Η ανάρτηση της Εταιρείας Συγγραφέων

“Αποχαιρετάμε με μεγάλη θλίψη το ιδρυτικό μέλος της Εταιρείας Συγγραφέων, σπουδαίο ποιητή, μελετητή της λογοτεχνίας και βιβλιογράφο Δημήτρη Δασκαλόπουλο.

Ο Δημήτρης Δασκαλόπουλος υπήρξε μέλος με συνεχόμενη και πολυετή ενεργή προσφορά στη ζωή της Εταιρείας μας. Την υπηρέτησε ως μέλος του δεύτερου Διοικητικού της Συμβουλίου (1984-1986) υπό την Προεδρία του Εμμανουήλ Κάσδαγλη και επί σειρά ετών, μέχρι και σήμερα, εισηγήθηκε για την εισδοχή πολλών νέων μελών στην Εταιρεία μας. Το 2025 απένειμε το Μεγάλο Βραβείο Διδώ Σωτηρίου της Εταιρείας στον σημαντικό μας ποιητή και στενό του φίλο Τίτο Πατρίκιο.

Ο Δημήτρης Δασκαλόπουλος γεννήθηκε το 1939 στην Πάτρα, σπούδασε νομικά στην Αθήνα και εργάστηκε στην Εθνική Τράπεζα, όπου για μεγάλο χρονικό διάστημα είχε την ευθύνη του Τομέα Εκδόσεων & Ιστορικού Αρχείου, της έκδοσης του πολιτιστικού περιοδικού της Εμείς, ενώ υπήρξε και διευθυντής του Τμήματος Δημοσίων Σχέσεων της Τράπεζας. Είχε εκδώσει πολλά ποιητικά βιβλία, μελέτες για τη λογοτεχνία και δοκίμια, ενώ δημοσίευε επί σειρά ετών κριτικές λογοτεχνίας στον ημερήσιο και περιοδικό Τύπο. Είχε επιμεληθεί εκδόσεις έργων του Σεφέρη και είχε συντάξει βιβλιογραφίες για τον Σεφέρη, τον Γ. Κ. Κατσίμπαλη, τον Σικελιανό, τον Ελύτη, τον Μανόλη Αναγνωστάκη, τον Αλέξανδρο Κοτζιά, τη Νόρα Αναγνωστάκη, τον Κ. Π. Καβάφη κ.ά. Είχε προσκληθεί και συμμετάσχει ως ομιλητής σε πολυάριθμα συνέδρια, συμπόσια και ημερίδες. Ήταν μέλος της Εταιρείας Συγγραφέων, του Ελληνικού Λογοτεχνικού και Ιστορικού Αρχείου (Ε.Λ.Ι.Α), της Ελληνικής Εταιρείας Γενικής και Συγκριτικής Γραμματολογίας, του Σπουδαστηρίου Νέου Ελληνισμού, της Εταιρείας Σπουδών Νεοελληνικού Πολιτισμού και Γενικής Παιδείας της Σχολής Μωραΐτη.

Το 2006 ανακηρύχτηκε επίτιμος διδάκτωρ του Τμήματος Φιλολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, το 2010 του Πανεπιστημίου Πατρών και το 2023 του Πανεπιστημίου της Κύπρου. Χρημάτισε αναπληρωματικό μέλος στο Διοικητικό Συμβούλιο του Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας, αντιπρόεδρος του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου και Πρόεδρος του ΔΣ του Ομίλου Φίλων του Μανόλη Αναγνωστάκη. Υπήρξε μέλος της Κριτικής Επιτροπής των κρατικών λογοτεχνικών βραβείων και της Κριτικής Επιτροπής του περιοδικού Διαβάζω. Το 2015 βραβεύθηκε με το βραβείο του Ιδρύματος Πέτρου Χάρη της Ακαδημίας Αθηνών για το σύνολο του έργου του, το 2021 με το Μεγάλο Τιμητικό Βραβείο του ηλεκτρονικού περιοδικού Αναγνώστης, το 2022 με το Βραβείο Συνολικής Προσφοράς Βασίλης Μιχαηλίδης του Ομίλου Λογοτεχνίας και Κριτικής της Κύπρου και με το Βραβείο Ζαν Μορεάς του Γραφείου Ποιήσεως και το 2026 με το Ειδικό Βραβείο Καβάφη στο πλαίσιο των εκδηλώσεων Καβάφεια 2026.

Στη σύζυγό του Μαρία Στασινοπούλου, σημαντική συγγραφέα και μέλος της Εταιρείας μας, και στους υπόλοιπους οικείους του εκφράζουμε τα ειλικρινή μας συλλυπητήρια.“

Ποιος ήταν ο Δημήτρης Δασκαλόπουλος

Ο Δημήτρης Δασκαλόπουλος γεννήθηκε στην Πάτρα το 1939 και σπούδασε Νομικά στο Πανεπιστήμιο της Αθήνας (ΕΚΠΑ). Εργάστηκε στην Εθνική Τράπεζα (1962-1996). Το 1970 μετεκπαιδεύτηκε επί τετράμηνο στις ΗΠΑ (First National Bank Σικάγου) για θέματα πιστωτικών καρτών και δανείων καταναλωτικής πίστης. Κατά το διάστημα 1981-1992 ήταν υπεύθυνος του Τμήματος Εκδόσεων και Ιστορικού Αρχείου της Τράπεζας και είχε αναλάβει τη διεύθυνση και την αρχισυνταξία (1984-1996) του περιοδικού Εμείς, ο κόσμος της Εθνικής. Περάτωσε την υπηρεσία του ως διευθυντής Δημοσίων Σχέσεων (1992-1996).

Ασχολήθηκε με την λογοτεχνία από τα νεανικά του χρόνια. Κατά τη διάρκεια των σπουδών του, το 1959, απέσπασε το δεύτερο βραβείο στον πρώτο πανελλήνιο και παμφοιτητικό διαγωνισμό ποίησης, που είχε προκηρύξει το περιοδικό Πανσπουδαστική, με αφορμή την επέτειο των εκατό χρόνων από τη γέννηση του Κωστή Παλαμά.

Διετέλεσε τακτικός συνεργάτης της εγκυκλοπαίδειας Πάπυρος-Λαρούς-Μπριτάννικα, στην οποία έχει συγγράψει περί τα 100 λήμματα για πρόσωπα, θέματα και περιοδικά της νεότερης και σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας. Ανάλογα λήμματα έχει συγγράψει στο Παγκόσμιο Βιογραφικό Λεξικό της Εκδοτικής Αθηνών, στις σειρές Η Παλαιότερη Πεζογραφία μας, Η Μεσοπολεμική Πεζογραφία και Η Μεταπολεμική Πεζογραφία των εκδόσεων Σοκόλη και στο Λεξικό Νεοελληνικής Λογοτεχνίας των εκδόσεων Πατάκη. Τακτικός συνεργάτης της αθηναϊκής εφημερίδας Τα Νέα, ως κριτικός βιβλίου και επιφυλλιδογράφος (1993-1999). Κείμενά του έχουν δημοσιευτεί στα περισσότερα λογοτεχνικά και φιλολογικά περιοδικά των τελευταίων σαράντα χρόνων και έχουν μεταφραστεί αγγλικά, γαλλικά, ισπανικά, γερμανικά, ολλανδικά, ιταλικά, ρουμανικά και τουρκικά. Έχει συμμετάσχει σε επιστημονικά συνέδρια και συμπόσια στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.

Υπήρξε μέλος της Εταιρείας Συγγραφέων και της Εταιρείας Σπουδών Νεοελληνικού Πολιτισμού & Γενικής Παιδείας (Ιδρυτής: Σχολή Μωραΐτη). Χρημάτισε αναπληρωματικό μέλος στο Διοικητικό Συμβούλιο του Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας και κατά το διάστημα 2000-2004 υπήρξε αντιπρόεδρος του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου. Είχε λάβει μέρος στην επιτροπή απονομής των κρατικών λογοτεχνικών βραβείων, καθώς και στην ανάλογη του περιοδικού Διαβάζω. Το 1990 εκπροσώπησε την Ελλάδα στο Δουβλίνο, ως μέλος της επιτροπής απονομής του ευρωπαϊκού αριστείου λογοτεχνίας. Το 1999 προσκλήθηκε από το Πρόγραμμα Ελληνικών Σπουδών του Πανεπιστημίου του Princeton, όπου και παρέμεινε για τρεις μήνες ως visiting fellow. Είχε διδάξει θέματα βιβλιολογίας, βιβλιογραφίας και εκδόσεων σε σεμινάρια του Μορφωτικού Ιδρύματος Εθνικής Τραπέζης, της Ένωσης Συντακτών Θεσσαλονίκης, των Πανεπιστημίων Κρήτης, Θεσσαλονίκης και Πατρών. Στο Ελεύθερο Πανεπιστήμιο της Στοάς του Βιβλίου παρέδωσε μαθήματα για τον Καβάφη και τον Σεφέρη.

