• 23 Ιουνίου, 2021

Φράγμα Μαραθώνα- Οικισμός: Το έργο που έφερε την “επανάσταση” στην υδροδότηση και στις συνθήκες εργασίας

 Φράγμα Μαραθώνα- Οικισμός: Το έργο που έφερε την “επανάσταση” στην υδροδότηση και στις συνθήκες εργασίας

Στάδιο κατασκευής Φράγματος Μαραθώνα, 1927. Πηγή: Ιστορικό Αρχείο ΕΥΔΑΠ

Μία διαφορετική προσέγγιση της εμβληματικής επένδυσης του Φράγματος στο Μαραθώνα κάνει η ΕΥΔΑΠ.  Μέσω της τεχνολογίας, μας μεταφέρει νοητά στην εποχή, όπου οι εργασίες για να δημιουργηθεί ένα σύγχρονο σύστημα υδροδότησης γινόντουσαν με πυρετώδεις ρυθμούς.  Πόσοι όμως γνωρίζουν, ότι για να κατασκευαστεί το Φράγμα του Μαραθώνα, εργάστηκαν 3.000 άνθρωποι, από τους οποίους, οι 900 ζούσαν σε έναν σύγχρονο για την εποχή του οικισμό, που δημιούργησε δίπλα στο έργο, η κατασκευάστρια εταιρεία Ulen;

Ο οικισμός έφερε την ανατροπή όχι μόνο ως προς τις παροχές που προσέφερε στους εργαζόμενούς της η κατασκευάστρια εταιρεία, αλλά αποτέλεσε τον πρόδρομο για να αλλάξουν οι εργασιακές συνθήκες των εργαζομένων σε μεγάλα έργα υποδομής που κατασκευάστηκαν μεταγενέστερα. 

Πανοραμική άποψη του οικισμού του Μαραθώνα, 1927. Πηγή: Ιστορικό Αρχείο ΕΥΔΑΠ

Η ζωή στον οικισμό ήταν μια «μικρογραφία» της κοινωνίας.  Όσοι διέμεναν σε αυτό, είχαν όχι μόνο απλά μια στέγη για να κοιμηθούν, αλλά και ποιοτικές συνθήκες διαβίωσης.  Στον οικισμό λειτουργούσε, νοσοκομείο, φούρνος, αναψυκτήριο, και τη δεκαετία του ‘50 δημιουργήθηκε σχολείο και καφενείο, ο καφενές της κας Χρύσας, όπου συγκεντρώνονταν οι εργαζόμενοι και κάτοικοι του οικισμού για να ξεκουραστούν μετά από την εργασία τους. 

Ο οικισμός διέθετε επίσης, πλυσταριό και τουαλέτες με ντους, που μπορεί σήμερα να είναι δεδομένο, όμως σε μία εποχή που η Αθήνα αντιμετώπιζε έντονα το πρόβλημα της λειψυδρίας, η παροχή νερού στα σπίτια ήταν είδος πολυτελείας. 

Καταλύματα του οικισμού στο Μαραθώνα , 1927
Στο βάθος απεικονίζεται το νοσοκομείο του οικισμού. Πηγή: Ιστορικό Αρχείο ΕΥΔΑΠ

Για να φθάσει το νερό στα σπίτια μας, δόθηκαν αγώνες, τόσο από τους καθημερινούς ανθρώπους που με τον κόπο και τον ιδρώτα τους έκαναν δύσκολες εργασίες, όσο και από την κατασκευάστρια εταιρεία που είχε να αντιμετωπίσει τις αντίξοες συνθήκες μιας μεταπολεμικής περιόδου.  

Μηχανικός και εργάτης του έργου φωτογραφίζονται στο μεγάλο μεταλλικό δακτύλιο που χρησιμοποιήθηκε για την κατασκευή της Σήραγγας του Μπογιατίου, 1928 . Πηγή: Ιστορικό Αρχείο ΕΥΔΑΠ

Οι εργαζόμενοι στο Φράγμα του Μαραθώνα εκτιμούσαν τις παροχές που είχαν, τη δυνατότητα δηλαδή να σιτίζονται σωστά, καταναλώνοντας την τροφή τους σε πορσελάνινα σερβίτσια, τη δυνατότητα να μπορούν να μορφώνουν τα παιδιά τους, να έχουν ασφαλιστική και νοσοκομειακή περίθαλψη, αλλά και να ψυχαγωγούνται. Έτσι, αποκαλούσαν τον οικισμό τους «Μικρό Παρίσι», παρόλο που πολλοί απ’ αυτούς δεν είχαν τη δυνατότητα να μεταβούν ακόμα κι εκτός νομού.  

Το μαγειρείο στο Μαραθώνα. Πηγή: Ιστορικό Αρχείο ΕΥΔΑΠ

Λεπτομέρειες για τις ιστορίες της καθημερινότητας, αλλά και τις συνθήκες διαβίωσης μπορεί κάποιος να μάθει στη ψηφιακή – ακουστική ξενάγηση «Φράγμα Μαραθώνα: Η ζωή στον οικισμό», που δημιούργησε το Ιστορικό Αρχείο της ΕΥΔΑΠ, για να τιμήσει τη Διεθνή Ημέρα Μουσείων 2021.

Σε συνεργασία με την Clio Muse Tours, η ΕΥΔΑΠ σχεδίασε μία διαδρομή 17 σημείων, με τη δυνατότητα 360ο εικονικής περιήγησης, αναδεικνύοντας ιστορίες από τη ζωή στον οικισμό του Μαραθώνα, που δημιουργήθηκε το 1926, στο πλαίσιο της κατασκευής του Φράγματος Μαραθώνα.

Γιατί όπως δήλωσε και ο  Διευθύνων Σύμβουλος της ΕΥΔΑΠ, κ. Χάρης Σαχίνης:

  • «Η ιστορία δεν αρκεί να καταγράφεται. Πρέπει να αναδεικνύεται και να μετατρέπεται σε εργαλείο γνώσης, αξιοποιώντας τα πλέον σύγχρονα τεχνολογικά δεδομένα. Εταιρείες με ιστορία όπως η ΕΥΔΑΠ, οφείλουν να συμβάλλουν -τα μέγιστα- στην καταγραφή της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς»