ΟΟΣΑ: Αναθεώρηση επί τα χείρω των δεικτών της οικονομίας- Πληθωρισμός 8,8% φέτος, προειδοποίηση για νέα γενιά “κόκκινων” δανείων και αύξηση κόστους δανεισμού

 ΟΟΣΑ: Αναθεώρηση επί τα χείρω των δεικτών της οικονομίας- Πληθωρισμός 8,8% φέτος, προειδοποίηση για νέα γενιά “κόκκινων” δανείων και αύξηση κόστους δανεισμού

Ο Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) αναθεωρεί επι τα χείρω τις προβλέψεις του για μεγέθυνση της παγκόσμιας οικονομίας φέτος στο 3%, έναντι αρχικής πρόβλεψης 4,5%, και στο 2,8% το 2023, διπλασιάζει την πρόβλεψή του για πληθωρισμό στο 9% και, τρίτον, προβλέπει φαινόμενα ακραίας φτώχειας, κίνδυνο πείνας και κοινωνική αναστάτωση στις πιο ευάλωτες χώρες. Το Libre παρουσιάζει αναλυτικά ολόκληρο το τμήμα της έκθεσης του ΟΟΣΑ που αφορά την Ελλάδα και περιέχει ανησυχητικές προβλέψεις.

Στο γενικότερο αυτό πλαίσιο, τη λήξη του προγράμματος αγοράς ομολόγων στο τέλος Ιουνίου και την πρώτη αύξηση των επιτοκίων τον Ιούλιο ανακοινώνει σήμερα η Κρ. Λαγκάρντ.

Για την Ελλάδα οι προβλέψεις είναι ανησυχητικές:

Χαμηλότερο ρυθμό οικονομικής μεγέθυνσης στην Ελλάδα, 2,8% φέτος και 2,5% το 2023 προβλέπει ο ΟΟΣΑ. Ο πληθωρισμός θα εκτιναχθεί στο 8,8% φέτος. Δύο κίνδυνοι από την αύξηση των επιτοκίων της ΕΚΤ: Να δημιουργηθεί μια νέα γενιά κόκκινων δανείων και να αυξηθεί περαιτέρω το κόστος δανεισμού του ελληνικού δημοσίου που θα συμπαρασύρει και τα επιτόκια των εταιρικών ομολόγων

Τι αναφέρει η έκθεση του ΟΟΣΑ

Η ανάκαμψη αναμένεται να επιβραδυνθεί το 2022. Οι αυξανόμενες παγκόσμιες τιμές, η αυξημένη αβεβαιότητα και οι αυστηρότερες νομισματικές συνθήκες θα αντισταθμιστούν εν μέρει από τις εκταμιεύσεις του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Ελλάδας, τη δημοσιονομική στήριξη σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις και την αύξηση των εξαγωγών και των επενδύσεων. Η αύξηση της απασχόλησης αναμένεται να σταματήσει προσωρινά καθώς οι εργοδότες αντιμετωπίζουν μεγαλύτερη αβεβαιότητα, δυσκολίες στην πρόσληψη εργαζομένων με σχετικές δεξιότητες και αυξανόμενους μισθούς. Ενώ οι πιέσεις προσφοράς έχουν αυξηθεί, η παραμονή της πλεονάζουσας παραγωγικής ικανότητας θα μειώσει τις πιέσεις στις τιμές.

Τα έσοδα που ενισχύονται από την αύξηση των τιμών και την ανάκαμψη θα βοηθήσουν την κυβέρνηση να επιστρέψει τον προϋπολογισμό σε πρωτογενές πλεόνασμα το 2023. Η χρήση απρογραμμάτιστων εσόδων και αποταμιεύσεων για την ανοικοδόμηση του δημοσιονομικού πλεονάσματος και η διασφάλιση ότι τα μέτρα στήριξης είναι προσωρινά και στοχεύουν στο εισόδημα των ευάλωτων νοικοκυριών και όχι στην επιδότηση τιμών , θα βελτίωνε περαιτέρω τη δημοσιονομική βιωσιμότητα. Η μεγαλύτερη δημοσιονομική βιωσιμότητα, μαζί με την επίλυση των υπολειπόμενων μη εξυπηρετούμενων δανείων των τραπεζών, θα υποστηρίξει την Ελλάδα να επιτύχει αξιολόγηση δημόσιου χρέους επενδυτικού βαθμού, βελτιώνοντας την πρόσβαση στη χρηματοδότηση. Ενώ η Ελλάδα μετατοπίζει τον ενεργειακό εφοδιασμό της από τη Ρωσία, η βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης και η ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών θα υποστηρίξουν τη μακροπρόθεσμη ενεργειακή ασφάλεια και βιωσιμότητα.