Είχε ανακηρυχτεί επίτιμος διδάκτωρ του Τμήματος Φιλολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (2006), του Τμήματος Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Πατρών (2010) και του Πανεπιστημίου Κύπρου (2023). Βραβεύτηκε από το Ίδρυμα Πέτρου Χάρη της Ακαδημίας Αθηνών για το σύνολο του έργου του (2015). Ελαβε το Μεγάλο Βραβείο του περιοδικού Ο Αναγνώστης (2021), το βραβείο ποίησης “Ζαν Μορεάς” (Πάτρα 2023), το Βραβείο “Βασίλης Μιχαηλίδης” (Κύπρος 2023) και το ειδικό Ειδικό Βραβείο Καβάφη (Κάιρο 2026) τιμής ένεκεν για τη σημαντική προσφορά του στη διοργάνωση των Καβαφείων από το 1984 έως σήμερα και για τη σημαντική συμβολή του στις καβαφικές σπουδές.

Τα παραπάνω δήλωσε η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, σήμερα από την Κρήτη, στο πλαίσιο της ημερίδας του Economist με θέμα «Επενδύοντας στην αλλαγή: Η Κρήτη σε μετάβαση», που πραγματοποιείται με την υποστήριξη της Περιφέρειας Κρήτης και του Περιφερειακού Ταμείου Ανάπτυξης Κρήτης.

Η υπουργός αναφέρθηκε και στους περίπου 28.000 αρχαιολογικούς χώρους και μνημεία της Ελλάδας («ένα απίστευτο νούμερο»), με την Κρήτη να είναι, όπως τόνισε, «ίσως ο τόπος στη Μεσόγειο με τη μεγαλύτερη πυκνότητα πολιτιστικών αγαθών, μνημείων, αρχαιολογικών χώρων. Αλλά και το πιο πολυεπίπεδο, διότι δεν είναι μόνο στην Κρήτη έντονη η παρουσία του μνημειακού αποθέματος των αρχαιολογικών χώρων που ξεκινούν χιλιετίες πριν για να φτάσουν μέχρι τα πολύ νεότερα χρόνια. Είναι και η τεράστια δύναμη των παραδόσεων, της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς που συνδέονται από τη γλώσσα, τους χορούς, τα τραγούδια, τη γαστρονομία. Η Κρήτη τα συγκεντρώνει όλα. Εδώ, λοιπόν, σε μία στιγμή που πραγματικά πολύ μεγάλες επενδύσεις όπως τις ακούσαμε σήμερα, είτε είναι ο βόρειος οδικός άξονας, είτε η ενεργειακή διασύνδεση και το νέο αεροδρόμιο στο Καστέλλι, δημιουργούν αυτές τις πολύ σημαντικές υποδομές, χρειάζεται κατά τη γνώμη μου ένα συνεκτικό στοιχείο όλων αυτών. Κι αυτό δεν είναι άλλο από τον Πολιτισμό».

Η Λ. Μενδώνη αναφέρθηκε και στον εορτασμό της ένταξης των Μινωικών Ανακτόρων στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, εγγραφή που έγινε τον Ιούλιο του 2025. «Αυτές τις δυο μέρες, είμαστε εδώ μαζί με τους εκπροσώπους της UNESCO, μιλώντας με την τοπική αυτοδιοίκηση, με την περιφερειακή αυτοδιοίκηση, με τους κατοίκους, για το τι σημαίνει Μινωικός Πολιτισμός. Πόσο ο Πολιτισμός αυτός, καθώς εντάχθηκε στην UNESCO, έχει προσθέσει δύο χιλιάδες χρόνια πίσω στην ιστορία και στην αρχαιολογία της Ελλάδας και της Ευρώπης, συγχρόνως όμως είναι και μία αστείρευτη πηγή έμπνευσης για την τέχνη όλων των μορφών. Και φυσικά όχι μόνο τα μινωικά, αλλά όλος ο πολιτισμός δεν πρέπει να τον βλέπουμε σαν κάτι που αφορά μόνο το παρελθόν αλλά σαν μία επένδυση στο μέλλον», υπογράμμισε η υπουργός Πολιτισμού, η οποία αναφέρθηκε και στην «εξαιρετική συνεργασία» του υπουργείου Πολιτισμού και της κεντρικής κυβέρνησης με την τοπική και περιφερειακή αυτοδιοίκηση.

«Όλοι μαζί, αυτό το οποίο κάνουμε, είναι καθημερινά να τεκμηριώνουμε ότι ο Πολιτισμός είναι καθοριστικό εργαλείο για τη βιώσιμη ανάπτυξη. Μπορεί να δημιουργήσει – και ήδη στην Κρήτη το δημιουργεί με πολύ εμφαντικό τρόπο – προϋποθέσεις για ποιοτικό και όχι ποσοτικό τουρισμό, γενικά για επένδυση στην ποιότητα. Και νομίζω ότι αυτό είναι το βασικό: να επενδύσουμε, όχι στα ποσοτικά μεγέθη, αλλά να εμβαθύνουμε στην ποιότητα. Γιατί μέσω του πολιτισμού -το τουριστικό μας προϊόν, η καθημερινή μας συμπεριφορά, η σχέση που αναπτύσσουμε στην καθημερινότητά μας καθώς περνάμε και βλέπουμε τα ενετικά νεώρια, τα τείχη, τους αρχαιολογικούς χώρους – αυτομάτως βελτιωνόμαστε οι ίδιοι χωρίς να το συνειδητοποιούμε πολλές φορές», τόνισε η Λ. Μενδώνη. Απαντώντας δε, σε ερώτηση του συνομιλητή της, σχετικά με το πώς η κυβέρνηση αντιλαμβάνεται την πολιτιστική κληρονομιά ως ήπια δύναμη, αναφέρθηκε και στα Γλυπτά του Παρθενώνα. 

«Το γεγονός ότι σήμερα σχεδόν όλη η διεθνης κοινή γνώμη, σε ένα ποσοστό 61% με 67%, τάσσεται υπέρ της επιστροφής τους, το γεγονός ότι έχουμε δηλώσεις από αρχηγούς κρατών, προέδρους, πρωθυπουργούς, για το ηθικό του ελληνικού αιτήματος και για τη νόμιμη διεκδίκηση της Ελλάδας να επανενωθούν τα Γλυπτά του Παρθενώνα υπό το Αττικό φως, όλο αυτό είναι αποτέλεσμα μιας στρατηγικής που ξεκινάει από τον πρωθυπουργό, που διαπερνά το υπουργείο Πολιτισμού και φτάνει σε αυτούς που πρέπει να φτάσει, στους αποδέκτες. Η βασική μας λογική είναι εξωστρέφεια, πίστη στις αρχές, πίστη στις αξίες μας και με το διάλογο – σε αυτή τη χώρα αναπτύχθηκε ο διάλογος – να κερδίζουμε τους συνεργάτες μας, τους εταίρους μας», κατέληξε η υπουργός Πολιτισμού. 

Παρουσία της Υπουργού Πολιτισμού Λίνας Μενδώνη, εκπροσώπων της UNESCO, της τοπικής αυτοδιοίκησης, της επιστημονικής κοινότητας, στελεχών του Υπουργείου Πολιτισμού και πλήθους κόσμου, η Κρήτη έστειλε ένα ισχυρό μήνυμα πολιτιστικής συνέχειας και διεθνούς αναγνώρισης.

