Ίσως το σημαντικότερο που εξάγεται ως μήνυμα από τις ουγγρικές εκλογές είναι το γεγονός ότι στις κάλπες έσπευσαν μαζικά οι νέοι ψηφοφόροι κάτω των 30 ετών με το 65% να ψηφίζει υπέρ του Πέταρ Μάγιαρ. Αυτοί κυρίως δίνουν τώρα κοινοβουλευτική πλειοψηφία 2/3 στη νέα κυβέρνηση και της επιτρέπουν να προχωρήσει σε βαθιές θεσμικές αλλαγές που σταδιακά μπορεί να ανατρέψουν το διεφθαρμένο σύστημα εξουσίας της τελευταίας 15αετίας.

Προκύπτει και κάτι εξίσου σημαντικό: στις ουγγρικές εκλογές συνέπεσε η προκλητική επιρροή και παρέμβαση των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ρωσίας υπέρ του Όρμπαν και ηττήθηκε κατά κράτος. Ο Ντόναλντ Τραμπ έστειλε τον αντιπρόεδρο Τζέϊ Ντι Βανς να στηρίξει το τραμπικό κακέκτυπο του ακροδεξιού θύλακα του Βίζεγκραντ, ενώ ο Βλαντιμίρ Πούτιν εξάντλησε τα δικά του εργαλεία παρέμβασης αλλά χάνει τώρα τον πιό χρήσιμο και αποτελεσματικό σύμμαχό του στους ευρωπαϊκούς πολιτικούς θεσμούς. Αναμφίβολα ενθαρρυντικό το ότι Τραμπ και Πούτιν δεν κατόρθωσαν να χειραγωγήσουν τις ουγγρικές εκλογές. Όταν ο λαός θέλει…

Είναι, ωστόσο, αστείο να θεωρηθεί η “ιστορική νίκη” του Πέταρ Μάγιαρ ως νίκη της ευρωπαϊκής γραφειοκρατίας των Βρυξελλών, παρότι η Ούρσουλα φον ντερ Λάϊεν και ο Αντόνιο Κόστα θα μπορούν πλέον να αισθάνονται πιό ασφαλείς στην διεκδίκηση δανεισμού και εξοπλισμών υπέρ της Ουκρανίας ή πιό σκληρών πολιτικών κατά της Ρωσίας.

Κι αυτό διότι η ουγγρική νεολαία ψήφισε “περισσότερη Ευρώπη” μάλλον για διαφορετικούς λόγους.Η συντριβή του Όρμπαν συνιστά μία νέου τύπου “εξέγερση του ’56” ως πάνδημο αίτημα για περισσότερη Δημοκρατία και ως απάντηση στην κατάρρευση της οικονομίας και στην ενδημική διαφθορά του καθεστώτος εκείνου του πολιτικού που κάποτε ο Ζαν Κλωντ Γιουνκέρ είχε αποκαλέσει “δικτατορίσκο”.

Αυτό είναι ίσως το πιό ασφαλές συμπέρασμα για το αποτέλεσμα των ουγγρικών εκλογών: Δημοκρατία απέναντι στη διαφθορά και την κατάλυση των θεσμών και ελπίδα για οικονομική ανάκαμψη απέναντι στη ρεμούλα των ευρωπαϊκών κονδυλίων.

Και είναι αστείο διότι πολλοί ευρωπαίοι ηγέτες που έσπευσαν να συγχαρούν το νέο Ούγγρο ηγέτη ήταν οι ίδιοι που συνεργάστηκαν στενά με τον Όρμπαν και ανέχτηκαν τον ορμπανισμό. Το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα καθυστέρησε πολύ να τον εκδιώξει από τις τάξεις του, η ευρωπαϊκή ακροδεξιά (από την Λεπέν και το γερμανικό AfD και τα σκανδιναβικά παραρτήματα μέχρι το ισπανικό Vox) τον ανήγαγε σε ιδεολογικό της μέντορα, ακόμα και μετά το εκλογικό αποτέλεσμα η Τζόρτζια Μελόνι τον αποχαιρέτησε ως “πολύ καλό φίλο”.

Η πτώση του Όρμπαν προήλθε από το γεγονός ότι η ουγγρική πολιτική σκηνή κατόρθωσε να αναδείξει μία λύση “εκ των έσω”, ένα πρόσωπο, δηλαδή, που μέχρι και πριν μερικά χρόνια ανήκε στο “Fidesz” και συνεργάστηκε μαζί του. Αντιλήφθηκε, όμως, τις περιστάσεις και έκοψε τον ομφάλιο λώρο για να μπορέσει τελικά να τον ανατρέψει. Το “δίδαγμα” είναι πώς δεν αρκεί η λαϊκή αγανάκτηση, είναι απαραίτητο να δημιουργηθεί εφαλτήριο εναλλαγής με πειστικό πρόγραμμα και αξιόπιστο πρόσωπο που να την εκπροσωπήσει.

Ό,τι συνέβη, όμως, στην Ουγγαρία δεν είναι καθόλου βέβαιο πώς θα αποτελέσει μία επανάσταση της λογικής για ολόκληρη την Ευρώπη και ότι θα δράσει ως ντόμινο για την ακροδεξιά, τον λαϊκισμό και τον αντισυστημισμό. Ο Όρμπαν έκλεισε με κρότο τον κύκλο του, ο ορμπανισμός, όμως, παραμένει, δυστυχώς, ανθεκτικός σε αρκετές χώρες και η παραλυτική αμηχανία της ευρωπαϊκής γραφειοκρατίας τροφοδοτεί αυτές τις αντιλήψεις…

Στη συνέντευξη που έδωσε στον Νίκο Χατζηνικολάου (Ant1) είπε ότι το νέο κόμμα θα είναι έτοιμο το αργότερο μέχρι τον Σεπτέμβριο, σε κάθε περίπτωση, όμως, θα δώσει το παρών στις εκλογές εφόσον ο πρωθυπουργός αποφασίσει να αιφνιδιάσει πριν το απώτερο όριο της επόμενης άνοιξης (2027). Άνοιξη θα είναι και τότε.

