Όπως επισημαίνεται στην ανακοίνωση, «με τις πληρωμές Μαΐου, η ΔΥΠΑ επιβεβαιώνει τον σταθερό της ρόλο στη διασφάλιση της κοινωνικής συνοχής, της προστασίας των οικογενειών και της ενίσχυσης της απασχόλησης. Η δημοσιοποίηση αναλυτικών στοιχείων κάθε μήνα αποτελεί μέρος της πολιτικής πλήρους διαφάνειας και λογοδοσίας προς τους πολίτες. Με συνέπεια και κοινωνική ευαισθησία, η ΔΥΠΑ συνεχίζει να υλοποιεί στοχευμένες παρεμβάσεις που στηρίζουν ουσιαστικά εργαζόμενους, ανέργους, γονείς και ευάλωτες ομάδες».

Ακολουθούν οι συνολικές δαπάνες και ο αριθμός ωφελουμένων ανά κατηγορία παροχών, καθώς και οι δαπάνες για τα ειδικά προγράμματα απασχόλησης οργανωμένες σε οκτώ βασικές κατηγορίες.

Οι πληρωμές Μαΐου της ΔΥΠΑ

Αναλυτικά στοιχεία ανά κατηγορία ωφελουμένων

Παρουσιάζονται αναλυτικά οι συνολικές δαπάνες και ο αριθμός ωφελουμένων, ανά κατηγορία παροχών καθώς και οι δαπάνες για τα ειδικά προγράμματα απασχόλησης οργανωμένες σε οκτώ βασικές κατηγορίες. 

Σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία, ο ετήσιος πληθωρισμός στην Eυρωζώνη διαμορφώθηκε σε 3,2% τον Μάιο του 2026, από 3% τον Απρίλιο.

Εξετάζοντας τις βασικές συνιστώσες του πληθωρισμού στην Eυρωζώνη, η ενέργεια αναμένεται να έχει τον υψηλότερο ετήσιο ρυθμό τον Μάιο (10,9%, σε σύγκριση με 10,8% τον Απρίλιο), ακολουθούμενη από τις υπηρεσίες (3,5%, σε σύγκριση με 3% τον Απρίλιο), τα τρόφιμα, τα αλκοολούχα ποτά και τον καπνό (2%, σε σύγκριση με 2,4% τον Απρίλιο) και τα μη ενεργειακά βιομηχανικά αγαθά (0,9%, σε σύγκριση με 0,8% τον Απρίλιο).

Σύμφωνα με το σχέδιο νόμου του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, καταργείται το ευνοϊκό φορολογικό καθεστώς για εταιρικά επιβατικά αυτοκίνητα αξίας άνω των 40.000 ευρώ όταν οι εκπομπές τους ξεπερνούν τα 50 γραμμάρια CO2 ανά χιλιόμετρο.

Η ρύθμιση σηματοδοτεί μια σαφή στροφή προς την ενίσχυση των οχημάτων χαμηλών ή μηδενικών ρύπων, με τη φορολογική επιβάρυνση να συνδέεται πλέον περισσότερο με το περιβαλλοντικό αποτύπωμα κάθε μοντέλου.

Οι αλλαγές επηρεάζουν κυρίωςακριβότερα υβριδικά αυτοκίνητα, αλλά και ορισμένα πετρελαιοκίνητα μοντέλα, τα οποία μέχρι σήμερα επωφελούνταν από φορολογικά πλεονεκτήματα στο πλαίσιο της εταιρικής χρήσης.

Πλέον, τα οχήματα πουσυνδυάζουν υψηλή αξία και αυξημένες εκπομπές ρύπων θα υπόκεινται σε αυστηρότερη φορολογική αντιμετώπιση.

Τέλος ταξινόμησης

Παράλληλα, το νομοσχέδιο αναθεωρεί το καθεστώς του τέλους ταξινόμησης, περιορίζοντας τις απαλλαγές που ίσχυαν για τα υβριδικά οχήματα.

Αντίθετα, τα αμιγώς ηλεκτρικά αυτοκίνητα και τα οχήματα που κινούνται με κυψέλες υδρογόνου εξακολουθούν να απαλλάσσονται από το τέλος ταξινόμησης, διατηρώντας το σημαντικότερο φορολογικό κίνητρο που προσφέρεται σήμερα στην αγορά νέων αυτοκινήτων.

Με τις νέες ρυθμίσεις, η πολιτεία επιχειρεί να περιορίσει ταφορολογικά οφέλη για τα ακριβότερα και περισσότερορυπογόνα οχήματα, διατηρώντας παράλληλα τα κίνητρα για τις τεχνολογίες μηδενικών εκπομπών.

Η κατεύθυνση είναι σαφής: όσο χαμηλότερο είναι το ανθρακικό αποτύπωμα ενός οχήματος, τόσο ευνοϊκότερη θα είναι η φορολογική του μεταχείριση.

Ο ίδιος εστίασε τόσο στο παράδειγμα της Ελλάδας, όσο και στο τι μπορούν να κάνουν οι κεντρικές τράπεζες για να αποσυμφορήσουν την κατάσταση.

Ξεχώρισε ως ερωτήματα την μακροπρόθεσμη αύξηση των τιμών, αλλά και τη μείωση της οικονομικής αποτελεσματικότητας που σχετίζεται με την οικονομική δυσπροσιτότητα της κατοικίας, εξετάζοντας και ως παράδειγμα την Ελλάδα.

Oλόκληρη η ομιλία του Γιάννη Στουρνάρα

Με ιδιαίτερη χαρά και τιμή συμμετέχω στην παρούσα συζήτηση στο πλαίσιο του Dubrovnik Economic Conference.

Η οικονομική προσιτότητα της στέγασης έχει αναδειχθεί σε μία από τις καθοριστικές οικονομικές και κοινωνικές προκλήσεις της εποχής μας. Τόσο στις προηγμένες όσο και στις αναδυόμενες οικονομίες, το κόστος της στέγασης αυξάνεται ταχύτερα από τα εισοδήματα, ασκώντας αυξανόμενες πιέσεις στα νοικοκυριά και απειλώντας τόσο την κοινωνική συνοχή όσο και την οικονομική αποτελεσματικότητα.

Στην καρδιά του ζητήματος βρίσκονται δύο θεμελιώδη ερωτήματα. Πρώτον, τι καθορίζει το «κατάλληλο» επίπεδο των τιμών των κατοικιών και των ενοικίων, και πόσο επαρκής είναι στην παρούσα φάση η προσφορά κατοικιών; Δεύτερον, ποιες είναι οι γενικότερες επιπτώσεις της οικονομικής δυσπροσιτότητας της στέγασης στην ευρύτερη οικονομία, ιδίως στα αστικά κέντρα, που λειτουργούν ως πόλοι οικονομικής δραστηριότητας, καινοτομίας και προσέλκυσης ταλέντων; Πώς επηρεάζει αυτό το ζήτημα τις αγορές εργασίας, την παραγωγικότητα και τη μακροπρόθεσμη οικονομική ανάπτυξη;

Ας αρχίσουμε με το πρώτο ερώτημα. Η μακροπρόθεσμη αύξηση των τιμών των κατοικιών δεν είναι κάτι ανεξήγητο. Εξηγείται σε μεγάλο βαθμό από τα θεμελιώδη μεγέθη της προσφοράς και της ζήτησης. Τα αυξανόμενα εισοδήματα των νοικοκυριών και ο συσσωρευμένος πλούτος έχουν ενισχύσει την αγοραστική δύναμη. Οι δημογραφικές αλλαγές — όπως η μείωση του μεγέθους των νοικοκυριών και η αστικοποίηση — έχουν εντείνει τη ζήτηση στις πόλεις. Παράλληλα, η προσφορά συχνά δυσκολεύεται να συμβαδίσει με τη ζήτηση λόγω παραγόντων όπως το κόστος κατασκευής, η έλλειψη δομήσιμων ακινήτων, οι κανονισμοί χρήσεων γης και άλλοι περιορισμοί της δόμησης.

Η νομισματική πολιτική έχει διαδραματίσει επίσης σημαντικό ρόλο. Η παρατεταμένη περίοδος χαμηλών επιτοκίων αύξησε την ελκυστικότητα των ακινήτων ως επένδυση. Αν και τα χαμηλά επιτόκια δημιουργούν ευνοϊκές συνθήκες για επιχειρήσεις και νοικοκυριά, μπορούν επίσης να συμβάλουν σε αύξηση των επενδύσεων στην αγορά κατοικιών, μειώνοντας ταυτόχρονα τα κίνητρα αποταμίευσης σε ένα περιβάλλον χαμηλών αποδόσεων.

Μάλιστα, σε πολλές χώρες της Ευρώπης μεγάλο ποσοστό των αγοραπωλησιών ακινήτων δεν χρηματοδοτείται με στεγαστικά δάνεια. Αυτό σημαίνει ότι η ζήτηση κατοικιών ολοένα και περισσότερο τροφοδοτείται από τον συσσωρευμένο πλούτο και επενδυτικά κίνητρα, με αποτέλεσμα τα νοικοκυριά με υψηλότερα εισοδήματα να πλειοδοτούν έναντι των υπολοίπων, αποκλείοντας τα λιγότερο εύπορα νοικοκυριά από τις αγορές κατοικιών.

Ερχόμαστε τώρα στο δεύτερο ερώτημα, αυτό που αφορά τη μείωση της οικονομικής αποτελεσματικότητας που σχετίζεται με την οικονομική δυσπροσιτότητα της κατοικίας. Όταν οι εργαζόμενοι αδυνατούν να αντεπεξέλθουν στο κόστος διαβίωσης κοντά στα κέντρα οικονομικής δραστηριότητας, η κινητικότητα του εργατικού δυναμικού μειώνεται, οι κενές θέσεις εργασίας δεν καλύπτονται και η αύξηση της παραγωγικότητας περιορίζεται. Η οικονομική προσιτότητα της κατοικίας, επομένως, δεν αποτελεί μόνο κοινωνικό ζήτημα, αλλά και μακροοικονομικό.

Στο σημείο αυτό είναι σκόπιμο να εξετάσουμε εν συντομία την περίπτωση της Ελλάδος, η οποία αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτών των εξελίξεων.

Τα τελευταία χρόνια η ελληνική αγορά κατοικιών παρουσιάζει ανισορροπία προσφοράς και ζήτησης, ιδίως σε μητροπολιτικές περιοχές όπως η Αθήνα. Οι τιμές και τα ενοίκια έχουν αυξηθεί σημαντικά, αν και ο ρυθμός ανόδου τους έχει πρόσφατα κάπως μετριαστεί. Παράλληλα, η οικονομική προσιτότητα της κατοικίας έχει επιδεινωθεί, με αποτέλεσμα η επιβάρυνση του κόστους στέγασης για τα ελληνικά νοικοκυριά να είναι από τις υψηλότερες στη ζώνη του ευρώ.

Αυτό που προκαλεί εντύπωση είναι ότι τα υψηλά – αν και μειούμενα – ποσοστά ιδιοκατοίκησης δεν έχουν μεταφραστεί σε οικονομικά προσιτή στέγαση. Ένας βασικός λόγος είναι ότι τα εισοδήματα παραμένουν σχετικά χαμηλά, ενώ τα έξοδα που σχετίζονται με τη στέγαση — όπως το κόστος ενέργειας, συντήρησης και ανακαίνισης — έχουν αυξηθεί σημαντικά. Επιπλέον, μεγάλο μέρος του αποθέματος κατοικιών είναι γηρασμένο και ενεργειακά μη αποδοτικό, με αποτέλεσμα να αυξάνεται περαιτέρω το κόστος διαβίωσης.

Στην πλευρά της προσφοράς, τα προβλήματα που κληροδότησε η περασμένη δεκαετία είναι ακόμη ορατά. Η κατασκευαστική δραστηριότητα έχει ανακάμψει μόνο εν μέρει από την έντονη συρρίκνωση που υπέστη την περίοδο της οικονομικής κρίσης, ενώ οι επενδύσεις σε κατοικίες παραμένουν πολύ κάτω από τα προ της κρίσεως επίπεδα και τον μέσο όρο της ζώνης του ευρώ.

Ταυτόχρονα, το αυξημένο κόστος κατασκευής, η πολυπλοκότητα του ρυθμιστικού πλαισίου και οι καθυστερήσεις στην έκδοση οικοδομικών αδειών εξακολουθούν να περιορίζουν την προσφορά.

Η ζήτηση όμως παραμένει ισχυρή. Ενισχύεται όχι μόνο από εγχώριους παράγοντες — όπως η σταδιακή άνοδος του διαθέσιμου εισοδήματος τα τελευταία χρόνια, η βελτίωση των οικονομικών προσδοκιών και τα στοχευμένα μέτρα στήριξης της κατοικίας της κυβέρνησης — αλλά και από τις ξένες επενδύσεις, τις αυξημένες τουριστικές ροές στα αστικά κέντρα και την αντίληψη ότι το ακίνητο είναι ένα σχετικά ασφαλές περιουσιακό στοιχείο. Είναι σημαντικό ότι ένα αξιόλογο ποσοστό των συναλλαγών χρηματοδοτείται μέσω της αποταμίευσης των νοικοκυριών και όχι με τραπεζικό δανεισμό, γεγονός που ενισχύει την εκτίμηση ότι η ζήτηση κατοικιών δεν παρουσιάζει ιδιαίτερη ευαισθησία στα επιτόκια, καθώς πολλοί αγοραστές χρησιμοποιούν τον συσσωρευμένο πλούτο τους για την απόκτηση ακινήτων αντί να προσφεύγουν σε τραπεζικό δανεισμό.

Οι κυβερνητικές πολιτικές στοχεύουν όλο και περισσότερο στην αντιμετώπιση αυτών των προκλήσεων. Μέτρα όπως τα προγράμματα επιδότησης στεγαστικών δανείων και ενοικίου, τα προσωρινά φορολογικά κίνητρα για τη μακροχρόνια μίσθωση κενών κατοικιών και τα κίνητρα για την ανακαίνιση ή την αξιοποίησή τους αποτελούν βήματα προς τη σωστή κατεύθυνση.

Υπάρχουν επίσης πρωτοβουλίες για την ενίσχυση της κοινωνικής στέγασης μέσω της στρατηγικής αξιοποίησης δημόσιων περιουσιακών στοιχείων σε σύμπραξη με τον ιδιωτικό τομέα. Ωστόσο, οι πολιτικές αυτές χρειάζονται χρόνο για να αποδώσουν και οι πιέσεις στην προσιτότητα της στέγασης είναι πιθανό να συνεχιστούν βραχυπρόθεσμα.

Στο σημείο αυτό είναι σημαντικό να αναγνωριστεί ότι η οικονομική προσιτότητα της στέγασης δεν αποτελεί μόνο κοινωνική και μακροοικονομική πρόκληση, αλλά επίσης αντικατοπτρίζει βαθύτερα διαρθρωτικά χαρακτηριστικά των ευρωπαϊκών χρηματοπιστωτικών αγορών και των επενδυτικών προτύπων των νοικοκυριών.

Στην περίπτωση της Ελλάδος, η στεγαστική επισφάλεια αναδεικνύεται όλο και περισσότερο ως παράγοντας που επηρεάζει τις μακροπρόθεσμες δημογραφικές τάσεις. Η περιορισμένη πρόσβαση σε προσιτή στέγαση καθυστερεί τη δημιουργία νέων νοικοκυριών, ιδίως μεταξύ των νεότερων γενεών. Πολλοί νεαροί ενήλικες τελικά παραμένουν στην κατοικία των γονέων για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα από ό,τι θα επιθυμούσαν, ενώ άλλοι αναβάλλουν ή επανεξετάζουν την απόφαση δημιουργίας οικογένειας.

Αυτό έχει ευρύτερες μακροοικονομικές επιπτώσεις. Η συρρίκνωση και η γήρανση του πληθυσμού μειώνουν το μέγεθος του εργατικού δυναμικού, επιβαρύνουν το μακροπρόθεσμο αναπτυξιακό δυναμικό και αυξάνουν την πίεση στα δημόσια οικονομικά. Υπό την έννοια αυτή, η οικονομική προσιτότητα της στέγασης αλληλεπιδρά άμεσα με τη δημογραφική βιωσιμότητα και την οικονομική ανθεκτικότητα.

Επανερχόμαστε τώρα στο γενικότερο ερώτημα τι μπορούν να κάνουν οι κεντρικές τράπεζες σε ένα τέτοιο περιβάλλον.

Παραδοσιακά, η διαχείριση της οικονομικής προσιτότητας της στέγασης δεν αποτελεί άμεση αρμοδιότητα των κεντρικών τραπεζών. Πρωταρχική αποστολή τους είναι η διατήρηση της σταθερότητας των τιμών, συμβάλλοντας παράλληλα στη χρηματοπιστωτική σταθερότητα και την ανθεκτικότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος. Ωστόσο, καθώς η στέγαση επηρεάζει όλο και περισσότερο την ευρύτερη οικονομία, οι κεντρικές τράπεζες δεν έχουν πλέον την πολυτέλεια να παραμένουν εντελώς αδρανείς.

Μια βασική πρόκληση είναι ότι όταν η ζήτηση κατοικιών προέρχεται από αγοραστές που χρηματοδοτούν την αγορά ακινήτου με ίδια κεφάλαια ή έχουν ως κίνητρο την επένδυση, η συμβατική νομισματική πολιτική καθίσταται λιγότερο αποτελεσματική. Η αύξηση των επιτοκίων μπορεί να επηρεάσει σε περιορισμένο μόνο βαθμό την εν λόγω ζήτηση, ενώ ενδέχεται να προκαλέσει επιβράδυνση στην ευρύτερη οικονομία.

Αυτό εγείρει σημαντικά ερωτήματα σχετικά με τη μετάδοση της πολιτικής. Εάν οι μεταβολές των επιτοκίων δεν επηρεάζουν σημαντικά τη ζήτηση κατοικιών, ίσως χρειάζεται να εξεταστούν πρόσθετα εργαλεία ή συμπληρωματικές πολιτικές.

Από τη σκοπιά της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας, η μακροπροληπτική πολιτική μπορεί να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο. Αν και πρωταρχικός σκοπός της είναι ο μετριασμός των συστημικών κινδύνων και η ενίσχυση της ανθεκτικότητας του τραπεζικού τομέα, ο κατάλληλος σχεδιασμός των μακροπροληπτικών μέτρων μπορεί επίσης να στηρίξει την οικονομική προσιτότητα της στέγασης με κοινωνικά ισορροπημένο τρόπο.

Ειδικότερα, τα μακροπροληπτικά μέτρα για τη δανειακή επιβάρυνση που εφαρμόζονται σε επίπεδο δανειολήπτη – όπως η επιβολή ορίων στον δείκτη δανείου προς αξία (LTV) και τον δείκτη εξυπηρέτησης δανείου προς εισόδημα (DSTI) – αποσκοπούν στη διατήρηση συνετών πιστοδοτικών κριτηρίων και στην αποφυγή της υπερβολικής δανειακής επιβάρυνσης των νοικοκυριών.

Ταυτόχρονα, η διαμόρφωση των ορίων μπορεί να ενσωματώνει και ευρύτερες κοινωνικές παραμέτρους. Η πρόβλεψη πιο διευκολυντικών συνθηκών για τους δανειολήπτες που είναι αγοραστές για πρώτη φορά μπορεί να στηρίξει την πρόσβασή τους σε ιδιόκτητη κατοικία, ενώ η επιβολή αυστηρότερων ορίων για τη δεύτερη ή την επενδυτική κατοικία μπορεί να συμβάλει στον περιορισμό της κερδοσκοπικής ζήτησης και της απόκτησης οικιστικών ακινήτων με σκοπό την εκμίσθωση.

Επίσης, υπάρχει περιθώριο για στοχευμένη ευελιξία. Προσεκτικά σχεδιασμένες εξαιρέσεις σε συγκεκριμένες κατηγορίες – όπως προγράμματα κοινωνικής κατοικίας ή εργασίες ενεργειακής αναβάθμισης – μπορούν να συμβάλουν ώστε η μακροπροληπτική πολιτική να συμβαδίζει με ευρύτερους στόχους της δημόσιας πολιτικής χωρίς να υπονομεύεται η χρηματοπιστωτική σταθερότητα.

Επιπλέον, τα μέτρα σε επίπεδο κεφαλαιακών απαιτήσεων, μεταξύ των οποίων το αντικυκλικό κεφαλαιακό απόθεμα ασφαλείας ή τα τομεακά αποθέματα ασφαλείας συστημικού κινδύνου, δύνανται να περιορίσουν την υπερβολική πιστωτική επέκταση στον τομέα της στεγαστικής πίστης στη φάση του πιστωτικού κύκλου όπου οι αυξήσεις των τιμών των ακινήτων οφείλονται όλο και περισσότερο στη μόχλευση. Μέσω της ενίσχυσης της ανθεκτικότητας του τραπεζικού τομέα και της αποθάρρυνσης της ανάληψης υπέρμετρων κινδύνων, τα εργαλεία αυτά μπορούν να συμβάλουν σε μια πιο βιώσιμη πορεία της αγοράς κατοικίας διαχρονικά.

Πέραν της μακροπροληπτικής πολιτικής, η προώθηση της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων είναι υψίστης σημασίας. Μέσω της εμβάθυνσης των ευρωπαϊκών κεφαλαιαγορών και της διεύρυνσης των εναλλακτικών επενδυτικών ευκαιριών, θα μπορούσε να περιοριστεί σταδιακά η διαρθρωτική προτίμηση για την ακίνητη περιουσία ως μέσο αποθεματοποίησης πλούτου, αμβλύνοντας έτσι τις επίμονες πιέσεις στις αγορές κατοικίας από την πλευρά της ζήτησης.

Τέλος, η αυξημένη διαφάνεια και οι ισχυρότερες δικλίδες ασφαλείας έναντι της χρήσης αδήλωτων κεφαλαίων στις αγοραπωλησίες ακινήτων μπορούν να συμβάλουν στην υγιέστερη λειτουργία της αγοράς και στον περιορισμό των πιέσεων από την πλευρά της ζήτησης που δεν δικαιολογούνται από τα θεμελιώδη μεγέθη.

Συγχρόνως, πρέπει να υπογραμμιστεί ότι οι κεντρικές τράπεζες δεν δύνανται να λύσουν το πρόβλημα αυτό από μόνες τους. Η οικονομική προσιτότητα της στέγασης ουσιαστικά διαμορφώνεται από τις συνθήκες στην πλευρά της προσφοράς, από τη δημοσιονομική πολιτική και από διαρθρωτικούς παράγοντες. Η αύξηση της προσφοράς κατοικιών, η βελτίωση της αποτελεσματικότητας των πολεοδομικών και χωροταξικών διαδικασιών και η καλύτερη αξιοποίηση του υφιστάμενου οικιστικού αποθέματος αποτελούν αναπόσπαστα στοιχεία της λύσης του προβλήματος.

Εξάλλου, το στεγαστικό ζήτημα δεν έχει να κάνει αποκλειστικά και μόνον με τιμές, αγορές ή εργαλεία πολιτικής, αλλά κυρίως με το κατά πόσον οι οικονομίες μας παρέχουν στην επόμενη γενιά μια αξιόπιστη προοπτική για το μέλλον. Αν η πρόσβαση σε προσιτή στέγη γίνεται όλο και πιο αβέβαιη, οι συνέπειες εκτείνονται πέρα από την αγορά κατοικιών. Επηρεάζουν την παραγωγικότητα, την κοινωνική συνοχή και τις αναπτυξιακές προοπτικές της οικονομίας.

Ως εκ τούτου, ο ρόλος των υπευθύνων χάραξης πολιτικής, συμπεριλαμβανομένων των κεντρικών τραπεζών, δεν είναι να επιλύσουν το στεγαστικό ζήτημα μεμονωμένα, αλλά να διασφαλίσουν ότι οι πολιτικές τους δεν έχουν ως παρενέργεια την ενίσχυση αυτών των ανισορροπιών και, όπου αυτό είναι εφικτό, να συμβάλουν σε μια πιο ισορροπημένη κατανομή των πόρων.

Εν τέλει, μια βιώσιμη οικονομία εξαρτάται όχι μόνο από τη σταθερότητα των τιμών, αλλά και από το αν εμπνέει σε αυτούς που θα διαμορφώσουν το μέλλον της μια αίσθηση σιγουριάς και ύπαρξης ευκαιριών.

Ο πανευρωπαϊκός δείκτης STOXX 600 υποχωρούσε κατά 1,13%, με τις μεγαλύτερες αγορές της ηπείρου να κινούνται επίσης πτωτικά. Συγκεκριμένα, οι δείκτες σε Παρίσι, Φρανκφούρτη, Λονδίνο και Μιλάνο κατέγραφαν απώλειες της τάξης του 0,75% έως 1,15%.

Η ένταση στις σχέσεις μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσινγκτον, σε συνδυασμό με την απόφαση του Ιράν να παγώσει τις συνομιλίες με τις ΗΠΑ, οδήγησαν σε νέα άνοδο των τιμών του πετρελαίου, οι οποίες είχαν ήδη ενισχυθεί μετά τις γεωπολιτικές εξελίξεις του Σαββατοκύριακου.

Παράλληλα, ανοδικά κινήθηκαν και οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων της Ευρωζώνης, καθώς οι αγορές εκτιμούν ότι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) ενδέχεται να διατηρήσει αυστηρότερη νομισματική πολιτική ή ακόμη και να εξετάσει νέες αυξήσεις επιτοκίων, εφόσον οι υψηλές τιμές της ενέργειας τροφοδοτήσουν νέο κύμα πληθωριστικών πιέσεων.