Η Λίνα Μενδώνη, στον χαιρετισμό της, τόνισε: «Η σημερινή εκδήλωση εδώ στη Ζώμινθο, στον εμβληματικό αυτό τόπο στις υπώρειες του Ψηλορείτη, δεν αφορά μόνο στον εορτασμό μιας κορυφαίας διεθνούς διάκρισης για την Ελλάδα και την Κρήτη. Αποτελεί μια στιγμή αυτογνωσίας, ιστορικής συνείδησης, συλλογικής ευθύνης και βαθιάς συγκίνησης, για όλους όσοι εργαστήκαμε μεθοδικά και συστηματικά, ώστε τα Μινωικά Ανακτορικά Κέντρα να εγγραφούν στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO. Η Ζώμινθος έχει έναν ιδιαίτερο συμβολισμό. Είναι το μοναδικό έως σήμερα γνωστό μινωικό ανακτορικό κέντρο σε ορεινό περιβάλλον, πάνω στον αρχαίο δρόμο που συνέδεε την Κνωσό με το Ιδαίο Άντρο, αποκαλύπτοντας τη γεωγραφική εμβέλεια, τη διοικητική οργάνωση και τη σύνθετη ταυτότητα του μινωικού κόσμου.

Ένας τόπος που συνεχίζει να εμπλουτίζει τη γνώση μας για τη μινωική παρουσία στην ενδοχώρα της Κρήτης και να αναδεικνύει τη διαχρονική σχέση ανθρώπου, φύσης και πολιτισμού. Όταν βρίσκεσαι σε αυτό το τοπίο, σε αυτό το φως και σε αυτό το περιβάλλον, αισθάνεσαι όχι μόνο χαρά και υπερηφάνεια, αλλά και ένα βαθύ αίσθημα ιστορικής ευθύνης. Ευθύνης απέναντι σε έναν πολιτισμό που υπήρξε εξωστρεφής, δημιουργικός και βαθιά ανθρωποκεντρικός. Έναν πολιτισμό που μετέτρεψε τη γεωγραφική θέση της Κρήτης σε γέφυρα επικοινωνίας λαών και πολιτισμών και που εξακολουθεί μέχρι σήμερα να εμπνέει μέσα από την τέχνη, την καινοτομία, την αρχιτεκτονική και τη σχέση του με τη φύση και το φως. Τα Μινωικά Ανακτορικά Κέντρα υπήρξαν πυρήνες πολιτικής εξουσίας, οικονομικής δραστηριότητας, θρησκευτικής ζωής και καλλιτεχνικής δημιουργίας. Η αρχιτεκτονική τους, τα εξελιγμένα συστήματα διαχείρισης νερού, η πολεοδομική τους οργάνωση και η ανάπτυξη πρώιμων μορφών γραφής αποτυπώνουν ένα εξαιρετικά προηγμένο επίπεδο τεχνογνωσίας και κοινωνικής οργάνωσης για την εποχή τους.

Δεν είναι τυχαίο ότι η UNESCO αναγνώρισε την εξέχουσα οικουμενική τους αξία, την αυθεντικότητα και την ακεραιότητά τους με βάση τέσσερα από τα έξι πολιτιστικά κριτήρια της Σύμβασης Παγκόσμιας Κληρονομιάς. Η εγγραφή αυτή, όμως, δεν αποτελεί απλώς μια τιμητική διάκριση. Συνιστά μια διαρκή δέσμευση προστασίας, διατήρησης και ανάδειξης των μνημείων. Απαιτεί σχέδιο, συνεργασία, επιμονή και συλλογική προσπάθεια από το Υπουργείο Πολιτισμού, την Περιφέρεια Κρήτης, την Τοπική Αυτοδιοίκηση, την επιστημονική κοινότητα και τις ίδιες τις τοπικές κοινωνίες, που αγκάλιασαν αυτή την προσπάθεια από την πρώτη στιγμή. Στη Ζώμινθο συνεχίζεται σήμερα μια εξαιρετικά σημαντική ανασκαφική και ερευνητική δραστηριότητα, παράλληλα με έργα προστασίας και ανάδειξης του μνημειακού συνόλου στον ορεινό όγκο του Ψηλορείτη. Μέσα από τη Μινωική Πολιτιστική Διαδρομή και την Ολοκληρωμένη Χωρική Επένδυση των εμβληματικών διαδρομών της Κρήτης, δημιουργούνται οι προϋποθέσεις ώστε τα μινωικά μνημεία να λειτουργήσουν όχι μόνο ως διεθνώς αναγνωρισμένα πολιτιστικά αγαθά, αλλά και ως πολιτιστικά προϊόντα,  ως μοχλός βιώσιμης ανάπτυξης υψηλής ποιότητας για το νησί. Η Κρήτη αναβαθμίζει πλέον τη θέση της στον παγκόσμιο πολιτιστικό χάρτη. Ενισχύει το διεθνές πολιτιστικό της αποτύπωμα και αποκτά νέες δυνατότητες για μορφές τουρισμού που σέβονται την ταυτότητα, το περιβάλλον και την ιστορία του τόπου. Σήμερα δεν τιμούμε απλώς μια διεθνή αναγνώριση. Επιβεβαιώνουμε τη ζωντανή συνέχεια ενός πολιτισμού που εξακολουθεί να εμπνέει την ανθρωπότητα. Ο μινωικός πολιτισμός δεν ανήκει μόνο στην Ελλάδα, ανήκει στην παγκόσμια κοινότητα. Και γι’ αυτό η προστασία και η ανάδειξή του αποτελούν κοινή ευθύνη όλων μας, ώστε αυτή η μοναδική παρακαταθήκη να παραδοθεί στις επόμενες γενιές ως πηγή γνώσης, παιδείας, δημιουργίας και συλλογικής αυτογνωσίας».

Ο  Διευθυντής του Κέντρου Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO Lazare Eloundou, σε μαγνητοσκοπημένο μήνυμα, σημείωσε: «Η εγγραφή των Μινωικών Ανακτορικών Κέντρων στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς αποτελεί στιγμή υπερηφάνειας τόσο για την Ελλάδα όσο και για τη διεθνή κοινότητα στο σύνολό της. Αυτοί οι εξαιρετικοί χώροι αποτελούν μοναδική μαρτυρία ενός από τους μεγάλους πολιτισμούς του αρχαίου κόσμου, ο οποίος συνέβαλε στη διαμόρφωση των πολιτιστικών θεμελίων της Ευρώπης. Η Παγκόσμια Κληρονομιά, ωστόσο, δεν αποτελεί μόνο αναγνώριση εξαιρετικής αξίας, αλλά και μια δέσμευση για διατήρηση και βιώσιμη διαχείριση.

Στο πλαίσιο αυτό, αξίζουν θερμά συγχαρητήρια στην Ελλάδα, για τις προσπάθειες για την προστασία και ανάδειξη των χώρων, ενισχύοντας παράλληλα τη σύνδεσή τους με τις τοπικές κοινωνίες. Η εν λόγω εγγραφή προσφέρει μια μοναδική ευκαιρία για την περαιτέρω ενίσχυση του βιώσιμου πολιτιστικού τουρισμού. Οι πρωτοβουλίες που συνδέουν την πολιτιστική κληρονομιά με τα τοπία, τις παραδόσεις και τις πολιτιστικές διαδρομές της Κρήτης, καταδεικνύουν πώς η Παγκόσμια Κληρονομιά μπορεί να υποστηρίξει την τοπική ανάπτυξη, διαφυλάσσοντας ταυτόχρονα την αυθεντικότητα. Στην UNESCO πιστεύουμε ακράδαντα ότι ο πολιτισμός και η πολιτιστική κληρονομιά λειτουργούν ως ισχυροί μοχλοί διαλόγου, εκπαίδευσης και βιώσιμης ανάπτυξης. Η νέα αυτή εγγραφή ανοίγει τον δρόμο για την περαιτέρω ενίσχυση της έρευνας, διασφαλίζοντας ότι η αυξανόμενη προβολή των μνημείων θα συνοδεύεται από μια προσεκτική και υποδειγματική προσέγγιση στη διαχείρισή τους».