Το ερώτημα, ωστόσο, είναι διττό: πόσο έτοιμος είναι ο Τσίπρας για το νέο κόμμα και πόσο έτοιμο είναι το πολιτικό σκηνικό και κυρίως η κοινή γνώμη να το υποδεχτεί.

Ως προς το πρώτο οι πληροφορίες συγκλίνουν ότι η ετοιμότητα είναι σε αρκετά προχωρημένο στάδιο. Έχει γίνει προγραμματική δουλειά ώστε να παρουσιαστεί ο πρώτος καμβάς ενός σχεδίου εναλλακτικής διακυβέρνησης και υπάρχει η πρώτη ομάδα νέων προσώπων που θα στελεχώσουν το εγχείρημα εγγυούμενα ότι πρόκειται για κάτι πραγματικά καινούριο.

Σε αυτή τη φάση ίσως να μην χρειάζεται κάτι περισσότερο, στην τελική φάση, όμως, προς τις εκλογές θα απαιτηθεί να στρατολογηθούν εκείνα τα πρόσωπα που μπορούν να δώσουν την μάχη της ψήφου. Σε εκείνη τη στιγμή αναμένεται να εκδηλωθούν οι μετακινήσεις βουλευτών (που, όπως είπε, πρέπει να παραιτηθούν) από τον ΣΥΡΙΖΑ και τη Νέα Αριστερά. Όσο περισσότερος χρόνος κερδηθεί ως προς αυτό τόσο καλύτερα για εκείνα τα στελέχη που ναι μεν “πετούν την σκούφια τους” να ενταχθούν στο νέο κόμμα Τσίπρα αλλά, από την άλλη, δεν θέλουν, είτε πολιτικά είτε (και) βιοποριστικά, να μείνουν για μεγάλο διάστημα εκτός παιχνιδιού.

Η ανακοίνωση της ίδρυσης του κόμματος θα είναι από μόνη της ένα επικοινωνιακό και πολιτικό γεγονός. Ωστόσο έχει προεξοφληθεί, άρα πρέπει να ακολουθήσει σειρά άλλων γεγονότων (προγραμματικές θέσεις και προσχωρήσεις προσώπων) και καθημερινή παρουσία στην πολιτική αντιπαράθεση. Θα πρέπει άμεσα το νέο κόμμα να έχει ικανά πρόσωπα ώστε να εκπροσωπείται στα τηλεοπτικά πάνελ και στην αντιπαράθεση με την κυβέρνηση. Κι επειδή ο ίδιος ο πρώην πρωθυπουργός δεν μπορεί να “κλωνοποιηθεί” είναι αναγκαίο και άλλοι να εμφανιστούν στο προσκήνιο και να μην μένουν στα μετόπισθεν.

Ως προς το εάν είναι έτοιμο ένα σημαντικό μέρος του εκλογικού σώματος να υποδεχτεί το νέο κόμμα δεν είναι ακόμα σαφές. Κι’ όταν λέμε να το υποδεχτεί δεν εννοούμε φυσικά μία μέτρια δημοσκοπική καταγραφή. Πρέπει “με το καλημέρα” να πλησιάσει ή και να προσπεράσει το ΠΑΣΟΚ και να δημιουργήσει συνθήκες ανταγωνισμού με τη Ν.Δ. Αυτό δεν είναι εύκολο.

Μπορεί τα σύννεφα να έχουν πυκνώσει επικίνδυνα για την κυβέρνηση και η δυσαρέσκεια μαζί με την κόπωση της επταετούς διακυβέρνησης να μοχλεύεται με τον ΟΠΕΚΕΠΕ, τις υποκλοπές και το πτυχίο του Λαζαρίδη, από την άλλη, όμως, πάντοτε ο κρατών το σκήπτρο διαθέτει δυνατότητες πρωτοβουλιών που μερικές φορές υποτιμούνται.

Δεδομένου, μάλιστα, πώς ένα κόμμα Τσίπρα δεν μπορεί να δηλώσει ότι δημιουργείται ώστε κάποια στιγμή να ανασυνθέσει την κεντροαριστερά, ακόμα περισσότερο να περάσει το ΠΑΣΟΚ στις μετρήσεις. Ο στόχος (ακόμα κι αν δεν καταστεί εφικτός στις εμέσως επόμενες εκλογές) πρέπει να θεωρηθεί ότι είναι η εκλογική νίκη.

Η κοινωνία δυσφορεί αλλά και φοβάται. Επιζητεί (σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις) πολιτική αλλαγή αλλά δεν μπορεί να την προσδιορίσει και να την ταυτίσει με πρόσωπο. Φοβάται την αβεβαιότητα και την επιδείνωση των συνθηκών ζωής της. Το νέο κόμμα Τσίπρα δεν μπορεί εκ των πραγμάτων να γίνει μόνο υποδοχέας αυτής της δυσφορίας επειδή έχει προηγηθεί η διακυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ και ως εκ τούτου είναι μέρος του συστήματος εξουσίας. Δεν μπορεί, δηλαδή, να προσποιηθεί αντισυστημικότητα και να ανταγωνιστεί αυθεντικότερους εκφραστές που υπάρχουν (Βελόπουλος, Κωνσταντοπούλου) ή θα δημιουργηθούν (Καρυστιανού).

Γι αυτό και η πρόταση πρέπει να είναι δυναμική και διαυγής και ταυτόχρονα να ξεκολλήσει ένα τμήμα της κοινωνίας από την συγκατάβαση των χαμηλών προσδοκιών. Αυτή την …Άνοιξη μένει να δούμε εάν και κατά πόσο μπορεί να την φτιάξει.