Η απόδοση του διετούς γερμανικού ομολόγου, που θεωρείται ιδιαίτερα ευαίσθητη στις προσδοκίες για τα επιτόκια, ενισχύθηκε κατά 5 μονάδες βάσης στο 2,585%, ενώ το δεκαετές γερμανικό ομόλογο αναφοράς κινήθηκε στο 2,9757%, σημειώνοντας άνοδο 4 μονάδων βάσης.

Αντίθετα, ο τεχνολογικός κλάδος αποτέλεσε τη θετική εξαίρεση της ημέρας, καταγράφοντας άνοδο 0,45%. Η ώθηση προήλθε από την ανακοίνωση του ιαπωνικού ομίλου SoftBank, ο οποίος δεσμεύτηκε να επενδύσει 45 δισ. ευρώ στη Γαλλία μέσα στην επόμενη πενταετία για την ανάπτυξη υποδομών τεχνητής νοημοσύνης, στο πλαίσιο συνολικού επενδυτικού σχεδίου ύψους 75 δισ. ευρώ.

Ο δείκτης Stoxx Europe Technology έφτασε μάλιστα σε επίπεδα που είχαν να καταγραφούν από τον Σεπτέμβριο του 2020, επιβεβαιώνοντας τη δυναμική που παρουσιάζει ο κλάδος παρά το αρνητικό κλίμα στις υπόλοιπες αγορές.

Στο επιχειρηματικό μέτωπο, η αεροπορική εταιρεία χαμηλού κόστους EasyJet διέψευσε δημοσιεύματα περί επικείμενης πρότασης εξαγοράς από το αμερικανικό επενδυτικό fund Castlelake, διευκρινίζοντας ότι δεν έχει δεχθεί καμία επίσημη προσέγγιση. Ωστόσο, η διοίκηση της εταιρείας σημείωσε ότι θα εξετάσει οποιαδήποτε πρόταση κατατεθεί στο μέλλον.

Η μετοχή της EasyJet αντέδρασε θετικά στις εξελίξεις, σημειώνοντας άνοδο 11,5% κατά την έναρξη των συναλλαγών, παρά το γεγονός ότι η χρηματιστηριακή αξία της εταιρείας έχει υποχωρήσει περισσότερο από 40% την τελευταία πενταετία.

Με τον τρόπο αυτό, προσφέρει σταθερότητα και προβλεψιμότητα στα ελληνικά νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις σε ένα περιβάλλον που εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται από διεθνείς γεωπολιτικές και ενεργειακές προκλήσεις.

Χωρίς μεταβολές στα οικιακά κυμαινόμενα τιμολόγια

Η τιμή του κυμαινόμενου Γ1/Γ1Ν πράσινου οικιακού τιμολογίου για τον Ιούνιο παραμένει στα ίδια επίπεδα με τον Μάιο, με χρέωση 0,138 €/kWh. Αντίστοιχα, η τιμή του κίτρινου κυμαινόμενου τιμολογίου myHome4All διατηρείται στα 0,1378 €/kWh, προσφέροντας μια εναλλακτική επιλογή για πελάτες που προτιμούν ευελιξία.

Σταθερή επιλογή τα μπλε της ΔΕΗ

Τα ΔΕΗ myHomeEnter και ΔΕΗ myHomeOnline προσφέρονται με χρέωση 0,145 €/kWh και 0,142 €/kWh αντίστοιχα, με χαμηλότερη χρέωση 0,132 €/kWh στη ζώνη μειωμένης κατανάλωσης.

Το ΔΕΗ myHome Maxima, το σταθερό μπλε πρόγραμμα για πελάτες με μεγάλες καταναλώσεις, προσφέρει σταθερή χρέωση 0,132 €/kWh για τις πρώτες 600 kWh και 0,092 €/kWh για την κατανάλωση άνω των 600 kWh.
Παράλληλα, το διετούς διάρκειας μπλε ΔΕΗ myHomeEnterTwo συνεχίζει να προσφέρει σταθερή χρέωση στα 0,145 €/kWh και 0,095 €/kWh στη ζώνη μειωμένης κατανάλωσης, ενισχύοντας τη δυνατότητα μακροπρόθεσμου προγραμματισμού για τα νοικοκυριά.

Το σταθερό μπλε ΔΕΗ myHome Plan, που απευθύνεται σε νοικοκυριά που επιδιώκουν καλύτερο προγραμματισμό του κόστους ενέργειας, προσφέρει ενιαία μηνιαία χρέωση 60€ για ανταγωνιστικές και ρυθμιζόμενες χρεώσεις και εκκαθάριση ανά εξάμηνο.

Ευελιξία και έλεγχος με δυναμική τιμολόγηση

Τα προϊόντα δυναμικής τιμολόγησης ΔΕΗ myHome Dynamic και ΔΕΗ myBusiness Dynamic δίνουν τη δυνατότητα σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις με έξυπνο μετρητή να προσαρμόζουν την κατανάλωσή τους με βάση τις τιμές της αγοράς και να ελέγχουν αποτελεσματικότερα το ενεργειακό τους κόστος.