Από την πλευρά του ο Ernesto Ottone, π. αναπληρωτής γενικός διευθυντής Πολιτισμού της UNESCO, δήλωσε: «Υποψηφιότητες τέτοιου βεβαιούμενου κύρους και σοβαρότητας, οι οποίες αφορούν ολόκληρους πολιτισμούς, είναι εξαιρετικά σύνθετες. Είναι εφικτές μόνο όταν υπάρχει η ενεργός στήριξη της τοπικής κοινότητας. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, όλες οι τοπικές αρχές και οι κοινωνίες συστρατεύθηκαν και πίεσαν δημιουργικά γι’ αυτή την εγγραφή. Διότι, σε τελική ανάλυση, το επίτευγμα αυτό δεν αφορά απλώς τα κατάλοιπα του παρελθόντος και τον Μινωικό πολιτισμό, αλλά αντανακλά μια ζωντανή ταυτότητα. Σε μια εποχή που η ανάγκη αναζήτησης της ταυτότητάς μας είναι πιο επιτακτική από ποτέ, η Ελλάδα επιλέγει να τη μοιραστεί με την παγκόσμια κοινότητα, χωρίς να την επιβάλλει. Αυτό ακριβώς το όραμα αντιπροσωπεύει το έργο που επιτελείτε. Είμαι βέβαιος ότι η Ελλάδα θα παραμείνει ο πλέον αξιόπιστος εταίρος στους διεθνείς οργανισμούς, όπως είναι η UNESCO, καθώς αποδίδει βαρύτητα και σπουδαιότητα στη δημιουργία ισχυρών δεσμών ανάμεσα στις κοινότητες και τους πολιτισμούς».

Η Teresa Patrício, Πρόεδρος του ICOMOS, ανέφερε: «Η σημερινή ημέρα σηματοδοτεί μια στιγμή μεγάλης σημασίας, όχι μόνο για την Ελλάδα και την Ευρώπη, αλλά για ολόκληρη την παγκόσμια κοινότητα που είναι ταγμένη στη διαφύλαξη της πολιτιστικής κληρονομιάς. Η απόφαση για την εγγραφή των Μινωικών Ανακτορικών Κέντρων αναγνωρίζει τόσο την εξέχουσα οικουμενική αξία τους όσο και τη μακροχρόνια δέσμευση της Ελλάδας για την προστασία τους. Η αναγνώριση από την UNESCO επιβεβαιώνει αυτό που οι άνθρωποι της Κρήτης ανέκαθεν γνώριζαν, δηλαδή ότι ο Μινωικός πολιτισμός αντιπροσωπεύει ένα από τα πρωιμότερα και πλέον επιδραστικά κεφάλαια στην ανθρώπινη ιστορία. Η εγγραφή αυτή αποτελεί επίσης έναν ελάχιστο φόρο τιμής στους αρχαιολόγους, τους συντηρητές, τους ερευνητές, αλλά και στις τοπικές κοινότητες, οι οποίοι έχουν αφιερώσει δεκαετίες ολόκληρες στη μελέτη και τη διαφύλαξη αυτών των αρχαιολογικών χώρων. Το έργο τους είναι αυτό που διασφαλίζει ότι η κληρονομιά των Μινωιτών παραμένει ζωντανή, προσβάσιμη και ουσιαστική για τις επόμενες γενιές».

Στην εκδήλωση παρόντες ήταν, μεταξύ άλλων, ο Μητροπολίτης Ρεθύμνης και Αυλοποτάμου κ.κ. Πρόδρομος, ο μόνιμος αντιπρόσωπος της Ελλάδας στην UNESCO Γιώργος Κουμουτσάκος, η Πρέσβης Καλής Θελήσεως της UNESCO Κωστάντζα Σμπώκου-Κωνσταντακοπούλου, ο Γενικός Γραμματέας Πολιτισμού Γιώργος Διδασκάλου, η αντιπεριφερειάρχης Ρεθύμνης Μαρία Λιονή, η αντιπεριφερειάρχης Πολιτισμού Γεωργία Μηλάκη, ο δήμαρχος Ρεθύμνης Γιώργης Μαρινάκης, ο δήμαρχος Ανωγείων Σωκράτης Κεφαλογιάννης, ο δήμαρχος Μυλοποτάμου Γιώργος Κλάδος, η προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ρεθύμνου Ελένη Παπαδοπούλου, εκπρόσωποι φορέων και πλήθος κόσμου.

Μετά την εκδήλωση ακολούθησε παραδοσιακό κρητικό γλέντι στα Ανώγεια, όπου η μουσική, ο χορός και η κρητική φιλοξενία έδωσαν τον τελικό, ζωντανό τόνο σε μια ημέρα που ένωσε παρελθόν, παρόν και μέλλον σε μια κοινή πολιτιστική διαδρομή.

Η σχετική απόφαση της υπουργού Πολιτισμού Λίνας Μενδώνη και του υφυπουργού Πολιτισμού Ιάσονα Φωτήλα, δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, στο ΦΕΚ ΥΟΔΔ 724/27.05.2026.

Σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση, την τελευταία πενταετία, υπό την καλλιτεχνική διεύθυνση της Κατερίνας Γρέγου, το ΕΜΣΤ διανύει την πιο δυναμική και παραγωγική του περίοδο, υλοποιώντας ένα εκτεταμένο πρόγραμμα εκθέσεων, διεθνών συνεργασιών, εκδόσεων, εκπαιδευτικών και δημόσιων δράσεων. Με περισσότερες από 60 εκθέσεις και επιμελητικά projects, το ΕΜΣΤ ανέδειξε σημαντικούς Έλληνες και διεθνείς καλλιτέχνες και ενίσχυσε τη θέση του ως θεσμού αναφοράς για τη σύγχρονη τέχνη στην Ελλάδα και πέρα από τα σύνορα της χώρας. Παράλληλα, διεύρυνε τη διεθνή του δικτύωση, δημιουργώντας νέες ευκαιρίες προβολής, έκθεσης και διασύνδεσης για τους Έλληνες καλλιτέχνες.

Το ΕΜΣΤ συνεχίζει την πορεία του ως ο κορυφαίος δημόσιος φορέας για τη σύγχρονη τέχνη στην Ελλάδα, με στόχο την παραγωγή γνώσης, την ενίσχυση του διαλόγου και τη διαμόρφωση ενός ανοιχτού, γενναιόδωρου και δυναμικού πεδίου συνάντησης ανάμεσα στους καλλιτέχνες, τις ιδέες και την κοινωνία.

Η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη αποκάλυψε την αναμνηστική πινακίδα, παρουσία εκπροσώπων της UNESCO, της Περιφέρειας Κρήτης, της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, της επιστημονικής κοινότητας, στελεχών του Υπουργείου Πολιτισμού και πλήθους κόσμου. Η Κνωσός, το μεγαλύτερο και λαμπρότερο μινωικό ανάκτορο, αποτελεί διαχρονικό σύμβολο του μινωικού πολιτισμού και σημείο αναφοράς για την ιστορία και την αρχαιολογία της Μεσογείου. Συνδεδεμένη με τον μύθο του Λαβυρίνθου και του βασιλιά Μίνωα, υπήρξε διοικητικό, οικονομικό και θρησκευτικό κέντρο, αλλά και χώρος καλλιτεχνικής δημιουργίας, τεχνολογικής καινοτομίας και ανάπτυξης σύνθετων κοινωνικών δομών.

Στην ομιλία της, η Λίνα Μενδώνη είπε: «Γιορτάζουμε μια κορυφαία στιγμή διεθνούς αναγνώρισης του ελληνικού πολιτισμού, την εγγραφή των Μινωικών Ανακτορικών Κέντρων στον κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO. Η 12η Ιουλίου του 2025 ήταν μια μέρα υπερηφάνειας για την Ελλάδα, πρωτίστως όμως για την Κρήτη. Μια μέρα που επιβεβαίωσε, με τον πλέον επίσημο τρόπο, ότι ο μινωικός πολιτισμός αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς και της συλλογικής μνήμης της ανθρωπότητας Τα Μινωικά Ανακτορικά Κέντρα αποτελούν το πλέον εμβληματικό στοιχείο της ταυτότητας του μινωικού πολιτισμού ενός από τους πιο αξιόλογους προϊστορικούς πολιτισμούς της Ανατολικής Μεσογείου που αναπτύχθηκε στη διάρκεια των δύο χιλιετιών από το 2800 περίπου μέχρι το 1100 π.Χ.

