Οι εκτιμήσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης παραμένουν σε γενικές γραμμές αμετάβλητες ακόμη και μετά από δύο μήνες πολέμου που ξεκίνησε ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ εν μέρει για να εμποδίσει την Ισλαμική Δημοκρατία να αναπτύξει πυρηνική βόμβα.

Οι τελευταίες επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ που ξεκίνησαν στις 28 Φεβρουαρίου επικεντρώθηκαν σε συμβατικούς στρατιωτικούς στόχους, αλλά το Ισραήλ έχει πλήξει μια σειρά από σημαντικές πυρηνικές εγκαταστάσεις.

Οπως αναφέρει το Reuters, το αμετάβλητο χρονοδιάγραμμα υποδηλώνει όμως ότι η σημαντική παρεμπόδιση του πυρηνικού προγράμματος της Τεχεράνης μπορεί να απαιτήσει την καταστροφή ή την απομάκρυνση του εναπομείναντος αποθέματος ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού ή HEU του Ιράν.

Οι εχθροπραξίες έχουν επισήμως διακοπεί από τις 7 Απριλίου οπότε τέθηκε σε ισχύ μία συμφωνία κατάπαυση πυρός αλλά ΗΠΑ και Ιράν από την Δευτέρα αναμετρώνονται στα Στενά του Ορμούζ όπου ισχύει ο διπλός αποκλεισμός από τις δύο χώρες και εν τέλει εμποδίζετεαι η διέλευση του 20% των παγκόσμιων προμηθειών πετρελαίου, γεγονός που πυροδοτεί παγκόσμια ενεργειακή κρίση.

Ο Υπουργός Άμυνας. Πιτ Χέγκσεθ έχει δηλώσει δημόσια ότι οι ΗΠΑ στοχεύουν να διασφαλίσουν ότι το Ιράν δεν θα αποκτήσει πυρηνικό όπλο μέσω των εν εξελίξει αλλά και μετ’ εμποδίων διαπραγματεύσεων με την Τεχεράνη.

Οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών είχαν καταλήξει στο συμπέρασμα πριν από τον 12ήμερο πόλεμο του Ιουνίου ότι το Ιράν πιθανότατα θα μπορούσε να παράγει αρκετό ουράνιο κατάλληλο για βόμβα και να κατασκευάσει μια βόμβα σε περίπου τρεις έως έξι μήνες, δήλωσαν δύο από τις πηγές, οι οποίες ζήτησαν να μην κατονομαστούν.

Μετά τις επιθέσεις του περασμένου Ιουνίου από τις ΗΠΑ που έπληξαν τις πυρηνικές εγκαταστάσεις Νατάνζ, Φόρντοου και Ισφαχάν, οι εκτιμήσεις των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών ανέφεραν ότι το Ιράν θα μπορούσε να κατασκευάσει πυρηνική βόμβα σε εννέα έως δώδεκα μήνες, ανέφεραν οι δύο πηγές και ένα ακόμη άτομο που γνωρίζει για τις σχετικές εκτιμήσεις.

Οι επιθέσεις κατέστρεψαν ή προκάλεσαν σοβαρές ζημιές στα τρία εργοστάσια εμπλουτισμού που ήταν γνωστό ότι λειτουργούσαν εκείνη την εποχή.

Ωστόσο, ο αρμόδιος φορέας ΟΗΕ δεν μπόρεσε να επαληθεύσει την τύχη περίπου 440 κιλών ουρανίου εμπλουτισμένου έως 60%. Πιστεύει ότι περίπου το μισό ήταν αποθηκευμένο σε ένα υπόγειο συγκρότημα σηράγγων στο Κέντρο Πυρηνικών Ερευνών του Ισφαχάν, αλλά δεν μπόρεσε να το επιβεβαιώσει από τότε που οι επιθεωρήσεις ανεστάλησαν.

Ο Διεθνής Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας εκτιμά ότι το συνολικό απόθεμα HEU θα ήταν αρκετό για 10 βόμβες εάν εμπλουτιστεί περαιτέρω. «Ενώ η Επιχείρηση Midnight Hammer εξαφάνισε τις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν, η Επιχείρηση Epic Fury βασίστηκε σε αυτήν την επιτυχία αποδεκατίζοντας την αμυντική βιομηχανική βάση του Ιράν, την οποία κάποτε αξιοποίησαν ως προστατευτική ασπίδα γύρω από την επιδίωξή τους για την κατασκευή πυρηνικών όπλων», δήλωσε η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Ολίβια Γουέιλς, αναφερόμενη στην επιχείρηση του Ιουνίου και στον τελευταίο πόλεμο που ξεκίνησε τον Φεβρουάριο. «Ο Πρόεδρος Τραμπ έχει από καιρό καταστήσει σαφές ότι το Ιράν δεν μπορεί ποτέ να αποκτήσει πυρηνικά όπλα – και δεν μπλοφάρει».

Το Γραφείο του Διευθυντή Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών δεν απάντησε σε αίτημα για σχολιασμό.

Η διακοπή του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, βασικός στόχος των ΗΠΑ

Αμερικανοί αξιωματούχοι, συμπεριλαμβανομένου του Τραμπ, αναφέρουν επανειλημμένα την ανάγκη εξάλειψης του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν ως βασικό στόχο του πολέμου.

«Δεν μπορεί ποτέ να επιτραπεί στο Ιράν να αποκτήσει πυρηνικά όπλα. Αυτός είναι ο στόχος αυτής της επιχείρησης», έγραψε ο Αντιπρόεδρος Τζ. Ντ. Βανς στο X στις 2 Μαρτίου.

Η αμετάβλητη εκτίμηση για το πόσο χρόνο θα χρειαστεί το Ιράν για να κατασκευάσει ένα τέτοιο όπλο αντικατοπτρίζει εν μέρει την εστίαση της τελευταίας στρατιωτικής εκστρατείας των ΗΠΑ και του Ισραήλ, ανέφεραν οι πηγές. Ενώ το Ισραήλ έχει χτυπήσει στόχους που σχετίζονται με τα πυρηνικά, συμπεριλαμβανομένης μιας εγκατάστασης επεξεργασίας ουρανίου στα τέλη Μαρτίου, οι επιθέσεις των ΗΠΑ έχουν επικεντρωθεί σε συμβατικές στρατιωτικές δυνατότητες, την ηγεσία του Ιράν και τη στρατιωτικοβιομηχανική του βάση.

Οι αμετάβλητες εκτιμήσεις μπορεί επίσης να προέρχονται από την έλλειψη σημαντικών πυρηνικών στόχων που μπορούν να καταστραφούν εύκολα και με ασφάλεια μετά τη στρατιωτική δράση του Ιουνίου, σύμφωνα με ορισμένους αναλυτές.

Ο Έρικ Μπρούερ, πρώην ανώτερος αναλυτής των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών, ο οποίος ηγήθηκε αξιολογήσεων του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, δήλωσε ότι δεν προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι οι αξιολογήσεις δεν έχουν αλλάξει, επειδή οι πρόσφατες επιθέσεις των ΗΠΑ δεν έχουν δώσει προτεραιότητα σε στόχους που σχετίζονται με τα πυρηνικά.

«Το Ιράν εξακολουθεί να κατέχει όλο το πυρηνικό του υλικό, απ’ όσο γνωρίζουμε», δήλωσε ο Μπρούερ, αντιπρόεδρος του προγράμματος μελέτης πυρηνικών υλικών στο think tank ελέγχου όπλων Nuclear Threat Initiative. «Αυτό το υλικό πιθανότατα βρίσκεται σε βαθιά θαμμένες υπόγειες τοποθεσίες όπου τα αμερικανικά πυρομαχικά δεν μπορούν να διεισδύσουν».

Τις τελευταίες εβδομάδες, Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν εξετάσει το ενδεχόμενο διαξαγωγής επικίνδυνων επιχειρήσεων που θα εμπόδιζαν σημαντικά τις πυρηνικές προσπάθειες του Ιράν. Αυτές οι επιλογές περιλαμβάνουν χερσαίες επιδρομές για την ανάκτηση του HEU που πιστεύεται ότι είναι αποθηκευμένο στο συγκρότημα σηράγγων στις εγκαταστάσεις του Ισφαχάν.

Το Ιράν έχει επανειλημμένα αρνηθεί ότι αναζητά πυρηνικά όπλα.

Οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών και η ΔΟΑΕ λένε ότι η Τεχεράνη σταμάτησε μια προσπάθεια ανάπτυξης πυρηνικών κεφαλών το 2003, αν και ορισμένοι ειδικοί και το Ισραήλ υποστηρίζουν ότι διατήρησε κρυφά βασικά μέρη του προγράμματος.

Πιθανές επιπτώσεις από τις δολοφονίες επιστημόνων

Η ακριβής αξιολόγηση της πυρηνικής ικανότητας του Ιράν είναι δύσκολη, ακόμη και για τις κορυφαίες υπηρεσίες πληροφοριών του κόσμου, λένε οι ειδικοί.

Αρκετές υπηρεσίες πληροφοριών των ΗΠΑ έχουν μελετήσει ανεξάρτητα το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και, ενώ οι πηγές περιγράφουν μια ευρεία συναίνεση σχετικά με την ικανότητα του Ιράν να κατασκευάσει πυρηνικό όπλο, υπάρχουν και εξωπραγματικές εκτιμήσεις.

Είναι πιθανό οι πυρηνικές φιλοδοξίες του Ιράν να έχουν καθυστερήσει περισσότερο από ό,τι υποδηλώνουν οι εκτιμήσεις των υπηρεσιών πληροφοριών. Ορισμένοι αξιωματούχοι, συμπεριλαμβανομένου του Υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, έχουν υποστηρίξει ότι οι επιθέσεις των ΗΠΑ στην ιρανική αεράμυνα έχουν μειώσει την πυρηνική απειλή, μειώνοντας την ικανότητα του Ιράν να υπερασπιστεί τις πυρηνικές του εγκαταστάσεις.

Υπάρχει επίσης ο αντίκτυπος των δολοφονιών των κορυφαίων πυρηνικών επιστημόνων του Ιράν από το Ισραήλ.

Ο Ντέιβιντ Άλμπραϊτ, πρώην πυρηνικός επιθεωρητής του ΟΗΕ που διευθύνει το Ινστιτούτο Επιστήμης και Διεθνούς Ασφάλειας, δήλωσε ότι οι δολοφονίες έχουν προσθέσει σημαντική αβεβαιότητα στην ικανότητα της Τεχεράνης να κατασκευάσει μια βόμβα που θα λειτουργούσε όπως προβλέπεται. «Νομίζω ότι όλοι συμφωνούν ότι η γνώση δεν μπορεί να βομβαρδιστεί, αλλά η τεχνογνωσία σίγουρα μπορεί να καταστραφεί», είπε.

«Με νόμο θα καθιερώσουμε πεζόδρομους για πατίνια, προσωπικά θα ήθελα να απαγορευτούν», είπε χαρακτηριστικά ο κ. Χρυσοχοΐδης.

Σε ερώτηση αν μπορεί να πηγαίνει ο ανήλικος με το πατίνι στο σχολείο ο υπουργός απάντησε κατηγορηματικά: «Όχι δεν μπορεί. Δεν πρέπει να πηγαίνει, είναι τόσο επικίνδυνο».

Ο Υπ. Προστασίας του Πολίτη υποστήριξε ότι «έχουν αποδόσει τα αλκοτέστ, έχουμε δει μείωση των ατυχημάτων».

Για την ενδοοικογενειακή βία είπε ότι έχουν γίνει 12.000 συλλήψεις το 2025 ενώ 500 συλληφθέντες οδηγήθηκαν στη φυλακή.

Ο κ. Χρυσοχοΐδης είπε επίσης ότι «θα κάνουμε επικοινωνιακή εκστρατεία για τις απάτες νέου τύπου των Ρομά».

Ωστόσο, η στρατηγική δεν συνοδεύεται προς το παρόν από νέα χρηματοδότηση — γεγονός που προκαλεί επικρίσεις πως η προσπάθεια δεν θα αποδώσει αν η ΕΕ δεν στηρίξει το εγχείρημα με στοχευμένα κονδύλια και δεν ενισχύσει τον ρόλο της Επιτροπής στην εφαρμογή των μέτρων από τα κράτη-μέλη.

Η πρόταση παρουσιάζεται σε μια περίοδο που οι πιέσεις στο κόστος διαβίωσης παραμένουν υψηλά στην πολιτική ατζέντα σε όλη την Ευρώπη, μετά και τις επιτυχίες ακροδεξιών κομμάτων στις ομοσπονδιακές εκλογές της Γερμανίας και στις δημοτικές εκλογές της Γαλλίας, με βασικό σύνθημα τη δυσαρέσκεια για τη στέγαση, τους μισθούς και τις δημόσιες υπηρεσίες.

«Οι άνθρωποι που βιώνουν τη φτώχεια συχνά μένουν χωρίς φωνή και στήριξη, γεγονός που εντείνει τη δυσπιστία προς τις δημόσιες πολιτικές που υπάρχουν για να τους προστατεύουν. Το κενό αυτό εκμεταλλεύεται η άκρα δεξιά», δηλώνει η Marit Maij, ευρωβουλεύτρια των Σοσιαλιστών και αντιπρόεδρος της Διακομματικής Ομάδας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την Καταπολέμηση της Φτώχειας.

Η Karin Johansson, που έχει βιώσει η φτώχεια και εργάζεται σε κοινοτικό κέντρο υποστήριξης αστέγων στη Nyköping της Σουηδίας, τονίζει ότι η αδράνεια των κυβερνήσεων έχει οδηγήσει πολλούς νέους στην αποξένωση από την κοινωνία.

«Πολλοί νέοι άνδρες γυρίζουν την πλάτη στην σουηδική κοινωνία επειδή δεν έχουν εμπιστοσύνη σε αυτή. Και αυτό φαίνεται — πυροβολισμοί, εκρήξεις, η μαφία εκτοξεύεται», αναφέρει η Johansson, που είναι επίσης μέλος του εκτελεστικού συμβουλίου του European Anti-Poverty Network. Η άκρα δεξιά «επηρεάζει τα πάντα και δεν επιθυμεί σταθερότητα στην κοινωνία. Θέλει διαρκώς αναταραχή».

Στόχος η συνολική αντιμετώπιση της φτώχειας

Η Επιτροπή θα παρουσιάσει τη στρατηγική μαζί με προτάσεις για την αντιμετώπιση της παιδικής φτώχειας, του αποκλεισμού από τη στέγαση και την προστασία των δικαιωμάτων των ατόμων με αναπηρία.

«Όταν οι άνθρωποι δεν μπορούν να αντέξουν οικονομικά στέγη, τροφή, περίθαλψη, εκπαίδευση ή μια σταθερή ζωή, οι κοινωνίες μας αποδυναμώνονται και η εμπιστοσύνη πλήττεται», σημειώνει η Εκτελεστική Αντιπρόεδρος της Επιτροπής Roxana Mînzatu, που θα παρουσιάσει τα μέτρα. «Η Ευρώπη χρειάζεται μια ισχυρότερη και πιο συντονισμένη απάντηση … Μια προσέγγιση που θα προλαμβάνει τη φτώχεια, θα στηρίζει όσους έχουν ήδη πληγεί και θα μετατρέπει τις κοινωνικές δεσμεύσεις σε απτά αποτελέσματα για τους πολίτες».

Η βασική θέση της Κομισιόν είναι ότι οι πόροι υπάρχουν ήδη, αλλά οι εθνικές κυβερνήσεις δεν τους αξιοποιούν αποτελεσματικά.

Σύμφωνα με προσχέδιο του προϋπολογισμού για την επόμενη μακροπρόθεσμη περίοδο της ΕΕ, διατίθενται περίπου 100 δισεκατομμύρια ευρώ για κοινωνικές πολιτικές — ποσό διπλάσιο από τα 50 δισεκατομμύρια που προβλέπονταν προηγουμένως μέσω του European Social Fund Plus. Ωστόσο, όπως ανέφερε αξιωματούχος της ΕΕ με γνώση των σχεδίων (που μίλησε ανώνυμα), πολλές πρωτεύουσες δεν αξιοποίησαν επαρκώς τα ήδη διαθέσιμα κονδύλια.

«Η πρόοδος ήταν αργή και πρέπει να το παραδεχτούμε», τόνισε ο ίδιος αξιωματούχος, προσθέτοντας πως η αποτροπή ριζοσπαστικοποίησης και η διατήρηση της πίστης στην ΕΕ αποτελούν σημαντικά κίνητρα πίσω από την πρωτοβουλία των Βρυξελλών για πρόληψη και αντιμετώπιση της φτώχειας.

