Αμερικανικές πηγές και διαρροές από την περιοχή κάνουν λόγο για πρόταση κατάπαυσης του πυρός που θα κάλυπτε ολόκληρο τον Λίβανο, με την πρεσβεία των ΗΠΑ στη Βηρυτό να επιβεβαιώνει ότι η Χεζμπολάχ φέρεται να αποδέχθηκε πλαίσιο «αμοιβαίας παύσης επιθέσεων».

Σύμφωνα με το Axios ο Τραμπ, χρησιμοποίησε ιδιαίτερα σκληρή γλώσσα κατά τη διάρκεια της τηλεφωνικής επικοινωνίας που είχε με τον πρωθυπουργό του Ισραήλ. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ φέρεται να αποκάλεσε τον Νετανιάχου «γ@μ#μ… τρελό» και να τον κατηγόρησε για αχαριστία, λόγω της απειλής του Ισραηλινού ηγέτη να βομβαρδίσει τη Βηρυτό και της κλιμάκωσης των επιθέσεων του IDF στο Λίβανο. Αναφερόμενο σε δύο Αμερικανούς αξιωματούχους και μια τρίτη πηγή που ενημερώθηκε για την τηλεφωνική συνομιλία, το Axios περιέγραψε την κλήση ως «γεμάτη βρισιές».

Αναφέρει ότι ο Τραμπ ήταν εξοργισμένος επειδή οι ισραηλινές επιχειρήσεις εναντίον της Χεζμπολάχ κινδύνευαν να εκτροχιάσουν τις εν εξελίξει διπλωματικές προσπάθειες με το Ιράν και να υπονομεύσουν τις προσπάθειες για τη διατήρηση μιας εύθραυστης περιφερειακής εκεχειρίας.

Ένας από τους αξιωματούχους που επικαλείται το Axios ανέφερε ότι ο Τραμπ είπε στον Νετανιάχου ότι ο βομβαρδισμός της λιβανικής πρωτεύουσας θα ενέτεινε επίσης την παγκόσμια απομόνωση του Ισραήλ. Δύο από τις πηγές δήλωσαν στο Axios ότι «ο Τραμπ ισχυρίστηκε ότι είχε βοηθήσει να κρατήσει τον Νετανιάχου έξω από τη φυλακή, αναφερόμενος στη στήριξή του κατά τη διάρκεια της δίκης για διαφθορά του Νετανιάχου».

Συνοψίζοντας τις παρατηρήσεις του Τραμπ προς τον Νετανιάχου, οι ΗΠΑ φέρεται να είπαν: «Είσαι ένας γ@μ#μ… τρελός. Θα ήσουν στη φυλακή αν δεν ήμουν εγώ. Σου σώζω το τομάρι. Όλοι σε μισούν τώρα. Όλοι μισούν το Ισραήλ εξαιτίας αυτού».

Μια δεύτερη πηγή που ενημερώθηκε για τη συνομιλία ανέφερε ότι ο Τραμπ ήταν «εξοργισμένος» και σε κάποιο σημείο φώναξε στον Νετανιάχου: «Τι στο διάολο κάνεις;».

Επιμένει ο Τραμπ για συμφωνία με το Ιράν

Μετά την εν λόγω τηλεφωνική συνομιλία, ο Τραμπ δημοσίευσε στο Truth Social ότι οι συνομιλίες με το Ιράν «συνεχίζονται με γρήγορους ρυθμούς».

Μάλιστα σε συνέντευξή του στο ABC News τα ξημερώματα (ώρα Ελλάδας) μίλησε για συμφωνία με το Ιράν για παράταση της εκεχειρίας και επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ «την επόμενη εβδομάδα». Όπως ανέφερε: «Εναι πιθανό. Υπήρξε ένα μικρό πρόβλημα σήμερα, αλλά το έλυσα πολύ γρήγορα, όπως πιθανώς παρατηρήσατε νωρίτερα». Το μικρό πρόβλημα, κατά τον Αμερικανό πρόεδρο, ήταν ότι οι Ιρανοί ήταν αναστατωμένοι με τις επιθέσεις του Ισραήλ εναντίον του Λιβάνου.

«Μίλησα με τη Χεζμπολάχ και είπα να μην πυροβολούν. Και μίλησα με τον Μπίμπι (σ.σ Μπενιαμίν Νετανιάχου) και είπα να μην πυροβολούν, και οι δύο πλευρές σταμάτησαν να πυροβολούν ο ένας τον άλλον», είπε ο Τραμπ.

Ο Τραμπ είπε πως μια ειρηνευτική συμφωνία με το Ιράν ίσως είναι «ακόμη καλύτερη από μια στρατιωτική νίκη». «Δεν είναι απλό θέμα», συνέχισε. «Μιλάμε για μια πραγματικά μεγάλη χώρα, το Ιράν, μια πολύ μεγάλη χώρα που πρέπει να συνάψει συμφωνία. Υπάρχει μεγάλη εχθρότητα, πραγματικά. Δεν είναι λοιπόν εύκολο για αυτούς. Στην πραγματικότητα, δεν είναι εύκολο ούτε από τη δική μας πλευρά. Αλλά παίρνουμε αυτό που πρέπει να πάρουμε», τόνισε.

Όσον αφορά το πότε θα ολοκληρωθεί και θα συμφωνηθεί το μνημόνιο κατανόησης για την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, ο Τραμπ είπε: «Νομίζω την επόμενη εβδομάδα». Όπως σημείωσε, ο ίδιος δεν έχει συμφωνήσει ακόμα επειδή «πρέπει να εξασφαλίσω μερικά ακόμη σημεία».

«Η θέση μας παραμένει ίδια» αναφέρει ο Νετανιάχου

Ο Νετανιάχου από την πλευρά του εξέδωσε δήλωση μετά την τηλεφωνική συνομιλία με τον αμερικανό πρόεδρο, αναφέροντας ότι είχε πει στον Τραμπ ότι το Ισραήλ θα επιτεθεί σε στόχους στη Βηρυτό αν η Χεζμπολάχ δεν σταματήσει να επιτίθεται στο Ισραήλ, και ότι εν τω μεταξύ το Ισραήλ θα συνεχίσει τις επιχειρήσεις του στο νότιο Λίβανο.

«Η θέση μας παραμένει η ίδια», ανέφερε ο Νετανιάχου.

Νέες ισραηλινές επιδρομές στον Λίβανο

Επί του πεδίου, οι ισραηλινές αεροπορικές επιδρομές συνεχίζονταν στο νότιο Λίβανο και υπήρχαν αναφορές για θύματα, σύμφωνα με το Εθνικό Πρακτορείο Ειδήσεων της χώρας. Το Υπουργείο Υγείας του Λιβάνου δήλωσε ότι οι επιθέσεις του Ισραήλ έχουν σκοτώσει 3.433 άτομα από τον Μάρτιο, ενώ 10.395 έχουν τραυματιστεί.

Η Χεζμπολάχ στο μεταξύ ανέλαβε την ευθύνη για επίθεση εναντίον ισραηλινού άρματος μάχης τις πρώτες πρωινές ώρες, καθώς για άλλες χθες Δευτέρα το βράδυ, μετά τους ισραηλινούς βομβαρδισμούς.