 μινωική κληρονομιά κιβωτός και θησαυροφυλάκιο αξιών, μύθων και κοινωνικών ιδεών έχει επηρεάσει την καλλιτεχνική και πνευματική σκέψη διανύοντας ιστορική τροχιά πολλών χιλιετηρίδων. Ο θρύλος του σύνθετου χαώδους Λαβυρίνθου και του Μινώταυρου, άρρηκτα συνδεδεμένος με τα ανάκτορα της Κνωσού καθώς σχεδιάστηκε για τον βασιλιά Μίνωα, ένα θαύμα της μηχανικής που συμβόλιζε τη δημιουργικότητα και την πολυπλοκότητα και αντανακλά την κατασκευαστική μνημειακότητα των ανακτόρων αποτελεί, μέχρι και σήμερα σύμβολο δαιδαλώδους οργάνωσης με παγκόσμια αναγνώριση ως προς την ορολογία «Λαβύρινθος» και τη μορφή»

Η Λίνα Μενδώνη, αναφερόμενη στη Μινωική Τέχνη επεσήμανε ότι  «Η μινωική τέχνη με το μοναδικό φυσιοκρατικό της χαρακτήρα με την ελευθερία της κίνησης, τη σχέση της με τη φύση, τη θάλασσα και το φως εξακολουθεί να γοητεύει αλλά και να εμπνέει. Οι τοιχογραφίες, τα αγγεία, οι σφραγίδες, η μικροτεχνία αποτυπώνουν έναν πολιτισμό εξωστρεφή, δημιουργικό, βαθιά όμως ανθρωποκεντρικό. Έναν πολιτισμό που κατόρθωσε να μετατρέψει τη γεωγραφική θέση της Κρήτης σε γέφυρα επικοινωνίας ανάμεσα σε λαούς και πολιτισμός. Δεν είναι τυχαίο, λοιπόν, ότι στην ιστορική της απόφαση, η UNESCO αναγνώρισε την αυθεντικότητα, την ακεραιότητα και την εξέχουσα οικουμενική αξία των Μινωικών Ανακτορικών Κέντρων με βάση τέσσερα από τα έξι πολιτιστικά κριτήρια της Σύμβασης της Παγκόσμιας Κληρονομιάς. Τα Μινωικά Ανακτορικά Κέντρα συνιστούν την πιο αυθεντική και αντιπροσωπευτική έκφραση της ακμάζουσας μινωικής κοινωνίας, προσφέροντας τεκμήρια πρώιμης αστικής ανάπτυξης και ανακαλύπτοντας σύνθετες κοινωνικοπολιτικές δομές, λειτουργικά οργανωμένες γύρω από ένα ιεραρχικό διοικητικό σύστημα. Ήταν διοικητικά, οικονομικά και θρησκευτικά κέντρα, η σύνθετη αρχιτεκτονική των μορφών των οποίων, με επιρροές από την Αίγυπτο και την εγγύς Ανατολή, σχεδιάστηκε να εξυπηρετεί τις ποικίλες ανάγκες και τις λειτουργίες μιας ιεραρχημένης κοινωνίας. Αυτό πρέπει να το θυμόμαστε και σήμερα. Η κοινωνία για να ακμάζει και να αποδίδει πρέπει να είναι ιεραρχημένη. Τα μνημεία αυτά συνιστούν διαχρονικά σημείο αναφοράς στην ιστορία της ανθρωπότητας, καθώς παρέχουν υλικές μαρτυρίες για την ανάπτυξη πρώιμων οικονομικών συστημάτων, όπως η γεωργία, η κτηνοτροφία και το θαλάσσιο εμπόριο. Αποτελούν επίσης πηγή πολύτιμη τεκμηρίωσης για τα δύο αρχαιότερα συστήματα γραφής της Ευρώπης, την κρητική ιερογλυφική και τη γραμμική Α, τα οποία επινοήθηκαν στην Κρήτη ήδη από τις αρχές της δεύτερης χιλιετίας».

Παράλληλα, η Υπουργός Πολιτισμού, ξεκαθάρισε ότι  «Πρέπει να συνειδητοποιήσουμε όλοι, να καταστεί απολύτως σαφές, ότι η εγγραφή αγαθών στον κατάλογο παγκόσμιας κληρονομιάς σε καμία περίπτωση δεν συνιστά απλώς και μόνο τιμητική διάκριση, που μάλιστα απονέμεται και ισχύει στο διηνεκές, χωρίς όρους και προϋποθέσεις. Ούτε στο διηνεκές είναι, διότι χρειάζεται αξιολόγηση, ούτε χωρίς όρους και προϋποθέσεις. Αντιθέτως, αποτελεί πρωτίστως αναγνώριση και αποδοχή δεσμευτικής ευθύνης διαρκούς και αποτελεσματικής προστασίας τους. Υποχρεώνει το κράτος και τις υπηρεσίες του, τις δημοτικές και περιφερειακές αυτοδιοικητικές αρχές, αλλά και τις τοπικές κοινωνίες, εν συνόλω τις τοπικές κοινωνίες, να διασφαλίζουν συλλογικά, στο μέτρο της αρμοδιότητας ενός εκάστου, τη διατήρηση της ακεραιότητας και της αυθεντικότητάς τους, καθώς και τη διαφύλαξή τους για τις επόμενες γενιές. Η μέριμνα βεβαίως της Πολιτείας για τα Μινωικά Ανακτορικά Κέντρα δεν ξεκίνησε την επόμενη της ένταξής τους στον κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς. Αντιθέτως, προηγήθηκε μια μακρά περίοδος συστηματικού σχεδιασμού, ωρίμασης και μεθοδικής προετοιμασίας, ενόψει της κατάθεσης του φακέλου υποψηφιότητας, προκειμένου να πληρούνται, όχι μόνο τυπικά, αλλά και ουσιαστικά, όλες οι αυστηρές, και σωστά είναι αυστηρές, προδιαγραφές και απαιτήσεις της UNESCO. Στο πλαίσιο αυτό, εκπονήθηκαν εξειδικευμένες μελέτες τεκμηρίωσης και προστασίας των μνημείων, διαχείριση φυσικών και ανθρωπογενών κινδύνων. Αναπτύχθηκαν σχέδια επισκεψιμότητας, προσβασιμότητας και αναβάθμισης των υποδομών λειτουργίας των χώρων και εξυπηρέτησης του κοινού. Διαμορφώθηκε έτσι το αναγκαίο επιστημονικό και θεσμικό υπόβαθρο για τη συγκρότηση του προαπαιτούμενου πλέον ενιαίου διαχειριστικού σχεδίου των μινωικών αρχαιολογικών χώρων». 

Η Λίνα Μενδώνη αναφέρθηκε και στην παράλληλη  υλοποίηση  ενός ευρέως προγράμματος σημαντικών έργων προστασίας, στερέωσης και αποκατάστασης των μνημειακών καταλοίπων και περιβαλλοντικής θωράκισης των αρχαιολογικών χώρων απέναντι στις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης σε συνδυασμό με παρεμβάσεις βελτίωσης της προσβασιμότητας, της αναβάθμισης των υποδομών και της διαχείρισης της επισκεψιμότητας. «Στην Κνωσό, είπε, τον πλέον εμβληματικό μινωικό χώρο, ξεκινούν έργα προστασίας και στερέωσης των μνημείων, εκσυγχρονισμού των υποδομών υποδοχής του κοινού, βελτίωσης της προσβασιμότητας και αναβάθμισης των συστημάτων διαχείρισης των επισκεπτών, με στόχο τη διασφάλιση της αυθεντικότητας και της λειτουργικότητας του χώρου υπό τις συνθήκες αυξημένης επισκεψιμότητας. Σε άμεση συνάφεια και συσχέτιση με τα έργα αυτά, βρίσκεται η ολοκληρωμένη χωρική επένδυση εμβληματικών διαδρομών Κρήτης, περιβάλλον και πολιτισμός, η οποία συνιστά μία από τις σημαντικότερες στρατηγικές παρεμβάσεις που υλοποιούνται σήμερα στην Ελλάδα, στον τομέα της πολιτιστικής διαχείρισης και της βιώσιμης περιφερειακής ανάπτυξης. Στον πυρήνα της βρίσκεται η συγκρότηση της Μινωικής Πολιτιστικής Διαδρομής. Η ΟΧΕ είναι μία πρωτοβουλία της Περιφέρειας Κρήτης, η οποία συγκροτήθηκε σε στενή συνεργασία, όπως και σχεδόν όλα όσα γίνονται στην Κρήτη, με το Υπουργείο Πολιτισμού. Η χρηματοδότηση της ΟΧΕ προέρχεται από συνδυασμό εθνικών και ευρωπαϊκών πόρων. Ειδικά για τη Μινωική Πολιτιστική Διαδρομή έχουν ήδη εξασφαλιστεί κυρίως από το ΕΣΠΑ πόροι ύψους περίπου 15 εκατομμυρίων ευρώ, γεγονός που καταδεικνύει τη στρατηγική σημασία που αποδίδεται στην προστασία και ανάδειξη των μινωικών μνημείων ως βασικού πυλώνα της πολιτιστικής και αναπτυξιακής πολιτικής για την Κρήτη. Με την εγγραφή των Μινωικών Ανακτορικών Κέντρων η Κρήτη καθιερώνεται πλέον ως ένας τόπος μοναδικής συνύπαρξης φυσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς παγκόσμιας σημασίας».