Το καλοκαίρι του 2015, άλλωστε, αφήνει βαρύ και σχετικά πρόσφατο αποτύπωμα. Το ριψοκίνδυνο δημοψήφισμα της κυβέρνησης Τσίπρα της έδωσε την δυνατότητα να ανανεώσει τους όρκους της στο ευρωπαϊκό οικοδόμημα, υπό την σημαία του “Μένουμε Ευρώπη”, απέναντι σε εκείνους που θεωρούσε (και θεωρεί) ότι έθεσαν εν αμφιβόλω την ένταξη της χώρας στην Ε.Ε.

Η Ν.Δ δεν είναι ΚΚΕ που ιδεολογικά και ιστορικά αντιστρατεύεται την Ευρώπη, ούτε έχει σχέση με δήθεν αντισυστημικά ή υπερδεξιά κόμματα που ρέπουν στον περίκλειστο εθνικισμό της ορθόδοξης μοναδικότητας μας έναντι της ευρωπαϊκής πολυπολιτισμικότητας.

Δεν είναι τέλεια η Ευρώπη, τουναντίον θεσμικά ατελής είναι και συχνά εκτυφλωτικά αδιέξοδη ως προς την αποτελεσματικότητά της. Αλλά, όπως λένε οι ευρωπαϊστές, “είναι το σπίτι μας”. Κι επειδή φαίνεται ότι το πιστεύει αυτό η Ν.Δ, και η σημερινή κυβέρνηση κατά κόρον το δηλώνει, ας καταστεί σαφές ότι η καλύτερη Ευρώπη που θέλουμε είναι αυτή που διαπερνά τις επισημάνσεις του Ντράγκι και του Λέττα και όχι τα ήξεις αφίξεις και τα “μέσα-έξω” κάθε τραμπικού, ακροδεξιού, ή ορμπανικού προτύπου.

Κι αν η Ευρώπη είναι το σπίτι μας, ζούμε σε κάθε δωμάτιό της, σε διαλέγουμε άλλοτε το σαλόνι κι άλλοτε την αυλή. Διότι Ευρώπη δεν είναι μόνο τα φουαγιέ των Ευρωπαϊκών Συνόδων Κορυφής, είναι και το Ευρωκοινοβούλιο και είναι και οι ευρωπαϊκοί θεσμοί. Όλοι μαζί και καθένας ξεχωριστά.

Ως εκ τούτου, θεμιτό και λογικό είναι να ζητά ο πρωθυπουργός την όσο το δυνατόν ταχύτερη διερεύνηση τυχόν εμπλοκής πολιτικών προσώπων στην υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ, ώστε να μην συμπέσει με τον εκλογικό διάδρομο και να μην επηρεάσει πιθανώς δυσανάλογα την κοινή γνώμη, αντιφατικό, όμως, είναι, ως προς την ευρωπαϊκή ταυτότητα του κυβερνώντος κόμματος, η αμφισβήτηση του κύρους του θεσμού της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας. Έτι περαιτέρω η υφέρπουσα μομφή περί πολιτικής σκοπιμότητας.

Εκτός εάν προκύπτουν στοιχεία και τεκμηριώσεις που συνηγορούν στο αντίθετο. Τότε, κατατίθενται επιχειρηματολογημένα και οι αρμόδιοι προσφεύγουν εκεί που πρέπει. Στις Βρυξέλλες. Άλλωστε, υπάρχουν οι αναγκαίοι συνομιλητές που η χώρα διαθέτει πλέον, όπως και υπάρχει και το βάρος της γνώμης μας. Δεν είμαστε πιά στην εποχή του “μαύρου προβάτου”.

Όλα τα άλλα προδίδουν έναν αλά καρτ ευρωπαϊσμό που είναι χειρότερος από τον ευθυτενή ευρωσκεπτικισμό…

Το ΠΑΣΟΚ έσπευσε να απαντήσει στην δημοσιολογούντα συγγραφέα και να υπερασπιστεί την (πολιτική) ηθική του ακεραιότητα: “Σε μια εποχή που όλοι αυτοανακηρύσσονται ηθικοί κριτές, ίσως το πραγματικό ερώτημα δεν είναι ποιος «δικαιούται» να μιλά με ηθικούς όρους, αλλά αν έχουμε ακόμη το θάρρος να τους υπηρετούμε στην πράξη, ως άνθρωποι και ως κοινωνία”, ανέφερε σχετικά μία συνεργάτιδα του προέδρου Νίκου Ανδρουλάκη. “Από πότε η ηθική είναι προνόμιο συγκεκριμένων και «αλάθητων»; Είναι ηθικός όρος μια απόλυτη και ακυρωτική φράση;”, συμπλήρωσε.

Πριν μερικές μέρες ο υπουργός Μετανάστευσης Θάνος Πλεύρης προκάλεσε άλλη αντιπαράθεση επειδή αμφισβήτησε τον πατριωτισμό της Αριστεράς– λίγες ημέρες μετά την απόκτηση των ντοκουμέντων της εκτέλεσης των 200 κομμουνιστών από τους Ναζί, χάρη στην προσπάθεια του ΥΠ.ΠΟ. Τα συνήθη: οι εξ αριστερών του επιτέθηκαν, οι δεξιοί συμπαραστάτες επικρότησαν την αναφορά του. Είχε προηγηθεί, βεβαίως, σ’ αυτόν τον ιδιόμορφο αντι-αριστερό ανταγωνισμό η Αφροδίτη Λατινοπούλου χαρακτηρίζοντας τους αριστερούς “ανθέλληνες”.

Στην συγκεκριμένη αποστροφή όσων είπε η συγγραφέας και δημοσιολόγος το μέγα λάθος –ιδιαίτερα για άνθρωπο των λέξεων και γνώστη του βάρους των νοημάτων– είναι πώς εμφιλοχωρεί το “συλλήβδην” (συνολικά, αδιακρίτως, όλοι μαζί).Κατ’ αναλογία το ίδιο έπραξε και ο υπουργός.