Η ΔΕΗ συνεχίζει να προσφέρει ένα ολοκληρωμένο χαρτοφυλάκιο προϊόντων που ανταποκρίνεται σε διαφορετικές ανάγκες κατανάλωσης, συνδυάζοντας επιλογές σταθερής, κυμαινόμενης και δυναμικής τιμολόγησης με διαφάνεια και σαφήνεια στη χρέωση.

Σε κάθε περίπτωση, δεν θα μειωθούν οι αμιγώς συνταξιοδοτικές ασφαλιστικές εισφορές (κύριας και επικουρικής ασφάλισης), ούτε και η εργοδοτική εισφορά υπέρ του κλάδου ανεργίας (1,2%).

Αξίζει να σημειωθεί ότι ενδεχόμενη μείωση των ασφαλιστικών εισφορών κατά μία ποσοστιαία μονάδα θα προκαλέσει απώλεια εσόδων από τις εισφορές μισθωτών στον ΕΦΚΑ κατά 440 εκατ. ευρώ, απώλεια που αντισταθμίζεται πλήρως με την αύξηση των εσόδων του ασφαλιστικού ταμείου – από ασφαλιστικές εισφορές – εξαιτίας της αύξησης της απασχόλησης και του ύψους των μισθών.

Το ζήτημα της περαιτέρω μείωσης των ασφαλιστικών εισφορών επισημαίνεται από την Τράπεζα της Ελλάδος στην τελευταία έκθεση, ενώ αντίστοιχο αίτημα έχουν διατυπώσει οι εργοδοτικές οργανώσεις, ως «αντιστάθμισμα» της επιβάρυνσης που προκαλούν οι συνεχείς αυξήσεις των κατώτατων αμοιβών.

Τι λέει η κυβέρνηση

Η κυβέρνηση μέχρι τώρα κρατά κλειστά τα χαρτιά της και περιορίζεται στη μείωση το 2027 κατά μισή ποσοστιαία μονάδα (0,5%) που εκκρεμεί από το πρόγραμμα της συνολικής μείωσης κατά 5,9% από το 2019 και εντεύθεν.

Η νέα μείωση στις εργοδοτικές ασφαλιστικές εισφορές θα έρθει σε συνέχεια των δύο περικοπών που έγιναν εντός του 2025.

Η περαιτέρω μείωση του μη μισθολογικού κόστους αναμένεται να συμβάλει στην αύξηση της απασχόλησης και των μισθών, εξέλιξη η οποία θα αντισταθμίσει την απώλεια εσόδων που θα έχει ο ΕΦΚΑ από τη μείωση των εισφορών.

ΕΦΚΑ

Σύμφωνα με τον ΕΦΚΑ, για κάθε μία ποσοστιαία μονάδα (1%) αύξησης του κατώτατου μισθού, οι ασφαλιστέες αποδοχές αυξάνονται κατά 140.000.000 ευρώ σε ετήσια βάση.

Με την αύξηση κατά 4,5% που ισχύει από 1ης Απριλίου, τα έσοδα του ΕΦΚΑ θα ενισχυθούν περίπου κατά 630.000.000 ευρώ, ποσό που καλύπτει πλήρως το κόστος της μείωσης των εισφορών.

Το σύνολο των εισφορών για τους μισθωτούς (εργοδότη και εργαζομένου) ανέρχεται σήμερα στο 35,16% και με αυτό το ποσοστό η Ελλάδα κατατάσσεται στην τέταρτη θέση των κρατών με τις υψηλότερες ασφαλιστικές κρατήσεις στις χώρες του ΟΟΣΑ.

Το πρόγραμμα θα επιδοτεί ευρύτερες εργασίες ανακαίνισης κατοικιών και όχι μόνο την ενεργειακή αναβάθμισή τους και εντάσσεται στη λογική της αύξησης της προσφοράς κατοικίας, καθώς έρευνες έχουν δείξει ότι αποτελεί τον αποτελεσματικότερο τρόπο για να αντιμετωπιστεί το έντονο στεγαστικό ζήτημα που αντιμετωπίζει η Ελλάδα και οι περισσότερες άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

Τι προβλέπει – Τα κριτήρια

Το νέο “Ανακαινίζω” θα προβλέπει σημαντικά αυξημένη κάλυψη δαπανών συγκριτικά με προηγούμενα προγράμματα η οποία θα αυξάνεται ανάλογα με τον αριθμό των παιδιών της οικογένειας.

Επίσης θα προβλέπει αυξημένα εισοδηματικά όρια για την ένταξη σ’ αυτό.

Έτσι η επιδότηση θα μπορεί να φτάνει έως και το 90%-95% του κόστους ανακαίνισης με βασική χρηματοδότηση έως 36.000 ευρώ ανά κατοικία. Σημειώνεται ότι στον προηγούμενο κύκλο του προγράμματος ανακαινίζω το ύψος των επιλέξιμων δαπανών ανέρχονταν στα 10.000 ευρώ.

Το ύψος της χρηματοδότησης θα προσαυξάνεται κατά 5.000 ευρώ για κάθε παιδί γεγονός που σημαίνει ότι για οικογένεια με δύο παιδιά θα ανέρχεται στις 46.000 ευρώ. Το πρόγραμμα σύμφωνα με τους σχεδιασμούς θα αφορά παλαιές κατοικίες έως 120 τμ. Το ύψος της χρηματοδότησης θα υπολογίζεται με ανώτατο όριο τα 300 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο.