Το σχέδιο «θα δώσει στα κράτη-μέλη επιπλέον εργαλεία για να προχωρήσουν», ανέφερε ακόμη ο αξιωματούχος, περιγράφοντας το ως αφετηρία πριν παρουσιαστούν πιο συγκεκριμένες προτάσεις μέσα στον επόμενο χρόνο.

Αμφισβητήσεις για την επάρκεια των πόρων

Ωστόσο, επικριτές θεωρούν πως τα κράτη-μέλη χρειάζονται περισσότερο χρήματα παρά νέα εργαλεία.

Προτεραιότητα της ΕΕ «πρέπει να είναι η υλοποίηση συγκεκριμένων μέτρων και στοχευμένη χρηματοδότηση», υπογραμμίζει η ευρωβουλεύτρια Marie Toussaint, μέλος της Διακομματικής Ομάδας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την Καταπολέμηση της Φτώχειας. «Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρέπει να διαδραματίσει πρωταγωνιστικό ρόλο στην εφαρμογή — όχι να αφήνει όλο το βάρος στα κράτη-μέλη».

«Δεν υπάρχει στρατηγική χωρίς χρήματα», τονίζει η Juliana Wahlgren, διευθύντρια του European Anti-Poverty Network. «Πώς θα εφαρμοστεί όταν χρηματοδοτικά δεν αποτελεί προτεραιότητα;»

Η ΕΕ έχει θέσει ως στόχο τη μείωση κατά τουλάχιστον 15 εκατομμύρια ανθρώπους αυτών που κινδυνεύουν από φτώχεια ή κοινωνικό αποκλεισμό μεταξύ 2019 και 2030 και την πλήρη εξάλειψή τους έως το 2050.

Ο στόχος αυτός τέθηκε το 2021. Μέχρι το 2025 όμως ο αριθμός αυτός είχε μειωθεί μόλις κατά 3,4 εκατομμύρια, σύμφωνα με το προσχέδιο στρατηγικής που είδε το POLITICO. Στην ΕΕ το 2025, το ποσοστό όσων κινδυνεύουν από φτώχεια ανήλθε σε 20,9%, ελάχιστα μειωμένο σε σχέση με το 2019 (21,1%).

Η εικόνα διαφέρει σημαντικά ανά χώρα. Η Ρουμανία και η Βουλγαρία μείωσαν κατά περίπου ένα τρίτο τον πληθυσμό που κινδυνεύει από φτώχεια μέσα σε μια δεκαετία, ενώ κάποια από τα πλουσιότερα κράτη-μέλη κινούνται αντίστροφα.

Η πανδημία Covid-19 ανέστρεψε τη θετική πορεία στη μείωση της φτώχειας στη Γαλλία, την Αυστρία και τη Γερμανία. Σε αυτές τις χώρες το ποσοστό κινδύνου φτώχειας ήταν υψηλότερο το 2025 σε σχέση με δέκα χρόνια πριν. Στη Γερμανία μάλιστα αυξήθηκε από 17,3% το 2019 σε 21,2% πέρυσι. Παράλληλα ενισχύθηκε σημαντικά η υποστήριξη προς το ακροδεξιό κόμμα Alternative für Deutschland (AfD), ιδίως μετά την προσφυγική κρίση του 2016.

Bασικά εμπόδια: γραφειοκρατία & πρόσβαση στη στήριξη

Για όσους βιώνουν τη φτώχεια, το πρόβλημα δεν είναι μόνο αν υπάρχουν μέτρα στήριξης αλλά αν μπορούν πραγματικά να τα αξιοποιήσουν.

«Είναι πολύ δύσκολο να έχει κάποιος πρόσβαση σε ορισμένες παροχές λόγω γραφειοκρατίας — το ίδιο το σύστημα είναι πολύ δύσκολο στη διαχείριση», σημειώνει η Ema Popovici, άτομο που βιώνει τη φτώχεια και εργάζεται ως βοηθός έργου στο Bucovina Institute στη Ρουμανία.

Η ΕΕ πρέπει να ακούσει όσους βιώνουν τη φτώχεια, επιμένει η Popovici: «Μπορούν να μεταφέρουν τι πραγματικά συμβαίνει. Γιατί στα χαρτιά μπορεί να δηλωθεί πως όλα πηγαίνουν καλά ή ότι έχουμε λύσεις — αλλά στην πράξη δεν λειτουργούν. Χρειάζονται άνθρωποι έξω στην κοινωνία που θα συνομιλούν απευθείας με αυτούς τους πολίτες».

Διαβάστε το αρχικό άρθρο εδώ.

Σπύρος Σιδέρης

Η επιχείρηση παρουσιάστηκε από τον Αμερικανό πρόεδρο ως ανθρωπιστική αποστολή για την απομάκρυνση πλοίων που παραμένουν ακινητοποιημένα στην περιοχή μετά την έναρξη της αμερικανοϊσραηλινής σύγκρουσης με το Ιράν. Ωστόσο, από τις πρώτες ώρες φάνηκε ότι το σχέδιο δεν έχει ακόμη μετατραπεί σε ασφαλή θαλάσσιο διάδρομο. Αντίθετα, η πρώτη ημέρα χαρακτηρίστηκε από στρατιωτικές προειδοποιήσεις, αλληλοδιαψεύσεις και νέα περιστατικά που ενίσχυσαν την αβεβαιότητα.

• Ο Ντόναλντ Τραμπ υποστήριξε ότι οι αμερικανικές δυνάμεις βύθισαν επτά ιρανικά ταχύπλοα, τα οποία, σύμφωνα με τον ίδιο, αποτελούσαν βασικό εργαλείο παρενόχλησης της ναυσιπλοΐας από την Τεχεράνη. Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social και σε δηλώσεις του στο Fox News, υιοθέτησε ιδιαίτερα σκληρή ρητορική, προειδοποιώντας ότι το Ιράν θα αντιμετωπίσει συντριπτική απάντηση εάν επιτεθεί σε αμερικανικά πλοία που συμμετέχουν στην επιχείρηση.

Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM) ανακοίνωσε ότι άλλαξε την πορεία περίπου 50 εμπορικών πλοίων, με στόχο, όπως ανέφερε, την τήρηση των περιορισμών που αφορούν τα ιρανικά λιμάνια. Παράλληλα, υποστήριξε ότι δύο εμπορικά πλοία με αμερικανική σημαία διέσχισαν με ασφάλεια το Στενό του Ορμούζ.

Η εικόνα, όμως, παραμένει ασαφής. Δεδομένα ναυτιλιακής παρακολούθησης δείχνουν ότι η πραγματική κίνηση ήταν εξαιρετικά περιορισμένη, με αναφορές για μόλις μία μικρή δεξαμενή υγραερίου και λίγα ακόμη πλοία που πέρασαν προς τον Κόλπο του Ομάν. Η Τεχεράνη, από την πλευρά της, διέψευσε πλήρως τις αμερικανικές ανακοινώσεις, υποστηρίζοντας ότι κανένα εμπορικό πλοίο ή δεξαμενόπλοιο δεν διήλθε από το στενό τις τελευταίες ώρες.

• Το Σώμα των Φρουρών της Επανάστασης χαρακτήρισε τις δηλώσεις των ΗΠΑ «ψευδείς» και προειδοποίησε ότι οποιαδήποτε θαλάσσια κίνηση δεν συμμορφώνεται με τους κανόνες που θέτει η Τεχεράνη θα αντιμετωπιστεί με «σοβαρούς κινδύνους». Η διατύπωση αυτή διατηρεί ανοιχτό το ενδεχόμενο χρήσης βίας και επιβεβαιώνει ότι το Ιράν δεν προτίθεται να αποδεχθεί μονομερή αμερικανικό έλεγχο στο πέρασμα.

Η διεθνής ναυτιλιακή κοινότητα παραμένει εξαιρετικά επιφυλακτική. Μεγάλες εταιρείες, όπως η γερμανική Hapag-Lloyd, θεωρούν ότι η διέλευση εξακολουθεί να είναι πρακτικά αδύνατη, καθώς δεν υπάρχουν σαφείς εγγυήσεις ασφαλείας. Παράγοντες της αγοράς επισημαίνουν ότι, χωρίς έστω μια άτυπη συνεννόηση με το Ιράν, καμία μεγάλη εταιρεία δεν θα αναλάβει εύκολα το ρίσκο να κινήσει πλοία, πληρώματα και φορτία μέσα σε μια ζώνη πιθανής σύγκρουσης.