Στο μεταξύ ο πρόεδρος της Επιτροπής Εθνικής Ασφάλειας του ιρανικού κοινοβουλίου, Εμπραχίμ Αζιζί, προστέθηκε στη λίστα των υψηλόβαθμων αξιωματούχων της Τεχεράνης που προειδοποιούν δημόσια για σοβαρές συνέπειες σε βάρος του Ισραήλ και των αμερικανικών δυνάμεων στη Μέση Ανατολή, εάν δεν τερματιστούν οι ισραηλινές επιθέσεις κατά του Λιβάνου.

«Γνωρίζουν καλά ότι δεν πρόκειται για κενή απειλή και ότι είμαστε προετοιμασμένοι για στρατιωτική αντίδραση», ανέφερε.

Σπύρος Σιδέρης

Το αποτέλεσμα είναι ένα σύνθετο διπλωματικό θρίλερ, στο οποίο κάθε νέα πρόταση, κάθε διαρροή και κάθε δημόσια δήλωση μπορεί να καθορίσει αν η περιοχή θα οδηγηθεί σε αποκλιμάκωση ή σε έναν νέο κύκλο έντασης, με απρόβλεπτες συνέπειες για τη Μέση Ανατολή, τις διεθνείς αγορές ενέργειας και την παγκόσμια οικονομία. Οι επόμενες ημέρες ενδέχεται να αποδειχθούν καθοριστικές για το μέλλον μιας διαπραγμάτευσης που μπορεί είτε να ανοίξει τον δρόμο για μια νέα περίοδο σταθερότητας είτε να οδηγήσει σε μια νέα γεωπολιτική κρίση.

Η Τεχεράνη υψώνει τείχος δυσπιστίας

Η ιρανική ηγεσία επιχειρεί να χαμηλώσει τις προσδοκίες για άμεση συμφωνία, στέλνοντας ταυτόχρονα μήνυμα ότι δεν προτίθεται να υποχωρήσει σε ζητήματα που θεωρεί στρατηγικής σημασίας.

Ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου Μοχαμάντ Μπαγκέρ Καλιμπάφ υπογράμμισε ότι καμία συμφωνία με την Ουάσιγκτον δεν μπορεί να προχωρήσει χωρίς την πλήρη διασφάλιση των δικαιωμάτων του ιρανικού λαού. Παράλληλα, τόνισε ότι οι Ιρανοί διαπραγματευτές δεν εμπιστεύονται ούτε τις δηλώσεις ούτε τις δεσμεύσεις των Ηνωμένων Πολιτειών, υπογραμμίζοντας το βαθύ χάσμα που εξακολουθεί να χωρίζει τις δύο πλευρές.

Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγκτσί, ο οποίος ξεκαθάρισε ότι οι συνομιλίες συνεχίζονται, αλλά είναι πρόωρο να εξαχθούν συμπεράσματα. Όπως ανέφερε, μεγάλο μέρος όσων δημοσιεύονται στα διεθνή μέσα ενημέρωσης αποτελεί εικασία και όχι πραγματική αποτύπωση των διαπραγματεύσεων.

Πηγές προσκείμενες στην ιρανική πλευρά υποστηρίζουν ότι η ανταλλαγή κειμένων με την Ουάσιγκτον βρίσκεται σε εξέλιξη και ότι η Τεχεράνη συνεχίζει να προτείνει αλλαγές στα σχέδια που τίθενται στο τραπέζι. Παράλληλα, τονίζουν ότι η ιρανική ηγεσία έχει ήδη προετοιμαστεί για το ενδεχόμενο αποτυχίας των συνομιλιών, αφήνοντας ανοιχτό κάθε πιθανό σενάριο.

Ο Τραμπ σκληραίνει τη γραμμή

Οι τελευταίες πληροφορίες από αμερικανικά μέσα ενημέρωσης δείχνουν ότι ο Ντόναλντ Τραμπ δεν είναι διατεθειμένος να προχωρήσει σε συμφωνία χωρίς σημαντικές παραχωρήσεις από την ιρανική πλευρά.

Σύμφωνα με δημοσιεύματα, η νέα αμερικανική πρόταση περιλαμβάνει αυστηρότερους όρους σε σχέση με προηγούμενα σχέδια, ιδιαίτερα όσον αφορά το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και τις δυνατότητες εμπλουτισμού ουρανίου.

Παράλληλα, ο Αμερικανός πρόεδρος εμφανίστηκε δημόσια να υποστηρίζει ότι έχει λάβει διαβεβαιώσεις από την Τεχεράνη πως δεν πρόκειται ούτε να κατασκευάσει ούτε να αποκτήσει πυρηνικό όπλο. Ωστόσο, έσπευσε να προσθέσει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα παρακολουθούν στενά την εφαρμογή οποιασδήποτε δέσμευσης.

Ο Τραμπ τόνισε επίσης ότι δεν βιάζεται να κλείσει μια συμφωνία, σημειώνοντας ότι οι συνομιλίες προχωρούν αργά αλλά σταθερά. Την ίδια στιγμή, άφησε σαφώς να εννοηθεί ότι αν οι διαπραγματεύσεις δεν καταλήξουν στο επιθυμητό αποτέλεσμα για την Ουάσιγκτον, οι επιλογές δεν περιορίζονται αποκλειστικά στη διπλωματία.

Το μήνυμα ενισχύθηκε περαιτέρω από τις δηλώσεις Αμερικανών αξιωματούχων, οι οποίοι δεν απέκλεισαν την επιστροφή σε πιο σκληρές επιλογές σε περίπτωση κατάρρευσης των συνομιλιών.

Το πυρηνικό πρόγραμμα παραμένει η μεγάλη κόκκινη γραμμή

Παρά τις συζητήσεις για κατάπαυση της έντασης και επανεκκίνηση των διπλωματικών επαφών, το πυρηνικό πρόγραμμα εξακολουθεί να αποτελεί το βασικότερο σημείο σύγκρουσης.

Η Ουάσιγκτον επιδιώκει την επιβολή μακροχρόνιων περιορισμών στις πυρηνικές δραστηριότητες του Ιράν και ιδιαίτερα στον εμπλουτισμό ουρανίου. Η Τεχεράνη, από την πλευρά της, επιμένει ότι το πρόγραμμα έχει αποκλειστικά ειρηνικό χαρακτήρα και ζητά ουσιαστική άρση των κυρώσεων πριν αναλάβει νέες δεσμεύσεις.

Στο παρασκήνιο κυκλοφορούν πληροφορίες για πιθανή αποδέσμευση ιρανικών κεφαλαίων που παραμένουν παγωμένα στο εξωτερικό. Κάποιες εκτιμήσεις κάνουν λόγο για πρόσβαση της Τεχεράνης σε ποσά που θα μπορούσαν να φθάσουν τα 12 δισεκατομμύρια δολάρια, εφόσον σημειωθεί πρόοδος στη διπλωματική διαδικασία.

Ωστόσο, ο Τραμπ έχει ήδη αφήσει να εννοηθεί ότι το ζήτημα της οικονομικής ελάφρυνσης δεν πρόκειται να προχωρήσει χωρίς ουσιαστικά ανταλλάγματα, διατηρώντας την πίεση προς την ιρανική πλευρά.

Το Στενό του Ορμούζ στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης

Εξίσου κρίσιμο θεωρείται και το ζήτημα του Στενού του Ορμούζ, ενός από τα σημαντικότερα θαλάσσια περάσματα του πλανήτη.

Το Ιράν επιμένει ότι διαθέτει κυριαρχικά δικαιώματα στην περιοχή και θεωρεί ότι έχει καθοριστικό λόγο στον έλεγχο της ναυσιπλοΐας. Αντίθετα, οι Ηνωμένες Πολιτείες απορρίπτουν οποιαδήποτε εξέλιξη που θα μπορούσε να δώσει στην Τεχεράνη αυξημένο έλεγχο πάνω σε μια θαλάσσια αρτηρία από την οποία διέρχεται περίπου το 11% του παγκόσμιου εμπορίου.

Η σημασία του Στενού του Ορμούζ ξεπερνά κατά πολύ τα όρια της περιφερειακής αντιπαράθεσης. Οποιαδήποτε διατάραξη της λειτουργίας του μπορεί να προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας, στις θαλάσσιες μεταφορές και συνολικά στην παγκόσμια οικονομία.

Γι’ αυτό και το συγκεκριμένο θέμα έχει μετατραπεί σε ένα από τα πλέον δύσκολα κεφάλαια των διαπραγματεύσεων, με τις δύο πλευρές να εμφανίζονται αποφασισμένες να μην κάνουν εύκολες υποχωρήσεις.

Η διεθνής διπλωματία αναζητά διέξοδο

Καθώς οι συνομιλίες συνεχίζονται, οι διεθνείς πρωτοβουλίες εντείνονται.

Ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν είχε επαφές με ηγέτες της περιοχής, μεταξύ των οποίων ο διάδοχος της Σαουδικής Αραβίας, ο σουλτάνος του Ομάν, καθώς και οι ηγέτες των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και της Αιγύπτου.

Το Παρίσι θεωρεί ότι προτεραιότητα πρέπει να αποτελέσει η αποκλιμάκωση, η αποκατάσταση της ομαλής ναυσιπλοΐας στο Στενό του Ορμούζ και η επιστροφή των δύο πλευρών σε μια σταθερή διαπραγματευτική διαδικασία.

Ταυτόχρονα, η Γαλλία εμφανίζεται πρόθυμη να συμβάλει στις συζητήσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα και για ζητήματα περιφερειακής ασφάλειας, επιχειρώντας να διαδραματίσει ρόλο γέφυρας ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και την Τεχεράνη.

Συμφωνία ή νέα κρίση;

Παρά τις συνεχείς επαφές, τίποτα δεν δείχνει οριστικό. Οι δύο πλευρές εξακολουθούν να ανταλλάσσουν προτάσεις, διορθώσεις και παρατηρήσεις, ενώ η δυσπιστία παραμένει ισχυρή.

Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι ότι οι διαπραγματεύσεις βρίσκονται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι. Από τη μία πλευρά υπάρχει η προοπτική μιας συμφωνίας που θα μπορούσε να μειώσει σταδιακά την ένταση και να ανοίξει τον δρόμο για ευρύτερες συνεννοήσεις. Από την άλλη, παραμένει υπαρκτός ο κίνδυνος κατάρρευσης των συνομιλιών, εξέλιξη που θα μπορούσε να επαναφέρει τη Μέση Ανατολή σε τροχιά νέας στρατιωτικής αντιπαράθεσης.

Το μόνο βέβαιο είναι ότι οι επόμενες ημέρες ενδέχεται να αποδειχθούν καθοριστικές όχι μόνο για τις σχέσεις ΗΠΑ – Ιράν, αλλά και για τη συνολική γεωπολιτική ισορροπία σε μία από τις πιο ευαίσθητες περιοχές του πλανήτη. Το ερώτημα πλέον δεν είναι αν οι δύο πλευρές συνομιλούν, αλλά αν μπορούν πραγματικά να γεφυρώσουν το χάσμα που τις χωρίζει πριν η διπλωματία δώσει τη θέση της σε μια νέα περίοδο αβεβαιότητας.

Η δήλωση του Τραμπ αντικρούει την ανακοίνωση του ημιεπίσημου ιρανικού πρακτορείου Tasnim, σύμφωνα με το οποίο η Τεχεράνη διέκοψε τον διάλογο με την Ουάσιγκτον, κυρίως λόγω των ισραηλινών επιχειρήσεων στον Λίβανο.

Σε συνεντεύξεις που παραχώρησε νωρίτερα σε αμερικανικά τηλεοπτικά δίκτυα, ο Τραμπ είπε ότι δεν γνώριζε για την αναστολή των συνομιλιών. «Δεν μας ενημέρωσαν για αυτό» είπε στο NBC News, προσθέτοντας ότι δεν είχε πρόβλημα «να περιμένει».

Ο Αμερικανός πρόεδρος ωστόσο διαβεβαίωσε στη συνέχεια ότι ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου, με τον οποίο συνομίλησε τηλεφωνικά, δεσμεύτηκε να μην στείλει στρατό στη Βηρυτό, την ώρα που το Ισραήλ απειλούσε να επιτεθεί στα νότια προάστια της πρωτεύουσας του Λιβάνου.

Με άλλη ανάρτησή του στην ίδια πλατφόρμα, ο Τραμπ ανέφερε επίσης ότι είχε μια «πολύ καλή επικοινωνία» με τη Χεζμπολάχ, μέσω «υψηλόβαθμων αντιπροσώπων» και ότι η φιλοϊρανική οργάνωση «θα παύσει πλήρως το πυρ».

«Το Ισραήλ δεν θα τους επιτεθεί και εκείνοι δεν θα επιτεθούν στο Ισραήλ», έγραψε.

Νωρίτερα, οι Φρουροί της Επανάστασης του Ιράν απείλησαν να ανοίξουν «νέα μέτωπα», λόγω της επιχειρήσεων του Ισραήλ στον Λίβανο, όπως είπε στην κρατική τηλεόραση ο Μοχσέν Ρεζαεΐ, ένας σύμβουλος του ανώτατου ηγέτη Μοτζταμπά Χαμενεΐ, προειδοποιώντας ότι η Τεχεράνη «χάνει την υπομονή της».

«Το Ιράν θεωρεί ότι το να περάσει κανείς τις κόκκινες γραμμές στον Λίβανο και τη Γάζα ισοδυναμεί με άμεσο πόλεμο» και «σε απάντηση, είναι αποφασισμένο να διεξάγει αμυντικές επιχειρήσεις» και «να ανοίξει νέα μέτωπα» απείλησαν εξάλλου οι Φρουροί, αναφερόμενοι στις ισραηλινές επιχειρήσεις στον παλαιστινιακό θύλακα και στον Λίβανο.

«Η υπομονή των ιρανικών ενόπλων δυνάμεων έχει τα όριά της», είπε ο Ραζαεΐ.

«Για να πω την αλήθεια, πιστεύω ότι μιλάμε πάρα πολύ. Πιστεύω ότι το να σωπάσουμε θα ήταν πολύ καλό, και αυτό θα μπορούσε θα μπορούσε να διαρκέσει για μεγάλο χρονικό διάστημα», είπε ο Τραμπ στη συνέντευξη που παραχώρησε στο NBC News.

Η κρατική τηλεόραση της Τεχεράνης εκτιμά ότι η πιθανότητα κατάρρευσης της κατάπαυσης του πυρός είναι πλέον ιδιαίτερα αυξημένη, εφόσον δεν τερματιστούν οι επιθέσεις στον Λίβανο.

Η εξέλιξη έρχεται λίγες ώρες μετά το δημοσίευμα του ιρανικού πρακτορείου Tasnim, σύμφωνα με το οποίο η Τεχεράνη αποφάσισε να διακόψει την ανταλλαγή μηνυμάτων με την Ουάσινγκτον, παγώνοντας ουσιαστικά το υφιστάμενο κανάλι επικοινωνίας μεταξύ των δύο πλευρών.

Παράλληλα, ιρανικές πηγές φέρονται να προειδοποιούν ακόμη και με το ενδεχόμενο πλήρους αποκλεισμού των στρατηγικής σημασίας Στενών του Ορμούζ και του Μπαμπ ελ Μαντέμπ, δύο από τις σημαντικότερες θαλάσσιες οδούς για τη διεθνή μεταφορά ενέργειας και εμπορευμάτων.

Οι εξελίξεις προκάλεσαν άμεσες αντιδράσεις στις αγορές, με το πετρέλαιο Brent να καταγράφει άνοδο άνω του 6,4%, καθώς οι επενδυτές ανησυχούν για πιθανές διαταραχές στην παγκόσμια τροφοδοσία πετρελαίου. Την ίδια ώρα, τα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια κινούνται σε αρνητικό έδαφος, καθώς η αυξημένη γεωπολιτική αβεβαιότητα ενισχύει το κλίμα επιφυλακτικότητας.

Η νέα αυτή κλιμάκωση επιβαρύνει περαιτέρω το ήδη τεταμένο περιβάλλον στη Μέση Ανατολή και απομακρύνει τις προοπτικές άμεσης προόδου στις διπλωματικές επαφές μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ, εντείνοντας τους φόβους για ευρύτερη αποσταθεροποίηση στην περιοχή.

Σύμφωνα με το Tasnim, η ιρανική πλευρά ξεκαθαρίζει ότι δεν πρόκειται να συνεχιστούν οι συνομιλίες έως ότου ικανοποιηθούν οι απαιτήσεις της για τον τερματισμό των ισραηλινών επιχειρήσεων τόσο στη Λωρίδα της Γάζας όσο και στον Λίβανο.

Παράλληλα, το δημοσίευμα αναφέρει ότι το λεγόμενο «Μέτωπο της Αντίστασης» και η Τεχεράνη διατηρούν ανοιχτό το ενδεχόμενο λήψης περαιτέρω μέτρων πίεσης, μεταξύ των οποίων το πλήρες κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ και η «ενεργοποίηση άλλων μετώπων», συμπεριλαμβανομένου του Στενού του Μπαμπ ελ Μαντέμπ.

Νωρίτερα, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ είχε δηλώσει ότι το Ιράν επιθυμεί πραγματικά να καταλήξει σε συμφωνία με την Ουάσινγκτον, υποστηρίζοντας ότι μια τέτοια εξέλιξη θα ήταν επωφελής τόσο για τις ΗΠΑ όσο και για τους συμμάχους τους. Ωστόσο, η Τεχεράνη επανέλαβε ότι βασική προϋπόθεση για οποιαδήποτε συμφωνία αποτελεί η επίτευξη εκεχειρίας στον Λίβανο.

Την ίδια στιγμή, το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών κατηγόρησε τις ΗΠΑ για παραβίαση της εύθραυστης εκεχειρίας που ισχύει μεταξύ των δύο χωρών. Ο εκπρόσωπος του υπουργείου, Εσμαΐλ Μπαγαΐ, δήλωσε ότι οι αμερικανικές ενέργειες συνεχίζουν να υπονομεύουν την αποκλιμάκωση, ενώ κατηγόρησε και το Ισραήλ για παραβίαση της εκεχειρίας στον Λίβανο.

Η ένταση κλιμακώθηκε περαιτέρω μετά τις αμερικανικές επιδρομές του Σαββατοκύριακου στο νότιο Ιράν, με στόχο συστήματα ραντάρ και μη επανδρωμένα αεροσκάφη στην πόλη Γκορούκ και στο νησί Κεσμ, κοντά στα Στενά του Ορμούζ. Σε απάντηση, οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν επίθεση εναντίον βάσης που, όπως υποστήριξαν, χρησιμοποιείται από τον αμερικανικό στρατό για επιχειρήσεις κατά της ιρανικής επικράτειας.

Παράλληλα, ο στρατός του Κουβέιτ ανακοίνωσε ότι βρέθηκε αντιμέτωπος με επιθέσεις από πυραύλους και drones, ενώ ο ισραηλινός στρατός συνεχίζει τις επιχειρήσεις του στον νότιο Λίβανο και η Χεζμπολάχ εξακολουθεί να πραγματοποιεί επιθέσεις στο βόρειο Ισραήλ. Μέσα σε αυτό το κλίμα αυξανόμενης αστάθειας, το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ αναμένεται να συνεδριάσει εκτάκτως για να εξετάσει την κατάσταση στον Λίβανο, έπειτα από σχετικό αίτημα της Γαλλίας.  

 Η αύξηση της έντασης αυξάνει και τις τιμές του πετρελαίου

Οι τιμές του πετρελαίου αυξήθηκαν εξαιτίας της αύξησης των εντάσεων ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν, την ώρα που οι δύο χώρες εμφανίζουν διάσταση απόψεων σχετικά με τους όρους μίας συμφωνίας που θα τερματίσει τον πόλεμο και μετά τις αμοιβαίες επιθέσεις κατά την διάρκεια του σαββατοκύριακου.

Στις 16.30 ώρα Ελλάδος, η τιμή του Brent, παραδόσεως Αυγούστου, αυξήθηκε κατά 4,92% στα 95,60 δολάρια/βαρέλι, αφού προηγουμένως ξεπέρασε για λίγη ώρα το +5%.

Ταυτόχρονα, το αμερικανικό West Texas, παραδόσεως Ιουλίου, αυξανόταν κατά 5,94% στα 92,55 δολάρια.

Iran’s state-run Tasnim News Agency reports that Iran has suspended all further diplomatic communication and messages with the United States, in protest of Israel’s violation of the current ceasefire “on all fronts,” specifically citing Israeli strikes and military operations in… pic.twitter.com/l5Kv7P2QJ7

— OSINTdefender (@sentdefender) June 1, 2026

Νωρίτερα σήμερα ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου διέταξε τον στρατό να επιτεθεί σε στόχους στα νότια προάστια της Βηρυτού, προπύργιο της Χεζμπολάχ, «λόγω των επανειλημμένων παραβιάσεων της εκεχειρίας στον Λίβανο από την τρομοκρατική οργάνωση Χεζμπολάχ και των επιθέσεων εναντίον των πόλεων και των πολιτών μας» όπως δήλωσε.