Διότι εάν το ΠΑΣΟΚ (και η Αριστερά) δεν δικαιούται να ομιλεί (ή κατά τον Κουτσόγιωργα …δια να ομιλεί) με ηθικούς όρους για όσα έκανε επί 20 χρόνια, οφείλει όποιος το επικαλείται να παραθέσει εκείνο το άθροισμα των γεγονότων και των αδιαμφισβήτητων τεκμηριώσεων που το καθιστούν αξίωμα. Είναι, κατά την συγγραφέα, ο Άκης και ο Γιάννος; Συνάγεται, αν και δεν κατονομάζονται; Όταν, όμως, είναι το (όλον) ΠΑΣΟΚ που δεν δικαιούται να ομιλεί με ηθικούς όρους, αυτό υπερβαίνει τα συγκεκριμένα πρόσωπα και αφορά το σύνολο του κόμματος σε ολόκληρη την ιστορική διαδρομή του.

Πιθανότατα και τον αείμνηστο Σημίτη, επί των ημερών του οποίου διέπραξαν όσα διέπραξαν εκείνοι που δεν κατονομάζονται. Οι έχοντες μνήμη, βεβαίως, θυμούνται ότι κάποιοι (γενικά και συγκεκριμένα) εξ εκείνων που ταυτίζουν το ΠΑΣΟΚ με έλλειμμα ηθικής έχουν υμνήσει πολιτικά τον τότε πρωθυπουργό. Άρα, πώς δεν δικαιούται “συλλήβδην” να μιλά το ΠΑΣΟΚ με ηθικούς όρους;

Το ίδιο οφείλουμε να πούμε και για τη Ν.Δ, φυσικά και για την εκδοχή της κυβερνώσας Αριστεράς (ΣΥΡΙΖΑ). Επειδή πιάστηκαν με την γίδα στην πλάτη, κατά καιρούς, στελέχη της Ν.Δ, δεν δικαιούται να ομιλεί η συντηρητική παράταξη με ηθικούς όρους; Υπήρξαν λαμπροί πολιτικοί, υπάρχουν ικανότατα στελέχη σήμερα, άνθρωποι που θα ήταν ύβρις να στριμωχθούν στο “δεν δικαιούνται να ομιλούν”.

Σ’ αυτή τη χώρα που συνήθως εγκωμιάζει μετά θάνατο πολιτικά πρόσωπα για την εντιμότητά τους μάλλον δεν κατανοούμε ότι στην τιμή που αποδίδουμε κρύβεται η αντίφαση με πολλούς από τους ζώντες. Είναι, εν τέλει, σαν να θεωρούμε πώς κάποιος ξεχωρίζει έναντι όλων των υπολοίπων. Και συνήθως διστάζουμε να αναγνωρίσουμε την ηθική ακεραιότητα των ζώντων και δρώντων, μάλλον επειδή θα φέρουμε σε δύσκολη θέση κάποιους άλλους.

Όμως, η έκφραση δημόσιας άποψης είναι μια δύσκολη δουλειά και απαιτεί σκευή μετριοπάθειας και απουσία φανατισμού. Διότι τότε έρχεται το “συλλήβδην” να ακυρώσει τον ίδιο τον λόγο, τον καθιστά βαρύγδουπο μεν, άδειο από σοβαρότητα δε.

Αναμφίβολα υπήρξαν και υπάρχουν ανήθικοι πολιτικοί, ακόμα και ομάδες συμφερόντων που ανέχονται ή καλύπτουν ανήθικα μέλη τους. Πόθεν, όμως, προκύπτει η καταδίκη στη σιωπή και στην αιώνια αποδοχή της μομφής (περί ανηθικότητας) ενός ολόκληρου πολιτικού οργανισμού και κάθε στελέχους ή μέλους του ξεχωριστά; Και ποιός έχει, τελικά, την ακλόνητη και υπερδιαυγή ακεραιότητα ώστε να μπορεί να θεωρεί κάποιους ηθικούς και πατριώτες και κάποιους άλλους ανήθικους και απάτριδες;

Διότι, εάν, εν προκειμένω, δεν δικαιούται να ομιλεί με ηθικούς όρους το ΠΑΣΟΚ, η Αριστερά, ή όποιο άλλο πολιτικό υποκείμενο, αυτός που το υποστηρίζει θα έπρεπε να δηλώσει ποιός ή ποιό δικαιούται (κατ΄αποκλειστικότητα) να ομιλεί…

Πριν μερικές ημέρες ο ίδιος ο Ντόναλντ Τραμπ είπε ότι “οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να πάρουν το πετρέλαιο του Ιράν”, ενώ σε άλλη δήλωσή του παραδέχτηκε κυνικά ότι από τις ελλείψεις καυσίμων λόγω του κλεισίματος των Στενών του Ορμούζ η Αμερική πλουτίζει. Δεν εννοεί μόνο την ανάγκη για περισσότερο και ακριβότερο αμερικανικό LNG αλλά αποκαλύπτει έμμεσα και το σύστημα κερδοσκοπίας που απ΄ ότι φαίνεται βασίζεται σε κάποια “εσωτερική πληροφόρηση” σχετικά με τις κινήσεις στο πολεμικό πεδίο και το παρασκήνιο των διαπραγματεύσεων.

Σύμφωνα με το Reuters, ένα στοίχημα 950 εκατομμυρίων δολαρίων (περίπου 815 εκατομμύρια ευρώ) τέθηκε στην πτώση της τιμής του πετρελαίου λίγες ώρες πριν από την ανακοίνωση της κατάπαυσης του πυρός.