• Το ανθρωπιστικό και οικονομικό βάρος της κρίσης είναι ήδη μεγάλο. Χιλιάδες ναυτικοί παραμένουν εγκλωβισμένοι σε πλοία γύρω από το Ορμούζ και τον Κόλπο του Ομάν, ενώ η ακινητοποίηση εμπορικών ροών επηρεάζει την ενέργεια, τις ασφαλίσεις, τις μεταφορές και την παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα. Το στενό, από όπου διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων εξαγωγών πετρελαίου και φυσικού αερίου, έχει μετατραπεί σε κεντρικό γεωοικονομικό πεδίο πίεσης.

Η πρώτη ημέρα συνοδεύτηκε και από επικίνδυνες στρατιωτικές κινήσεις. Οι Ηνωμένες Πολιτείες έστειλαν αντιτορπιλικά με κατευθυνόμενους πυραύλους στον Περσικό Κόλπο, με αποστολή τη συνοδεία πλοίων. Το Ιράν ανακοίνωσε ότι εκτόξευσε προειδοποιητικά πυρά κοντά σε αμερικανικά πολεμικά πλοία, ενώ η Ουάσιγκτον διέψευσε ότι υπήρξε οποιοδήποτε πλήγμα σε μονάδες του αμερικανικού ναυτικού.

Την ίδια ώρα, νέα περιστατικά ήρθαν να επιβαρύνουν το κλίμα: επίθεση με drones σε δεξαμενόπλοιο που συνδέεται με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και έκρηξη σε πλοίο σχετιζόμενο με τη Νότια Κορέα, με τα αίτια να παραμένουν αδιευκρίνιστα. Τα ΗΑΕ κατήγγειλαν ότι δέχθηκαν επίθεση από ιρανικά drone στην πετρελαϊκή εγκατάσταση Φουτζέιρα. Τα επεισόδια αυτά ενισχύουν την εκτίμηση ότι η περιοχή βρίσκεται ήδη σε καθεστώς ενεργής, έστω και ελεγχόμενης, στρατιωτικής αντιπαράθεσης.

• Σε στρατηγικό επίπεδο, η «Επιχείρηση Ελευθερία» φαίνεται να αποτυπώνει τη μετατόπιση των αμερικανικών στόχων. Από τη ρητορική περί αποδυνάμωσης του Ιράν, η Ουάσιγκτον επικεντρώνεται πλέον στη ναυσιπλοΐα, στην ενέργεια και στη σταθεροποίηση των αγορών. Το ερώτημα είναι αν διαθέτει τα μέσα για να το επιτύχει. Αναλυτές επισημαίνουν ότι οι διαθέσιμες αμερικανικές ναυτικές δυνάμεις δύσκολα μπορούν να εγγυηθούν μαζική και σταθερή διέλευση εμπορικών πλοίων, ιδίως εάν το Ιράν επιμείνει στην απειλή παρεμπόδισης.

Το συμπέρασμα της πρώτης ημέρας είναι σαφές: η επιχείρηση ξεκίνησε, αλλά το Στενό του Ορμούζ δεν άνοιξε. Η Ουάσιγκτον θέλει να εμφανιστεί ως εγγυητής της παγκόσμιας ναυσιπλοΐας, η Τεχεράνη θέλει να δείξει ότι διατηρεί τον έλεγχο του περάσματος και οι ναυτιλιακές εταιρείες περιμένουν πραγματικές εγγυήσεις, όχι πολιτικές δηλώσεις. Μέχρι τότε, η «Επιχείρηση Ελευθερία» θα παραμένει περισσότερο δοκιμασία ισχύος παρά λειτουργικός μηχανισμός αποκλιμάκωσης.

Ο Τραμπ προειδοποίησε ότι το Ιράν «θα σβηστεί από προσώπου γης» (θα “τιναχτεί από το πρόσωπο της Γης”, όπως είπε χαρακτηριστικά), εάν τολμήσει να επιτεθεί σε αμερικανικά πλοία που συμμετέχουν στη νέα επιχείρηση «Project Freedom».

Πρόκειται για την επιχείρηση συνοδείας δεξαμενόπλοιων και εμπορικών πλοίων μέσω των Στενών του Ορμούζ, τα οποία παραμένουν ουσιαστικά αποκλεισμένα από τις ιρανικές δυνάμεις.

Ο Τραμπ κατέστησε σαφές ότι οποιαδήποτε παρέμβαση σε αυτή την «ανθρωπιστική», όπως την αποκάλεσε, επιχείρηση θα αντιμετωπιστεί με τη μέγιστη δυνατή στρατιωτική ισχύ.

Εκτίμησε ακόμη ότι το Ιράν «έχει δείξει μεγαλύτερη ευελιξία στις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις».

Από την άλλη πλευρά δεν παρέλειψε να εκθείασε την αμερικανική στρατιωτική περιουσία στην περιοχή του Περσικού, λέγοντας αφενός ότι η ενίσχυση της αμερικανικής παρουσίας συνεχίζεται.

Ακόμη είπε ότι «διαθέτουμε περισσότερα όπλα και πυρομαχικά, σε πολύ υψηλότερο επίπεδο από ό,τι στο παρελθόν, με τον καλύτερο εξοπλισμό και στρατιωτικές βάσεις σε όλο τον κόσμο και μπορούμε να τις χρησιμοποιήσουμε, και θα το κάνουμε αν χρειαστεί».

Τραμπ: Το Ιράν επιτέθηκε σε χώρες που δεν έχουν καμία σχέση με την «Επιχείρηση Ελευθερία»

Στα γεγονότα στα Στενά του Ορμούζ αναφέρθηκε με νέα ανάρτησή του στο Truth Social ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ.

«Το Ιράν έχει επιτεθεί σε χώρες που δεν έχουν καμία σχέση με την Επιχείρηση Ελευθερία συμπεριλαμβανομένου ενός νοτιοκορεατικού φορτηγού πλοίου. Ίσως ήρθε η ώρα η Νότια Κορέα να συμμετάσχει στην αποστολή!», ανέφερε ο Τραμπ.

Και συνέχισε: «Έχουμε καταρρίψει επτά μικρά σκάφη ή, όπως τους αρέσει να τα αποκαλούν, «γρήγορα» σκάφη. Είναι τα μόνα που τους έχουν απομείνει. Εκτός από το νοτιοκορεατικό πλοίο, μέχρι στιγμής δεν έχει σημειωθεί καμία ζημιά κατά τη διέλευση του στενού. Ο Υπουργός Πολέμου, Πιτ Χέγκσεθ και ο επικεφαλής του Γενικού Επιτελείου, Νταν Κέιν, θα δώσουν συνέντευξη Τύπου αύριο το πρωί. Σας ευχαριστώ για την προσοχή σας σε αυτό το θέμα!».

Ισραήλ: Έκτακτο διευρυμένο υπουργικό συμβούλιο μετά τις επιθέσεις του Ιράν στον Κόλπο

Η ισραηλινή κυβέρνηση συγκαλεί τη Δευτέρα έκτακτη συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου σε διευρυμένη σύνθεση, σύμφωνα με το Channel 12.

Η απόφαση έρχεται μετά τις νέες επιθέσεις που αποδίδονται στο Ιράν, με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα να επιβεβαιώνουν πυραυλικά και drone πλήγματα, καθώς και πυρκαγιά στη βιομηχανική πετρελαϊκή ζώνη της Φουτζάιρα.

ΗΠΑ: Ανατινάξαμε 6 ιρανικά πλοία στα Στενά του Ορμούζ

Ο αμερικανικός στρατός «ανατίναξε» έξι μικρά ιρανικά σκάφη στα Στενά του Ορμούζ τη Δευτέρα, αφότου το Ιράν εκτόξευσε «πολλαπλούς πυραύλους κρουζ, drones και μικρά σκάφη» εναντίον πλοίων του αμερικανικού Πολεμικού Ναυτικού και εμπορικών πλοίων που «προστατεύονταν» από τον αμερικανικό στρατό, δήλωσε στους δημοσιογράφους ο επικεφαλής της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ (CENTCOM), ναύαρχος Μπράντλεϊ Κούπερ.