Το Ιράν από την πλευρά του είχε προειδοποιήσει ότι προϋπόθεση για οποιαδήποτε συμφωνία με την Ουάσινγκτον για τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή αποτελεί μια εκεχειρία στον Λίβανο. «Επιμένουμε ότι η εκεχειρία στον Λίβανο είναι βασική προϋπόθεση για οποιαδήποτε συμφωνία που αποσκοπεί στον τερματισμό του πολέμου» με τις ΗΠΑ, δήλωσε ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγαΐ σε συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε στην ιρανική πρωτεύουσα.

Μάλιστα η Τεχεράνη κατηγόρησε τις ΗΠΑ ότι συνεχίζουν να παραβιάζουν την εύθραυστη εκεχειρία μεταξύ των δύο εμπόλεμων χωρών, μετά τις αμερικανικές αεροπορικές επιδρομές στην ιρανική επικράτεια που προκάλεσαν ιρανικά στρατιωτικά αντίποινα.
«Δεν θα διστάσουμε να προβούμε σε όλα τα μέτρα που κρίνουμε απαραίτητα για την υπεράσπιση της εθνικής ασφάλειας του Ιράν», δήλωσε ο εκπρόσωπος του ιρανικού ΥΠΕΞ Εσμαΐλ Μπαγαΐ σε συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε στην ιρανική πρωτεύουσα επιμένοντας πως «η εκεχειρία στον Λίβανο είναι βασική προϋπόθεση για οποιαδήποτε συμφωνία που αποσκοπεί στον τερματισμό του πολέμου» με τις ΗΠΑ».

Ο Baqaei υποστήριξε ότι η δήλωση της ΕΕ αποτελεί «μάθημα επιλεκτικής ηθικής αγανάκτησης», καθώς κατηγορεί την Τεχεράνη επειδή άσκησε το δικαίωμά της στην αυτοάμυνα απέναντι σε αμερικανική επιθετικότητα που, όπως ανέφερε, εξαπολύθηκε από βάσεις σε γειτονικές χώρες.

Αιχμές κατά των Βρυξελλών

Ο εκπρόσωπος του ιρανικού ΥΠΕΞ κάλεσε την Ευρωπαϊκή Ένωση και την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης να παραμείνουν πιστές στο κράτος δικαίου και στις αρχές του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, τις οποίες, όπως σημείωσε, η ΕΕ ισχυρίζεται διαχρονικά ότι υπερασπίζεται.

Παράλληλα, κατηγόρησε τις Βρυξέλλες ότι «κατευνάζουν τους επιτιθέμενους», ενώ την ίδια στιγμή, όπως είπε, επιρρίπτουν ευθύνες σε όσους αντιδρούν σε παράνομες επιθέσεις. Η τοποθέτησή του έρχεται σε μια περίοδο αυξημένης έντασης, με την Τεχεράνη να επιχειρεί να παρουσιάσει τις στρατιωτικές της ενέργειες ως απάντηση σε προηγούμενη επίθεση και όχι ως αυτόνομη κλιμάκωση.

The #EU’s statement blaming Iran for exercising its right to self-defense against U.S. aggression launched from bases in neighboring countries is a masterclass in selective moral outrage; it is hypocritical and reckless.

The EU (@eu_eeas) must remain faithful to the rule of law…

— Esmaeil Baqaei (@IRIMFA_SPOX) June 1, 2026

«Νόμιμη άσκηση αυτοάμυνας»

Σύμφωνα με τον Baqaei, τα ιρανικά πλήγματα εναντίον βάσεων και στρατιωτικών μέσων που, κατά την Τεχεράνη, χρησιμοποιούνται για επιθέσεις εναντίον του Ιράν, αποτελούν «νόμιμη άσκηση αυτοάμυνας».

Ο ίδιος υπογράμμισε ότι τα κράτη έχουν νομική υποχρέωση να μην επιτρέπουν τη χρήση του εδάφους, των βάσεων ή των στρατιωτικών τους υποδομών για επιθέσεις κατά άλλων χωρών.

Με αυτό το σκεπτικό, η ιρανική πλευρά στρέφει τα πυρά της όχι μόνο κατά των ΗΠΑ, αλλά και κατά χωρών της περιοχής που, σύμφωνα με την Τεχεράνη, διευκολύνουν ή φιλοξενούν στρατιωτικές επιχειρήσεις εναντίον της.

Σε δήλωσή του, ο Τραμπ άσκησε έντονη κριτική στους Δημοκρατικούς, αλλά και σε ορισμένους Ρεπουμπλικανούς, τους οποίους χαρακτήρισε «φαινομενικά μη πατριώτες», κατηγορώντας τους ότι δυσχεραίνουν τη διαπραγματευτική του θέση με τις δημόσιες παρεμβάσεις τους.

Ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε ότι οι συνεχείς δηλώσεις πολιτικών προσώπων, είτε υπέρ της ταχύτερης δράσης είτε υπέρ της καθυστέρησης, είτε ακόμη και υπέρ ή κατά μιας στρατιωτικής εμπλοκής, κάνουν «πολύ πιο δύσκολη» τη δουλειά του.

Σύμφωνα με τον ίδιο, η έντονη πολιτική πίεση και οι αντικρουόμενες δημόσιες τοποθετήσεις επηρεάζουν αρνητικά τη διαδικασία των διαπραγματεύσεων, σε μια περίοδο που η Ουάσινγκτον επιχειρεί να διαμορφώσει τους όρους μιας πιθανής συμφωνίας με την Τεχεράνη.

Όλα θα πάνε καλά στο τέλος

Ο Τραμπ κάλεσε τους επικριτές του να σταματήσουν τις δημόσιες παρεμβάσεις και να αφήσουν τη διαδικασία να εξελιχθεί, εκφράζοντας βεβαιότητα ότι το αποτέλεσμα θα είναι θετικό.

«Απλά καθίστε αναπαυτικά και χαλαρώστε. Όλα θα πάνε καλά στο τέλος – πάντα έτσι γίνεται», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Η νέα πρόταση Τραμπ και η απάντηση της Τεχεράνης

Την Κυριακή, ο Τραμπ έστειλε στο Ιράν μία νέα, με αυστηρότερους όρους, πρόταση εκεχειρίας.

Σύμφωνα με το Axios, ο Τραμπ θέλει να αυστηροποιήσει τους όρους που περιλαμβάνονται για τον τρόπο διάθεσης των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν και τον περιορισμό του περαιτέρω εμπλουτισμού.

Ανώτερος αξιωματούχος ανέφερε ότι ο Αμερικανός πρόεδρος θέλει σαφέστερες λεπτομέρειες σχετικά με τον τρόπο που οι ΗΠΑ θα λάβουν το εμπλουτισμένο ουράνιο και το χρονοδιάγραμμα.