Η άνοδος των τιμών επιβραδύνει την ανάκαμψη της Ελλάδας

Η ελληνική οικονομία ανέκαμψε έντονα από την κρίση του COVID το 2021 και οι περισσότεροι εναπομείναντες περιορισμοί υγείας που σχετίζονταν με τον COVID καταργήθηκαν από την 1η Μαΐου 2022. Οι αυξανόμενες εξαγωγές και οι επενδύσεις και το τέλος των προγραμμάτων βραχυχρόνιας εργασίας συνέβαλαν στην αύξηση των θέσεων εργασίας. Οι εργοδότες ανέφεραν αυξανόμενες δυσκολίες στην κάλυψη των κενών θέσεων. Αυτές οι τάσεις επιβραδύνθηκαν με την άνοδο των τιμών της ενέργειας και τον πόλεμο στην Ουκρανία. Ο πληθωρισμός των τιμών καταναλωτή έχει φτάσει σε υψηλό 25 ετών και οι πιέσεις στις τιμές διευρύνονται, αυξάνοντας τον υποκείμενο πληθωρισμό. Η κυβέρνηση αύξησε τον κατώτατο μισθό κατά 2% τον Ιανουάριο και 7% τον Μάιο του 2022, εν όψει της ανόδου των τιμών.

Ελλάδα: Δείκτες πληθωρισμού, εμπιστοσύνης και οικονομικής δραστηριότητας

Ελλάδα: Ζήτηση, παραγωγή και τιμές

Η παράμετρος…Ουκρανία

Η Ελλάδα είναι κατά κύριο λόγο εκτεθειμένη στον πόλεμο στην Ουκρανία μέσω των εισαγωγών ενέργειας από τη Ρωσία, που ισοδυναμούν με το 30% της συνολικής κατανάλωσης ενέργειας. Οι υψηλότερες διεθνείς τιμές μεταφέρονται στις εγχώριες τιμές ενέργειας, όπως η αύξηση κατά 79% στις λιανικές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας το έτος έως τον Απρίλιο του 2022. Η Ρωσία και η Ουκρανία είναι κατά τα άλλα δευτερεύοντες εμπορικοί εταίροι. Οι Ρώσοι τουρίστες παρήγαγαν το 1,1% των τουριστικών εσόδων της Ελλάδας το 2021. Ο κλάδος των ναυτιλιακών υπηρεσιών, ο οποίος αποτελούσε το 20% των συνολικών εξαγωγών το 2019, επωφελείται από την υψηλή παγκόσμια ζήτηση και τιμές ναυτιλίας. Η Ελλάδα παρέχει επίσης ειδική υποστήριξη σε περίπου 20.000 Ουκρανούς, προσθέτοντας στους 32.000 πρόσφυγες πριν από την έναρξη του πολέμου.

Η δημοσιονομική στήριξη συνεχίζεται παρά τη συνολική εξυγίανση

Η κυβέρνηση σχεδιάζει να επιτύχει ένα μέτριο πρωτογενές πλεόνασμα του προϋπολογισμού το 2023, αν και προβλέπει βραδύτερη δημοσιονομική εξυγίανση από ό,τι στα τέλη του 2021. Έχει μειώσει τους φόρους και τις εισφορές κοινωνικής ασφάλισης και τους επαναλαμβανόμενους φόρους ακινήτων. Ανακοινώνει επεκτατικά μέτρα για την αντιμετώπιση της εκτίναξης των τιμών της ενέργειας. Το συνολικό κόστος για το 2022 ήταν 5,4 δισεκατομμύρια ευρώ (2,7% του ΑΕΠ) τον Μάιο του 2022, με προγραμματισμένες υψηλότερες δαπάνες, εν μέρει χρηματοδοτούμενες από τις εισπράξεις του συστήματος εμπορίου εκπομπών. Αυτές διευρύνουν την πρόσβαση και αυξάνουν το επίπεδο των επιδοτήσεων της ηλεκτρικής ενέργειας και των τιμών των καυσίμων για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις, παρέχουν έκπτωση στο κόστος των καυσίμων με γενναιόδωρα κριτήρια επιλεξιμότητας και συμπληρώνουν τις κοινωνικές μεταβιβάσεις για νοικοκυριά χαμηλού εισοδήματος. Αντισταθμίζοντας εν μέρει αυτά τα μέτρα, οι νομισματικές συνθήκες γίνονται πιο αυστηρές στην Ελλάδα από ό,τι αλλού στη ζώνη του ευρώ, μέσω της διεύρυνσης των περιθωρίων στις αποδόσεις των κρατικών και εταιρικών ομολόγων, καθώς η πιστοληπτική ικανότητα υποεπενδυτικής βαθμίδας της Ελλάδας την εξαιρεί από τα τυπικά προγράμματα αγοράς περιουσιακών στοιχείων της ΕΚΤ. Η ΕΚΤ έχει δεσμευτεί να παράσχει υποστήριξη για να διασφαλίσει ότι οι νομισματικές συνθήκες στην Ελλάδα δεν θα αποκλίνουν ουσιαστικά από άλλα μέρη της ζώνης του ευρώ σε περίπτωση εκ νέου κατακερματισμού της αγοράς που σχετίζεται με την πανδημία.