Τα ιρανικά σκάφη δέχθηκαν επίθεση από ελικόπτερα Apache και SH-60 Seahawk των ΗΠΑ, ανέφερε ο Αμερικανός ναύαρχος, που διοικεί τις αμερικανικές στρατιωτικές δυνάμεις στη Μέση Ανατολή.

Δεν υπάρχει «συνοδεία» εμπορικών πλοίων από το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ στο στενό, εξήγησε ο Κούπερ. «Αν συνοδεύεις ένα πλοίο, παίζεις κατά κάποιον τρόπο ένας εναντίον ενός. Νομίζω ότι έχουμε μια πολύ καλύτερη αμυντική διάταξη σε αυτή τη διαδικασία, όπου διαθέτουμε πολλαπλά επίπεδα που περιλαμβάνουν πλοία, ελικόπτερα, αεροσκάφη, αερομεταφερόμενα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης και ηλεκτρονικό πόλεμο», ο επικεφαλής της CENTCOM. Και συνέχισε: «Έχουμε ένα πολύ ευρύτερο αμυντικό πακέτο από ό,τι θα είχαμε αν απλώς συνοδεύαμε».

Συναγερμός για επιθέσεις στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα

Η Δευτέρα (04/05) εξελίχθηκε σε μια ημέρα απόλυτου συναγερμού για τα Εμιράτα, καθώς η στρατιωτική σύγκρουση μεταφέρθηκε πάνω από τον εναέριο χώρο αστικών και ενεργειακών κέντρων, προκαλώντας νέα αναταραχή στις παγκόσμια αγορά πετρελαίου.

Το χρονικό των επιθέσεων και η Φουτζάιρα

Το Υπουργείο Άμυνας των ΗΑΕ επιβεβαίωσε τον εντοπισμό τεσσάρων «περιφερόμενων πυρομαχικών» (drones αυτοκτονίας) που προέρχονταν από το Ιράν. Αν και η επίσημη ανακοίνωση αναφέρει την επιτυχή αναχαίτιση των τριών εξ αυτών πάνω από τα χωρικά ύδατα και την πτώση του τέταρτου στη θάλασσα, οι πληροφορίες για τις επιπτώσεις στο έδαφος είναι ανησυχητικές.

Λίγο μετά την αναχαίτιση, έγινε γνωστό ότι μεγάλη πυρκαγιά ξέσπασε στις στρατηγικής σημασίας πετρελαϊκές εγκαταστάσεις της Φουτζάιρα. Η επίθεση αυτή θεωρείται καίριο πλήγμα, καθώς η Φουτζάιρα αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους ενεργειακούς κόμβους παγκοσμίως, επιτρέποντας την παράκαμψη των Στενών του Ορμούζ.

Τριπλός συναγερμός στο Ντουμπάι

Στο Ντουμπάι, η ατμόσφαιρα είναι τεταμένη, καθώς οι κάτοικοι έζησαν μια πρωτόγνωρη κατάσταση πολιορκίας.

Μέσα σε λίγες ώρες, στάλθηκαν τρία διαδοχικά επείγοντα μηνύματα από το Υπουργείο Εσωτερικών (MOI) στα κινητά τηλέφωνα των πολιτών:

• 17:00 (τοπική ώρα): Το πρώτο μήνυμα προειδοποιούσε για «πιθανή πυραυλική απειλή» και καλούσε τον κόσμο να αναζητήσει καταφύγιο μακριά από παράθυρα και πόρτες.
• 19:00 και 19:20: Ακολούθησαν δύο ακόμη ειδοποιήσεις με το ίδιο περιεχόμενο, ενισχύοντας την αίσθηση του επικείμενου κινδύνου και αναγκάζοντας χιλιάδες ανθρώπους να παραμείνουν σε προστατευμένους χώρους.

Αντίκτυπος στις τιμές του πετρελαίου

Οι αγορές αντέδρασαν ακαριαία στις εξελίξεις. Η τιμή του αργού πετρελαίου τύπου Brent σημείωσε νέα άνοδο, σκαρφαλώνοντας πάνω από τα 113 δολάρια το βαρέλι. Η επίθεση στη Φουτζάιρα, σε συνδυασμό με τις συνεχιζόμενες εντάσεις στο Ομάν, εντείνει τους φόβους για παρατεταμένη διαταραχή στην παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα ενέργειας, ιδιαίτερα μετά την πρόσφατη έξοδο των ΗΑΕ από τον ΟΠΕΚ.

Η κυβέρνηση των ΗΑΕ καλεί το κοινό να παραμένει ψύχραιμο και να ενημερώνεται αποκλειστικά από τις επίσημες πηγές, ενώ οι αμυντικές δυνάμεις της χώρας παραμένουν σε κατάσταση μέγιστης ετοιμότητας για το ενδεχόμενο νέων κυμάτων επιθέσεων.

Ιράν: Δεν είχαμε κανένα σχέδιο να επιτεθούμε στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα

Η κρατική τηλεόραση του Ιράν μετέδωσε τις δηλώσεις ενός υψηλόβαθμου Ιρανού στρατιωτικού αξιωματούχου, ο οποίος ανέφερε ότι η Τεχεράνη «δεν είχε κανένα σχέδιο να επιτεθεί στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα», χωρίς να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες.

Ταυτόχρονα ο αρχηγός του ιρανικού στρατού, υποστράτηγος Αμίρ Χατάμι, προειδοποίησε ότι οποιαδήποτε απόπειρα αμερικανικών αεροπλανοφόρων να πλησιάσουν τα Στενά του Ορμούζ θα αντιμετωπιστεί με βία και υπογράμμισε ότι το Ιράν έχει αναπτύξει «πυραύλους κρουζ και μαχητικά drones».

«Τα αμερικανικά αεροπλανοφόρα, με την κάλυψη της σιγής ασυρμάτου φαντάστηκαν ότι μπορούσαν να πλησιάσουν τα Στενά του Ορμούζ, αλλά η απάντησή μας ήταν πυρ», ανέφερε σε ανάρτηση στο Χ ο Χατάμι.

Πρόσθεσε ότι «πύραυλοι κρουζ και μαχητικά drones πέταξαν στους ουρανούς» και χαρακτήρισε την περιφερειακή ασφάλεια ως μη διαπραγματεύσιμη προτεραιότητα του Ιράν.

Ο Χατάμι είπε επίσης ότι οι ιρανικές δυνάμεις διατηρούν στενή επιτήρηση στον Περσικό Κόλπο, προσθέτοντας: «Κάθε εκατοστό αυτών των υδάτων βρίσκεται εντός της εμβέλειας της θέλησής μας».

Μέχρι στιγμής, δεν έχει εκδοθεί κάποια επίσημη ανακοίνωση από πλευράς εταιρίας, ωστόσο σύμφωνα με τις πληροφορίες, αυτή η πιθανότητα ενδέχεται να συμβεί λόγω της αύξησης στο μίσθωμα της σύμβασης που έχει υπογράψει η Aegean με την Fraport για την χρήση του αεροδρομίου.

Στο μεταξύ το θέμα συζητήθηκε σε έκτακτη σύσκεψη εργασίας που συγκάλεσε ο Δήμαρχος Θεσσαλονίκης Στέλιος Αγγελούδης με τη συμμετοχή της Αντιπεριφερειάρχη Τουρισμού Βίκυς Χατζηβασιλείου, της Αντιδημαρχίας Τουρισμού, του Οργανισμού Τουρισμού Θεσσαλονίκης και υπηρεσιακών παραγόντων, ενώ αναμένεται νέα σύσκεψη στο τέλος της εβδομάδας.