Οι δύο φάσεις του προγράμματος

Δύο θα είναι οι φάσεις υλοποίησης του προγράμματος. Στην πρώτη φάση που προβλέπεται να ξεκινήσει τον Ιούνιο θα διενεργηθεί ο έλεγχος για να επιλεγούν τα ακίνητα που πληρούν τις προϋποθέσεις ένταξης στο πρόγραμμα. Στη δεύτερη φάση που εκτιμάται ότι θα ξεκινήσει τον Σεπτέμβριο θα υποβληθούν οι αιτήσεις ένταξης απο τους ιδιοκτήτες των ακινήτων που θα έχουν περάσει την πρώτη φάση.

Σύμφωνα με πληροφορίες του ΑΠΕ, κατά την πρώτη φάση του προγράμματος θα δοθεί προτεραιότητα στην αξιολόγηση της επιλεξιμότητας των κλειστών κατοικιών και στη συνέχεια θα εξεταστούν οι περιπτώσεις ακινήτων που ήδη κατοικούνται.

Στο συγκεκριμένο πρόγραμμα το βάρος της κάλυψης θα πέφτει περισσότερο στις δαπάνες για εργασίες ανακαίνισης και λιγότερο σ αυτές που αφορούν την ενεργειακή αναβάθμιση καθώς βασικός στόχος είναι η άμεση ενίσχυση της προσφοράς κατάλληλων κατοικιών στην αγορά. Εκτιμάται ότι το 80% των παρεμβάσεων θα αφορά ανακαινίσεις και το 20% ενεργειακές αναβαθμίσεις

Όπως προκύπτει από την ανάλυση της εταιρείας, η μέση τιμή διανυκτέρευσης στην Ελλάδα αυξάνεται κατά 54,9%, καθώς διαμορφώνεται από 112,64 ευρώ εκτός θερινής σεζόν σε 174,46 ευρώ κατά τους μήνες Ιούνιο, Ιούλιο και Αύγουστο.

Αιτία είναι ασφαλώς ότι η Ελλάδα είναι δημοφιλής τουριστικός προορισμός, αλλά και η αύξηση στα κόστη (φορολογία, λογαριασμοί ρεύματος) των ιδιοκτητών.

Σε ορισμένους δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς, όπως η Μύκονος, η μέση τιμή διαμονής εκτοξεύεται από 458 ευρώ σε 758 ευρώ ανά βραδιά κατά τους καλοκαιρινούς μήνες!

Η αποκλιμάκωση στη χονδρική αγορά δεν μεταφέρεται άμεσα στη λιανική, γεγονός που εξηγεί γιατί οι τιμές εξακολουθούν να διαφέρουν αισθητά σε κάθε πρατήριο, ακόμη και στην ίδια περιοχή. Ωστόσο, όσο περνούν οι ημέρες, ολοένα και περισσότερα πρατήρια αναμένεται να ενσωματώνουν το χαμηλότερο κόστος προμήθειας.

Ήδη σε αρκετές περιοχές του Λεκανοπεδίου Αττικής, η αμόλυβδη πωλείται ξανά κάτω από το ψυχολογικό όριο των 2 ευρώ / λίτρο, ενώ, στο πετρέλαιο κίνησης εντοπίζονται τιμές χαμηλότερες από 1,65 ευρώ / λίτρο.

Η πτώση των τιμών συνδέεται άμεσα με τη διόρθωση που καταγράφεται στις διεθνείς αγορές πετρελαίου, εξέλιξη που μεταφέρεται σταδιακά και στα ελληνικά διυλιστήρια.

Η τιμή διυλιστηρίου της αμόλυβδης βενζίνης, η οποία περιλαμβάνει τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης αλλά όχι τον ΦΠΑ και το εμπορικό περιθώριο κέρδους, είχε «εκτιναχθεί» έως τα 1,60 ευρώ ανά λίτρο την 20^ή Μαΐου. Από τότε υποχωρεί σταθερά, καταγράφοντας συνολική μείωση περίπου 12 λεπτών ανά λίτρο μέσα σε λίγες ημέρες.

Παρόμοια είναι η εικόνα και στο πετρέλαιο κίνησης. Από τα υψηλά επίπεδα που είχαν διαμορφωθεί τους προηγούμενους μήνες, η τιμή στα διυλιστήρια έχει επιστρέψει περίπου στα 1,17 ευρώ / λίτρο, ενισχύοντας τις προσδοκίες για περαιτέρω αποκλιμάκωση και στη λιανική αγορά.

Στο τοπίο των επόμενων ημερών θα πρέπει να συνυπολογιστεί και η αλλαγή στην κρατική επιδότηση. Από τη Δευτέρα 01 Ιουνίου, η ενίσχυση μειώνεται από 20 σε 15 λεπτά / λίτρο, παράγοντας που θα επηρεάσει την τελική τιμή που θα δουν οι καταναλωτές στην αντλία.

Παρά τη συγκεκριμένη μεταβολή, η συνολική εικόνα παραμένει θετική για τους οδηγούς. Η αγορά καυσίμων δείχνει να έχει περάσει σε φάση αποκλιμάκωσης, με τις μειώσεις να αναμένεται να φανούν στις αντλίες το επόμενο διάστημα.