Η δεύτερη πηγή ανέφερε ότι ο Τραμπ επιθυμεί επίσης να τροποποιήσει ορισμένες διατυπώσεις σχετικά με την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ.

Ο πρόεδρος του κοινοβουλίου, Μοχάμαντ Γκαλιμπάφ, απηύθυνε νέο μήνυμα λέγοντας ότι η χώρα δεν θα αποδεχθεί καμία συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου, αν πρώτα δεν υπάρχει η βεβαιότητα ότι διασφαλίζονται τα δικαιώματα του λαού της Τεχεράνης.

Νέα πλήγματα

Εν τω μεταξύ οι ΗΠΑ, εξαπέλυσαν επιθέσεις σε ιρανικά ραντάρ και σε σημεία διοίκησης και ελέγχου drones στο Γκορούκ και στο νησί Κεσμ το Σαββατοκύριακο. Τα πλήγματα, χαρακτηρίζονται «μετρημένα και σκόπιμα», σε απάντηση σε «επιθετικές ιρανικές ενέργειες που περιελάμβαναν την κατάρριψη ενός αμερικανικού drone MQ-1 που επιχειρούσε πάνω από διεθνή ύδατα», ανέφερε η Centcom σε ανάρτηση στο X.

Περίπου την ίδια ώρα που οι ΗΠΑ ανακοίνωναν τις επιθέσεις, οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν ότι σε αντίποινα για τις αμερικανικές επιθέσεις, έβαλαν στο στόχαστρο την αμερικανική βάση από την οποία εξαπολύθηκαν οι επιθέσεις.

Η Τεχεράνη προειδοποιούσε μάλιστα ότι σε περίπτωση που συνεχιστούν οι επιθέσεις από τη αμερικανική πλευρά, «η απάντηση θα είναι εντελώς διαφορετική».

Νωρίς τη Δευτέρα έγινε γνωστό ότι η αντιαεροπορική άμυνα του Κουβέιτ αναχαίτισε επιθέσεις με πυραύλους και drones, ενώ σειρήνες αεράμυνας ηχούσαν σε όλη τη χώρα.

Τα κρατικά μέσα στο Κουβέιτ δεν έδωσαν περισσότερες λεπτομέρειες.

Σε αντάλλαγμα, το Ισραήλ θα αποφύγει περαιτέρω κλιμάκωση στη Βηρυτό, ώστε να δημιουργηθεί χώρος για σταδιακή αποκλιμάκωση και ουσιαστική παύση των εχθροπραξιών.

Ο πρόεδρος του Λιβάνου, Ζοζέφ Αούν, φέρεται να προσπάθησε να προωθήσει την αμερικανική πρόταση και να εξασφαλίσει συμφωνία.

Ωστόσο, ο πρόεδρος του λιβανικού κοινοβουλίου Ναμπίχ Μπέρι, ο οποίος εμφανίζεται να μπορεί να εγγυηθεί τη στάση της Χεζμπολάχ σε μια πιθανή εκεχειρία, έριξε το βάρος στο Ισραήλ, ζητώντας να σταματήσει πρώτο τις επιθέσεις.

Από την πλευρά τους, Αμερικανοί αξιωματούχοι διαμηνύουν ότι δεν αναμένουν από το Ισραήλ να αποδέχεται συνεχιζόμενες επιθέσεις εναντίον αμάχων του από τη Χεζμπολάχ.

Κλιμάκωση στο πεδίο

Την ίδια ώρα, στο πεδίο, η εικόνα είναι τελείως διαφορετική από το διπλωματικό παρασκήνιο.

Οι ισραηλινές δυνάμεις κατέλαβαν το ιστορικό κάστρο Μποφόρ, ηλικίας περίπου 900 ετών, καθώς και μια στρατηγική κορυφογραμμή στον νότιο Λίβανο.

Πρόκειται για σημείο με μεγάλη στρατιωτική σημασία, καθώς προσφέρει οπτικό και επιχειρησιακό πλεονέκτημα σε μεγάλο μέρος του νότιου Λιβάνου και του βόρειου Ισραήλ.

Είναι η πρώτη φορά από το 2000, όταν το Ισραήλ αποσύρθηκε από τον νότιο Λίβανο έπειτα από 18 χρόνια παρουσίας, που οι ισραηλινές δυνάμεις ελέγχουν ξανά το συγκεκριμένο σημείο.

Ο Νετανιάχου διέταξε βαθύτερη εισβολή – Ο Κατς μιλά για ζώνη ασφαλείας

Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου δήλωσε ότι έδωσε εντολή στον ισραηλινό στρατό να επεκτείνει τους χερσαίους ελιγμούς στον Λίβανο.

Στόχος, όπως ανέφερε, είναι να ενισχυθεί και να διευρυνθεί ο έλεγχος του Ισραήλ σε περιοχές που βρίσκονταν υπό την επιρροή της Χεζμπολάχ.

Ο ισραηλινός στρατός ελέγχει ήδη περιοχές μέχρι τον ποταμό Λιτάνι και, σύμφωνα με το Reuters, επιχειρεί πλέον να κινηθεί προς τον ποταμό Ζαχράνι, περίπου 10 χιλιόμετρα βορειότερα.

Ο υπουργός Άμυνας του Ισραήλ Ισραέλ Κατς δήλωσε ότι οι ισραηλινές δυνάμεις θα παραμείνουν στο Μποφόρ ως μέρος της ισραηλινής ζώνης ασφαλείας στον νότιο Λίβανο.

Το μήνυμα είναι σαφές: το Ισραήλ δεν βλέπει την κατάληψη του σημείου ως προσωρινή στρατιωτική κίνηση, αλλά ως μέρος μιας ευρύτερης προσπάθειας δημιουργίας βάθους ασφαλείας απέναντι στη Χεζμπολάχ.

Η κίνηση αυτή αυξάνει τον κίνδυνο να παγιωθεί μια νέα στρατιωτική πραγματικότητα στο έδαφος, ακόμη και αν οι ΗΠΑ συνεχίσουν να πιέζουν για διπλωματική αποκλιμάκωση.

Διεθνείς αντιδράσεις για την ισραηλινή εισβολή

Η κλιμάκωση στον Λίβανο προκάλεσε την αντίδραση της Γαλλίας, η οποία ζήτησε έκτακτη συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.

Το Παρίσι ανησυχεί ότι η επέκταση των ισραηλινών επιχειρήσεων και η συνεχιζόμενη δράση της Χεζμπολάχ μπορούν να τινάξουν στον αέρα κάθε προσπάθεια σταθεροποίησης.

Η κατάσταση είναι ακόμη πιο εύθραυστη επειδή η σύγκρουση στον Λίβανο συνδέεται άμεσα με την ευρύτερη κρίση στην περιοχή και τον πόλεμο με το Ιράν.

1,2 εκατ. Λιβανέζοι έχουν εκτοπιστεί

Η σύγκρουση στον Λίβανο έχει ήδη τεράστιο ανθρωπιστικό κόστος.