• Υπήρξε άμεση επικοινωνία με τον Γενικό Γραμματέα του ΕΟΤ Ανδρέα Φιορεντίνο, ώστε να υπάρξει ο βέλτιστος δυνατός συντονισμός για τη διαχείριση του θέματος.
• Μετά από αίτημα του Δημάρχου που υπεβλήθη το πρωί της Δευτέρας, υπήρξε άμεση απάντηση και συμφωνήθηκε να πραγματοποιηθεί αύριο Τρίτη 5 Μαΐου στις 16.00 διαδικτυακή σύσκεψη με μέλη της διοίκησης της Ryanair, ώστε να εξακριβωθούν ακριβώς οι προθέσεις της εταιρείας και να υπάρξει επίσημη ενημέρωση, για το τι πραγματικά έχει συμβεί.
• Εστάλη επιστολή στην Fraport, με την οποία ζητήθηκε να υπάρξει σχετική ενημέρωση για το αν έχουν αλλάξει οι όροι συνεργασίας με τη Ryanair και αν έχουν γνωστοποιηθεί στη διαχειρίστρια εταιρεία οι προθέσεις της Ryanair.
• Εστάλη επιστολή στην Υπουργό Τουρισμού Όλγα Κεφαλογιάννη, ώστε να ενημερωθεί για την κατάσταση που έχει ανακύψει.
• Τέλος, συμφωνήθηκε πως θα ακολουθήσει μέχρι το τέλος της εβδομάδας διευρυμένη σύσκεψη όλων των φορέων της πόλης, ώστε να παρατεθούν και να αξιολογηθούν όλα τα στοιχεία και τα δεδομένα και να υπάρξει κοινός συντονισμός.

Το πρωί της Δευτέρας (4/5)οι Κοινοβουλευτικές Ομάδες του ΣΥΡΙΖΑ Προοδευτική Συμμαχία και της Νέας Αριστεράς, με βάση τη νέα δικογραφία της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας για την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ κατέθεσαν αίτημα για σύσταση προανακριτικής επιτροπής που αφορά τη διερεύνηση των δύο πρώην επικεφαλής του ΥΠΑΑΤ για το αδίκημα της ηθικής αυτουργίας σε απιστία κατ’ εξακολούθηση (Άρθρα 26 παρ. 1 εδ α, 27, 98 και 390 ΠΚ σε συνδυασμό με άρθρα 21 παρ. 2, 24 παρ. 4, και 26 παρ. 1 και 3 του Ν. 4689/2020), καθώς και για οποιοδήποτε άλλο έγκλημα προκύψει, κατά την διενεργηθησόμενη Προκαταρκτική Εξέταση.

Αναφέρεται:

“Μετά από ενδελεχή μελέτη της δικογραφίας της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, είναι ξεκάθαρα ότι αυτή αποτυπώνει ένα εκτεταμένο και επαναλαμβανόμενο πλέγμα παρεμβάσεων στη λειτουργία του ΟΠΕΚΕΠΕ και στη διαχείριση των ευρωπαϊκών αγροτικών ενισχύσεων.

Τα στοιχεία που περιλαμβάνονται δεν παραπέμπουν σε μεμονωμένες διοικητικές αστοχίες, αλλά σε μια πρακτική με συστηματικά χαρακτηριστικά και σαφή πολιτική διάσταση.

Σύμφωνα με τα ευρήματα της έρευνας, καταγράφονται παρεμβάσεις για την έγκριση αιτήσεων χωρίς τις νόμιμες προϋποθέσεις, για την αποτροπή ή καθυστέρηση ελέγχων, για την αλλοίωση στοιχείων και για την αποφυγή επιστροφής αχρεωστήτως καταβληθέντων ενισχύσεων.

Παράλληλα, αναδεικνύονται επικοινωνίες και ενέργειες που υποδηλώνουν άσκηση πολιτικής επιρροής προς όφελος συγκεκριμένων αιτούντων, γεγονός που εντείνει τα ερωτήματα για τη λειτουργία του Οργανισμού και τον βαθμό ανεξαρτησίας του .

Η αιτιώδης συνάφεια που προκύπτει από τα στοιχεία της δικογραφίας είναι κρίσιμη: παρεμβάσεις σε ελεγκτικούς και διοικητικούς μηχανισμούς φέρονται να συνδέονται με συγκεκριμένα αποτελέσματα, όπως η ευνοϊκή μεταχείριση αιτήσεων, η αποφυγή κυρώσεων και η καταβολή ενισχύσεων υπό αμφισβητούμενες προϋποθέσεις, γεγονός που ενδέχεται να συνεπάγεται ζημία για τα οικονομικά συμφέροντα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Στο πλαίσιο αυτό, το πολιτικό σκεπτικό της πρότασης ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ και Νέας Αριστεράς υπογραμμίζει ότι η υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ δεν μπορεί να αποδοθεί σε γενικές και αόριστες «διαχρονικές παθογένειες» του κράτους. Αντιθέτως, τα στοιχεία της δικογραφίας αναδεικνύουν συγκεκριμένες πρακτικές, σε συγκεκριμένο χρονικό πλαίσιο, κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας, οι οποίες συνδέονται με πρόσωπα, παρεμβάσεις και διοικητικές αποφάσεις.

Η επίκληση διαχρονικών ευθυνών δεν μπορεί να λειτουργεί ως μηχανισμός συμψηφισμού ή αποφυγής λογοδοσίας. Αντίθετα, η επαναληπτικότητα και η ένταση των καταγεγραμμένων παρεμβάσεων συγκροτούν ενδείξεις μιας λειτουργίας που υπερβαίνει το επίπεδο της απλής κακοδιοίκησης και παραπέμπει σε συστηματική αξιοποίηση διοικητικών μηχανισμών για την εξυπηρέτηση συγκεκριμένων συμφερόντων.

Για τον λόγο αυτό, η κοινή πρωτοβουλία των δύο Κοινοβουλευτικών Ομάδων αναδεικνύει την ανάγκη πλήρους κοινοβουλευτικής διερεύνησης, με σαφή στόχο την αποσαφήνιση των πραγματικών περιστατικών, την ανάδειξη των ευθυνών και τη διασφάλιση ότι ζητήματα που αφορούν τη διαχείριση ευρωπαϊκών πόρων και τη λειτουργία των θεσμών αντιμετωπίζονται με όρους διαφάνειας και λογοδοσίας”.

Απάντηση Μαρινάκη

Αρνητική είναι η στάση της ΝΔ ως προς την σύσταση προανακριτικής για τον ΟΠΕΚΕΠΕ.

Οπως υποστήριξε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης: “Εν προκειμένω δεν προέκυψαν στοιχεία που να μας οδηγούν να δεχθούμε το αίτημα του ΠΑΣΟΚ ή το κοινό αίτημα ΣΥΡΙΖΑ – Νέας Αριστεράς. Δεν υπάρχουν στοιχεία που να οδηγούν σε προανακριτική. Άρα θα είναι αρνητική η απάντηση της κυβερνητικής πλειοψηφίας”.

Υποστήριξε επίσης ότι και οι δύο προτάσεις δεν βασίζονται σε στοιχεία ούτε καν σε ενδείξεις, επικαλούμενος ότι το αίτημα ΣΥΡΙΖΑ – Νέας Αριστεράς αναφέρει ότι δεν απαιτείται για τη σύσταση προανακριτικής η ύπαρξη αποδείξεων αλλά μόνο η αναφορά πραγματικών περιστατικών.

Aντίδραση ΣΥΡΙΖΑ

«Το “όχι” της κυβέρνησης στην Προανακριτική για το γαλάζιο σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ συνιστά άλλη μία επιχείρηση συγκάλυψης» αναφέρει ο ΣΥΡΙΖΑ σε ανακοίνωσή του, μετά τη δήλωση του κυβερνητικού εκπροσώπου ότι δεν θα γίνουν δεκτά από την κυβερνητική πλειοψηφία τα σχετικά αιτήματα που κατέθεσαν τα κόμματα της αντιπολίτευσης.

Βάλλοντας κατά του Μαξίμου, η Κουμουνδούρου σημειώνει πως «αρνούνται ακόμη και τη διερεύνηση, παρά τη δικογραφία της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας που καταγράφει ενδείξεις για αδικήματα και σαφή πολιτική ευθύνη για παρεμβάσεις, αλλοιώσεις και ευνοϊκή μεταχείριση, που είχε αποτέλεσμα τη ζημία σε ευρωπαϊκούς πόρους».

«Βγάζουν μόνοι τους “πόρισμα” εκ των προτέρων και επιχειρούν να κλείσουν μια βαριά υπόθεση πριν καν ελεγχθεί. Την ίδια ώρα που ψήφισαν άρση ασυλίας βουλευτών, επικαλούμενοι τη διερεύνηση από τη Δικαιοσύνη, αρνούνται για τους υπουργούς το αυτονόητο: την Προανακριτική. Γιατί; Τι φοβούνται και τι θέλουν να κρύψουν;» διερωτάται ο ΣΥΡΙΖΑ και προσθέτει: «Δεν πρόκειται για “διαχρονικές παθογένειες”, αλλά για συγκεκριμένες πρακτικές με πολιτικό πρόσημο και ευθύνες της σημερινής διακυβέρνησης».

