεωρώ πιθανό, να επικρατήσει το δυσμενέστερο σενάριο. Ωστόσο, αν εξετάσουμε τις πιθανότητες, αξίζει να επαναλάβω κάτι που έχω ήδη αναφέρει δημόσια, επικαλούμενος τα λόγια του Fatih Birol, Εκτελεστικού Διευθυντή του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας: η κρίση αυτή έχει τη δυναμική να αποδειχθεί πιο σοβαρή από τις τρεις προηγούμενες ενεργειακές κρίσεις μαζί.

Αν δει κανείς τις απώλειες σε όρους εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως το 1973 και το 1979, το σύνολο ήταν περίπου 10 εκ. βαρέλια ημερησίως. Σήμερα βρισκόμαστε σε επίπεδα της τάξης των μείον 13 εκ. βαρελιών. Αντίστοιχα, στο φυσικό αέριο, σε σύγκριση με το 2022, η ετήσια απώλεια παραγωγής, αν την προσεγγίσουμε σε ετήσια βάση, είναι σήμερα μεγαλύτερη. Τότε είχαμε μείωση περίπου 75 δισ. κυβικών μέτρων (από 155 σε 80), ενώ σήμερα η εκτίμηση αγγίζει τα 110.

Προφανώς, οι ενεργειακοί πόροι που διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ κατευθύνονται κυρίως προς την Ασία, τόσο σε ό,τι αφορά το φυσικό αέριο όσο και το πετρέλαιο. Ωστόσο, ο αντίκτυπος της κρίσης είναι παγκόσμιος. Και δεν περιορίζεται μόνο στο πετρέλαιο και το φυσικό αέριο, αλλά επεκτείνεται στα λιπάσματα, στα πετροχημικά, ακόμη και στο ήλιο. Πρόκειται για μια κρίση με ευρύτερες, συστημικές διαστάσεις.

Ιδανικά, θα πρέπει να λάβει τέλος το συντομότερο δυνατόν. Και γι’ αυτό, όπως ανέφερα, η διάρκεια είναι η λέξη-κλειδί. Αυτό ήταν και το βασικό μας σημείο ανησυχίας.

Επιτρέψτε μου να προσθέσω ένα ακόμη θέμα, πριν περάσω σε πιο αυστηρώς ευρωπαϊκά ζητήματα πολιτικής: την τεχνητή νοημοσύνη.

Έχετε δει τις πρόσφατες εξελίξεις, με την πρόοδο που σημειώνεται σε ολοένα και πιο ισχυρά μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης και μεγάλα γλωσσικά μοντέλα. Σε παγκόσμιο επίπεδο, και σίγουρα σε ευρωπαϊκό, έχει ήδη ξεκινήσει μια σοβαρή συζήτηση για τη διακυβέρνηση της τεχνητής νοημοσύνης. Πρόκειται για ένα ζήτημα που σκοπεύω να θέσω και στο Eurogroup.

Δεδομένου και του προσωπικού μου υπόβαθρου στον ψηφιακό τομέα, υπάρχει μια σαφής πεποίθηση ότι η διακυβέρνηση της τεχνητής νοημοσύνης δεν μπορεί να είναι αποκλειστικά εθνική, ούτε αμερικανική, ούτε κινεζική, ούτε καν ευρωπαϊκή από μόνη της. Απαιτείται μια παγκόσμια προσέγγιση.

Το ζήτημα είναι εξαιρετικά μεγάλο. Η ανάπτυξη και η ευρεία χρήση τέτοιων αλγορίθμων μπορεί να έχει τεράστιο αντίκτυπο, και γι’ αυτό χρειάζεται να αναπτύξουμε τα κατάλληλα θεσμικά εργαλεία για να μπορέσουμε να διαχειριστούμε την κατάσταση αποτελεσματικά.

Η ταχύτητα με την οποία εξελίσσονται τα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης είναι εκθετική, σε βαθμό που πολλές φορές είναι δύσκολο ακόμη και να την αντιληφθούμε πλήρως. Ο ανθρώπινος νους αντιλαμβάνεται τον κόσμο γραμμικά, ενώ η εξέλιξη εδώ είναι εκθετική. Την ίδια στιγμή, τα πολιτικά συστήματα και οι πολιτικές αντιδράσεις τείνουν να κινούνται με ρυθμούς «υπο-γραμμικούς», ούτε καν γραμμικούς.

Άρα, πρέπει να είμαστε σε θέση να κινηθούμε με μεγάλη ταχύτητα σε έναν τομέα του οποίου τις συνέπειες δεν έχουμε ακόμη πλήρως κατανοήσει.

Τελευταίο σημείο: ποια θα πρέπει να είναι η ευρωπαϊκή απάντηση σε αυτές τις προκλήσεις;

Σε μεγάλο βαθμό, πρόκειται για ζητήματα που τέθηκαν και στις συζητήσεις μεταξύ των Ευρωπαίων υπουργών στο πλαίσιο των συναντήσεων του ΔΝΤ. Χρειαζόμαστε περαιτέρω ενίσχυση της «οικονομικής μας αρχιτεκτονικής», να ενισχύσουμε το κοινό μας οικοδόμημα, ακόμη περισσότερο και ακόμη καλύτερα.