Η Υπουργός Πολιτισμού σημείωσε εμφατικά ότι στο πεδίο της Οικονομίας και της Ανάπτυξης «δημιουργούνται και αναδεικνύονται νέες και εξαιρετικά σημαντικές αναπτυξιακές προοπτικές. Ενισχύεται το διεθνές πολιτιστικό αποτύπωμα της Κρήτης. Αναβαθμίζεται η θέση της στον παγκόσμιο πολιτιστικό χάρτη και διευρύνονται οι δυνατότητες βιώσιμης τουριστικής ανάπτυξης υψηλής ποιότητας. Η διεθνής εμπειρία αποδεικνύει ότι οι εγγραφές μνημείων στον κατάλογο παγκόσμιας κληρονομιάς λειτουργούν ως ισχυροί  πολλαπλασιαστές επισκεψιμότητας, επενδύσεων, τοπικής επιχειρηματικότητας και πολιτιστικής εξωστρέφειας. Δημιουργούν νέες δυνατότητες για την ανάπτυξη μορφών πολιτιστικού, αρχαιολογικού, εκπαιδευτικού και περιπατητικού τουρισμού που επεκτείνουν τη διάρκεια της τουριστικής περιόδου, ενισχύουν την τοπική οικονομία και προωθούν ένα πρότυπο αειφόρου ανάπτυξης με σεβασμό στην ταυτότητα και το περιβάλλον του τόπου. Στην περίπτωση της Κρήτης η δυναμική αυτή αποκτά ακόμα μεγαλύτερη σημασία καθώς συνδέεται με ένα τόπο που διαθέτει ήδη διεθνώς αναγνωρίσιμη φυσική, ιστορική και πολιτιστική ταυτότητα»

Η Λίνα Μενδώνη, επεσήμανε: «Προφανώς, το συγκεκριμένο αποτέλεσμα δεν υπήρξε προϊόν συγκυρίας αλλά συνεκτικού σχεδιασμού. Εντάσσεται στο πλαίσιο της στρατηγικής επιλογής και εφαρμοσμένης πολιτικής της κυβέρνησης του Κυριάκου Μητσοτάκη που αντιμετωπίζει τον πολιτισμό όχι ως πολυτέλεια αλλά ως κρίσιμο στρατηγικό πόρο ανάπτυξης, κοινωνικής συνοχής και διεθνούς παρουσίας της χώρας. Η μεγάλη επιτυχία της ένταξης των Μινωικών Ανακτορικών Κέντρων στον κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς ήταν η κατάληξη μιας μακρόχρονης, συστηματικής και συλλογικής προσπάθειας. Το Υπουργείο Πολιτισμού μέσω της Διεύθυνσης Προϊστορικών και Κλασσικών Αρχαιοτήτων και των, κατά τόπους, αρμοδίων Εφοριών, εργάστηκε επί σειρά ετών. Θα μείνω σε αυτό που είπε χτες ο Περιφερειάρχης, από το 2019. Εργαστήκαμε, επί σειρά ετών, σε στενή συνεργασία με την Περιφέρεια Κρήτης και τους οικείους Δήμους για την τεκμηρίωση και την προώθηση της σειριακής αυτής υποψηφιότητας. Στο σημείο αυτό οφείλω να εκφράσω δημόσια τα θερμά μου συγχαρητήρια και την ευγνωμοσύνη μου προς όλους όσοι συνέβαλαν σε αυτή τη μεγάλη προσπάθεια. Καταρχήν, στους δικούς μας συνεργάτες, στο Υπουργείο Πολιτισμού, στον Γενικό Γραμματέα Πολιτισμού, στη Διεύθυνση Προϊστορικών και Κλασσικών Αρχαιοτήτων και ιδιαίτερα στη Διευθύντριά της, Έλενα  Κουντούρη, στη Διεύθυνση Αναστήλωσης Αρχαίων Μνημείων και στον Διευθυντή της, Θέμη  Βλαχούλη, που με τον Γενικό Γραμματέα συνεργάστηκαν στενά με την Περιφέρεια Κρήτης για τη συγκρότηση της. Προφανώς στην Περιφέρεια, στην Διαχειριστική της Αρχή, στη Μαρία Κασσωτάκη και στον Σταύρο Αρναουτάκη,  στον Δήμο Ηρακλείου και στον Αλέξη Καλοκαιρινό».

Η Λίνα Μενδώνη, καταλήγοντας σημείωσε:  «Τα Μινωικά Ανακτορικά Κέντρα δεν ανήκουν μόνο στην Ελλάδα. Και το τονίζω αυτό. Δεν ανήκουν μόνο στην Ελλάδα. Δεν ανήκαν ποτέ. Αλλά τώρα πλέον δεν ανήκουν και επίσημα. Ανήκουν στην παγκόσμια κοινότητα. Και ακριβώς γι’ αυτό η προστασία και η ανάδειξή τους αποτελούν κοινή ευθύνη όλων μας. Η συνεργασία με τον ουσιαστικό και πρότυπο τρόπο που οργανώθηκε μεταξύ του Υπουργείου, της Περιφέρειας, της Αντιπεριφέρειας, των Δήμων είναι κάτι το οποίο πρέπει να τονίζεται. Στη συνεργασία και στη συνέργεια οφείλονται τα πάντα. Κανείς πλέον δεν μπορεί να δουλεύει μόνος του. Αυτή η συνεργασία που οργανώθηκε και δουλεύει πρέπει να συνεχιστεί και να υπηρετείται με την ίδια αφοσίωση. Ευχαριστώ όλους όσους βοήθησαν στην ένταξη και όσους από εδώ και πέρα θα είναι συνοδοιπόροι στη συλλογική προσπάθεια για την διατήρηση της αυθεντικότητας και της προστασίας αυτών των πολιτιστικών αγαθών».

Για το έργο που υλοποιείται στα Ενετικά Τείχη, στο ευθύγραμμο τμήμα Μπέμπο- Αγίου Φραγκίσκου και στη στοά της Πύλης Sabbionara, η Λίνα Μενδώνη ενημερώθηκε από τον Διευθυντή Αναστήλωσης Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Μνημείων Θεμιστοκλή Βλαχούλη για την εξέλιξη των παρεμβάσεων και τα επόμενα στάδια του έργου.

Έχουν, ήδη, ολοκληρωθεί οι εργασίες στην Sabbionara, οι οποίες περιελάμβαναν αρμολογήματα, ενέματα και στερέωση λιθοδομών, ενώ τις επόμενες ημέρες αναμένεται να ξεκινήσει η πασαλόπηξη 21 στοιχείων, για την ενίσχυση των τειχών, σύμφωνα με την εγκεκριμένη μελέτη και εντός του χρονοδιαγράμματος. Παράλληλα, συνεχίζονται οι εργασίες συντήρησης και στερέωσης στο υπόλοιπο τμήμα των Τειχών και βρίσκεται σε εξέλιξη το έργο προς την πλευρά του Μπέμπο. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην περιοχή της Κρήνης, προς την πλευρά της πόλης, με στόχο ο χώρος να αποδοθεί εκ νέου στο κοινό, έως το τέλος Ιουνίου.

Η Λίνα Μενδώνη υπογράμμισε ότι «βασική προϋπόθεση για την εμπρόθεσμη ολοκλήρωση του έργου αποτελεί η μετατόπιση των γηπέδων που εφάπτονται στα Τείχη, αρμοδιότητα του Δήμου Ηρακλείου». Όσον αφορά στη διαχείριση των Ενετικών Τειχών, η Υπουργός τόνισε ότι «η τάφρος στα Ενετικά Τείχη πρέπει να αποδοθεί στην πόλη ως χώρος ελεύθερος για τους πολίτες και όχι ως χώρος στάθμευσης». Η Υπουργός έκανε ιδιαίτερη αναφορά στο έργο αποκατάστασης των Νεωρίων, για το οποίο έχει ήδη εξασφαλιστεί χρηματοδότηση άνω των 10 εκατομμυρίων ευρώ, επισημαίνοντας τη στενή συνεργασία του Υπουργείου Πολιτισμού με την Περιφέρεια Κρήτης.