Διαμηνύει τέλος πως «ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ δεν θα επιτρέψει το κουκούλωμα» και πως «η αλήθεια θα βγει στο φως».

Το αίτημα του ΠΑΣΟΚ για Εξεταστική

Το μεσημέρι της Δευτέρας (4/5) κατατέθηκε η πρόταση του ΠΑΣΟΚ για την σύσταση Εξεταστικής Επιτροπής για τις Υποκλοπές που βάζει στο κάδρο διερέυνηση και προσωπικά τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη. 

Η πρόταση ζητά την διερεύνησης της παράνομης χρήσης του παράνομου λογισμικού Ρredator στην Ελληνική επικράτεια (87 επαληθευμένες στοχεύσεις σε βάρος φυσικών προσώπων), της εικαζόμενης συμμετοχής της Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών (ΕΥΠ) σε υποθέσεις παραβίασής του απορρήτου των επικοινωνιών και παράνομης επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, της χειραγώγησης της Εξεταστικής Επιτροπής που συνεστήθη σύμφωνα με την από 29 Αυγούστου 2022 απόφαση της Ολομέλειας της Βουλής και την έρευνα για την ύπαρξη ευθυνών του Πρωθυπουργού κ. Κυριάκου Μητσοτάκη και κάθε άλλου εμπλεκομένου φυσικού ή νομικού προσώπου κατά τα άρθρα 68 παρ. 2 εδ. γ’ του Συντάγματος και 144 παρ. 5 εδ. β’ του Κανονισμού της Βουλής.

Ζητά την διερεύνηση 6 ερωτήματα προκειμένου να αποδοθούν τυχόν υπάρχουσες πολιτικές, ποινικές ή πειθαρχικές ευθύνες, ζητούμε να διερευνηθεί πλήρως:

1. Αν και υπό ποιες συνθήκες χρησιμοποιήθηκε το Predator από την ΕΥΠ, μέσω του ΚΕΤΥΑΚ ή μη, από παρακλάδια της ίδιας ή άλλων κρατικών υπηρεσιών και ποια πρόσωπα, παρήγγειλαν, επέβλεψαν, γνώριζαν, συμμετείχαν ή και ενέκριναν αυτή τη χρήση.

2. Πώς χρηματοδοτήθηκε η χρήση αυτή και ποιες ομάδες προσώπων συνεργάστηκαν με τους καταδικασθέντες και τους συνεργάτες τους.

3. Ποιοι είχαν πρόσβαση στο υλικό των παρακολουθήσεων και πού βρίσκεται αυτό σήμερα.

4. Ποιοι από τους στόχους του Predator που δεν έχουν συνεργαστεί μέχρι σήμερα με την Δικαιοσύνη παρακολουθήθηκαν και σε ποιες χρονικές στιγμές και σε ποιες περιπτώσεις η πράξη δεν ολοκληρώθηκε και άρα υπάρχει απόπειρα.

5. Ποιοι και με ποιο τρόπο μεθόδευσαν την συγκάλυψη και εξουδετέρωση της αρχικής κοινοβουλευτικής της έρευνας.

6. Αν όλα τα παραπάνω ήταν σε γνώση και είχαν την έγκριση και συντονισμό του πρωθυπουργικού περιβάλλοντος και του ίδιου του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη.

Πώς θα αντιδράσει η ΝΔ

Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με τις πληροφορίες, η πρόταση του ΠΑΣΟΚ θα αξιολογηθεί από τη ΝΔ σύντομα και θα ληφθεί απόφαση για το αν πρέπει να ζητηθεί η Ολομέλεια να εγκρίνει Εξεταστική με 151 και όχι 120 λόγω εθνικής ασφάλειας, καθώς η συζήτηση πλέον αφορά ευθέως τον ρόλο της ΕΥΠ.

Η ανθρωποκτονία του 36χρονου έγινε βραδινές ώρες  της Τρίτης (24.04.2026) στην περιοχή της Νέας Μάκρης. Για την υπόθεση συνελήφθησαν 3 αλλοδαποί, 31χρονη εν διαστάσει σύζυγος, 40χρονος σύντροφός της και 33χρονος αδερφός και σε βάρος τους σχηματίστηκε δικογραφία για ανθρωποκτονία με πρόθεση σε βάρος του 36χρονου.

Το θύμα μεταφέρθηκε αρχικά σε κέντρο υγείας και έπειτα σε νοσοκομείο με πολλαπλά τραύματα, ο οποίος κατέληξε την Παρασκευή (27.04.2026).

Όμως όπως προέκυψε από τις ιατρικές εξετάσεις, ο θάνατος του θύματος επήλθε συνεπεία πολλαπλών καταγμάτων οστών μετά από ξυλοδαρμό και το Τμήμα Δίωξης και Εξιχνίασης Εγκλημάτων Μαραθώνα ανέλαβε την προανάκριση του περιστατικού.

Από την έρευνα που διενεργήθηκε στο πλαίσιο της οποίας αξιολογήθηκαν και αξιοποιήθηκαν συνδυαστικά εγκληματολογικά ευρήματα και προανακριτικά στοιχεία, διαπιστώθηκε ότι οι τρεις κατηγορούμενοι, ένεκα προσωπικών διαφορών, μετέβησαν βραδινές ώρες της Τετάρτης (25.04.2026), μαζί με έτερους δράστες στην οικία του 36χρονου όπου τον ξυλοκόπησαν με ξύλα και σωλήνες στο σώμα, προκαλώντας του εκτεταμένα κατάγματα.

Οι συλληφθέντες οδηγήθηκαν στον αρμόδιο Εισαγγελέα.

Επτά χώρες του ΟΠΕΚ+ θα αυξήσουν τους στόχους παραγωγής πετρελαίου κατά 188.000 βαρέλια ημερησίως τον Ιούνιο, αύξηση για τρίτο μήνα στη σειρά, ανέφερε σε δήλωση που εξέδωσε ο ΟΠΕΚ+ έπειτα από διαδικτυακή σύνοδο. Η αύξηση είναι η ίδια με εκείνην που συμφωνήθηκε για τον Μάιο μείον το μερίδιο των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, που αποχώρησαν από τον οργανισμό.

Η κίνηση έχει σκοπό να δείξει ότι η ομάδα είναι έτοιμη να αυξήσει τον εφοδιασμό μόλις τελειώσει ο πόλεμος και ότι συνεχίζει με τα σχέδια να αυξήσει τους στόχους παραγωγής παρά την αποχώρηση των ΗΑΕ από τον ΟΠΕΚ+, σύμφωνα με πηγές και αναλυτές.

«Ο ΟΠΕΚ+ στέλνει ένα διπλό μήνυμα στην αγορά: συνέχισης παρά την αποχώρηση των ΗΑΕ και ελέγχου παρά τον περιορισμένο φυσικό αντίκτυπο», δήλωσε ο Χόρχε Λεόν, αναλυτής στη Rystad και πρώην αξιωματούχος του ΟΠΕΚ+.

«Ενώ η παραγωγή αυξάνει στα χαρτιά, ο πραγματικός αντίκτυπος στον φυσικό εφοδιασμό παραμένει πολύ περιορισμένος δεδομένων των περιορισμών στα στενά του Ορμούζ».

Η δήλωση δεν αναφέρει τα ΗΑΕ, παράλειψη που δείχνει «στην πραγματικότητα» τις εντάσεις στις σχέσεις με το Αμπού Ντάμπι μετά την αποχώρησή του από τη συμμαχία αυτήν την εβδομάδα, εκτίμησε ο αναλυτής.

«Παραμένοντας στην ίδια πορεία παραγωγής –απλώς χωρίς τα ΗΑΕ— παρουσιάζεται σαν να μην έχει γίνει κάτι, ελαχιστοποιώντας τα εσωτερικά ρήγματα και παρουσιάζοντας μια εικόνα σταθερότητας», είπε.

Η ποσόστωση της μεγαλύτερης πετρελαιοπαραγωγού χώρας μέλος του ΟΠΕΚ+, της Σαουδικής Αραβίας, θα αυξηθεί στα 10,291 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως τον Ιούνιο βάσει της συμφωνίας, πολύ πάνω από την τρέχουσα παραγωγή. Η χώρα ανέφερε πραγματική παραγωγή 7,76 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως στον ΟΠΕΚ τον Μάρτιο.