Περισσότεροι από 1,2 εκατομμύρια Λιβανέζοι έχουν εκτοπιστεί από τις ισραηλινές επιθέσεις και τις εντολές εκκένωσης, ενώ η κυβέρνηση του Λιβάνου αναφέρει περισσότερους από 3.370 νεκρούς.

Το Ισραήλ, από την πλευρά του, αναφέρει απώλειες 24 στρατιωτών και 4 αμάχων, ενώ δεκάδες χιλιάδες Ισραηλινοί στον βορρά έχουν αναγκαστεί να εγκαταλείψουν τις εστίες τους λόγω ρουκετών και drones της Χεζμπολάχ.

Περίπου την ίδια ώρα που οι ΗΠΑ ανακοίνωναν τις επιθέσεις, οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν ότι σε αντίποινα για τις αμερικανικές επιθέσεις, έβαλαν στο στόχαστρο την αμερικανική βάση από την οποία εξαπολύθηκαν οι επιθέσεις.

Η Τεχεράνη προειδοποιούσε μάλιστα ότι σε περίπτωση που συνεχιστούν οι επιθέσεις από τη αμερικανική πλευρά, «η απάντηση θα είναι εντελώς διαφορετική».

Νωρίς τη Δευτέρα έγινε γνωστό ότι η αντιαεροπορική άμυνα του Κουβέιτ αναχαίτισε επιθέσεις με πυραύλους και drones, ενώ σειρήνες αεράμυνας ηχούσαν σε όλη τη χώρα.

Τα κρατικά μέσα στο Κουβέιτ δεν έδωσαν περισσότερες λεπτομέρειες.

Για εβδομάδες, οι επιθέσεις των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ περιόριζαν την πρόσβαση του Ιράν στις υπόγειες πυραυλικές εγκαταστάσεις του, καταστρέφοντας δρόμους και θάβοντας εισόδους σηράγγων. Τώρα το Ιράν είναι έτοιμο να εκτοξεύσει πολύ περισσότερους πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς στο Ισραήλ και σε άλλα έθνη της Μέσης Ανατολής, αφού ξεθάβει γρήγορα τα θαμμένα οπλοστάσιά του.

Ενώ το Ιράν και οι ΗΠΑ έχουν καταλήξει σε μια προσωρινή συμφωνία για το άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ, απομένουν μήνες εργασίας για να καθοριστούν οι λεπτομέρειες.

«Δεν υπάρχει τίποτα που να εμποδίζει τους εκτοξευτές να είναι εξοπλισμένοι»

Εάν οι εχθροπραξίες συνεχιστούν, το Ιράν είναι σε θέση να «συνεχίσει να εκτοξεύει πυραύλους εφόσον διαθέτει εκτοξευτές και πληρώματα, ακόμη και αν η παραγωγή έχει σταματήσει», δήλωσε ο Σαμ Λερ, ερευνητής στο Κέντρο Μελετών Μη Διάδοσης ”James Martin”, ο οποίος αναλύει τις πυραυλικές δυνατότητες του Ιράν. «Δεν υπάρχει τίποτα που να εμποδίζει τους εκτοξευτές να είναι εξοπλισμένοι με το άφθονο απόθεμα πυραύλων που εξακολουθούν να έχουν οι Ιρανοί».

Κατά τη διάρκεια των συγκρούσεων, το Ιράν εργάστηκε για την εκσκαφή των εισόδων των σηράγγων με μεγάλο κίνδυνο, με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ να χτυπούν συχνά τον εξοπλισμό που χρησιμοποιείται για την εκσκαφή. Αυτή η εργασία επέτρεψε στην Τεχεράνη να συνεχίσει να εκτοξεύει πυραύλους καθ’ όλη τη διάρκεια του πολέμου, αν και με πολύ μειωμένους ρυθμούς. Από την κατάπαυση του πυρός πριν από περισσότερες από επτά εβδομάδες, οι ιρανικές προσπάθειες για την εκσκαφή των βάσεων έχουν επιταχυνθεί σημαντικά.

Το CNN διαπίστωσε ότι το Ιράν έχει πλέον ξεμπλοκάρει 50 από τις 69 εισόδους των σηράγγων που χτυπήθηκαν από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ σε 18 υπόγειες πυραυλικές εγκαταστάσεις.

Το Ιράν έχει επισκευάσει και άλλα μέρη των βάσεων, συμπεριλαμβανομένων δρόμων που βομβάρδισαν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ για να αποτρέψουν τη χρήση τους από τους εκτοξευτές πυραύλων. Δορυφορικές εικόνες δείχνουν ότι σχεδόν όλοι αυτοί οι κρατήρες έχουν πλέον καλυφθεί και, σε δύο σημεία, έχουν ακόμη και ασφαλτοστρωθεί ξανά.

Η στάση της Ουάσιγκτον και ο στόχος του πολέμου

«Ο αμερικανικός στρατός είναι καλός στην επίτευξη τακτικών επιτυχιών, και η ταφή και η καταστολή της ιρανικής πυραυλικής δύναμης είναι ένα εξαιρετικό παράδειγμα αυτού», δήλωσε ο Λερ. «Ωστόσο, εάν αυτό δεν συνοδεύεται από ένα σύνολο εύλογων στρατηγικών πολεμικών στόχων και μια εφικτή θεωρία νίκης, μπορεί να καταλήξει σε στρατηγική αποτυχία».

Ο εκπρόσωπος του Πενταγώνου, Σον Πάρνελ, δεν απάντησε σε συγκεκριμένες ερωτήσεις σχετικά με τα ευρήματα του CNN, επαναλαμβάνοντας μια προηγούμενη δήλωση ότι «ο αμερικανικός στρατός είναι ο πιο ισχυρός στον κόσμο και έχει όλα όσα χρειάζεται για να εκτελέσει στον χρόνο και στον τόπο που επιλέγει ο Πρόεδρος».

Ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει επανειλημμένα επισημάνει το πυραυλικό οπλοστάσιο του Ιράν ως λόγο για τον πόλεμο, με την καταστροφή του να αποτελεί έναν από τους βασικούς στόχους. Σε μια ανάρτηση του Μαρτίου στο Truth Social, ο Τραμπ ανέφερε την «πλήρη υποβάθμιση της ιρανικής πυραυλικής ικανότητας, των εκτοξευτών και όλων όσων σχετίζονται με αυτές» ως έναν από τους πέντε «στόχους» του πολέμου.

Το δίκτυο υπόγειων πυραυλικών βάσεων του Ιράν, το οποίο άρχισε να κατασκευάζει πριν από περισσότερα από 20 χρόνια, προσφέρει σημαντική προστασία στους πυραύλους και τους εκτοξευτές του. Το βάθος των εγκαταστάσεων, μερικές από τις οποίες βρίσκονται κάτω από εκατοντάδες μέτρα βράχου, περιορίζει τις επιλογές που έχουν οι στρατοί των ΗΠΑ και του Ισραήλ για την επίθεση στις βάσεις.