Την Υπουργό συνόδευαν ο Περιφερειάρχης Κρήτης Σταύρος Αρναουτάκης, ο Βουλευτής Ηρακλείου Μάξιμος Σενετάκης, ο Δήμαρχος Ηρακλείου Αλέξης Καλοκαιρινός, η προϊσταμένη της Διαχειριστικής Αρχής της Περιφέρειας Κρήτης Μαρία Κασσωτάκη και υπηρεσιακά στελέχη του ΥΠΠΟ.

Στη συνέχεια, η Λίνα Μενδώνη, συνοδευόμενη από τον Περιφερειάρχη Σταύρο Αρναουτάκη έκανε αυτοψία στο έργο που υλοποιείται από τη Διεύθυνση Αναστήλωσης Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Μνημείων, στον Μητροπολιτικό Ναό του Αγίου Μηνά, όπου την υποδέχθηκε ο Αρχιεπίσκοπος Κρήτης Ευγένιος. Μετά την αυτοψία η Υπουργός έκανε την ακόλουθη δήλωση: «Ο Άγιος Μηνάς αποτελεί ένα εμβληματικό τοπόσημο και ένα ανεκτίμητο πνευματικό και πολιτιστικό μνημείο για το Ηράκλειο και ολόκληρη την Κρήτη. Η Διεύθυνση Αναστήλωσης Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Μνημείων του Υπουργείου Πολιτισμού υλοποιεί το έργο με χρηματοδότηση από το Περιφερειακό Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Κρήτης 2021-2027. Το έργο προχωρεί εντός χρονοδιαγραμμάτων και μέχρι στιγμής δεν έχουν προκύψει ιδιαίτερες δυσκολίες. Όπως συμβαίνει σε κάθε μνημείο, κατά την αφαίρεση των επιχρισμάτων εμφανίζονται ζητήματα που πρέπει να επιλυθούν, ωστόσο πρόκειται για θέματα ρουτίνας για τις αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Πολιτισμού. Η ολοκλήρωση του έργου προβλέπεται για τον Δεκέμβριο του 2027 και, με τα μέχρι σήμερα δεδομένα, θεωρούμε ότι αυτό είναι απολύτως εφικτό».

Οι εργασίες στον Μητροπολιτικό Ναό περιλαμβάνουν ενίσχυση των θεμελιώσεων με αρμολογήματα και ενέματα, καθώς και καθαρισμούς και αποκαλύψεις στις εξωτερικές όψεις του ναού. Στο εσωτερικό, και ειδικότερα στον γυναικωνίτη, μετά την αποξήλωση των ξύλινων δαπέδων αποκαλύφθηκαν δομικά στοιχεία που απαιτούν εξυγίανση και στερέωση. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στις δεξαμενές στο κατώτερο τμήμα του ναού, οι οποίες ιστορικά τροφοδοτούσαν με νερό την πόλη του Ηρακλείου και διατηρούνται ανέπαφες.

Τέλος, η Υπουργός Πολιτισμού, συνοδευόμενη από τον Περιφερειάρχη Κρήτης, επισκέφθηκε την Ιερά Μονή Αγίου Γεωργίου Επανωσήφη, όπου τους υποδέχθηκε η αδελφότητα της μονής, με επικεφαλής τον Ηγούμενο της Μονής Διονύσιο. Η ιστορική μονή ιδρύθηκε κατά την περίοδο της Ενετοκρατίας και διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στους αγώνες της Κρήτης στην περίοδο της Τουρκοκρατίας, καθώς και στη Μάχη της Κρήτης το 1941.

Η Υπουργός ενημερώθηκε, αναλυτικά, για τη συντήρηση και αποκατάσταση στο μοναστηριακό συγκρότημα αλλά και για τη συντήρηση των αμφίων της Μονής, από τη Διεύθυνση Συντήρησης Αρχαίων και Νεωτέρων Μνημείων αλλά και σε ό,τι αφορά το αίτημα της Μονής για τη δημιουργία μουσείου, η Λίνα Μενδώνη ζήτησε την επικαιροποίηση παλαιότερης μελέτης, ώστε το έργο να προχωρήσει άμεσα με κοινή χρηματοδότηση του Υπουργείου Πολιτισμού και της Περιφέρειας Κρήτης.

Το απόγευμα, η Υπουργός Πολιτισμού θα εγκαινιάσει το έργο αντιπλημμυρικής θωράκισης και ανάδειξης του μινωικού ανακτορικού κέντρου των Μαλίων.

Ο Γάλλος σκηνοθέτης Ρομέν Γαβράς (γιος του Κώστα Γαβρά), γνωστός για το χολιγουντιανό φιλμ του 2025 «Sacrifice», θα αντλήσει έμπνευση από το ερευνητικό βιβλίο «Main basse sur le Louvre» («Προσωπική επίθεση στο Λούβρο»).

Τα κινηματογραφικά δικαιώματα του βιβλίου για τη ληστεία της 19ης Οκτωβρίου 2025 έχουν ήδη πωληθεί στην εταιρεία παραγωγής Iconoclast, ενώ τα δικαιώματα για σειρά ντοκιμαντέρ αποκτήθηκαν από βρετανικό όμιλο, όπως ανακοίνωσε ο εκδοτικός οίκος Flammarion.

Το βιβλίο, που υπογράφεται από τρεις δημοσιογράφους των εφημερίδων Le Parisien και Le Monde καθώς και του περιοδικού Paris Match, κυκλοφορεί στα βιβλιοπωλεία από την Τετάρτη.

Η ληστεία προκάλεσε σοκ παγκοσμίως και οδήγησε σε κρίση ασφαλείας στο παγκοσμίου φήμης μουσείο, που τελικά είχε ως αποτέλεσμα την αντικατάσταση της διευθύντριάς του.

Μετά από επτά μήνες έρευνας και παρά τις συλλήψεις βασικών υπόπτων, τα κοσμήματα δεν έχουν ακόμη εντοπιστεί.

Πρόκειται για μια έκθεση που αποτυπώνει μια ιδιαίτερη διαδρομή στο αρχαίο ελληνικό τοπίο, μέσα από το βλέμμα οκτώ εμβληματικών φωτογράφων. Πρόκειται για τους Δημήτριο Κωνσταντίνου, Κωνσταντίνο Αθανασίου, Πέτρο Μωραΐτη, Frederic Boissonnas, Νικόλαο Ζωγράφου, Βούλα Παπαϊωάννου, Nelly’s και Σπύρο Μελετζή.

Η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, χαρακτήρισε «εξαιρετικά ιδιαίτερη και σημαντική» την περιοδική έκθεση, σημειώνοντας ότι «δημιουργεί μία νέα οπτική για την πολιτιστική οικονομία» και αναδεικνύει τη σχέση της σύγχρονης Ελλάδας με το παρελθόν της, μέσα από τη φωτογραφική τέχνη.

Η κ. Μενδώνη υπογράμμισε ότι το μουσείο, με τη νέα θεσμική του ταυτότητα, αποδεικνύει πως μπορεί να λειτουργεί, όχι μόνο ως «αποθετήριο εκθεμάτων», αλλά ως «διαχρονικό αποθετήριο τέχνης», ενώ αναφερόμενη στη συλλογή του Μιχάλη Κρασάκη, μίλησε για «μία από τις μεγαλύτερες ιδιωτικές συλλογές έργων τέχνης ελληνικής θεματολογίας», τονίζοντας «το μεράκι του συλλέκτη για τη διάσωση αναντικατάστατων τεκμηρίων του πολιτιστικού μας αποθέματος».