Γύρω στις 7:45 μ.μ. GMT την Τρίτη, οι επενδυτές πούλησαν 8.600 παρτίδες συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης Brent και αμερικανικού αργού πετρελαίου, σύμφωνα με στοιχεία της LSEG, τα οποία ανέφερε το Reuters. Η διετής εκεχειρία ανακοινώθηκε λιγότερο από τρεις ώρες αργότερα…

Όταν άνοιξαν οι αγορές το πρωί της Τετάρτης, τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης αργού μειώθηκαν κατά περίπου 15% σε λιγότερο από 100 δολάρια ανά βαρέλι.

Ενώ η διαπραγμάτευση μεγάλων ποσών σε συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης πετρελαίου δεν είναι ασυνήθιστη, όπως λένε οι αναλυτές, συνήθως οι επενδυτές κατανέμουν τα στοιχήματά τους σε πολλά χρηματιστήρια και τα εκτελούν σε διαφορετικές χρονικές στιγμές.

Οι ασυνήθιστες συναλλαγές της Τρίτης ακολούθησαν ένα παρόμοιο περιστατικό στις 23 Μαρτίου, όταν πουλήθηκαν συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης πετρελαίου αξίας 500 εκατομμυρίων δολαρίων μόλις 15 λεπτά πριν ο Τραμπ ανακοινώσει ότι θα καθυστερήσει τις επιθέσεις σε ιρανικές υποδομές, κάτι που οδήγησε επίσης στην πτώση της τιμής του αργού πετρελαίου κατά περίπου 15%.

Η επιστήμη της πολεμικής κερδοσκοπίας και ο κυνισμός της υπερδύναμης, ως απάντηση σε αφελείς που θεωρούσαν πώς ο σκοπός ήταν “αγνός” και αφορούσε μόνο στο ξήλωμα του καταπιεστικού θεοκρατικού καθεστώτος…

Πιθανολογεί κανείς ότι στις επόμενες μετρήσεις οι απώλειες αυτές μπορεί να διευρυνθούν, όχι απαραίτητα από την εξέλιξη του ποινικού σκέλους που αφορά τους βουλευτές της Ν.Δ όσο από την σωρρευτική αρνητική εντύπωση που προκαλείται, ωστόσο στην ίδια δημοσκόπηση μεγαλύτερο ενδιαφέρον έχουν μάλλον τα ποιοτικά στοιχεία που συγκροτούν τον τρόπο με τον οποίο το εκλογικό σώμα προσλαμβάνει την εικόνα διακυβέρνησης.

Αξίζει επιπροσθέτως να επισημανθεί ότι σε ένα ανεπίσημα προεκλογικό και άκρως πολωτικό κλίμα (με τα σενάρια περί πρόωρης προσφυγής στις κάλπες να παραμένουν εν ισχύ αν και διαψευδόμενα) παρατηρείται συμπαγής η ζώνη αδιευκρίνιστης ψήφου (18,6%) και η επιλογή “άλλο κόμμα” (Τσίπρας, Καρυστιανού) να συγκεντρώνει 8,8% (από 7,5% τον προηγούμενο μήνα).

Τα ποιοτικά στοιχεία που καταγράφονται αφορούν τις απαντήσεις σε “δίπολα” λέξεων και συναισθημάτων που αντιπροσωπεύουν την αντίληψη των πολιτών για την κυβέρνηση.

Στο “αν κατανοεί τις ανησυχίες και τις ανάγκες” τους, η κυβέρνηση εισπράττει θετικές γνώμες μόλις στο 16%! Πρόκειται για εύρημα που περιγράφει την εντεινόμενη κρίση εμπιστοσύνης απέναντι όχι μόνο στις δυνατότητες ή ικανότητες της κυβέρνησης στον 7ο χρόνο της θητείας της αλλά και στο έλλειμμα ενδιαφέροντος. Κι αυτό είναι ένα ιδιαίτερα ανησυχητικό στοιχείο για την πολιτική της κυριαρχία που στηρίζεται περισσότερο στην απουσία εναλλακτικής πρότασης παρά στις εφαρμοζόμενες πολιτικές της.

Κυβερνητική απόδοση: Το 52 % (πτώση κατά πέντε μονάδες) διασταυρώνεται με το μόλις 19% που δηλώνει “πολύ+αρκετά” ως προς την ικανοποίηση για την απόδοση της κυβέρνησης.

Διαχειριστική ικανότητα: Στην επιλογή μεταξύ αποτελεσματικότητας και αναποτελεσματικότητας της κυβέρνησης, μόνο 23% (ποσοστό ίδιο με την “Πρόθεση ψήφου”) επικροτεί τις κυβερνητικές επιδόσεις.

Το δίλημμα για σταθερότητα: Ίσως το πλέον επικίνδυνο ποιοτικό στοιχείο για την κυβέρνηση είναι πώς το 52% την θεωρεί συνωνυμο της αστάθειας, ενώ το 34% υιοθετεί, ως φαίνεται, το δίλημμα περί πολιτικής σταθερότητας και την θεωρεί εκφραστή της. Θα μπορούσε κανείς να διακινδυνεύσει την πρόβλεψη πώς το συγκεκριμένο επιχείρημα του πρωθυπουργού έχει εκλογική οροφή το 34%.

Διαφάνεια- συγκάλυψη: Η μεγάλη πολιτική ήττα αφορά τους χαρακτηρισμούς περί διαφάνειας ή συγκάλυψης: μόνο το 11% θεωρεί διαφανή την διακυβέρνηση, ενώ το 73% της καταλογίζει προσπάθειες συγκάλυψης. Το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, η υπόθεση των παρακολουθήσεων, ακόμα και η τραγωδία των Τεμπών αφήνουν σοβαρά στίγματα που επηρεάζουν την γενική εικόνα. Το συγκεκριμένο εύρημα θα μπορούσε να πει κανείς ότι πλήττει την υπεροπλία της κυβέρνησης και προσωπικά του πρωθυπουργού περισσότερο στο κεντρώο ακροατήριο.