Έτσι, τις πρώτες εβδομάδες της σύγκρουσης, οι στρατοί στράφηκαν στο να χτυπήσουν τις εισόδους τους, κάτι που σε συνδυασμό με τις προσπάθειες εύρεσης και καταστροφής εκτοξευτών, είχε ως αποτέλεσμα τον σημαντικό περιορισμό των πυραύλων του Ιράν. Αυτές οι επιθέσεις προκάλεσαν σοβαρές ζημιές στις βάσεις, θάβοντας τις περισσότερες εισόδους των σηράγγων κάτω από βουνά από συντρίμμια και καταστρέφοντας δρόμους που οδηγούσαν στις τοποθεσίες.

Δορυφορικές εικόνες που εξέτασε το CNN εκείνη την εποχή έδειχναν εγκαταστάσεις όπως η Βόρεια Βάση Πυραύλων του Ισφαχάν, μια βασική υπόγεια τοποθεσία πυραύλων, να έχει καταστραφεί από πολλαπλές επιθέσεις, με ερείπια να καλύπτουν τις σήραγγες και εκτοξευτές να έχουν καταστραφεί απ’ έξω.

Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ ανέλαβαν επίσης μια ευρεία προσπάθεια να καταστρέψουν την αλυσίδα εφοδιασμού πυραύλων του Ιράν, από τα εργοστάσια όπου παράγονται μικρά ηλεκτρονικά εξαρτήματα, μέχρι τις εγκαταστάσεις όπου κατασκευάζονται προωθητικά πυραύλων και σώματα πυραύλων.

Αφού οι ΗΠΑ και το Ιράν συμφώνησαν σε κατάπαυση του πυρός στις 8 Απριλίου, ο Υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ, Πιτ Χέγσεθ, αναφέρθηκε στις προσπάθειες, λέγοντας ότι το Ιράν θα «ξεθάβει τους εναπομείναντες εκτοξευτές και πυραύλους του, χωρίς να έχει τη δυνατότητα να τους αντικαταστήσει. Δεν έχετε αμυντική βιομηχανία».

Οι ειδικοί πιστεύουν ότι το Ιράν εξακολουθεί να έχει περίπου 1.000 πυραύλους αποθηκευμένους στις υπόγειες εγκαταστάσεις.

Αυτό το απόθεμα, βαθιά κάτω από την επιφάνεια, είναι απίθανο να έχει υποστεί μεγάλες ζημιές από επιθέσεις στο επίπεδο του εδάφους, σύμφωνα με τους ειδικούς, ειδικά δεδομένου ότι ο ισραηλινός στρατός χτύπησε τις εισόδους των σηράγγων με τον ίδιο τρόπο κατά τη διάρκεια του Δωδεκαήμερου Πολέμου πέρυσι.

«Προετοιμαζόταν για αυτό το είδος πολέμου για 20 χρόνια», δήλωσε ο Τιμούρ Καντίσεφ, ανώτερος ερευνητής στο Ινστιτούτο Ερευνών για την Ειρήνη και την Πολιτική Ασφάλειας στο Πανεπιστήμιο του Αμβούργου, ο οποίος μελετά τους πυραύλους του Ιράν. «Είναι πολύ προετοιμασμένοι».

Αποκατάστασης εγκαταστάσεων

Για να ανοίξει ξανά τις βάσεις, το Ιράν χρησιμοποίησε μια ποικιλία εξοπλισμού κατασκευών και χωματουργικών εργασιών. Στις δορυφορικές εικόνες, είναι ορατοί φορτωτές εμπρόσθιου τύπου να μαζεύουν μπάζα καθώς τα φορτηγά γεμίζουν κρατήρες με χώμα.

Σε μια βάση, έξω από το Ισφαχάν, οι ΗΠΑ και το Ισραήλ διεξήγαγαν πολυάριθμες επιθέσεις για να μπλοκάρουν τέσσερις εισόδους σηράγγων κατά τη διάρκεια του πολέμου. Τουλάχιστον 18 κρατήρες ήταν ορατοί σε δύο από τις εισόδους, υποδεικνύοντας πόσα πυρομαχικά δαπανήθηκαν για να μπλοκαριστούν οι σήραγγες.

Στις αρχές Μαΐου, μια δορυφορική εικόνα έδειξε ένα φορτηγό να χρησιμοποιείται για να γεμίσει τους κρατήρες. Οι άλλες δύο είσοδοι, επίσης μπλοκαρισμένες από κρατήρες και συντρίμμια, είχαν ήδη ανοιχτεί και οι δρόμοι προς αυτές, που είχαν καταστραφεί προηγουμένως από βομβαρδισμούς, είχαν ασφαλτοστρωθεί ξανά.

Σε μια βάση έξω από το Χομεϊν στα μέσα Απριλίου, μια εικόνα έδειξε τουλάχιστον 10 οχήματα κατασκευής να συμμετέχουν σε προσπάθειες για το άνοιγμα μιας εισόδου.

Καθώς το Ιράν ανακτά τους πυραύλους του και αποκαθιστά τη λειτουργικότητα των πυραυλικών του βάσεων, οι αναλυτές ανησυχούν ότι η συνεχιζόμενη απειλή που θέτει αυτό το οπλοστάσιο υποτιμάται, ειδικά δεδομένης της μειούμενης προσφοράς αμερικανικών αναχαιτιστικών πυραύλων.

Οι επιθέσεις στα εργοστάσια πυραύλων του Ιράν ενδέχεται επίσης να μην εμποδίσουν την Τεχεράνη να ανασυγκροτήσει τις δυνατότητες παραγωγής πυραύλων της για όσο διάστημα θα ήθελαν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ. Κατά τη διάρκεια του Δωδεκαήμερου Πολέμου, ορισμένα από αυτά τα ίδια εργοστάσια δέχτηκαν επίσης επίθεση. Αν και οι πρόσφατες επιθέσεις ήταν πολύ ευρύτερες, δορυφορικές εικόνες έδειξαν ότι το Ιράν είχε ήδη ανακατασκευάσει ορισμένες από τις εγκαταστάσεις που στοχοποιήθηκαν τον περασμένο Ιούνιο.

Οι εκτιμήσεις των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών δείχνουν ότι το Ιράν έχει ήδη ανακατασκευάσει βασικές στρατιωτικές δυνατότητες, συμπεριλαμβανομένης της επανεκκίνησης της παραγωγής μη επανδρωμένων αεροσκαφών και της αντικατάστασης εκτοξευτών πυραύλων και παραγωγικής ικανότητας.

«Οι Ιρανοί έχουν ξεπεράσει όλα τα χρονοδιαγράμματα που είχε (η κοινότητα των μυστικών υπηρεσιών) για την ανασύσταση», δήλωσε ένας Αμερικανός αξιωματούχος στο CNN.

Για τον Καντίσεφ, αυτή η διαφορά στις τεχνολογίες αποκαλύπτει τη δυσκολία στην επιδίωξη στρατιωτικών επιλογών κατά του Ιράν.

«Πρέπει να χρησιμοποιήσετε πολύ εξελιγμένα, πολύ ακριβά όπλα για να προκαλέσετε αυτό το είδος ζημιάς, και η ανάκαμψη είναι πολύ χαμηλής τεχνολογίας – είναι απλώς μπουλντόζες».