Παράλληλα, η υπουργός αναφέρθηκε στο κυβερνητικό έργο στην Κρήτη, λέγοντας πως «η κυβέρνηση Κυριάκου Μητσοτάκη θα καταγραφεί από τον ιστορικό του μέλλοντος ως η κυβέρνηση με τα περισσότερα έργα στην Κρήτη», ενώ για το νέο διεθνές αεροδρόμιο στο Καστέλι και το αρχαιολογικό εύρημα στην Παπούρα, υποστήριξε ότι στόχος είναι «η σύνδεση και η μίξη ενός μείζονος τεχνικού έργου με την πολιτιστική οικονομία αυτού του τόπου». Όπως είπε, το υπουργείο έχει αποδείξει ότι μπορεί να συνδυάζει μεγάλα έργα με την προστασία των αρχαιοτήτων, φέρνοντας ως παράδειγμα το Μετρό Θεσσαλονίκης και τον σταθμό Βενιζέλου.

Στην εκδήλωση για τα εγκαίνια της έκθεσης, μεταξύ άλλων χαιρετισμό απηύθυνε ο περιφερειάρχης Κρήτης, Σταύρος Αρναουτάκης, που αναφέρθηκε σε ένα σπουδαίο πολιτιστικό γεγονός, το οποίο όπως τόνισε, φωτίζει την πολιτιστική μας κληρονομιά.

Το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου, «δεν λειτουργεί ως αποθετήριο αντικειμένων, οικοδομεί τον ρόλο του ως ένας ναός της τέχνης, της γνώσης και του πνεύματος» είπε χαρακτηριστικά.

Στην τελετή εγκαινίων παραβρέθηκαν επίσης, ο Αρχιεπίσκοπος Κρήτης, κ. Ευγένιος, ο δήμαρχος Ηρακλείου, Αλέξης Καλοκαιρινός, ο πρόεδρος του Αρχαιολογικού Μουσείου Ηρακλείου, Ιωακείμ Γρυσπολάκης, φορείς, εκπρόσωποι της αυτοδιοίκησης και πολίτες, όπως και ο συλλέκτης Μιχάλης Κρασάκης, που αναφέρθηκε στο πάθος του για τις συλλογές και ευχαρίστησε όσους εργάστηκαν για την έκθεση, η οποία θα φιλοξενηθεί στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου έως τις 20 Αυγούστου.

Η κ. Μενδώνη θα παραμείνει στην Κρήτη και για τις εορταστικές εκδηλώσεις του υπουργείου Πολιτισμού και της Περιφέρειας Κρήτης, για την εγγραφή των Μινωικών Ανακτορικών Κέντρων στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO. Το πρόγραμμα των εκδηλώσεων ξεκινάει αύριο Τετάρτη 27 Μαΐου και θα διαρκέσει έως και την Παρασκευή 29 Μαΐου 2026, αναδεικνύοντας τον παγκόσμιο αντίκτυπο της πολιτιστικής κληρονομιάς του νησιού. Πιο συγκεκριμένα, οι εκδηλώσεις ξεκινούν αύριο στις 7 το απόγευμα στον Αρχαιολογικό χώρο Μαλίων, όπου μεταξύ άλλων θα πραγματοποιηθεί η αποκάλυψη της αναμνηστικής πινακίδας UNESCO από την υπουργό Πολιτισμού. Την Πέμπτη 28 Μαΐου 2026, στις 10 το πρωί, το πρόγραμμα μεταφέρεται στον αρχαιολογικό χώρο Κνωσού, ενώ το απόγευμα οι εορτασμοί θα συνεχιστούν στις Επάνω Αρχάνες, στο Συγκρότημα ΔΙΑΣ. Οι τριήμερες εκδηλώσεις ολοκληρώνονται την Παρασκευή 29 Μαΐου 2026 στις 10 το πρωί, στον αρχαιολογικό χώρο Ζωμίνθου, όπου η κ. Μενδώνη θα πραγματοποιήσει κεντρική ομιλία. Επίσης, θα ακολουθήσουν χαιρετισμοί από τον πρώην αναπληρωτή γενικό διευθυντή της UNESCO, Ernesto Ottone Ramírez, τον περιφερειάρχη Κρήτης, Σταύρο Αρναουτάκη, τον δήμαρχο Ανωγείων, Σωκράτη Κεφαλογιάννη, την πρόεδρο του ICOMOS, Teresa Patricio, τον μόνιμο αντιπρόσωπο της Ελλάδας στην UNESCO, Γιώργο Κουμουτσάκο, και την Πρέσβειρα Καλής Θελήσεως για την προστασία και προώθηση του πολιτισμού, Κωστάντζα Σμπώκου.

Είκοσι κράτη από όλες της ηπείρους και όλες τις γεωγραφικές ομάδες της UNESCO πήραν το λόγο για να υποστηρίξουν την επιστροφή και επανένωση των γλυπτών του Παρθενώνα στον τόπο που ανήκουν.

Δημιουργήθηκε έτσι μια μεγάλη ηθική και πολιτική πίεση στο Λονδίνο να προχωρήσει επιτέλους με την απαραίτητη πολιτική βούληση  σε αποτελεσματική συζήτηση με την Ελλάδα για την επανένωση των κλεμένων και βανδαλισμένων από τον Έλγιν γλυπτών.

Μοναχικό απόγευμα

Η Βρετανική αντιπροσωπία πέρασε ένα πολύ μοναχικό απόγευμα καθώς δεν υπήρξε ούτε μια χώρα να υποστηρίξει τις έωλες και κουραστικά επαναλαμβανόμενες νομικίστικες κατασκευές της που αγνόησαν τόσο το θεσμικό πλαίσιο όσο και τις θεμελειώδεις αρχές και αξίες της UNESCO. Η ελληνική αντιπροσωπία στη συνεδρίαση της αρμόδιας επιτροπής της UNESCO έκανε εξαιρετική δουλειά προετοιμασίας καθώς και παρουσίασης των ελληνικών θέσεων, αποτέλεσμα στενής συνεργασίας ΥΠΕΞ, ΥΠΠΟ και Μουσείου Ακρόπολης.

Μεταξύ των κρατών που υποστήριξαν ιδιαίτερα δυνατά τις ελληνικές θέσεις ήταν: η Αίγυπτος, η Βραζιλία, η Ιταλία, η Κίνα, η Κύπρος, ο Λίβανος, η Νιγηρία, η Τσεχία  και η Τουρκία με μια ξεκάθαρη παρέμβαση που έλεγε ότι ο Έλγιν δεν είχε καμμία εξουσιοδότηση να κάνει ό,τι έκανε, απλώς γιατί το «φιρμάνι» με το οποίο, ισχυρίζονται οι Βρετανοί, ότι του έδωσε τη σχετική άδεια ο Σουλτάνος απλώς δεν υπάρχει.

Ζήτησαν μάλιστα από τους Άγγλους να σταματήσουν πλέον να το επικαλούνται. Άλλωστε η Βρετανική πλευρά ουδέποτε το παρουσίασε. Διακόσια χρόνια τώρα….

Αρχικά, στη συγκεκριμένη ημερομηνία είχε προγραμματιστεί η κυκλοφορία του πρώτου μέρους του βιβλικού έπους του Μελ Γκίμπσον το οποίο όμως μεταφέρεται για τον Μάιο της ίδιας χρονιάς.

Στο πλευρό του Ντεπ πρωταγωνιστούν η Μάντλιν Κλάιν και η Πενέλοπε Κρουζ . Τη σκηνοθεσία υπογράφει ο Μαρκ Γουέμπ ενώ το σενάριο έγραψε ο Ζακ Ντιν (Zach Dean).

Η υπόθεση

Το «Day Drinker» ακολουθεί μια μπάρμαν σε ιδιωτικό γιοτ που γνωρίζει έναν μυστηριώδη επισκέπτη  — μόνο και μόνο για να βρεθούν και οι δύο μπλεγμένοι με μια εγκληματική φιγούρα και συνδεδεμένοι με απροσδόκητους τρόπους. Το έργο επανενώνει τον Depp και τον Cruz, οι οποίοι έχουν μοιραστεί την οθόνη στις ταινίες «Blow», «Pirates of the Caribbean: On Stranger Tides» και «Murder on the Orient Express».

Αυτή είναι μια από τις πρώτες mainstream ταινίες του Depp στο Χόλιγουντ μετά τις πολύκροτες δικαστικές διαμάχες του με την πρώην σύζυγό του Amber Heard. Πρωταγωνιστεί επίσης στην εορταστική περιπέτεια φαντασίας «Ebenezer: A Christmas Carol» που θα προβληθεί τον Νοέμβριο στο Paramount.