Ο σοβαρότερος πολιτικός κίνδυνος για την κυβέρνηση συντίθεται από αυτά ακριβώς τα ποιοτικά στοιχεία που δρουν σωρρευτικά μαζί με τις υποθέσεις σκανδάλων και κράτους δικαίου, οι οποίες φαίνεται πώς ίσως επηρεάσουν την εκλογική συμπεριφορά συγκεκριμένου ακροατηρίου. Η αποκλιμάκωση των τιμών, κυρίως στα καύσιμα, λόγω της εκεχειρίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν θα δώσει κάποιες “ανάσες”, όμως, πρώτον, είναι εύθραυστη και ουδείς μπορεί να προβλέψει τις εξελίξεις και, δεύτερον, ήδη το ευρύ φάσμα της ακρίβειας έχει προκαλέσει έντονη δυσαρέσκεια.

Ας πάρουμε το παράδειγμα του βόρειου τομέα της Αθήνας όπου η Ν.Δ εξέλεξε επτά βουλευτές εκ των οποίων τέσσερις είναι σήμερα υπουργοί, ενώ άλλοι δύο έχουν διατελέσει σε προηγούμενες κυβερνήσεις του Κυριάκου Μητσοτάκη– δηλαδή, έξι από τους επτά και μάλιστα ταυτόχρονα (πλην του Θεόδωρου Ρουσσόπουλου που εξελέγη πρόεδρος της κοινοβουλευτικής συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης) είχαν κατά περιόδους υπουργικό χαρτοφυλάκιο.

Στην περίοδο, λοιπόν, που ήταν μέλη της κυβέρνησης έξι υπουργοί και υφυπουργοί που εξελέγησαν στην συγκεκριμένη εκλογική περιφέρεια, έξι επιλαχόντες θα καταλάμβαναν βουλευτικά έδρανα. Εφόσον, λοιπόν, ένας ψηφοφόρος της Ν.Δ από την Κηφισιά ή το Μαρούσι έπεφτε στον …πειρασμό να ζητήσει ρουσφέτι, θα έσπευδε στο πολιτικό γραφείο π.χ του Κ. Χατζηδάκη που έλαβε στις εκλογές 75.000 σταυρούς, ή του Αδ. Γεωργιάδη με 67.000 σταυρούς, η της Νίκης Κεραμέως με 61.000 σταυρούς, ή θα προτιμούσε να εκμεταλευτεί την “επιρροή” της Μαριάνθης Μήκα, της Φωτεινής Βρύνα και της Όλιας Νικολοπούλου που έλαβαν από 8 έως 11.000 σταυρούς;

Προφανώς οι περισσότεροι δεν γνωρίζετε καν τα ονόματα των τριών τελευταίων. Κι αν ήμουν ψηφοφόρος της Ν.Δ στα “βαριά” υπουργικά ονόματα θα κατέφευγα, είτε ήταν σε αναστολή το πολιτικό τους γραφείο είτε όχι. Στο μεταξύ οι “μικροί” της εκλογικής περιφέρειας θα ήταν αναγκασμένοι να αξιοποιήσουν στο έπακρο την κοινοβουλευτική τους θητεία μέχρι να μπουν στις “περιστρεφόμενες πόρτες” και να ξαναβρεθούν εκτός Βουλής. Να κάνουν, δηλαδή, όσο το δυνατόν περισσότερα ρουσφέτια μπορούν για να επιδιώξουν καλύτερη θέση στην κατάταξη των επόμενων εκλογών.

Σε άλλο παράδειγμα, οι 37 (νεοδημοκράτες) παραγωγοί των Σερρών που εισέπραξαν -σύμφωνα με τη δικογραφία της ευρωπαϊκής εισαγγελίας- παρατύπως πάνω από 200.000 ευρώ, λέτε ότι θα απέφευγαν τον Κώστα Καραμανλή, των 24.000 σταυρών και του “ονόματος βαρύ σαν ιστορία,” επειδή ως υπουργός, τότε, τελούσε σε αναστολή βουλευτικής ιδιότητας και θα προτιμούσαν τον επιλαχόντα Κ. Βέρρο των 3.400 σταυρών;

Θα συνέβαιναν και άλλα ευτράπελα. Στη Χίο, φερ’ ειπείν, ο Νότης Μηταράκης συγκεντρώνει πάνω από το 50% των νεοδημοκρατικών ψήφων. Έγινε τρεις φορές υπουργός μετά το 2019 και βρέθηκε ισάριθμες φορές εκτός κυβέρνησης. Άρα τρεις φορές σε αναστολή βουλευτικής ιδιότητας. Η επιλαχούσα Κ. Γιαννούλου (με 2.400 σταυρούς) θα έπρεπε να είχε βγάλει εισιτήρια διαρκείας για πλοίο και αεροπλάνο να πηγαινοέρχεται στην Αθήνα…

Υπουργοί σε αναστολή, δηλαδή, και βουλευτές σε… καταστολή.

Οι συνταγματολόγοι διατυπώνουν από χαλαρές μέχρι έντονες ενστάσεις. Ο Ευ. Βενιζέλος, για παράδειγμα, μιλά για την “συμπαθή κατηγορία των επιλαχόντων ρεπατζήδων” που ενέχει τον κίνδυνο αλλοίωσης της αντιπροσωπευτικότητας και της συνοχής της Βουλής, καθώς η σύνθεσή της θα μεταβάλλεται ανάλογα με τις κυβερνητικές επιλογές. Ο καθηγητής Δημοσίου Δικαίου στη Νομική του ΕΚΠΑ Ν. Παπασπύρου επισημαίνει ότι υπό προϋποθέσεις θα μπορούσε να εφαρμοστεί μία τέτοια πρόβλεψη στο Σύνταγμα.