Η Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων (Savings and Investment Union – SIU) αποτελεί το μεγάλο εγχείρημα πολιτικής της γενιάς μας. Είναι ένα σύνθετο έργο, δύσκολο να αποτυπωθεί επικοινωνιακά, καθώς περιλαμβάνει πολλαπλά επιμέρους πεδία: την ενοποίηση και ενίσχυση του τραπεζικού τομέα, την άρση των εμποδίων μεταξύ των ευρωπαϊκών κεφαλαιαγορών, την ενοποίηση των χρηματιστηριακών αγορών, και πολλά ακόμη.

Το κόστος ευκαιρίας από τη μη υλοποίηση της SIU είναι τεράστιο. Και είναι τεράστιο για κάθε χώρα ξεχωριστά. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, όλοι κατ’ αρχήν συμφωνούμε με την κατεύθυνση αυτή, αλλά συχνά συνοδεύουμε τη θέση μας με «εθνικούς αστερίσκους». Ωστόσο, αυτή η στάση φαίνεται πλέον να υποχωρεί σταδιακά. Υπάρχει μια αυξανόμενη κατανόηση ότι το κόστος της αδράνειας είναι πολύ υψηλό.

Οι εκθέσεις Draghi και Letta αποτυπώνουν με σαφήνεια αυτό το κόστος. Το ΔΝΤ εκτιμά ότι το επίπεδο του ΑΕΠ στην Ευρώπη θα μπορούσε να είναι κατά 5% έως 7% υψηλότερο με την πλήρη υλοποίηση της SIU. Αυτό θα αποτυπωνόταν στην ανάπτυξη κάθε χώρας, στη δημιουργία θέσεων εργασίας και στο επίπεδο των μισθών.

Η επίδραση θα ήταν οριζόντια, σε ολόκληρη την ευρωπαϊκή οικονομία.

Και για να μπορούμε να έχουμε πραγματική επιρροή σε συζητήσεις όπως αυτές που αναφέραμε, είτε πρόκειται για την ενεργειακή κρίση της περιόδου αυτής, είτε για τη διακυβέρνηση της τεχνητής νοημοσύνης, είμαστε όλοι ισχυρότεροι όταν δρούμε ως ένα.

Χρειαζόμαστε μια πραγματικά ενιαία αγορά, ώστε να μπορούμε να αξιοποιήσουμε το μέγεθος και τη δυναμική μιας οικονομικής υπερδύναμης σε αυτές τις συζητήσεις.

Σκοπεύουμε να προχωρήσουμε, και αυτό είναι και το πλαίσιο εντολής που έχουμε λάβει ως υπουργοί Οικονομικών από τους ηγέτες, στην προώθηση της υλοποίησης της SIU. Δεν πρόκειται για ένα ενιαίο μέτρο, αλλά για ένα σύνολο πολιτικών παρεμβάσεων, όπως ήδη ανέφερα.

Η Κυπριακή Προεδρία έχει επιταχύνει αυτή τη συζήτηση και, από όσο γνωρίζω, και η Ιρλανδική Προεδρία θα συνεχίσει προς την ίδια κατεύθυνση. Πρέπει να κινηθούμε με ασφυκτικά χρονοδιαγράμματα για να ανταποκριθούμε στις προσδοκίες των ηγετών. Ωστόσο, είμαι αισιόδοξος ότι θα τα καταφέρουμε.

Θα ήθελα επίσης να αναφερθώ στο ψηφιακό ευρώ, το οποίο αποτελεί ένα ιδιαίτερα σημαντικό ζήτημα που συζητείται αυτή τη στιγμή σε ευρωπαϊκό επίπεδο, με ορίζοντα υλοποίησης το 2029.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν έχουν επιλέξει την ανάπτυξη ψηφιακού δολαρίου, δίνοντας μεγαλύτερη έμφαση στην ιδιωτική καινοτομία στο χρηματοπιστωτικό σύστημα, ιδίως στα stablecoins. Στις ΗΠΑ υπάρχει ήδη σχετικό ρυθμιστικό πλαίσιο, το λεγόμενο Genius Act, το οποίο λειτουργεί ως αντίστοιχο του ευρωπαϊκού κανονισμού MiCA.

Ομοίως, στην Ευρώπη επιτρέπουμε την ανάπτυξη ιδιωτικής καινοτομίας στο χρηματοπιστωτικό σύστημα. Ωστόσο, ο πυρήνας της στρατηγικής μας είναι το ψηφιακό ευρώ.

Οφείλουμε να κινηθούμε ταχύτερα, διότι η τεχνολογική εξέλιξη στο χρηματοπιστωτικό σύστημα είναι εξίσου έντονη και εκθετική. Κάθε μήνας καθυστέρησης μετρά.

Πρέπει να ενισχύσουμε το αποτύπωμα του ευρώ διεθνώς. Οι χώρες της Ευρωζώνης αναγνωρίζουν την ανάγκη να ενισχυθεί η διεθνής παρουσία του νομίσματος, και το βασικό εργαλείο για την επίτευξη αυτού του στόχου είναι το ψηφιακό ευρώ.

Συνοψίζοντας, αυτά είναι τα βασικά ζητήματα που συζητήσαμε, τόσο στο πλαίσιο των συναντήσεων του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας όσο και στο πλαίσιο των ευρωπαϊκών θεσμών.

Σας ευχαριστώ και πάλι θερμά για την πρόσκληση. Και τώρα που θα κλείσουν οι κάμερες, θα χαρώ πολύ να απαντήσω στις ερωτήσεις σας πιο άμεσα.