Οι υψηλότερες τιμές είναι πιθανό να επιβραδύνουν την ανάκαμψη

Η άνοδος των τιμών της ενέργειας, που ενδέχεται να επεκταθεί έως το 2023 μετά το εμπάργκο στις εισαγωγές πετρελαίου από τη Ρωσία, οι αυστηρότεροι νομισματικοί όροι και οι διαταραχές στο παγκόσμιο εμπόριο αναμένεται να επιβραδύνουν σημαντικά την ανάκαμψη. Οι πληθωριστικές πιέσεις και η ανανεωμένη αβεβαιότητα αποδυναμώνουν την ιδιωτική κατανάλωση και αμβλύνουν την επιχειρηματική εμπιστοσύνη, τις επενδύσεις και τη δημιουργία θέσεων εργασίας. Η κρατική υποστήριξη και η εφαρμογή του Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, αξίας 1,6% του ΑΕΠ ετησίως, θα παράσχει κάποια αντισταθμιστική στήριξη. Οι ενεργειακές επιδοτήσεις και, αργότερα το 2023, η αναμενόμενη υποχώρηση των τιμών της ενέργειας και άλλων διεθνών τιμών θα επιτρέψουν τη συγκράτηση του γενικού και, πιο σταδιακά, του βασικού πληθωρισμού. Η μεγαλύτερη σταθερότητα στην παγκόσμια κατάσταση ασφάλειας και οι τιμές της ενέργειας θα μειώσουν την αβεβαιότητα και θα επιτρέψουν σε ισχυρότερες επενδύσεις και ζήτηση των καταναλωτών να ενισχύσουν την ανάπτυξη.

Πρόσθετες διαταραχές στον ενεργειακό εφοδιασμό, ιδίως σε φυσικό αέριο, θα ενίσχυαν τις τρέχουσες υψηλές τιμές ενέργειας και θα ανακόψουν τις βελτιώσεις στη δραστηριότητα, τις εξαγωγές και την ευημερία. Οι μισθοί που αυξάνονται περισσότερο από το αναμενόμενο θα κινδύνευαν να παγιώσουν υψηλότερο πληθωρισμό, να χαλαρώσουν εν μέρει τη βελτιωμένη ανταγωνιστικότητα και να αποδυναμώσουν τις επενδύσεις και τις εξαγωγές. Το αυξανόμενο κόστος υλικών και οι σπάνιες δεξιότητες ενδέχεται να επιβραδύνουν την υλοποίηση των δημοσίων επενδύσεων. Τα μη στοχευμένα μέτρα στήριξης των τιμών της ενέργειας και οι επιδοτήσεις ενδέχεται να αποδυναμώσουν τη δημοσιονομική αξιοπιστία και την επιστροφή σε μια αξιολόγηση κρατικού χρέους επενδυτικής βαθμίδας. Η επιδείνωση των οικονομικών συνθηκών και η αύξηση των επιτοκίων κινδυνεύουν να καθυστερήσουν τις βελτιώσεις στην υγεία των τραπεζών με τη δημιουργία νέων μη εξυπηρετούμενων δανείων και καθιστώντας πιο δύσκολη την τιτλοποίηση υφιστάμενων μη εξυπηρετούμενων δανείων ή την άντληση κεφαλαίων.

Η δημοσιονομική πολιτική θα πρέπει να εξισορροπεί τη στήριξη με τη δημοσιονομική βιωσιμότητα

Ο τερματισμός των υφιστάμενων δημοσιονομικών μέτρων όπως είχε προγραμματιστεί και ο περιορισμός τυχόν περαιτέρω μέτρων σε καλά στοχευμένη προσωρινή στήριξη για ευάλωτα νοικοκυριά θα επιτρέψει στην κυβέρνηση να ξαναχτίσει το πρωτογενές δημοσιονομικό της πλεόνασμα. Αυτό θα διατηρούσε τα αποθεματικά της Ελλάδας για την κάλυψη ενδεχόμενων υποχρεώσεων, τη δημιουργία δημοσιονομικών αποθεμάτων ασφαλείας και τη στήριξη των προσπαθειών για την επίτευξη αξιολόγησης του δημοσίου επενδυτικού επιπέδου. Η ανάπτυξη του συστήματος καθορισμού των μισθών έτσι ώστε οι κοινωνικοί εταίροι να διαπραγματεύονται ευρείες συμφωνίες για τις συνθήκες εργασίας που αντικατοπτρίζουν την παραγωγικότητα των εργαζομένων και τις συνθήκες της αγοράς, αντί να βασίζονται σε διοικητικές προσαρμογές στον κατώτατο μισθό, θα βελτίωνε τις επιδόσεις της αγοράς εργασίας. Η επέκταση των σχεδίων ανακαίνισης κτιρίων θα επιτάχυνε τις εισβολές σε υψηλά ποσοστά ενεργειακής φτώχειας και χαμηλή ενεργειακή απόδοση, βελτιώνοντας την ενεργειακή ασφάλεια και μειώνοντας τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου μακροπρόθεσμα.

Σεραφείμ Κοτρώτσος