Σε κάθε περίπτωση το βάρος πέφτει πρωτίστως στους ίδιους τους βουλευτές και εν προκειμένω της Ν.Δ. Και φαίνεται πώς και στην κοινοβουλευτική της ομάδα είναι ελάχιστοι οι υποστηρικτές ενός τέτοιου μέτρου…

Τέτοιου είδους προτάσεις θα είχαν ενδιαφέρον εάν ετίθεντο σε μία διακομματική ακόμα και δημόσια διαβούλευση και κατέληγαν σε ένα “συμβόλαιο” αλλαγής της λειτουργίας του πολιτικού μας συστήματος μέσω της Συνταγματικής αναθεώρησης και όχι μόνο (π.χ για την μείωση του αριθμού των βουλευτών αρκεί ένας νόμος). Στην τρέχουσα προεκλογική συγκυρία της ακραίας πόλωσης και με την κυβέρνηση υπό μεγάλη πίεση μετατρέπονται, δυστυχώς, σε πυροτεχνήματα.

Πρώτον, η παραίνεση που απευθύνει προς την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία να διερευνήσει ταχύτατα, όπως είπε, τις υποθέσεις των εμπλεκομένων βουλευτών μετά την άρση της ασυλίας τους και την άσκηση ποινικών διώξεων. Η αναφορά προδίδει εκ των πραγμάτων τον φόβο της κυβέρνησης να περιέλθει σε πολιτική ομηρεία για το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, κάτι που παράλληλα συνδυάζεται με τις δηλώσεις υπουργών (π.χ Άδωνις Γεωργιάδης) για την κατάτμηση ανά έτος των δικογραφιών και τις πληροφορίες ότι αναμένεται να φτάσουν μετά το Πάσχα στη Βουλή έως και πέντε επιπλέον δικογραφίες.

Δεύτερον, επιχείρησε να πείσει ότι όσα αφορούν την σκανδαλώδη διαχείριση των κοινοτικών επιδοτήσεων μέσω του ΟΠΕΚΕΠΕ ανήκουν στο παρελθόν, καθώς αυτή έχει περάσει πλέον στην ΑΑΔΕ. Κι αυτό αναδεικνύεται, κατά τον πρωθυπουργό, ως ένδειξη καλής βούλησης στην μάχη που, όπως είπε, δίνει η κυβέρνησή του με το “βαθύ κράτος”.

Τρίτον, προσπάθησε να ενισχύσει θεσμικά αυτές τις προσπάθειές του με την εισήγηση να εφαρμοστεί ασυμβίβαστο μεταξύ του ρόλου του υπουργού και της ιδιότητας του βουλευτή στο πλαίσιο της συνταγματικής αναθεώρησης. Ως προς αυτό μένει να διαπιστωθεί πώς ακριβώς εννοεί ο πρωθυπουργός αυτόν τον διαχωρισμό, δεδομένου ότι θα προκύψουν και πρακτικές δυσκολίες, όπως και πιθανές κοινοβουλευτικές και πολιτικές δυσλειτουργίες.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης καθησύχασε δε την κοινοβουλευτική ομάδα του διττά: αφενός, “νομιμοποίησε” την σχέση βουλευτή-ψηφοφόρου μέσω του κλασικού ρουσφετιού, αφετέρου διέλυσε τα σενάρια περί πρόωρων εκλογών.

Επιστρέφοντας στο πρώτο πρέπει να θεωρείται βέβαιο πώς θα πυκνώσουν οι έμμεσες και άμεσες επιθέσεις στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία για τον τρόπο με τον οποίο φθάνουν οι δικογραφίες στη Βουλή -όχι ως μία και ενιαία αλλά τμηματικά ανά έτος. Κάποιοι στην κυβέρνηση, άλλωστε, δεν κρύβουν ότι η μεθοδολογία συνιστά επιχείρηση παρέμβασης στην πολιτική λειτουργία…

Κι ακόμα πώς θα φτάσουν στην Ανάσταση και στον οβελία όλοι οι εμπλεκόμενοι στο σκάνδαλο των ευρωπαϊκών επιδοτήσεων αλλά και όσοι βουλευτές δεν εμπλέκονται και θα βρεθούν αντιμέτωποι στις εκλογικές τους περιφέρειες, είτε με την μομφή πώς “δεν φρόντισαν”, όπως οι άλλοι, τους δικούς τους ψηφοφόρους, είτε επειδή η κυβέρνηση και η παράταξη κλυδωνίζονται.

Ο πρωθυπουργός είναι βέβαιο πώς θα ομολογήσει τις αστοχίες, θα επιπλήξει τους εμπλεκόμενους, ίσως και με την απώλεια της υποψηφιότητάς τους στις εκλογές, σε κάποιες περιπτώσεις θα ζητήσει να παραδώσουν και τις έδρες. Κυρίως, όμως, θα προσπαθήσει να αφήσει πίσω του τη νεοπλασία των παρεμβάσεων στο σύστημα πληρωμών του ΟΠΕΚΕΠΕ και να προβάλλει την μετακίνησή του στην ΑΑΔΕ. Κι όλο αυτό θα εξηγηθεί ως σύγκρουση με το “βαθύ κράτος”.

Ορισμένοι στην κυβέρνηση διατυπώνουν ερωτήματα σχετικά με την μεθοδολογία της ευρωπαϊκής εισαγγελίας να κατατμήσει τις δικογραφίες και να “βομβαρδίζει” την κυβέρνηση περίπου ανά μήνα. Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι ακολουθούν άλλες τουλάχιστον πέντε δικογραφίες- σύνολο εννιά! Κάποιοι μάλιστα αφήνουν να εννοηθεί πώς πίσω από αυτή την μεθοδολογία υποκρύπτεται σκοπιμότητα με στόχο την αποσταθεροποίηση. Υπάρχει, άραγε, σχέδιο Κοβέσι, κι αν ναι ποιοί κρύβονται στο παρασκήνιο; Εάν το γνωρίζουν ή έστω το υποθέτουν, ας το πουν.

