Ανάλυση BBC: Μπορεί η Ευρώπη να ζήσει χωρίς το ρωσικό πετρέλαιο και φυσικό αέριο;

 Ανάλυση BBC: Μπορεί η Ευρώπη να ζήσει χωρίς το ρωσικό πετρέλαιο και φυσικό αέριο;

Οι ΗΠΑ, το Ηνωμένο Βασίλειο και η ΕΕ ανακοίνωσαν ότι θα περιορίσουν τις εισαγωγές ρωσικού πετρελαίου. Το ερώτημα, ωστόσο, που τίθεται από την ανάλυση του BBC είναι εάν μπορεί η Ευρώπη να επιβιώσει -άμεσα και μεσομακροπρόθεσμα- χωρίς το ρωσικό πετρέλαιο και φυσικό αέριο. Οι απαντήσεις που δίνονται δεν είναι καθόλου ευοίωνες.

Η κίνηση ήρθε μετά την προειδοποίηση της Ρωσίας ότι θα μπορούσε να διακόψει τις προμήθειες φυσικού αερίου στις ευρωπαϊκές χώρες, εάν προχωρήσει η απαγόρευση του πετρελαίου.

Ποιες κυρώσεις επιβάλλονται στο ρωσικό πετρέλαιο και φυσικό αέριο;

Οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν πλήρη απαγόρευση των εισαγωγών ρωσικού πετρελαίου, φυσικού αερίου και άνθρακα, αφού η Ουκρανία ζήτησε να επεκταθούν οι κυρώσεις.

Το Ηνωμένο Βασίλειο πρόκειται να καταργήσει σταδιακά το ρωσικό πετρέλαιο μέχρι το τέλος του έτους και η ΕΕ μειώνει τις εισαγωγές της κατά τα δύο τρίτα.

Η κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου λέει ότι αυτό τους δίνει αρκετό χρόνο για να βρουν εναλλακτικές προμήθειες.

Ο αντιπρόεδρος της Ρωσίας Αλεξάντερ Νόβακ δήλωσε ότι η απόρριψη του ρωσικού πετρελαίου θα οδηγήσει σε «καταστροφικές συνέπειες για την παγκόσμια αγορά» .

Οι τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου έχουν ήδη αυξηθεί απότομα και θα μπορούσαν να αυξηθούν ακόμη περισσότερο εάν η Ρωσία σταματήσει τις εξαγωγές.

Πόσο πετρέλαιο εξάγει η Ρωσία;

Η Ρωσία είναι ο τρίτος μεγαλύτερος παραγωγός πετρελαίου στον κόσμο, πίσω από τις ΗΠΑ και τη Σαουδική Αραβία.

Από περίπου πέντε εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου που εξάγει κάθε μέρα, περισσότερο από το μισό από αυτό πηγαίνει στην Ευρώπη .

Οι ρωσικές εισαγωγές αντιπροσωπεύουν το 8% της συνολικής ζήτησης πετρελαίου στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Οι ΗΠΑ είναι λιγότερο εξαρτημένες, με περίπου το 3% του εισαγόμενου πετρελαίου τους να προέρχεται από τη Ρωσία το 2020.

Οι κορυφαίοι 10 παραγωγοί πετρελαίου

Τι γίνεται με τις εναλλακτικές προμήθειες πετρελαίου;

Ο αναλυτής έρευνας ενεργειακής πολιτικής Μπεν ΜακΓουίλιαμς λέει ότι θα πρέπει να είναι ευκολότερο να βρεθούν εναλλακτικοί προμηθευτές πετρελαίου παρά για φυσικό αέριο, “καθώς δεν είναι τόσοι πολλοί αγωγοί. Υπάρχουν κάποιοι που προέρχονται από τη Ρωσία, αλλά υπάρχουν και πολλές αποστολές από αλλού”.

Οι ΗΠΑ ζήτησαν από τη Σαουδική Αραβία να αυξήσει την παραγωγή πετρελαίου της, αλλά απέρριψαν προηγούμενα αιτήματα των ΗΠΑ για ενίσχυση της παραγωγής προκειμένου να μειωθούν οι τιμές του πετρελαίου.

Η Σαουδική Αραβία είναι ο μεγαλύτερος παραγωγός στον ΟΠΕΚ, το καρτέλ πετρελαίου που αντιπροσωπεύει περίπου το 60% του αργού πετρελαίου που διακινείται διεθνώς . Εξαιτίας αυτού, ο ΟΠΕΚ διαδραματίζει βασικό ρόλο στην επιρροή των τιμών του πετρελαίου.

Η Ρωσία δεν είναι στον ΟΠΕΚ, αλλά συνεργάζεται μαζί του από το 2017 για να θέσει όρια στην παραγωγή πετρελαίου, προκειμένου να διατηρήσει τα κέρδη για τους παραγωγούς.