Τα επτά μέλη που συμμετείχαν στη διαδικτυακή σύνοδο σήμερα είναι η Σαουδική Αραβία, το Ιράκ, το Κουβέιτ, η Αλγερία, το Καζακστάν, η Ρωσία και το Ομάν. Με την αποχώρηση των ΗΑΕ, ο ΟΠΕΚ+ αποτελείται από 21 μέλη, περιλαμβανομένου του Ιράν, όμως τα τελευταία χρόνια μόνο οι επτά χώρες συν τα ΗΑΕ συμμετείχαν στις αποφάσεις για τη μηνιαία παραγωγή.

Ο πόλεμος στο Ιράν, που ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου, και το κλείσιμο των στενών του Ορμούζ που ακολούθησε ως συνέπεια έχουν μπλοκάρει τις εξαγωγές από τα μέλη του ΟΠΕΚ+ Σαουδική Αραβία, Ιράκ και Κουβέιτ, καθώς και από τα ΗΑΕ. Πριν από τη σύγκρουση, οι παραγωγοί αυτοί ήταν οι μοναδικές χώρες στην ομάδα που μπορούσαν να αυξήσουν την παραγωγή.

Ακόμη κι αν ξανανοίξει το στενό του Ορμούζ στη ναυσιπλοΐα, θα χρειαστούν αρκετές εβδομάδες αν όχι μήνες προκειμένου οι ροές να επανέλθουν στα κανονικά επίπεδα, σύμφωνα με στελέχη του πετρελαϊκού τομέα του Κόλπου και του διεθνούς εμπορίου πετρελαίου.

Η διαταραχή προκάλεσε εκτόξευση των τιμών σε υψηλό τετραετίας πάνω από τα 125 δολάρια το βαρέλι καθώς οι αναλυτές αρχίζουν να κάνουν προβλέψεις για εκτεταμένες ελλείψεις καυσίμων αεροσκαφών σε έναν με δύο μήνες και αύξηση του πληθωρισμού παγκοσμίως.

Τα επτά μέλη του ΟΠΕΚ+ θα συναντηθούν και πάλι στις 7 Ιουνίου, ανέφερε η ανακοίνωση.

Σύμφωνα με τον ειδησεογραφικό ιστότοπο Axios, που θεωρείται καλά πληροφορημένος από πηγές της αμερικανικής κυβέρνησης, το σχέδιο προβλέπει ότι μέσα σε έναν μήνα θα πρέπει να έχουν ξεκινήσει διαπραγματεύσεις για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, την άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού, καθώς και τον τερματισμό των πολεμικών επιχειρήσεων σε Ιράν και Λίβανο.

Εφόσον υπάρξει συμφωνία σε αυτό το πρώτο στάδιο, θα ακολουθήσει ένας ακόμη μήνας συνομιλιών με στόχο μια ευρύτερη συμφωνία σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.

Όπως ανέφερε ο αντιπρόεδρος της ιρανικής Βουλής, στο σχέδιο περιλαμβάνεται πρόβλεψη σύμφωνα με την οποία ισραηλινά πλοία, καθώς και πλοία χωρών που θεωρούνται εχθρικές, δεν θα έχουν πρόσβαση στα Στενά του Ορμούζ. Παράλληλα, γίνεται λόγος για καταβολή πολεμικών αποζημιώσεων ως προϋπόθεση για τη διέλευση.

Από την πλευρά του, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι προτίθεται να εξετάσει σύντομα το σχέδιο που του διαβίβασε το Ιράν, εκφράζοντας ωστόσο σοβαρές επιφυλάξεις για το κατά πόσο μπορεί να γίνει αποδεκτό. Μάλιστα, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο επανέναρξης στρατιωτικών πληγμάτων.

Τα Ορμούζ θα γίνουν «νεκροταφείο» των «πειρατών» της Αμερικής 

Το διπλωματικό αδιέξοδο στις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις Ηνωμένων Πολιτειών – Ιράν παραμένει. Η Τεχεράνη κατέθεσε νέα πρόταση, την οποία ωστόσο ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ παρόλο που είπε ότι θα εξετάσει άμεσα τη νέα πρόταση της Τεχεράνης, εμφανίζεται απρόθυμος να την αποδεχθεί.

Από την πλευρά τους οι Φρουροί της Επανάστασης ανέφεραν πως «το περιθώριο λήψης αποφάσεων των ΗΠΑ έχει περιοριστεί», προσθέτοντας πως «ο Τραμπ πρέπει να επιλέξει μεταξύ μιας αδύνατης στρατιωτικής επιχείρησης ή μιας κακής συμφωνίας με την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν».

Ο Μοχσέν Ρεζάι, πρώην διοικητής του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) και γραμματέας του Συμβουλίου Διακρίσεως της Σκοπιμότητας της Τεχεράνης, χρησιμοποιώντας την ορολογία που χρησιμοποίησε ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, παρομοίασε τις αμερικανικές δυνάμεις που αποκλείουν τα Στενά του Ορμούζ με «πειρατές» και απείλησε να μετατρέψει τη θαλάσσια οδό σε «νεκροταφείο» αμερικανικών αεροπλανοφόρων και στρατευμάτων.

«Οι ΗΠΑ είναι ο μόνος πειρατής στον κόσμο που διαθέτει αεροπλανοφόρα. Η ικανότητά μας να αντιμετωπίσουμε τους πειρατές δεν είναι μικρότερη από την ικανότητά μας να βυθίζουμε πολεμικά πλοία», ανέφερε σε ανάρτησή του στο X.

«Ετοιμαστείτε να αντιμετωπίσετε ένα νεκροταφείο των αεροπλανοφόρων και των δυνάμεών σας, ακριβώς όπως τα συντρίμμια του αεροσκάφους σας έμειναν πίσω στην Ισφαχάν», πρόσθεσε, αναφερόμενος στην κατάρριψη ενός αεροσκάφους F-15E τον περασμένο μήνα.

The U.S. is the only pirate in the world that possesses aircraft carriers. Our ability to confront pirates is no less than our ability to sink warships.
Prepare to face a graveyard of your carriers and forces, just as the wreckage of your aircraft was left behind in Isfahan.

— محسن رضایی (@ir_rezaee) May 3, 2026

Yπενθυμίζεται ότι ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε την Παρασκευή ότι το αμερικανικό Πολεμικό Ναυτικό ενεργεί όπως «οι πειρατές» προκειμένου να εφαρμόσει τον αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών.

Ο Τραμπ έκανε τα σχόλια αυτά στη διάρκεια εκδήλωσης στη Φλόριντα καθώς περιέγραφε πώς οι αμερικανικές δυνάμεις κατέλαβαν ένα πλοίο πριν μερικές ημέρες.

«Αλλάξτε την πορεία του πλοίου σας. Απομακρυνθείτε αμέσως από το μηχανοστάσιο», εξήγησε ο Αμερικανός πρόεδρος ότι διέταξαν οι αμερικανικές δυνάμεις το πλήρωμα του πλοίου. «Είναι πέντε μίλια μακριά και με έναν πυροβολισμό στο μηχανοστάσιο, ανατινάξαμε το μηχανοστάσιο. Το πλοίο σταμάτησε (…) και μετά καταλάβαμε το πλοίο, κατασχέσαμε το εμπόρευμα, κατασχέσαμε το πετρέλαιο. Είναι μια πολύ επικερδής επιχείρηση», τόνισε.

«Είμαστε σαν πειρατές. Είμαστε κάπως σαν πειρατές αλλά δεν παίζουμε παιχνίδια», πρόσθεσε ο Τραμπ.

Ισραήλ: Εγκρίθηκε η αγορά μαχητικών αεροσκαφών F-35 και F-15IA από τις ΗΠΑ

Το Ισραήλ έδωσε την τελική έγκριση για την αγορά δύο νέων μοιρών προηγμένων μαχητικών αεροσκαφών F-35 και F-15IA από τις εταιρείες Lockheed Martin και Boeing, μια συμφωνία αξίας δεκάδων δισεκατομμυρίων ευρώ, ανακοίνωσε σήμερα το ισραηλινό υπουργείο Άμυνας.