Ο πρωθυπουργός είναι αναγκασμένος να διαχειριστεί την σοβαρότερη πολιτική κρίση από το 2019 και να προσπαθήσει να υπερβεί την παραλυσία στην οποία περιέρχεται η κυβέρνηση. Εξακολουθεί να διατηρεί άνετο δημοσκοπικό προβάδισμα και μέχρις ώρας κανείς στην αντιπολίτευση δεν μπορεί να το διαταράξει. Δεν αρκεί όμως. Αφενός γιατί τα γεγονότα γίνονται σοβαρότερος αντίπαλος από τον Ανδρουλάκη, ή όποιον άλλον προκύψει μόλις διαμορφωθεί ο πολιτικός χάρτης με τα νέα κόμματα. Αφετέρου διότι πρέπει να μην υποκύψει στις σειρήνες περί πρόωρων εκλογών που καλλιεργούν ακόμα και στενοί συνεργάτες του.

Εάν είναι μία φορά επικίνδυνη για την εσωτερική σταθερότητα η κυβερνητική κρίση, θα γίνει δύο και τρεις φορές πιό επικίνδυνη εφόσον η χώρα μπει σε προεκλογική περίοδο ακραίας πόλωσης, τώρα, με ορίζοντα δύο τουλάχιστον αναμετρήσεις τους επόμενους μήνες. Κι όλα αυτά ενώ ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή δεν φαίνεται να τελειώνει και οι συνέπειες του στην παγκόσμια, ευρωπαϊκή και καθ΄ ημάς οικονομία πυκνώνουν σαν βαριά σύννεφα.

Χρειάζονται γενναίες αποφάσεις και ανάληψη του πολιτικού κόστους. Έχει την μεγάλη εικόνα, ας πάρει τις αποφάσεις. Και θα κριθεί γι αυτές…

Μόνο που η Ευρωπαϊκή εισαγγελία (και εν γένει η Δικαιοσύνη) δεν πρέπει να λειτουργεί με βάση τα “έθιμα” και τα πολιτικά ήθη κάθε χώρας αλλά με βάση το νόμο. Γι’ αυτό υπάρχουν πλημελλήματα και κακουργήματα. Κάποια θα καταπέσουν στην προβλεπόμενη δικαστική έρευνα, άλλα όχι. Ως εκ τούτου, αυτόκλητοι υπερασπιστές και κατήγοροι ας κάνουν υπομονή.

Όμως, οι νόμιμες επισυνδέσεις και οι ογκώδεις φάκελλοι των δικογραφιών “βγάζουν λαυράκια”. H Παπακώστα των Τρικάλων, για παράδειγμα, πιέζει εν γνώση της παρανομίας να δοθούν επιδοτήσεις σε κτηνοτρόφο που έχει δηλώσει πολύ λιγότερα βοσκοτόπια από τα προβλεπόμενα και παροτρύνει σε πλαστογράφηση των στοιχείων. Κάτι που φαίνεται ότι έκανε, με τον δικό του τρόπο, και ο συντοπίτης της βουλευτής και πρώην γραμματέας του κόμματος.

Τα Τρίκαλα συναγωνίζονται, αλλά χάνουν στο νήμα, από τις Σέρρες όπου και οι τρεις βουλευτές της Ν.Δ είδαν τα ονόματά τους να φιγουράρουν στις δικογραφίες. Δύο εξ αυτών αντιμετωπίζουν κατηγορίες σε βάθμό κακουργήματος. Ίσως η πιό κραυγαλέα περίπτωση είναι αυτή του πρώην υπουργού (της τραγωδίας των Τεμπών), κι αυτό διότι αποτελεί μνημείο η εντολή του προέδρου του ΟΠΕΚΕΠΕ στους συνεργάτες τους, όπως αναφέρεται στην δικογραφία: “…αφού το είπε ο Καραμανλής, θα το κάνουμε”!

Σωστά, αφού το είπε ο Καραμανλής, φέρων το βαρύτατο επώνυμο του ιδρυτή του κόμματος και πρωτοξάδελφος του πρώην πρωθυπουργού… Μόνο που ούτε ο μακαρίτης το γνώριζε, ούτε, φυσικά, ο ανηψιός του. Το επώνυμο, όμως, αποτελεί “blue chip” (μετοχή εταιρείας με τεράστια κεφαλαιοποίηση κατά τον χρηματιστηριακό όρο) και ο κάτοχός του βλέπει τις πόρτες να ανοίγουν στο πέρασμά του.

Για να επιστρέψουμε στην δήλωση του Άδωνι: όντως κάποιες περιπτώσεις, παρότι νομικά βάσιμες, θα αποδειχτούν λογικά ανυπόστατες και εν τέλει μάλλον δεν θα τεκμηριωθούν. Και γι αυτό, έχει δίκιο ο κυβερνητικός εκπρόσωπος όταν λέει πώς όλα θα εξεταστούν ανά περίπτωση.

Μόνο που η πολιτική ζημιά και η αίσθηση του πλιάτσικου στους ενωσιακούς και εθνικούς όρους δεν αντέχει στην λογική των ποσοστώσεων. Δηλαδή, αν από τους περίπου 25 βουλευτές που εμπλέκονται λιγότερο ή περισσότερο στο ανάγνωσμα των δικογραφιών αποδειχτεί ότι οι μισοί αποτελούν σοβαρές περιπτώσεις (κάποιες βαριά πλημελλήματα, ορισμένες κακουργήματα) και οι άλλες μισές “γελοίες”, οι αρνητικές εντυπώσεις δεν θα μειωθούν κατά 50%.

Διότι, τελικά, εάν δεν στηλιτευτεί το φαινόμενο και επιχειρηθεί η συρρίκνωσή του σε “μεμονωμένες περιπτώσεις”, καταλήγουμε σε αυτό που έλεγε ο Εμανουήλ Ροϊδης: “Όταν έχει κανείς το δικαίωμα να λαθεύει απεριόριστα, είναι βέβαιος πως κάποτε θα πετύχει.”