Οι ΗΠΑ εξετάζουν επίσης τη χαλάρωση των πετρελαϊκών κυρώσεων της Βενεζουέλας. Παλαιότερα ήταν βασικός προμηθευτής πετρελαίου των ΗΠΑ, αλλά πρόσφατα η Βενεζουέλα πουλάει σε μεγάλο βαθμό το πετρέλαιο της στην Κίνα .

Τι θα συνέβαινε εάν το ρωσικό αέριο σταματούσε να ρέει στη Δυτική Ευρώπη;

Οι τιμές θέρμανσης – που είναι ήδη υψηλές – θα αυξάνονταν ακόμη περισσότερο.

Το ρωσικό αέριο αντιπροσωπεύει περίπου το 40% των εισαγωγών φυσικού αερίου της ΕΕ.

Αν αυτό στερέψει, η Ιταλία και η Γερμανία θα ήταν ιδιαίτερα ευάλωτες.

Προμήθεια φυσικού αερίου στη Ρωσία

Η Ευρώπη θα μπορούσε να στραφεί σε υπάρχοντες εξαγωγείς φυσικού αερίου όπως το Κατάρ – ή η Αλγερία και η Νιγηρία, αλλά υπάρχουν πρακτικά εμπόδια για την ταχεία επέκταση της παραγωγής.

Η Ρωσία παρέχει μόνο περίπου το 5% των προμηθειών φυσικού αερίου του Ηνωμένου Βασιλείου και οι ΗΠΑ δεν εισάγουν ρωσικό αέριο.

Ωστόσο, οι τιμές στο Ηνωμένο Βασίλειο και στις ΗΠΑ εξακολουθούν να είναι σημαντικά αυξημένες λόγω των αρνητικών επιπτώσεων της έλλειψης προσφοράς.

Αύξηση της τιμής του φυσικού αερίου

Θα μπορούσαν να βρεθούν εναλλακτικές λύσεις για το ρωσικό αέριο;

Όχι πολύ εύκολα.

«Είναι πιο δύσκολο να υποκαταστήσουμε το φυσικό αέριο γιατί έχουμε αυτούς τους μεγάλους σωλήνες που μεταφέρουν το ρωσικό αέριο στην Ευρώπη», λέει ο Ben McWilliams.

Η δεξαμενή σκέψης Bruegel προβλέπει ότι εάν η Ρωσία σταματήσει τις προμήθειες φυσικού αερίου στην Ευρώπη, τότε η Ευρώπη θα μπορούσε ενδεχομένως να εισάγει περισσότερο υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG) από τις ΗΠΑ.

Σταθμός μέτρησης φυσικού αερίου στο Berehove στην Ουκρανία
Το ρωσικό αέριο ρέει μέσω αγωγών στην ανατολική και κεντρική Ευρώπη

Θα μπορούσε επίσης να αυξήσει τη χρήση άλλων πηγών ενέργειας, αλλά αυτό δεν είναι γρήγορο ή εύκολο.

«Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας χρειάζονται χρόνο για να κυκλοφορήσουν, οπότε βραχυπρόθεσμα αυτό δεν είναι λύση», λέει η ερευνήτρια αναλυτής Simone Tagliapietra.

Επιστροφή στον άνθρακα

«Έτσι, για τον επόμενο χειμώνα – αυτό που μπορεί να κάνει τη διαφορά είναι η αλλαγή καυσίμου, όπως το άνοιγμα σταθμών ηλεκτροπαραγωγής με καύση άνθρακα, όπως η Ιταλία και η Γερμανία έχουν σχέδια να κάνουν σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης».

Η ΕΕ έχει προτείνει ένα σχέδιο για να γίνει η Ευρώπη ανεξάρτητη από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα πριν από το 2030 – συμπεριλαμβανομένων μέτρων για τη διαφοροποίηση των προμηθειών φυσικού αερίου και την αντικατάσταση του φυσικού αερίου στη θέρμανση και την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.

Τι θα μπορούσε να συμβεί με τους λογαριασμούς θέρμανσης και καυσίμων;

Οι καταναλωτές θα αντιμετωπίσουν αυξανόμενους λογαριασμούς ενέργειας και καυσίμων ως αποτέλεσμα αυτού του πολέμου.

Στο Ηνωμένο Βασίλειο, οι λογαριασμοί ενέργειας των νοικοκυριών διατηρούνται υπό έλεγχο με ανώτατο όριο τιμής ενέργειας.

Αλλά οι λογαριασμοί θα αυξηθούν κατά 700 £ σε περίπου 2.000 £ τον Απρίλιο όταν αυξηθεί το ανώτατο όριο . Αναμένεται να φτάσουν περίπου τις 3.000 £ όταν το ανώτατο όριο αυξηθεί ξανά αυτό το φθινόπωρο.

Οι τιμές της βενζίνης και του ντίζελ στο Ηνωμένο Βασίλειο έχουν επίσης εκτιναχθεί στα ύψη και η βενζίνη αναμένεται να φτάσει τα 175 p/λίτρο καθώς ο πόλεμος συνεχίζεται.

Πηγή: BBC

Σεραφείμ Κοτρώτσος